Can h thì dùng phép này, th c thì không tr nh th... Qua ngày Giáp Tý mà khí tr i i hàn không gi i, đó là đ n mà không đi... CAM TH O T TÂM THANG PH NGC n khoét Giang môn, Hùng hoàng xông
Trang 1THIÊN TH NH T
B NH, M CH, CH NG, TR C SAU THEO T NG, PH , KINH, L C.
I U 1
H i : B c th ng công tr lúc ch a b nh là th nào ?
Th y đáp : Tr lúc ch a b nh, là th y Can b nh bi t s truy n T , tr c nên th c T (làm cho T
m nh) B n tháng cu i mùa, T v ng không th tà, không nên b T H ng trung công không
hi u l t ng truy n (các t ng, ph truy n cho nhau theo quy lu t Ng hành sinh, kh c, ch , hóa), th y b nh Can không bi t r ng T b th c, ch lo tr Can Can b nh, n u b dùng v chua, mu n h tr thì dùng v khét đ ng; Mu n b ích cho nó thì dùng v ng t V chua vào Can, khét đ ng vào Tâm, ng t vào T T th ng c ch Th n (Th kh c Th y), Th n khí y u thì th y không hành, th y không hành thì Tâm h a khí thiïnh, thì Ph b c ch Ph b ch thì Kim khí không v n hành, Can khí th nh, do đó, b nh c a Can t kh i ó là di u pháp tr Can b ng cách
b T Can h thì dùng phép này, th c thì không tr nh th Sách N i Kinh nói : “H tr theo
h , th c tr theo th c, b vào ch không đ , b t ch có th a”, ngh a nó là nh th Các t ng khác chi u theo đ y làm chu n
I U 2
Con ng i b m 5 th ng (t c 5 hành, th c t ch 5 t ng), nh phong khí mà sinh tr ng Phong khí tuy hay sinh v n v t, c ng hay h i v n v t, nh n c hay xuôi thuy n, c ng hay l t đ m thuy n N u chân nguyên 5 t ng thông s ng, con ng i s an hòa N u không an hòa thì khách khí, tà phong trúng vào ng i, ph n nhi u là ch t T t c b nh t t x y ra không ngoài 3 con đ ng là: kinh l c th tà, vào t ng ph , đó là n i nhân, th hai là t chi, chín khi u, huy t
m ch t ng truy n, ng t c không thông, đó là trúng ngoài bì phu, là ngo i nhân, 3 là phòng d c,
v t th ng do kim khí (dao), trùng thú c n B nh t t đ u do m t trong 3 nguyên nhân này
N u ng i bi t d ng sinh phòng b nh, không đ cho phong tà ph m vào kinh l c V a trúng vào kinh l c, ch a truy n t ng ph , nên tr ngay Tay chân v a c m th y n ng n li n dùng phép
đ o d n (phép d ng sinh), th n p (đi u ch nh hô h p), châm c u, dùng thu c xoa bóp ng
đ cho 9 khi u b t c, đ ng đ ph m t i hình, ho c c m thú c n b th ng, đ ng m t s c vì vi c phòng d c n u ng e dè nóng, l nh, đ ng, chua, cay, ng t ng đ hình th suy nh c, thì
b nh không có đ ng vào t u lý T u là n i khí nguyên chân h i thông Tam tiêu, là n i huy t khí ra vào, lý là v n lý gi a bì phu, t ng ph
I U 3
H i : B nh nhân có khí s c hi n lên m t, mu n nghe Th y nói
Th y nói : Chót m i m u xanh là trong b ng đau, (m c u t kh c th ), trong b ng l nh, đau là
ch t Chót m i h i đen là có th y khí (Th n khí th ng T ), m u vàng là phía trên ng c có hàn (T
b nh sinh m), m u tr ng là vong huy t (Kinh nói : s c tr ng là hàn, l i nói : huy t thoát s c
tr ng) Gi s th y s c h i đ , trái mùa là ch t (mùa h h a l nh mà th y s c tr ng c a mùa thu) M t tr n ng c là b nh Kính (phong đòn gánh), không tr đ c (thu c âm tuy t, d ng
c ng), s c xanh là đau (huy t ng ng), s c đen là Lao nh c (lao thì th ng Th n), s c đ là Phong (Phong là d ng tà), s c vàng, đ i ti n khó (T b nh thì không v n chuy n), s c sáng
t i có l u m
I U 4
Th y nói : B nh nhân im không nói, hay kêu la ho ng s , b nh trong c t ti t (b nh Can,
Th n) Ti ng nói th p, nh , không rõ ràng, b nh kho ng Tâm, hoành cách mô Ti ng nói rè rè,
nh mà dài, b nh trong đ u
I U 5
Th y nói : Th day đ ng vai là tà khí th c trong Tâm, th d n khí trong hung lên, ho, th há h c
mi ng, h i ng n là Ph nuy (ph i teo), nh ra b t dãi
I U 6
Th y nói : Th vào mà h i g p rút, là b nh trung tiêu th c, nên h đi thì lành, ng i h không
tr th ng tiêu, th vào ng n, c n, h tiêu hít vào xa, đ u là khó tr Hô h p day đ ng run run, b t tr
I U 7
Trang 2Th y nói : Th n kh u m ch ng, nhân lúc nó v ng mà ng, ví nh Can v ng s c xanh
B n mùa, m i mùa đ u tùy theo s c c a nó Can s c xanh mà tr l i s c tr ng (Kim kh c m c) không ph i m ch đúng thì s c, đ u là b nh
ôn hòa, đó là ch a đ n mà đ n ã đ n ngày Giáp Tý mà khí tr i ch a ôn hòa, đó là ch a đ n
mà đ n Qua ngày Giáp Tý mà khí tr i i hàn không gi i, đó là đ n mà không đi ã qua ngày Giáp Tý mà tr i m nh lúc th nh h tháng n m, tháng sáu là đ n thái quá
I U 9
Th y nói : B nh nhân m ch Phù tr c (Th n), b nh Bi u, m ch Phù sau (Xích), b nh
Lý, th t l ng đau, l ng c ng không đi đ c, h n h i th ng n mà “c c” v y
I U 10
H i : Kinh nói : “Quy t d ng đ c hành” là th nào ?
