Tiết 128: Nghĩa tường minh và hàm ý

Ông theo liền anh thanh niên vào trong nhà ngồi xuống ghế - Sử dụng và giải đoán hàm ý trong câu cần phải căn cứ vào hoàn cảnh giao tiếp.. - Sử dụng và giải đoán hàm ý trong câu cần ph

Trang 1

TrườngưưTHCSưAnưBài PhòngưgiáoưdụcưQuỳnhưPhụư–ưTháiưBình

Trang 2

? Thế nào là nghĩa t ờng minh và hàm ý?

? Mối quan hệ giữa nghĩa t ờng minh và hàm ý

Con chỉ đ ợc ăn ở nhà bữa này thôi U không muốn ăn tranh của con.Con cứ ăn thật no, không phải nh ờng nhịn cho u Cái Tí ch a hiểu hết ý câu nói của mẹ,

nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống :

- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?

Điểm thêm một giây nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:

- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài Cái Tí nghe nói giãy nảy , giống nh sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ

và oà lên khóc:

- U bán con thật đấy ? Con van u, con lạy u, con còn bé bỏng , u đừng đem bán con đi, tội nghiệp U để cho con ở nhà chơi với em con

Con chỉ đ ợc ăn ở nhà bữa này thôi

- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.

( Tắt đèn – Ngô Tất Ngô Tất Tố)

a, Xác định nghĩa t ờng minh

trong lời nói của chị Dậu?

b, Tìm những câu nói của chị

Dậu có chứa hàm và xác định

hàm ý trong những câu đó?

Trang 3

Kiểm tra bài cũ Chị Dậu vừa nói vừa mếu :

- Thôi u không ăn, để phần cho con Con chỉ đ ợc ăn ở nhà bữa này thôi U không muốn ăn tranh của con Con cứ

ăn thật no, không phải nh ờng nhịn cho

u Cái Tí ch a hiểu hết ý câu nói của

mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống :

- Vậy thì bữa sau con ăn ở

đâu? Điểm thêm một giây nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa: - Con sẽ ăn

ở nhà cụ Nghị thôn Đoài Cái

Tí nghe nói giãy nảy , giống nh sét

đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ

và oà lên khóc: -

U bán con thật đấy ? Con van u, con lạy u, con còn bé bỏng , u đừng đem bán con đi, tội nghiệp U để cho con ở nhà chơi với em con

- Mẹ phải bán con cho cụ Nghị thôn Đoài.

- Mẹ phải bán con

Bài tập:

Trang 4

I Tìm hiểu bài: VD: Chị Dậu vừa nói vừa mếu :

- Thôi u không ăn, để phần cho con Con chỉ đ ợc ăn ở nhà bữa này thôi U không muốn ăn tranh của con.Con cứ

ăn thật no, không phải nh ờng nhịn cho

u Cái Tí ch a hiểu hết ý câu nói của mẹ,

nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống :

- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu? Điểm thêm một giây nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa: - Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài Cái Tí nghe nói giãy nảy , giống nh sét đánh bên tai,

nó liệng củ khoai vào rổ và oà lên khóc:

Trang 5

Tiết 128: Nghĩa t ờng minh và hàm ý

( Tiếp theo)

I Tìm hiểu bài:

II Bài học:

* Điều kiện sử dụng hàm ý :

- Ng ời nói ( ng ời viết) có ý thức đ a hàm

ý vào câu nói -

Ng ời nghe (ng ời đọc) có năng lực giải

- Anh nói nữa đi - ông giục

- Báo cáo hết ! – Ngô Tất Ng ời con trai vụt trở lại giọng vui vẻ Năm phút nữa là m ời Còn hai m ơi phút thôi Bác và cô vào trong nhà Chè đã ngấm rồi đấy

Thì giờ ngắn ngủi còn lại thúc giục cả chính ng ời hoạ sĩ già Ông theo liền anh thanh niên vào trong nhà, đảo nhìn qua một l ợt tr ớc khi ngồi xuống ghế.

