Đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện võ nhai, tỉnh thái nguyên

Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên” là cần thiết và cấp bách, gó p phần giải qu

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Đánh giá tác động của chính sách quản

lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên” là

kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu khoa học độc lập, nghiêm túc củabản thân, không sao chép từ công trình nghiên cứu nào khác Tôi hoàn toànchịu trách nhiệm về những nhận xét đã đưa ra trong luận văn này

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2016

Học viên

Hoàng Thị Hương Ly

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em muốn gửi lời cảm ơn tới quý thầy cô trường Đại họcKinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên, những người đãtrực tiếp giảng dạy, truyền đạt những kiến thức bổ ích cho em, đây chính lànhững nền tảng cơ bản để em hoàn thành bài luận văn này

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Thầy giáo - TS.Trần Đình Tuấn

đã tận tình quan tâm hướng dẫn, nhiệt tình chỉ bảo, giải đáp cho em nhữngthắc mắc trong quá trình nghiên cứu để em hoàn thành tốt bài luận văn này

Em cũng xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các cán bộ huyện VõNhai cùng các hộ gia đình đã tạo điều kiện, giúp đỡ em được tìm hiểu tìnhhình cụ thể về sản xuất lâm nghiệp của huyện Võ Nhai, đồng thời đã dànhthời gian chỉ bảo hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi để em có thểhoàn thành luận văn tốt nghiệp

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2016

Học viên

Hoàng Thị Hương Ly

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ viii

MỞ ĐẦU 1

1. Tính cấp thiết của đề tài 1

2.Mục tiêu nghiên cứu 2

3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3

4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

5. Kết cấu của luận văn 4

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, BẢO VỆ RỪNG ĐẾN PHÁT TRIỂN RỪNG .5 1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về rừng 5

1.1.1. Khái niệm rừng 5

1.1.2. Đặc điểm và phân loại rừng 6

1.1.3. Vai trò của rừng 8

1.2. Một số vấn đề lý luận về tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng 9

1.2.1. Các khái niệm cơ bản 9

1.2.2. Đặc trưng của chính sách quản lý, bảo vệ rừng 11

1.2.3. Nội dung đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng 13

1.2.4.Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ rừng16 1.3. Kinh nghiệm quản lý, bảo vệ rừng tại một số địa phương trong nước và bài học rút ra cho huyện Võ Nhai 19

1.3.1. Kinh nghiệm tại một số địa phương trong nước về thực hiện chính sách

quản lý, bảo vệ rừng 19

1.3.2. Bài học rút ra cho huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên trong việc thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ và phát triển rừng 24

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 26

2.1. Câu hỏi nghiên cứu 26

2.2. Khung phân tích và phương pháp phân tích 26

2.3. Phương pháp thu thập, xử lý và phân tích thông tin 27

2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin 27

2.3.2. Phương pháp xử lý số liệu 28

2.3.3. Phương pháp phân tích thông tin 28

2.4. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng 28

2.4.1. Các chỉ tiêu về quản lý, bảo vệ rừng 28

2.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả tác động của chính sách 29

2.4.3 Các chỉ tiêu tổng hợp 29

Chương 3: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, BẢO VỆ RỪNG ĐẾN PHÁT TRIỂN RỪNG Ở HUYỆN VÕ NHAI 30

3.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Võ Nhai 30

3.1.1. Đặc điểm tự nhiên 30

3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Võ Nhai 39

3.1.3. Đánh giá chung về ảnh hưởng của đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội đến quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ở huyện Võ Nhai 46

3.2. Thực trạng tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai 49

3.2.1. Tình hình triển khai thực hiện một số chính sách cơ bản trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ở huyện Võ Nhai 49

3.2.2. Đánh giá tác động của các chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai 57

3.3. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng của việc thực thi chính sách quản lý, bảo

vệ đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai 75

3.3.1. Ảnh hưởng của các nhân tố tự nhiên 75

3.3.2. Ảnh hưởng của nhân tố con người 77

3.3.3. Ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế - xã hội 78

3.3.4. Ảnh hưởng của nhân tố môi trường sinh thái 79

3.3.5. Ảnh hưởng của các nhân tố khác 80

3.4. Đánh giá chung về tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai

81 3.4.1. Những kết quả đạt được 81

3.4.2. Hạn chế 83 Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN CÁC CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, BẢO VỆ RỪNG ĐẾN PHÁT TRIỂN RỪNG Ở HUYỆN VÕ NHAI 86