Th y nói : ó là d ng không âm, cho nên g i là Quy t d ng
I U 11
H i : M ch Th n Tr m, i mà Ho t Tr m thì là th c, Ho t thì là khí, th c và khí ch i nhau, huy t khí vào t ng, ch t ngay, vào Ph lành ngay, đó là “T t quy t” (th t nhiên t i t m mày m t, ngã ra) là th nào ?
Th y nói : Môi mi ng xanh, mình l nh, là vào T ng, ch t ngay, là mình hòa (không nóng, không
l nh), m hôi t ra, là vào ph , lành ngay
I U 12
H i : M ch thoát vào t ng ch t ngay, vào Ph , lành ngay là th nào ?
Th y nói : Không ph i là 1 b nh, 100 b nh đ u nh th Vì nh t m dâm sang (m t lo i b nh
bì phu, hay t c c b , lan ra kh p mình), t mi ng b t đ u lan ra tay chân, có th tr , t tay chân lan vào mi ng không th tr , b nh ngoài có th tr , vào trong, ch t ngay
I U 13
H i : D ng b nh (b nh bi u, kinh l c) 18 là th nào ? Th y nói : u đau, c , th t l ng,
x ng s ng, cánh tay, c ng chân đau rút
Âm b nh (thu c n i b t ng, ph ) 18 là th nào ?
Th y nói : Ho, khí ngh ch lên, suy n, ói, ngh n, ru t sôi, tr ng đ y, Tâm th ng, co qu p N m
T ng, t ng nào c ng có 18, hi p thành 90 b nh Con ng i l i có L c vi, vi có 18 b nh, hi p thành 108 b nh Ng lao, th t th ng, l c c c (khí c c, huy t c c, c t c c, c c c, tinh c c, c c
là lao t n c c đ ) ba m i sáu b nh c a ph n không có trong s này
Thanh tà trên, tr c tà d i, ti u tà trúng vào lý, tà do n u ng theo mi ng vào thành túc th c
N m tà trúng vào ng i, đ u có pháp đ , phong trúng tr c (gi Ng ), Hàn trúng vào ch p t i,
Th p th ng d i, s ng móc th ng trên, phong khi n cho m ch Phù, Hàn khi n cho
m ch C p, s ng móc th ng bì mao, T u lý, Th p đ ng quan ti t (đ t x ng), n u ng
th ng T , Vy, c c hàn th ng kinh, c c nhi t th ng l c
I U 14
H i : B nh có khi g p, nên c u Lý, c u Bi u là th nào ?
Th y nói : B nh, y gi h đi, ti p t c h l i thanh c c (ra nguyên đ n u ng) không d t, mình
m y đau nh c, g p nên c u Lý, sau thân th còn đau nh c, đ i ti n t đi u hòa, g p nên c u
đ u có s (ch s n u ng, c x b nh nhân chán ghét) M i t ng đ u tùy ch không a c a
nó mà sinh b nh Ng i b nh v n không a n mà tr l i mu n n ghê g m, n vào t t phát nhi t
I U 17
Các b nh T ng (Lý b nh) mu n công đi, nên theo s đ c c a nó mà công, nh b nh khát, dùng Tr linh thang, ngoài ra, ph ng theo đó
Trang 3hi p nhau, ph n bi u càng h thì s s l nh h n Sau khi ra m hôi, m ch s gi ng nh con r n.
QUÁT LÂU QU CHI THANG PH NG
Quát lâu c n : 2 l ngQu chi : 3 l ng (b v )
Th c d c : 3 l ng Cam th o : 2 l ng (n ng)
Sinh kh ng : 3 l ng i táo : 12 qu (b ra)
S c v i 9 th ng n c, còn 3 th ng, chia 3 l n, u ng nóng, cho h i ra m hôi, n xong 1 lúc, húp cháo nóng cho ra m hôi
Trang 4Dùng 1 đ u n c, s c H u phác và Ch th c tr c còn 5 th ng, b bã, cho i hoàng vào s c
l y 2 th ng, b bã, cho Mang tiêu vào, n u sôi vài d o, u ng nóng 2 l n, n u x đ c thì không
u ng n a
I U 14
Thái d ng b nh, quan ti t đau nh c mà phi n, m ch Tr m, T , g i tên là Th p tý Ch ng h u
c a Th p tý : ti u ti n không l i, đ i ti n, trái l i d , ch nên l i ti u ti n
- B i phát hãn, hãn ra nhi u, ch phong đi mà th p còn l i cho nên không lành N u tr phong,
th p, phát hãn ch cho h i h i t a hãn ra, phong, th p đ u đi h t
I U 19
Th p gia b nh, mình nh c, phát s t, m t vàng mà suy n, đ u đau, m i ngh t mà phi n, m ch
i, t n u ng đ c, trong b ng hòa, không b nh, b nh hàn th p trong đ u cho nên m i ngh t, cho thu c vào trong m i thì lành
Ng i b nh, kh p mình nh c, phát s t, quá tr a n ng, g i là phong th p B nh này do lúc hãn ra
g p gió, ho c do tham hóng mát sinh ra, có th dùng Ma hoàng, H nh nhân, Ý d , Cam th o thang
MA HOÀNG, H NH NHÂN, Ý D , CAM TH O THANG
n c, đun còn 8 phân, b bã, u ng nóng, ch p lâu l i u ng Ng i có b nh suy n, gia Ma hoàng
n a l ng Trong Vy không hòa, gia Th c d c 3 phân, khí xung lên, gia Qu chi 3 phân, h tiêu
v n có l nh, gia T tân 3 phân U ng r i nh trùng bò trong da, t th t l ng xu ng l nh nh giá, sau ng i trên ch n, l i l y ch n qu n th t l ng tr xu ng cho m, khi n cho hãn ra chút ít, b t
I U 23
