skkn biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn theo mô hình trường học mới trong các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh đồng nai

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn theo mô hình trường học mới trong các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Đồng Nai Người thực hiệ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

Đơn vị Phòng Giáo dục Tiểu học

Mã số:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn theo mô hình trường học mới trong các trường

tiểu học trên địa bàn tỉnh Đồng Nai

Người thực hiện: Nguyễn Minh Kiếm Lĩnh vực nghiên cứu:

Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2015 - 2016

SƠ LƢỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Nguyễn Minh Kiếm

2 Ngày tháng năm sinh: 10/10/1962

4 Địa chỉ: Ấp Vàm xã Thiện Tân huyện Vĩnh Cửu tỉnh Đồng Nai

5 Điện thoại: 0613842439 (CQ); 0613927072 (NR); ĐTDĐ: 0908023445

7 Chức vụ: Phó Trưởng phòng Giáo dục tiểu học

8 Đơn vị công tác: Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai

BM02-LLKHSKKN

I TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Đại học Sư phạm

- Năm nhận bằng: 1996

- Chuyên ngành đào tạo: Toán học

II KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Quản Lý Giáo dục Tiểu học

Số năm có kinh nghiệm: 27 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

+ Một số biện pháp nâng cao chất lượng phong trào Xây dựng trường học Xanh

- Sạch - Đẹp

+ Đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong quản lí và giảng dạy

+ Một số biện pháp nâng cao chất lượng chuyên môn giáo dục tiểu học ở cơ sở

+ Biện pháp nâng cao chất lượng đa dạng hóa các hoạt động giáo dục trong các trường tiểu học

Đối với một trường tiểu học, chất lượng giáo dục có chuyển biến và từng bước nâng dần chất lượng hay không đó là do công tác quản lí chuyên môn của nhà trường

có đạt hiệu quả hay không? Hoạt động chuyên môn ở trường tiểu học phản ánh chất lượng của việc trồng người và hiệu quả đào tạo của nhà trường Chính vì thế mà công tác chuyên môn trong trường tiểu học giữ một vai trò vô cùng quan trọng Để chuyên môn hoạt động có hiệu quả, đồng bộ giữa các đơn vị trường học trên địa bàn các huyện, thị, thành phố nói riêng hay trong tỉnh Đồng Nai nói chung thì việc đổi mới nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn từ cơ sở là một việc làm rất cần thiết và

giữ vai trò vô cùng quan trọng

Nói đến sinh hoạt chuyên môn, tức là nói đến sinh hoạt chuyên môn nhà trường

và sinh hoạt chuyên môn tổ khối Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn làm cho các cán bộ, giáo viên nắm cụ thể hơn yêu cầu, nhiệm vụ công tác của đơn vị, cá nhân mình; đánh giá được chất lượng công tác của cá nhân, tập thể trong thời gian qua; trao đổi, bàn biện pháp để thực hiện hiệu quả hơn những nhiệm vụ trong thời gian tới; đây

cũng là dịp để chia sẻ, học tập những kinh nghiệm hay của những cá nhân tiêu biểu trong đơn vị và trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc của các thành viên; từ

đó có được định hướng giải pháp đúng đắn và phù hợp hơn với tình hình thực tế đơn

vị

Xuất phát từ thực tế nhiều đơn vị trường học trên địa bàn, cán bộ quản lí rất quan tâm, chỉ đạo sâu sát mọi hoạt động chuyên môn nên chất lượng giáo dục và các hoạt động khác của trường được vững chắc và phát triển qua từng năm, đồng thời đạt được nhiều kết quả rất khả quan Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số đơn vị do cán bộ quản lí chưa sát sao với công tác chuyên môn, nên chất lượng chuyên môn còn rất thấp, chưa xứng tầm với các đơn vị bạn trong địa bàn

Mặt khác, việc tổ chức giảng dạy theo mô hình trường học mới Việt Nam

(VNEN) được triển khai thực hiện thí điểm và nhân rộng đại trà trong các năm qua ở

một số trường tiểu học của các tỉnh thành trong cả nước, dù không còn mới mẻ nhưng trong quá trình thực hiện vẫn còn không ít khó khăn cho cán bộ quản lí và giáo viên

trong quá trình quản lí và giảng dạy Làm thế nào để giúp cán bộ quản lí và giáo viên cùng trao đổi, chia sẻ để thực hiện hiệu quả mô hình, đồng thời phát huy tối đa hiệu quả của mô hình trường học mới này trong các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh, đó là điều mà tôi luôn trăn trở suy nghĩ Từ lý do trên, với vai trò một người lãnh đạo, quản

lí và chỉ đạo hoạt động chuyên môn cấp Tiểu học tôi đã trăn trở, tìm biện pháp để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn tại các trường thực hiện theo mô hình

trường học mới, chính vì thế tôi đã nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Biện pháp nâng

cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn theo mô hình trường học mới trong các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Đồng Nai”