4.1. Quan điểm tăng cường thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ rừng để phát triển rừng ở huyện Võ Nhai

86 4.2. Định hướng tăng cường chính sách quản lý, bảo vệ rừng ở huyện Võ Nhai .91 4.2.1. Định hướng chung 91

4.2.2. Định hướng cụ thể trong giai đoạn 2016-2020 95

4.3. Một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ rừng để phát triển rừng ở huyện Võ Nhai 95

4.3.1. Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng 95

4.3.2. Các giải pháp về phát triển rừng 100

4.3.3. Đề xuất các chính sách hỗ trợ cho phát triển rừng 104

4.3.4. Các giải pháp khác 106

4.4. Một số kiến nghị đối với các cấp quản lý 107

KẾT LUẬN 109

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 111 PHỤ LỤC 113

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Các yếu tố khí hậu huyện Võ Nhai năm 2015 32

Bảng 3.2: Hiện trạng đất Võ Nhai phân theo loại đất năm 2015 34

Bảng 3.3: Hiện trạng rừng ở huyện Võ Nhai năm 2015 36

Bảng 3.4: Hiện trạng rừng Võ Nhai phân theo loại cây trồng năm 2015 37

Bảng 3.5: Cơ cấu kinh tế huyện Võ Nhai giai đoạn 2013-2015 39

Bảng 3.6: Cơ cấu lao động theo ngành kinh tế của huyện Võ Nhai giai đoạn 2013-2015 44

Bảng 3.7: Tình hình giao đất rừng tại huyện Võ Nhai giai đoạn 2013-2015 57

Bảng 3.8: Số vụ cháy, chặt phá rừng huyện Võ Nhai giai đoạn 2013-2015 64

Bảng 3.9: Tình hình phát triển các loại rừng của huyện Võ Nhai giai đoạn 2013 - 2015 66

Bảng 3.10: Giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp huyện Võ Nhai giai đoạn 2013-2015 68

Bảng 3.11: Thu nhập của người dân huyện Võ Nhai giai đoạn 2013-2015 70

Bảng 3.12: Ý kiến của hộ gia đình về việc thực hiện các chính sách quản lý, bảo vệ rừng tại địa phương giai đoạn 2013-2015 72

Bảng 3.13: Ý kiến đánh giá của các hộ gia đình về tác động của các chính sách quản lý, bảo vệ và phát triển rừng 73

dễ bị thay đổi và mất đi do con người tác động như phá rừng, khai thác rừngquá mức, cháy rừng,…Sự mất mát và suy giảm rừng là không thể bù đắpđược và gây ra nhiều tổn thất to lớn về kinh tế, về công ăn việc làm và cả vềphát triển xã hội một cách lâu dài Do vậy, yêu cầu đặt ra là rừng cần phảiđược bảo vệ và sử dụng một cách hợp lý.

Công tác quản lý và bảo vệ rừng luôn được Nhà nước ta đặc biệt quantâm và chú trọng Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực quản

lý và bảo vệ rừng được ban hành tương đối đầy đủ và ngày càng hoàn thiện,tạo cơ sở hành lang pháp lý cho chính quyền địa phương, lực lượng Kiểm lâmthực thi nhiệm vụ Các chính sách của Nhà nước về quản lý và bảo vệ rừngđược thể hiện trong các đạo luật, nghị định, thông tư, chỉ thị, quyết định vàqua các chương trình, dự án… được ban hành, thực hiện trong những thời kỳnhất định Trong đó, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004 và Luật Đấtđai năm 2013 hiện là những căn cứ pháp lý cơ bản và quan trọng để Nhà nước

và các địa phương ban hành, thực thi các chính sách liên quan đến công tácquản lý, bảo vệ và phát triển rừng Một số chính sách quản lý, bảo vệ và pháttriển rừng tiêu biểu như chính sách giao đất, giao rừng; chính sách đồng quản

lý rừng; chính sách hỗ trợ đầu tư trồng rừng và khuyến lâm; chính sách chi trảdịch vụ môi trường rừng,…Đồng thời rất nhiều chương trình, dự án đượctriển khai ở các địa phương như chương trình 327 về phủ xanh đất trống đồinúi trọc, dự án 661 về trồng mới 5 triệu ha rừng…

Võ Nhai là một huyện miền núi phía Đông Bắc tỉnh Thái Nguyên Diệntích tự nhiên của Võ Nhai là 845,1 km2, trong đó đất lâm nghiệp chiếm trên