Trang 5Th ng hàn 8, 9 ngày, phong, th p ch i nhau, mình m y nh c nh i khó ch u, không day tr
đ c, không ói, không khát, m ch Phù, H mà Sác, Qu chi, Ph t thang ch v b nh y N u
đ i ti n r n, ti u ti n t l i, kh Qu gia B ch tru t thang ch v b nh y
QU CHI, PH T THANG PH NG
Qu chi : 4 l ng (b v ) Sinh c ng : 3 l ng (thái)
Cam th o : 2 l ng (n ng) i táo : 12 qu (b ra)
Phong th p ch i nhau, c t ti t nh c nh i khó ch u, đau rút, không co du i đ c, đ tay g n đau
k ch li t, hãn ra, h i th ng n, ti u ti n không l i, ghét gió, không mu n b áo, ho c mình h i
I U 25
Thái d ng trúng Y t, phát s t, ghét l nh, mình nóng mà đau nh c, m ch Huy n, T , Kh ng, Trì,
ti u ti n r i r n r n, lông d ng ng c, tay chân ngh ch lãnh, lao đ ng chút ít mình nóng ngay,
mi ng há, r ng khô táo N u phát hãn, thì ghét l nh l m, thêm ôn châm thì phát s t l m, h đôi
Thái d ng trúng Y t, mình nóng, nh c nh i, n ng n , m ch Vi, Nh c, đó là vì tháng mùa H ,
th ng ph i n c l nh, th y vào trong da sinh ra nh v y Nh t v t Qua đ thang ch v b nh y
Trang 6M i l n đi ti u, đ u đau, 60 ngày lành, n u lúc đi ti u đ u không đau, r n r n, 40 ngày lành, n u
ti u ti n khoan khoái nh ng đ u choáng váng 20 ngày lành
Ch ng này ho c ch a b nh mà th y tr c, ho c b nh 4, 5 ngày r i xu t hi n, ho c 20 ngày,
Tr c dùng n c r a Bá hi p, ngâm 1 đêm cho ra b t tr ng, b n c, l i dùng n c su i 2
th ng đun l y 1 th ng, b bã L y riêng 2 th ng n c su i đun Tri m u l y 1 th ng, b bã Sau
Tr c dùng n c, r a Bá hi p, ngâm 1 đêm cho ra b t tr ng, b n c, l i dùng 2 th ng n c
su i, đun l y 1 th ng L y riêng 2 th ng n c su i, đun Ho t th ch, i ch , l y 1 th ng, b bã, sau h p chung đun l y 1 th ng r i, chia ra u ng nóng
I U 4
B nh Bá Hi p th r i, dùng Bá hi p, kê t hoàng thang ch v b nh y
BÁ HI P, KÊ T HOÀNG THANG PH NG
Bá hi p : 7 qu (b ra) Kê t hoàng : 1 qu
Tr c dùng n c r a Bá hi p, ngâm 1 đêm cho ra b t tr ng, b n c l i dùng 2 th ng n c
su i đun l y 1 th ng, b bã, cho Kê t hoàng nào khu y đ u đun còn 5 phân, u ng nóng
I U 5
B nh Bá hi p không tr i qua Th , H , phát hãn, b nh hình nh m i phát, Bá hi p, a hoàng thang ch v b nh y
BÁ HI P, A HOÀNG THANG PH NG
Tr c dùng n c r a Bá hi p, ngâm 1 đêm cho ra b t tr ng, b n c, l i dùng n c su i 2
th ng, đun còn 1 th ng, b bã, cho a hoàng tr p vào, đun l y 1 th ng 5 hi p, chia 2, u ng nóng Trúng b nh, không u ng n a i ti n nên nh s n
B nh Bá hi p th y Âm, dùng phép D ng đ c u đi, th y D ng, dùng phép Âm đ c u đi
Th y D ng, công Âm l i phát hãn, y là ngh ch, th y Âm công D ng l i h đi, đó c ng là ngh ch
I U 10
B nh h ho c tr ng nh th ng hàn, im m mu n ng , m t không nh m đ c, n m d y không yên, th i nát H u là Ho c, Ti n âm, H u âm là H , không mu n n u ng, ghét nghe mùi th c
v t, m t m t ch t đ , ch t đen, ch t tr ng, th i nát th ng b thì ti ng kh n Cam th o t Tâm thang ch v b nh y
Trang 7CAM TH O T TÂM THANG PH NG
C n khoét Giang môn, Hùng hoàng xông đi
Hùng hoàng nghi n b t đ t xông giang môn
I U 13
Ng i b nh m ch Sác, không nóng, h i phi n, im m ch mu n n m, m hôi ra, m i m c b nh 3,
4 ngày m t đ nh m t tu hú, 7, 8 ngày, 4 khéo m t đen, n u n ng đ c, m đã thành Xích
ti u đ u, ng quy tán ph ng ch v b nh y
XÍCH TI U U, NG QUY TÁN PH NG
Xích ti u đ u 3 th ng (ngâm cho m c m m, ph i khô), ng quy Hai v nghi n b t, u ng 2
mu ng v i t ng th y (n u chín g o, đ vào trong n c l nh, ngâm 5, 6 ngày, ch thành, v chua, s c tr ng) Ngày u ng 3 l n
I U 14
D ng đ c làm nên b nh, m t đ loang l nh vân g m, y t h u đau, th ra máu m , 3 ngày có
th tr , 7 ngày, không th tr Th ng ma, Bi t giáp thang, ch v b nh y
Cam th o : 2 l ng (nghi n) Hùng hoàng : n a l ng
Th c tiêu : 1 l ng (sao, b m hôi)
Th y nói : M ch ng c t Huy n, Huy n, Sác là nhi t nhi u, Huy n, Trì là hàn nhi u Huy n,
Ti u, Kh n, h đi s b t Huy n, Trì có th ôn, đi, Huy n Kh n có th phát hãn, châm c u, Phù,
i có th th đi Huy n Sác là c m ph i phong tà phát ra quan sát vi c n u ng mà d t đi
I U 2
B nh Ng c, m i tháng phát 1 l n, 15 ngày lành, gi s không lành, 1 tháng lành h n, n u không b t là th nào ?