II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA

ĐỀ TÀI

1 Thuận lợi

- Được sự quan tâm chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Ban quản lí Dự án

trung ương; cấp ủy, chính quyền địa phương tỉnh Đồng Nai

- Ngành Giáo dục tỉnh Đồng Nai luôn kịp thời quán triệt tinh thần Nghị quyết,

Chỉ thị và nhiệm vụ năm học của các cấp học đến từng phòng giáo dục và Đào tạo các huyện, thị, thành phố Biên Hòa; đến các đơn vị trường học và đội ngũ CB-GV-CNV toàn ngành trên cơ sở xây dựng, định hướng phương hướng nhiệm vụ chung của

ngành, tạo cơ sở để các đơn vị căn cứ vào tình hình thực tế đơn vị xây dựng kế hoạch

hoạt động cụ thể cho từng đơn vị, đặc biệt chú trọng những nội dung trọng tâm cho các đơn vị thực hiện điểm mô hình trường học mới

- Đội ngũ CB-GV-CNV tương đối ổn định, an tâm công tác Nhiều CBQL; GV

năng động, sáng tạo, tích cực, nhiệt tình tham gia các hoạt động của nhà trường; nhiệt huyết với công tác, hết lòng yêu nghề, yêu học sinh

- Cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học được xây dựng, sửa chữa kịp thời,

từng bước đáp ứng yêu cầu dạy và học

2 Khó khăn

- Một số CBQL chưa thật nhiệt tình, tâm huyết với công việc, chưa chủ động

trong công tác

- Một số giáo viên chưa nhìn nhận một cách đúng đắn về vai trò, ích lợi của

việc thực hiện mô hình trường học mới nên chưa tích cực trong các hoạt động; vì thế

mà một số hoạt động giáo dục tổ chức cho học sinh tham gia học tập còn đơn điệu, cứng nhắc, chưa tạo được hứng thú cho học sinh tích cực tự học và tham gia các hoạt động Ngoài ra, còn có tư tưởng xem nhẹ các buổi sinh hoạt chuyên môn, chưa thực

sự tích cực, ít phát biểu trong các buổi sinh hoạt, thường sinh hoạt chuyên môn theo hướng triển khai một chiều từ trên xuống, trên nói sao dưới làm vậy

- Việc huy động các nguồn lực trong nhân dân còn hạn chế; công tác xã hội hoá

giáo dục tuy có phát triển hơn so với những năm học trước nhưng chưa đáp ứng đầy

đủ nhu cầu cần thiết cho công tác giáo dục

II NỘI DUNG ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lý luận

Một trong những nhiệm vụ của ngành Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai nói riêng

và cả nước nói chung hiện nay là phải xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ và bước đi cụ thể trong công tác đào tạo và bồi dưỡng lực lượng giáo viên và cán bộ quản lý sao cho phù hợp với định hướng phát triển và thực hiện tinh thần Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ

X, nghị quyết 40 của Chính phủ và chỉ thị 14 của Thủ tướng chính phủ về việc thực hiện chương trình thay sách giáo khoa là phải: "Đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục đủ sức, đủ tài cùng với đội ngũ nhà giáo và toàn xã hội chấn hưng nền giáo dục nước nhà" và "Chú trọng việc nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống của nhà giáo"

Mặt khác, giáo dục Tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc

dân, do vậy giáo viên tiểu học có một vị trí, vai trò quan trọng Giáo viên tiểu học là

người góp phần quyết định trong việc thực hiện hoạt động dạy và học có chất lượng,

thực hiện phổ cập giáo dục, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp,… nhằm đào tạo thế

hệ trẻ thành những con người phát triển toàn diện, vừa hồng vừa chuyên, đáp ứng

được sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước với nguồn nhân lực cao

Chất lượng đội ngũ giáo viên quyết định quá trình dạy và học: Thầy giỏi sẽ có trò giỏi, để đáp ứng yêu cầu giảng dạy thay sách giáo khoa mới ở tiểu học đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng nâng cao trình độ trên chuẩn về mọi mặt, đặc biệt

là tiếp cận nhanh phương pháp giảng dạy mới Người giáo viên phải là người biết tổ chức giờ dạy, tổ chức các hoạt động học của học sinh, kiểm soát được tất cả đối tượng học sinh, đánh giá được năng lực từng học sinh, từ đó giúp học sinh phát huy tối đa sở trường năng lực cá nhân đạt hiệu quả cao nhất

Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên có tầm quan trọng chiến lược, có tính chất quyết định chất lượng giáo dục và dạy học trong nhà trường, bởi lẽ lao động sư phạm là lao động sáng tạo, đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức sâu

và toàn diện, luôn bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệ thuật sư phạm, để đạt

được những yêu cầu trên thì không thể không kể đến việc giáo viên trao đổi học tập lẫn nhau thông qua các lần sinh hoạt chuyên môn từ tổ khối đến cấp trường, liên trường, cụm trường và cấp huyện, tỉnh

2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài

Từ thực tế trên, tôi đã đề ra các biện pháp phát huy những thuận lợi và khắc phục các khó khăn tồn tại, từng bước nâng cao chất lượng chuyên môn ở cơ sở theo

mô hình trường học mới thông qua các biện pháp cụ thể sau:

a) Chú trọng công tác tổ chức quán triệt và xây dựng kế hoạch thực hiện các văn bản về đổi mới công tác quản lí, nâng cao chất lƣợng giáo dục

Thực hiện các văn bản hướng dẫn của Bộ GD&ĐT; Ban quản lý dự án Trung ương, UBND tỉnh Đồng Nai về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học; hướng dẫn thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành về đổi mới công tác quản lí, nâng cao chất lượng dạy - học, đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy học, Ngành giáo dục tỉnh đã xây dựng kế hoạch phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh Đồng Nai để chỉ đạo

các đơn vị tổ chức thực hiện Từ kế hoạch của ngành giáo dục tỉnh, các đơn vị Phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện, thị, thành phố căn cứ vào tình hình thực tế đơn vị xây dựng kế hoạch nhiệm vụ năm học của địa phương chỉ đạo các trường học xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện thật cụ thể, khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của từng đơn vị

Trong quá trình triển khai các kế hoạch, văn bản hướng dẫn, ngành luôn có sự

theo dõi, nắm bắt các hoạt động của các đơn vị trường học để kịp thời đánh giá, rút kinh nghiệm quá trình thực hiện ở các đơn vị từ đó có sự chỉ đạo, chấn chỉnh kịp thời từng đơn vị để từng bước nâng cao chất lượng giáo dục

Công tác đổi mới quản lí, nâng cao chất lượng giáo dục luôn là nhiệm vụ trọng tâm của ngành; chính vì thế mà ngoài các văn bản kế hoạch, hướng dẫn nhiệm vụ trọng tâm định kì, các văn bản hướng dẫn về đổi mới quản lí, nâng cao chất lượng giáo dục,… luôn được tôi yêu cầu các Phòng Giáo dục và Đào tạo trong tỉnh phải quán triệt, hướng dẫn, định hướng kịp thời các giải pháp, nội dung cụ thể các biện

pháp, nội dung thực hiện để các đơn vị có định hướng thực hiện, đồng thời phát huy

sự sáng tạo của từng đơn vị, từng CBQL trong quá trình thực hiện

b) Bồi dưỡng, củng cố năng lực của CBQL; GV tổ khối trưởng các trường

Các hoạt động trong trường tiểu học có đạt được kết quả tốt đẹp hay không, ngoài đội ngũ GV năng động, tâm huyết và nhiệt tình với nghề thì không thể không nói đến vai trò của các CBQL nhà trường CBQL tốt sẽ chỉ đạo và quản lí tốt các hoạt động, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục của đơn vị Do đó công tác bồi dưỡng đội ngũ là một vấn đề luôn được tôi quan tâm tham mưu lãnh đạo Sở chỉ đạo các Phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện, thị, thành phố căn cứ vào tình hình thực tế đội ngũ để mở những lớp tập huấn, bồi dưỡng hè, bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ CBQL và GV để CBQL, GV tổ khối trưởng tham gia sinh hoạt, học tập, kịp thời nắm bắt những chủ trương của ngành, tích cực học tập, bồi dưỡng để nâng cao năng lực cá

nhân

Ngoài ra, việc mở các chuyên đề về đổi mới công tác quản lí, đổi mới PPDH, nâng cao ứng dụng CNTT trong quản lí và soạn giảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt hội đồng, sinh hoạt chuyên môn, sinh hoạt tổ khối,… cũng là một trong những vấn đề