561,27km2, là huyện có diện tích rừng lớn nhất tỉnh Võ Nhai còn có khu bảotồn thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng với nhiều loại gỗ và động vật hoang

dã quý hiếm Ở khu vực hiện này nhiều loại gỗ quý hiếm như nghiến, trai, lý,sến, với trữ lượng khá lớn Diện tích rừng lớn, tài nguyên rừng phong phú làđiều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế rừng ở huyện Võ Nhai Song cũngđặt ra yêu cầu phải thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng để bảo tồn vàphát triển rừng một cách hợp lý nhằm đem lại hiệu quả cao về mọi mặt

Thực tế cho thấy, hệ thống chính sách quản lý, bảo vệ rừng hiện hành

đã bộc lộ những hạn chế nhất định, phát triển kém bền vững, tính đa dangsinh học của rừ ng tư ̣ nhiên

vâñ tiếp tuc̣ bi ̣suy giảm, phát triển chưa đi đôi vớ iquản lý và bảo vê ̣rừ ng, vẫn còn tình trạng rừ ng bị tàn phá nghiêm trọng.Đặc biệt, sự kiện lâm tặc tàn phá rừng nghiến và các loại cây gỗ quý, lâm sảnquý trong Khu bảo tồn thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng năm 2012 đãgây ra

nhiều bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng lớn đến phát triển rừng ở Võ Nhai

Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên” là

cần thiết và cấp bách, gó p phần giải quyết các hạn chế nêu ở trên

2. Mục tiêu nghiên cứu

2.1. Mục tiêu chung

Trên cơ sở đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đếnphát triển rừng ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên nhằm đề xuất các giảipháp tăng cường quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ở Võ Nhai

- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý, bảo vệ vàphát triển rừng cho huyện Võ Nhai giai

đoaṇ

3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

3.1. Đối tượng nghiên cứu

2017 - 2020

Là tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên

3.2. Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về không gian: Đề tài được thực hiện trên địa bàn huyện Võ

Nhai, tỉnh Thái Nguyên

- Phạm vi về thời gian: Đề tài

tâp̣ trung thu thập thông tin đánh giá thưc̣trạng trong giai đoạn 2013-2015, các giải pháp

đươc̣ 2017-2020 và tầm nhìn 2025

xây dưṇ

g cho giai đoạn

- Phạm vi về nội dung: Đề tài nghiên cứu, đánh giá tác động của chính

sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng trong phạm vi huyện Võ Nhai,tỉnh Thái Nguyên Trong đó tập trung vào những nội dung chính như:

- Tình hình thực hiện các chính sách quản lý, bảo vệ và phát triển rừngcủa Nhà nước và của địa phương ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên;

- Đánh giá tác động của các chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến pháttriển rừng của huyện;

- Đề xuất các định hướng và giải pháp bảo vệ và phát triển rừng ởhuyện Võ Nhai trong giai đoạn tới

4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Thực hiện đề tài sẽ góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thựctiễn và tổng quan các nghiên cứu về rừng, về quản lý, bảo vệ và phát triểnrừng Là cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng tác độngcủa chính sách và đề xuất các giải pháp thực hiện có hiệu quả các chínhsách của Nhà nước và địa phương về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ởhuyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên

- Việc đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến pháttriển rừng sẽ chỉ ra được những tác động mặt tích cực và những hạn chế, yếukém còn tồn tại trong các chính sách quản lý, bảo vệ rừng và nguyên nhân củanhững tồn tại Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thựchiện các chính sách quản lý, bảo vệ rừng để phát triển rừng ở huyện Võ Nhaimột cách bền vững và hiệu quả.

- Các kết quả nghiên cứu sẽ giúp cho các nhà quản lý của huyện VõNhai nói riêng, tỉnh Thái Nguyên nói chung và các địa phương có điều kiệntương tự xây dựng chính sách và định hướng trong quản lý, bảo vệ và pháttriển rừng cho địa phương trong thời gian tới

- Các kết quả của luận văn có thể tham khảo để sử dụng cho việc giảngdạy, học tập trong nhà trường, phục vụ cho công tác nghiên cứu của các đốitượng khác có quan tâm

5. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu và phụ lục, luận văngồm có 4 chương như sau:

- Chương 1: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về tác động của chínhsách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng

- Chương 2: Phương pháp nghiên cứu đề tài

- Chương 3: Đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đếnphát triển rừng ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên

- Chương 4: Định hướng và giải pháp tăng cường thực hiện các chínhsách quản lý, bảo vệ rừng để phát triển rừng ở huyện Võ Nhai