Th y nói : ó là k t thành Tr ng, Hà, tên g i Ng c m u, g p tr đi, nên dùng Bi t giáp tiên hoàn
BI T GIÁP TIÊN HOÀN PH NG
Bi t giáp : n a phân (n ng) Ô phi n : 2 phân (đ t)
Hoàng c m : 3 phân Sài h : 6 phân
Th ph : 3 phân (rang khô) Càn c ng : 3 phân
i hoàng : 3 phân Th c d c : 5 phân
Qu chi : 3 phân inh l ch : 1 phân (rang khô)
Th ch vi : 3 phân (b lông) H u phác : 3 phân
M u đ n : 5 phân (b tim) Cù m ch : 2 phân
Trang 8T uy n : 3 phân Bán h : 1 phân
Nhân sâm : 1 phân Già trùng : 5 phân (rang)
A giao : 3 phân (n ng) Phong oa : 4 phân (n ng)
Xích tiêu : 1 phân C ng lang : 6 phân (rang)
ào nhân : 2 phân
23 v , nghi n b t, dùng 1 đ u tro b p, thanh t u 1 h c 5 đ u, t m tro, đ i r u còn 1 n a, cho
Bi t giáp vào trong, đun nát nh keo s n, v t l y n c, cho thu c vào, đun làm hoàn nh h t Ngô đ ng, ru t đói, u ng 7 hoàn Ngày u ng 3 l n
Ng i m c b nh Ôn ng c, m ch hòa bình, mình không l nh, ch nóng, c t ti t nh c, khó ch u,
th ng ói, B ch h gia Qu chi thang ch v b nh y
B CH H GIA QU CHI THANG PH NG
Th c t t (r a b mùi tanh) Long c t
Vân m u (đ t 2 ngày đêm)
Tr Ng c, hàn nhi u, h i có nhi t, ho c ch hàn không nhi t
Sài h : n a cân Qu chi : 3 l ng (b v )
Trang 9Tà L c, c phu b t nhân (da d tê d i), tà Kinh, thân th , n ng n , khó c đ ng, tà vào Ph ,
li n không bi t ng i, tà vào T ng, l i li n khó nói, mi ng ch y b t dãi
H U TH H C TÁN
Tr đ i phong, t chi phi n tr ng (n ng n khó ch u), trong Tâm s l nh, b t túc
Cúc hoa : 40 phân B ch tru t : 10 phân
T tân : 3 phân Ph c linh : 3 phân
M u l : 3 phân Cát cánh : 8 phân
Phòng phong : 10 phân Nhân sâm : 3 phân
Phàn th ch : 3 phân Hoàng c m : 5 phân
ng quy : 3 phân Càn c ng : 3 phân
Khung cung : 3 phân Qu chi : 3 phân
Tr b nh nh cu ng, đi b y, nói 1 mình không ng t, không nóng l nh, m ch Phù
Phòng k : 1 phân Qu chi : 3 phân
Phòng phong : 3 phân Cam th o : 1 phân
4 v , dùng 1 chén r u t m 1 đêm, v t l y n c Sinh đ a hoàng 2 cân, xé nát, ch ng đ chín 1
đ u g o, l y n c thu c trên ch a trong n i đ ng, l i v t n c a hoàng vào, hòa chung u ng 2
Trang 10(1) Ch đ t x ng đau tràn ra n c vàng cho nên g i là “L ch ti t, m hôi vàng ra”, không gi ng
Ng i m p, m ch Sáp, Ti u, h i ng n, t hãn ra, đ t x ng đau nh c, không co du i đ c ó
đ u là do u ng r u, hãn ra, ra ngoài gió
I U 8
Các ch ng chi ti t đau nh c, thân th m g y, c ng chân s ng nh thoát, đ u choáng váng, th
ng n, nôn nao mu n th , Qu chi, Th c d c, Tri m u thang ch v b nh y
QU CHI, TH C D C, TRI M U THANG PH NG
V chua, th ng gân, gân th ng th i thõng (l i), tên g i là Ti t V m n th ng x ng, x ng
th ng th i Nuy (li t), tên g i là Khô Khô Ti t ch i nhau tên g i là o n ti t Vinh khí không thông, V không đi 1 mình Vinh, V đ u vi (y u), Tam tiêu không có ch th ng tr , t chi không
đ c khí huy t nuôi d ng, thân th g y còm, riêng c ng chân s ng l n, m hôi vàng ra, c ng chân l nh Ví nh phát s t là sinh L ch ti t v y
T c nh Ô đ u, đun v i 2 th ng m t, l y 1 th ng b Ô đ u B n v kia dùng 3 th ng n c đun
l y 1 th ng, b bã Cho m t Ô đ u vào, l i đun, u ng 7 hi p, không b t, u ng h t
PHÀN TH CH THANG
(Tr c c khí xung Tâm)
Phàn th ch : 2 l ng
Dùng 1 đ u r i th y t ng, đun sôi 3, 5 d o, d m chân, t t
“C KIM L C NGHI M” T C M NG THANG
Tr trúng phong ph (trúng gió), thân th không tùy ý v n đ ng đ c, mi ng không nói đ c, m
m t t i t m không bi t đau ch nào, ho c câu c p, không day tr đ c
Dùng 1 đ u n c đun còn 4 th ng, u ng nóng 1 th ng, nên cho ra chút ít m hôi, đ p s trên