mà tôi hết sức quan tâm, chỉ đạo các địa phương tích cực thực hiện để đáp ứng kịp thời cho việc nâng cao chất lượng giáo dục ở các đơn vị trường học; từng bước làm cho sinh hoạt chuyên môn nhà trường, tổ khối đi vào thực chất, đúng hướng, ngắn gọn, hiệu quả, phát huy hết sự sáng tạo và năng lực của các thành viên trong mỗi đơn

vị trường học

c) Xây dựng kế hoạch, chỉ đạo, định hướng các nội dung sinh hoạt chuyên

môn đi sâu vào trọng tâm, đặc thù của mô hình trường học mới

- Việc xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn

Hàng năm, tôi xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn cấp cụm trường, với 2 loại hình sinh hoạt là sinh hoạt cấp Cụm do phòng GDTH chủ trì mỗi năm 4 lần (mỗi học kỳ 2 lần) và sinh hoạt liên trường gồm các trường gần nhau phối hợp tổ chức với

sự hỗ trợ của phòng GDTH; cụ thể qua các văn bản số 2457/KH-SGDĐT ngày 21/10/2014 và văn bản số 106/KH-SGDĐT ngày 19/01/2015 về việc sinh hoạt chuyên môn Cụm, các trường tham gia mô hình trường học mới tại Việt Nam

+ Trên cơ sở thực hiện công văn số 56/GPE-VNEN ngày 08/4/2013 của Ban

Quản lý Dự án trung ương về việc Hướng dẫn thực hiện Kế hoạch kinh phí Dự án VNEN năm 2013, Sở GD&ĐT chỉ đạo các trường xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn cấp trường 2 lần/tháng, đồng thời xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên

môn liên trường với hình thức các trường luân phiên đăng cai tổ chức (từ 2 đến 3

trường) 2 lần /năm, phòng GDTH cử cán bộ tham dự chỉ đạo

+ Thường xuyên tổ chức các hội thảo, trao đổi để triển khai đồng bộ và hiệu

quả phương pháp dạy, phương pháp học, đánh giá học sinh, tổ chức lớp học nhằm hình thành và phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh; chỉ đạo cụ thể việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn tại các trường, điều chỉnh tài liệu Hướng dẫn học (theo hướng dẫn tại Công văn số 86/GPE-VNEN ngày 18/3/2014)

- Hình thức sinh hoạt chuyên môn, tổ khối

+ Sinh hoạt chuyên môn trường, tổ khối định kì theo quy định Sinh hoạt

chuyên môn là thời gian để tổ khối thảo luận các nội dung sinh hoạt cụ thể, sát thực, liên quan trực tiếp đến công tác chuyên môn của giáo viên như: đổi mới phương pháp dạy - học; đổi mới tổ chức lớp học; đổi mới đánh giá học sinh; đổi mới sự thm gia của cồng đồng, điều chỉnh và phát triển tài liệu; Sinh hoạt chuyên môn theo mô hình VNEN cũng được thực hiện như sinh hoạt chuyên môn hiện hành Nhưng nội dung sinh hoạt chuyên môn phải phù hợp với các nội dung của mô hình trường học mới Việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn ở cấp tổ, cấp trường và cấp cụm theo mô hình trường học mới phải cụ thể thiết thực, hiệu quả được tổ chức qua các hoạt động cụ thể, thực tiễn, tránh mang tính chất trình bày, lý thuyết; có thể tập trung vào các vấn

đề chính như: sinh hoạt chuyên môn về nội dung phương pháp dạy học, sinh hoạt chuyên môn về đổi mới tổ chức lớp học; sinh hoạt chuyên môn về đổi mới đánh giá học sinh; sinh hoạt chuyên môn về đổi mới sự tham gia của cồng đồng, Thông

thường nội dung sinh hoạt chuyên môn về nội dung phương pháp dạy - học được tổ chức thông qua hoạt động dự giờ, nghiên cứu bài học với 4 bước:

+ Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị;

+ Tổ chức dạy - học minh họa, dự giờ và suy ngẫm;

+ Thảo luận chung;

+ Áp dụng vào thực tiễn

Tùy vào thời điểm, thời gian và tình hình thực tế để tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học hiệu quả, có thể trong buổi sinh hoạt đó chỉ tập trung cho việc dự giờ, nghiên cứu bài học; hoặc có thể kết hợp việc sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học với các nội dung sinh hoạt chuyên môn khác về đổi mới

tổ chức lớp học; đổi mới đánh giá học sinh; đánh giá công tác đã thực hiện; trao đổi bàn phương hướng tháng tiếp theo hoặc hai tuần tiếp theo; thảo luận một số nội dung

chuyên môn (cái hay, cái tồn tại còn vướng mắc)