Ông theo liền anh thanh niên vào trong nhà

ngồi xuống ghế

- Sử dụng và giải đoán hàm ý trong câu

cần phải căn cứ vào hoàn cảnh giao tiếp

( Lặng lẽ Sa Pa – Ngô Tất Nguyễn Thành Long)

Trang 6

II Bài học:

ý vào câu nói

-Ng ời nghe (ng ời đọc) có năng lực giải

Nó nhìn dáo dác một lúc rồi kêu lên:

- Cơm sôi rồi, chắt n ớc giùm cái! Nó – Ngô Tất

cũng lại nói trổng Tôi lên tiếng mở đ ờng cho nó:

- Cháu phải gọi Ba chắt n ớc giùm “ Ba chắt nước giùm

con , phải nói nh vậy.”, phải nói như vậy

Nó nh không để ý đến câu nói của tôi,

nó lại kêu lên:

- Cơm sôi rồi, nhão bây giờ !

Anh Sáu vẫn ngồi im [ ].

Bài tập 2:

Hàm ý: Chắtưgiùmưnướcưđểưcơmưkhỏiư

nhão.

(Chiếc l ợc ngà - Nguyễn Quang Sáng )

Trang 7

( Tiếp theo)

II Bài học:

ý vào câu nói -Ng

ời nghe (ng ời đọc) có năng lực giải đoán

Hãy điền vào l ợt lời của B trong đoạn thoại sau đây một câu có hàm ý từ chối.

A: Mai về quê với mình đi ! B: / /

A: Đành vậy.

Trang 8

II Bài học:

và sóng (trong bài Mây và sóng ).“ Ba chắt nước giùm ”, phải nói như vậy

- Hãy viết thêm mỗi đoạn một câu

có chứa hàm ý mời mọc rõ hơn

III Luyện tập:

Trang 9

đến nơi nào.

đ ợc tận h ởng một cuộc phiêu l u kì thú nhất trên đời!

Chơi với chúng tớ cậu sẽ

Trang 10

II Bài học:

Thi sử dụng và giải đoán hàm ý

Trang 11

- Mỗi l ợt chơi có hai ng ời đ ợc tham gia trò chơi.

- Ng ời thứ nhất chọn ngôi sao có chứa hàm ý và diễn đạt hàm ý đó bằng lời nói - ng ời thứ hai tự giải

đoán hàm ý và trả lời cũng bằng hàm ý + Thể lệ:

- Chỉ đ ợc diễn đạt hàm ý thông qua nghĩa t ờng minh ( Nếu vi phạm sẽ không đ ợc tính điểm)

-Thời gian cho mỗi lần hỏi ( hoặc trả lời) là 45”, phải nói như vậy -Nếu diễn đạt hàm ý ch a thành công, có thể điều chỉnh hàm ý (tối đa) bằng l ợt lời thứ 2.

Trang 14

Muèn m în c¸i bót

c¸i nµo n÷a kh«ng?

nµy!

Trang 15

Muèn ngåi nhê bµn

víi b¹n

Trang 17

Muốn bày tỏ thái độ phê bình khi bạn mắc lỗi đi học

muộn

Trang 18

II Bài học:

Đọcưđoạnưthơ: ư

Ta làm con chi hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến.

Hàm ý: Ước nguyện tha thiết đ ợc cống hiến cho đời.

Trang 19

( Tiếp theo)

II Bài học:

Nội dung bài học:

1.Thế nào là nghĩa t ờng minh

và hàm ý.

2.Điều kiện sử dụng nghĩa t ờng minh và hàm ý.

3.ý nghĩa tác dụng và một số chú ý của việc sử dụng hàm

ý

Trang 20

-Đọc - hiểu phần ghi nhớ về nghĩa t ờng minh và hàm ý -Vận dụng và giải đoán hàm ý trong khi nói hoặc viết.

- Hoàn thành các bài tập.

- Chuẩn bị nội dung cho tiết Ch ơng trình địa ph ơng : “ Ba chắt nước giùm ”, phải nói như vậy.

+ Tìm hiểu vai trò của từ ngữ địa ph ơng.

+ Tìm hiểu và s u tầm về vốn từ ngữ địa ph ơng.

Tiêu đề	Tiết 128: Nghĩa tường minh và hàm ý
Trường học	Trường THCS An Bài
Thể loại	bài học
Thành phố	Thái Bình

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	1,16 MB