x ng s ng, d a gh ng i, m hôi ra th i lành, không ra, l i u ng, không kiêng c gì, ch ra gió
và tr b nh ch cúi, không n m đ c, ho khí ngh ch lên, m t, m t phù th ng
“THIÊN KIM” TAM HOÀNG THANG
Tr trúng phong, tay chân câu c p, tr m đ t x ng đau nh c, phi n nhi t, Tâm lo n, s l nh,
su t ngày không mu n n u ng
Ma hoàng : 5 phân c ho t : 4 phân
T tân : 2 phân Hoàng k : 2 phân
Hoàng c m : 2 phân
Trang 11Dùng 6 th ng n c, đun l y 2 th ng, chia 3, u ng nóng U ng l n đ u, hãn ra ít, l n sau ra nhi u Tâm nhi t gia i hoàng 2 phân B ng đ y, gia Ch th c 1 qu Khí ngh ch gia Nhân sâm
3 phân S s t, gia M u l 3 phân Khát, gia Quát lâu c n 3 phân Tr c có l nh, gia Ph t 1
c
“C N HI U” TRU T PH THANG
Tr phong h , đ u n ng, choáng váng, kh n kh t t đ , không bi t mùi đ n, m c nh c, b trung, ích tinh khí
B ch tru t : 2 l ng Cam th o : 1 l ng (n ng)
Ph t : 1 c r i ( bào, b v )
T c nh , m i l n dùng 5 đ ng ti n xúc, 5 lát g ng, 1 qu táo, 1 chén r i n c, đun còn 7 phân, b bã, u ng nóng
Nghi n b t, luy n m t làm hoàn b ng h t Ngô đ ng U ng v i r u 15 hoàn Ngày u ng 2 l n
“THIÊN KIM” VI T TÝ GIA TRU T THANG
Tr n i nhi t t t đ , tân d ch thoát, t u lý m , hãn ti t ra nhi u
Ma hoàng : 6 l ng Th ch cao : n a cân
Th y nói : Ng i sang tr ng, x ng y u, c nh c, bì th nh, nhân m i m t, nh c nh n, m hôi ra,
n m b t thình lình day đ ng, thêm b gió nh , bèn m c ph i Nh ng vì m ch Vi, Sáp, Th n
Kh u, trên b Quan m ch Ti u, Kh n Nên châm d n d ng khí, khi n cho m ch hòa, h t Kh n
th i lành
I U 2
Huy t tý, m ch Âm, D ng đ u Vi, Th n kh u, b Quan m ch Vi, trong b Xích m ch Ti u,
Kh n Ch ng ngoài : thân th b t nhân (tê d i) gi ng nh phong tý Hoàng k , Qu chi ng v t thang ch v b nh y
HOÀNG K , QU CHI, NG V T THANG PH NG
Con trai, m ch H , Tr m, Huy n, không nóng, l nh, h i th ng n, lý c p, ti u ti n không l i, s c
m t tr ng, th ng th ng m t hoa và N c (máu cam) Thi u phúc đ y, đó là Lao
I U 6
B nh Lao, m ch Phù, i, tay chân phi n (b t r t khó ch u), xuân h n ng, thu đông gi m, âm hàn (d ng v t l nh), tinh t ra, chân đau bu t, tiêu g y không đi đ c
Trang 12I U 7
Con trai, m ch Phù, Nh c mà Sáp, là không con, tinh khí thanh lãnh
I U 8
Th t tinh gia (ch ng i th ng m ng tinh, ho t tinh), thi u phúc huy n c p (tr ng thái c ng
th ng khó ch u bên trong, nh tinh mu n ra), âm đ u l nh, m t hoa lên, tóc r ng, m ch Kh ng, Trì, c c h , là h l i thanh c c ( a s ng phân), vong huy t, th t tinh Các m ch, Kh ng, ng, Vi,
Kh n, con trai là th t tinh, con gái th y giao trong m ng, Qu chi, Long c t, M u l thang ch
v b nh y
“Ti u ph m” nói : ng i h nhi t, có phù nhi t, hãn ra, b Qu gia B ch vi, Ph t đ u 3 phân
G i là Nh gia Long c t thang
M ch Tr m, Ti u, Trì, tên là thoát khí, ng i b nh đi mau th i khí suy n, tay chân ngh ch lãnh
b ng đ y, quá l m th i đ ng ti t (đ i ti n nát) n không tiêu hóa
I U 12
M ch Huy n mà i, Huy n th i là gi m, i th i là Kh ng (Khâu) Gi m th i là hàn, Kh ng th i
là h H , hàn ch i nhau đó tên là Cách, đàn bà th i bán s n (đ non), l u h (1), con trai th i vong huy t, th t tinh
(1) L u h có 2 ngh a : 1 là đàn bà, con gái lúc hành kinh b h huy t, dây d a không d t 2 là trong khi có thai b h huy t - Còn g i là thai l u
u gia (ng i hay ói) không th dùng Ki n trung thang, vì nó ng t
“Thiên kim” : Tr con trai, con gái nhân ch a l nh, khí tr , ho c sau khi b nh n ng không tr l i bình th ng, tay chân n ng n , c t nh c đau bu t, th ít khí, hành đ ng th i khí suy n, hung
đ y khí c p, th t l ng, l ng đau c ng, trong Tâm h qúy, h ng khô, môi ráo, m t ít s c, ho c n
u ng không bi t mùi, hông, b ng tr ng, đ u n ng, không ng c lên đ c, ph n nhi u n m ít
d y, quá l m th i c n m, nh th i 100 ngày, d n đ n g y y u, khí 5 t ng ki t, th i khó tr l i bình th ng, 6 m ch đ u không đ s c, h hàn, thi u khí, thi u phúc câu c p, x ng s ng g y
gu c, 100 b nh sinh ra, dùng Hoàng k Ki n trung thang, l i có Nhân sâm 2 l ng
I U 14
H lao, lý c p, âm d ng đ u không đ Hoàng k Ki n trung thang ch v b nh y
HOÀNG K KI N TRUNG THANG
Trang 13T c Ti u ki n trung gia Hoàng k 1 l ng r i Ngoài ra, theo phép c a Ti u ki n trung Th
ng n, hung đ y gia Sanh c ng, b ng đ y, b Táo gia Ph c linh 1 l ng r i Và tr Ph h t n, không đ , b khí, gia Bán h 3 l ng
Càn đ a hoàng : 1 ch u hoàng quy n : 1 ch
Cam th o : 2 ch r i Nhân sâm : 7 phân
Khung cung : 6 phân Th c d c : 6 phân
B ch tru t : 6 phân M ch môn đông : 6 phân
H nh nhân : 6 phânSài h : 5 phân
Cát cánh : 5 phân Ph c linh : 5 phân
A giao : 7 phân Càn c ng : 3 phân
B ch li m : 2 phân Phòng phong : 6 phân
i táo : 100 qu (làm cao)
Nghi n b t, luy n m t làm hoàn nh hòn đ n l n, u ng b ng đói v i r u 1 hoàn, 100 hoàn làm
1 t p
I U 17
H lao, h phi n không ng đ c Toan táo nhân thang ch v b nh y
TOAN TÁO NHÂN THANG PH NG
Toan táo nhân : 2 th ng Cam th o : 1 l ng
Cam th o : 4 l ng (n ng) Qu chi : 3 l ng
Sinh c ng : 3 l ngM ch môn : n a th ng
Ma nhân : n a th ng Nhân sâm : 2 l ng
Trang 14Tr lãnh lao, c ng ch tr qu chú truy n nhi m.
L i can (gan rái cá) 1 c
N ng khô, nghi n b t, u ng 1 mu ng v i n c Ngày u ng 3 l n
THIÊN TH B Y
I U 1
H i : Nhi t th ng tiêu, nhân ho, thành Ph nuy B nh Ph nuy, do đâu mà có ?
Th y nói : Ho c do hãn ra, ho c do ói m a, ho c do tiêu khát, ti u ti n l i, đi luôn, ho c do đ i
ti n khó, l i b h l i quá nhi u trùng vong tân d ch (tân d ch m t nhi u l n), cho nên m c ph i
H i : Th n kh u m ch Sác, ng i b nh ho, trong mi ng l i có n c dãi, n c b t đ c, là c sao
?
Th y nói : Là b nh Ph nuy N u trong mi ng ráo, lúc ho trong b ng đau ng m ng m, m ch tr
l i Ho t, Sác, đó là Ph ung, ho, nh ra máu, m
M ch Sác, H , là Ph nuy, Sác, Th c là Ph Ung
I U 2
H i : B nh Khái ngh ch, ch n m ch, sao bi t đó là Ph ung ? ang có máu m , th đi th i ch t,
là m ch t ng gì ?
Th y nói : Th n kh u m ch Vi, Vi th i là Phong, Sác th i là nhi t Vi th i là hãn ra, Sác th i ghét
l nh Phong vào v , thì th ra đ c, hít vào không đ c, nhi t quá vinh hít vào đ c nh ng
h i th không ra đ c Phong th ng bì mao, nhi t th ng huy t m ch Phong l u l i Ph ,
ng i b nh ho, mi ng khô, suy n đ y, h ng ráo, không khát, nh ra nhi u đàm đ c, th ng
th ng l nh run Nóng quá, huy t ng ng tr , ch a k t l i thành m , th nh cháo g o Giai đo n
Ph nuy, th b t dãi mà không ho, ng i b nh không khát, h n són đái, ti u ti n đi luôn, s d
nh v y vì th ng tiêu (khí) h không th ch đ c (âm th y ) h tiêu ó là trong Ph l nh, t t choáng váng, nhi u b t dãi Cam th o, Càn c ng thang ôn đi N u u ng r i, khát, thu c Tiêu khát
Trang 15Nhân sâm : 3 l ng Qu chi : 3 l ng
T c nh , cho vào n c Th c t t, đun l y 5 th ng, u ng nóng 5 hi p, đ n đêm, h t
I U 10
H a ngh ch th ng khí, y t h u không l i, ch h khí, M ch đông thang ch v b nh y
M CH MÔN ÔNG THANG PH NG
“Ngo i đài” CHÍCH CAM TH O THANG : Tr Ph nuy, đàm dãi nhi u, trong Tâm n ng n c khó
ch u (xem thiên H lao)
“Thiên kim” CAM TH O THANG : CAM TH O
Trang 16d i cách, t ra, n u h nhi u không d t, u ng 1 chén n c l nh, d t.
“Thiên kim” VI HÀNH THANG : Tr ho, có h i nhi t, phi n đ y, trong hung ng y ng t khó ch u, là
tà th p, nhi t k t Ph , thành Ph ung
Vi hành : 2 th ng Ý d nhân : n a th ng
ào nhân : 50 h t Qua bi n : n a th ng
Dùng 1 đ u n c, tr c đun Vi hành, l y 5 th ng, b bã, cho các thu c vào, đun l y 2 th ng,
u ng 1 th ng, l i u ng, th ra nh m
I U 15
Ph ung, hung đ y tr ng, kh p mình, m t, m t phù th ng, m i ng t, n c m i trong ch y, không bi t th m th i, chua, cay, ho ngh ch, khí lên, suy n lên khò khè, ình l ch, i táo t Ph thang ch v b nh y
V u T i Kính nói : “Ph ng v nguyên tr Ph ung suy n không n m đ c, đây kiêm có m t,
m t phù th ng, m i ng t, ch y n c m i, th i ph có bi u tà, nên tán Cho nên tr c u ng Ti u thang long 1 t , sau m i u ng thang này”
THIÊN TH TÁM
I U 1
Th y nói : B nh có Bôn đ n, có th m , s , có h a tà đó là 4 b l nh, đ u do s mà phát ra
Th y nói : B nh Bôn đ n t thi u phúc n i d y, xung lên y t h u, phát ra mu n ch t, tr l i d ng,
Trang 17Phát h n r i, d i r n qúy, mu n làm Bôn đ n, Ph c linh, Qu chi, Cam th o, i táo thang ch
v b nh y
PH C LINH, QU CHI, CAM TH O, I TÁO THANG PH NG
Ph c linh : n a cân Cam th o : 2 l ng (n ng)
i táo : 15 qu Qu chi : 4 l ng
Dùng 1 đ u Cam lan th y, tr c đun Ph c linh, gi m 2 th ng, cho các thu c vào, đun l y 3
th ng, b bã, u ng nóng 1 th ng, ngày u ng 3 l n
PHÉP LÀM CAM LAM TH Y : L y 2 đ u n c cho vào ch u, dùng cây khu y mãi, lúc nào trên
m t n c n i lên hàng ngàn bong bóng đu i nhau L y n c đun thu c
THIÊN TH CHÍN
M CH, CH NG VÀ PHÉP TR B NH HUNG TÝ, TÂM TH NG, O N KHÍ
I U 1
Th y nói : Án m ch th y thái quá, b t c p, D ng Vi, Âm Huy n, t c là Hung tê và đau S d
nh th , tránh c c h v y Gi d ng h , bi t th ng tiêu, s d hung tý, Tâm th ng vì âm Huy n v y
QUÁT LÂU, PH B CH, B CH T U THANG PH NG
Quát lâu th c : 1 c (giã nát) Ph b ch : n a th ng
QUÁT LÂU, PH B CH, BÁN H THANG PH NG
Quát lâu th c : 1 c (giã nát) Ph b ch : 3 l ng
Bán h : n a th ng B ch t u : 1 đ u
Cùng đun l y 4 th ng, u ng nóng 1 th ng, ngày u ng 3 l n
I U 5
Hung tý, trong Tâm có b khí, khí k t hung, d i hi p khí ngh ch lên hung, Ch th c, Ph b ch,
Qu chi thang ch v b nh y Nhân sâm thang c ng ch v b nh y
CH TH C, PH B CH, QU CHI THANG PH NG
Ch th c : 4 qu H u phác : 4 l ng
Ph b ch : n a th ng B ch tru t : 3 l ng
Quát lâu th c : 1 qu (giã nát)
Dùng 5 th ng n c, tr c đun Ch th c, H u phác, l y 2 th ng, b bã, cho các thu c vào, đun sôi vài d o, chia 3 l n u ng nóng
NHÂN SÂM THANG PH NG
Nhân sâm : 3 l ng Cam th o : 3 l ng
Trang 18(3) Ch b ph n t chánh th y đau nh c kéo lên trên.
QU CHI, SANH C NG, CH TH C THANG PH NG
Bã đ u : 1 l ng (b v , tim, rang, nghi n nát nh m )
Nghi n b t, luy n m t làm hoàn b ng h t Ngô đ ng, u ng v i r u Ng i m nh ban đ u u ng
3 hoàn, ngày 3 l n, ng i y u, 2 hoàn Kiêm tr tho t trúng ác, b ng tr ng đau, mi ng không nói đ c, l i tr tích lãnh lâu n m, L u chú tâm th ng, và khí l nh xung lên, r i ng a, té xe, huy t
t t, đ u dùng làm ch K n nh phép th ng
I U 1
Tr t d ng, m ch Vi, Huy n, phép nên b ng đau, không đ y, đ i ti n khó, 2 bên s n đau nh c,
đó là h hàn t d i lên, nên dùng ôn d c u ng đi
Trang 19Ng i trúng hàn hay ngáp, n c m i trong ch y ra, phát s t, s c m t bình th ng, hay h t h i.
Dùng 1 đ u n c, đun l y 4 th ng, u ng nóng 8 hi p, ngày 3 l n a, gia Bán h 5 hi p, h l i,
b i hoàng, l nh nhi u, gia Sanh c ng n a cân
Trong hung, trong Tâm đau, l nh l m, ói, không n đ c, trong b ng l nh, hàn khí xung lên, da
b ng n i lên xu t hi n có đ u, có chân, trên d i đau không th r tay vào g n i ki n trung thang ch v b nh y
I KI N TRUNG THANG PH NG
Th c tiêu (sao b m hôi) : 2 hi p Càn c ng : 4 l ng
Nhân sâm : 2 l ng
Dùng 4 th ng n c, đun còn 2 th ng, b bã, cho Giao di vào 1 th ng, đun nh l a, l y 1 th ng
r i, chia 2 l n, u ng nóng, ch p lâu có th n 2 th ng cháo, sau l i u ng
Trang 20Dùng 5 th ng, đun l y 2 th ng, chia 3 l n, u ng nóng N u ng i m nh, đun l y 2 th ng r i, chia 3 l n u ng nóng U ng r i, đ 1 gi sau, u ng l n n a.
Nghi n b t, cho Châu sa vào làm màu, luy n m t làm hoàn b ng viên đ n, tr c b a n, u ng
v i r u 3 hoàn Ngày đêm, u ng 1 l n Ch a b t, u ng t ng lên chút ít U ng đ n b t m i thôi
Dùng 3 th ng n c, đun l y 1 th ng, b bã, cho vào 2 th ng m t, đi u_ cho bay h t h i n c,
l y 2 th ng, ng i m nh u ng 7 hi p Không b t, ngày sau l i u ng 1 ngày không đ c u ng 2
“Ngo i đài” Ô đ u thang : Tr hàn sán, trong b ng đau v t, t c phong nh p vào công 5 t ng, câu
c p, không day tr đ c, phát ra có lúc, khi n cho âm rút l i, tay chân quy t ngh ch (đã có trên)
“Ngo i đài” Sài h , Qu chi thang ph ng : Tr Tâm, phúc tho t đau
Ngo i đài T u mã thang : Tr trúng ác, Tâm th ng, b ng đau nh y lên đ i ti n không thông
Bã đ u : 1 c (b tim, rang) H nh nhân : 2 b t
Dùng v i b c, đ p cho nát, 2 hi p n c nóng, v t l y n c tr ng, u ng đi, h đ c Già, tr tùy theo mà dùng Thông tr b nh Phi thi Qu kích
I U 21
Trang 21Qua đ : 1 phân (rang vàng) Xích ti u đ u : 1 phân (đun)
Nghi n b t, dùng 7 hi p H ng th đun l y n c, dùng 1 mu ng tán, u ng nóng Không th , thêm lên chút ít, th đ c thì thôi (Ng i rong huy t và ng i h nh c không đ c dùng)
Tr t d ng, m ch Vi, Huy n, phép nên b ng đau, không đ y, đ i ti n khó, 2 bên s n đau nh c,
đó là h hàn t d i lên, nên dùng ôn d c u ng đi
Dùng 1 đ u n c, đun l y 4 th ng, u ng nóng 8 hi p, ngày 3 l n a, gia Bán h 5 hi p, h l i,
b i hoàng, l nh nhi u, gia Sanh c ng n a cân
I U 10
Trang 22Trong b ng có khí l nh, kêu nh s m, đau bu t, hung hi p ngh ch đ y, ói m a Ph t , ng nh
Trong hung, trong Tâm đau, l nh l m, ói, không n đ c, trong b ng l nh, hàn khí xung lên, da
b ng n i lên xu t hi n có đ u, có chân, trên d i đau không th r tay vào g n i ki n trung thang ch v b nh y
I KI N TRUNG THANG PH NG
Th c tiêu (sao b m hôi) : 2 hi p Càn c ng : 4 l ng
Nhân sâm : 2 l ng
Dùng 4 th ng n c, đun còn 2 th ng, b bã, cho Giao di vào 1 th ng, đun nh l a, l y 1 th ng
r i, chia 2 l n, u ng nóng, ch p lâu có th n 2 th ng cháo, sau l i u ng
Nghi n b t, cho Châu sa vào làm màu, luy n m t làm hoàn b ng viên đ n, tr c b a n, u ng
v i r u 3 hoàn Ngày đêm, u ng 1 l n Ch a b t, u ng t ng lên chút ít U ng đ n b t m i thôi
Trang 23Dùng 3 th ng n c, đun l y 1 th ng, b bã, cho vào 2 th ng m t, đi u_ cho bay h t h i n c,
l y 2 th ng, ng i m nh u ng 7 hi p Không b t, ngày sau l i u ng 1 ngày không đ c u ng 2
“Ngo i đài” Ô đ u thang : Tr hàn sán, trong b ng đau v t, t c phong nh p vào công 5 t ng, câu
c p, không day tr đ c, phát ra có lúc, khi n cho âm rút l i, tay chân quy t ngh ch (đã có trên)
“Ngo i đài” Sài h , Qu chi thang ph ng : Tr Tâm, phúc tho t đau
Ngo i đài T u mã thang : Tr trúng ác, Tâm th ng, b ng đau nh y lên đ i ti n không thông
Bã đ u : 1 c (b tim, rang) H nh nhân : 2 b t
Dùng v i b c, đ p cho nát, 2 hi p n c nóng, v t l y n c tr ng, u ng đi, h đ c Già, tr tùy theo mà dùng Thông tr b nh Phi thi Qu kích
Qua đ : 1 phân (rang vàng) Xích ti u đ u : 1 phân (đun)
Nghi n b t, dùng 7 hi p H ng th đun l y n c, dùng 1 mu ng tán, u ng nóng Không th , thêm lên chút ít, th đ c thì thôi (Ng i rong huy t và ng i h nh c không đ c dùng)
I U 25
M ch Kh n nh kéo dây không ch ng m c, có túc th c v y
I U 26