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, BẢO VỆ RỪNG ĐẾN PHÁT TRIỂN RỪNG

1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về rừng

1.1.1. Khái niệm rừng

Ngay từ thủa sơ khai, con người đã có những khái niệm cơ bản nhất vềrừng, bởi lẽ rừng chính là nơi cung cấp mọi thứ phục vụ cuộc sống của họ.Lịch sử ngày càng phát triển thì những khái niệm về rừng được tích lũy, hoànthiện thành những học thuyết về rừng

Năm 1930, Morozov đã đưa ra khái niệm: “Rừng là một tổng thể cây

gỗ, có mối liên hệ lẫn nhau, nó chiếm một phạm vi không gian nhất định ở mặt đất và trong khí quyển Rừng chiếm phần lớn bề mặt trái đất và là một bộ phận của cảnh quan địa lý”.

Năm 1952, M.E.Tcahenco đã định nghĩa: “Rừng là một bộ phận của cảnh quan địa lý, trong đó bao gồm một tổng thể các cây gỗ, cây bụi, cây cỏ, động vật và cả vi sinh vật Trong quá trình phát triển của mình, chúng có mối quan hệ sinh học và ảnh hưởng lẫn nhau và với hoàn cảnh bên ngoài”.

Năm 1974, LS.Melekhop cho rằng: “Rừng là sự hình thành phức tạp của tự nhiên, là thành phần cơ bản của sinh quyển địa cầu”.

Ở Việt Nam, tại kỳ họp thứ 6, khóa XI, Quốc Hội nước ta đã ra luật số

29/2004/QH11 ngày 03 tháng 12 năm 2004, trong đó nêu rõ: “Rừng là một hệ sinh thái bao gồm quần thể thực vật rừng, động vật rừng, vi sinh vật rừng, đất rừng và các yếu tố môi trường khác, trong đó cây gỗ, tre nứa hoặc hệ thực vật đặc trưng là thành phần chính có độ che phủ của tán rừng từ 0,1 trở lên Rừng gồm rừng trồng và rừng tự nhiên trên đất rừng sản xuất, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng”.

Mặc dù các khái niệm đưa ra vào các thời điểm khác nhau, tuy nhiên,

tựu trung lại, tác giả xin đưa ra khái niệm về rừng như sau: “Rừng là một hệ sinh thái bao gồm các yếu tố thực vật rừng tự nhiên hoặc do con người trồng mới hoặc khoanh nuôi tái sinh trên đất trồng rừng, trong đó cây gỗ, tre nứa hoặc thực vật đặc trưng là những thực vật chính chiếm ưu thế; động vật rừng sống hoang dã trong rừng; vi sinh vật rừng; quần xã thực vật rừng phải có một diện tích đủ lớn để tạo ra hoàn cảnh rừng đặc trưng và những yếu tố tự nhiên, môi trường do rừng tạo ra khác với hoàn cảnh bên ngoài, độ khép tán của quần xã thực vật phải lớn hơn 0,1”.

1.1.2. Đặc điểm và phân loại rừng

1.1.2.1. Đặc điểm của rừng

Có thể nói, rừng là một quần xã sinh vật với diện tích đủ lớn trong

đó cây rừng là thành phần chủ yếu Trong đó, quần xã sinh vật và môi trườngcùng với các thành phần trong quần xã sinh vật phải có mối quan hệ mật thiết

để đảm bảo khác biệt giữa hoàn cảnh rừng và các hoàn cảnh khác Do vậy,rừng có những đặc điểm cụ thể như sau: (Cẩm nang ngành Lâm nghiệp, BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2004)

Thứ nhất, rừng là một thể tổng hợp phức tạp có mối quan hệ qua lạigiữa các cá thể trong quần thể, giữa các quần thể trong quần xã và có sự thốngnhất giữa chúng với hoàn cảnh trong tổng hợp đó

Thứ hai, rừng luôn luôn có sự cân bằng động, có tính ổn định, tự điềuhòa và tự phục hồi để chống lại những biến đổi của hoàn cảnh và những biếnđổi về số lượng sinh vật, những khả năng này được hình thành do kết quả của

sự tiến hóa lâu dài và kết quả của sự chọn lọc tự nhiên của tất cả các thànhphần rừng

Thứ ba, rừng có khả năng tự phục hồi và trao đổi cao Khả năng tựphục hồi giúp rừng chống lại những thay đổi nhất định

Thứ tư, rừng có sự cân bằng đặc biệt về sự trao đổi năng lượng và vậtchất, luôn luôn tồn tại quá trình tuần hoàn sinh vật, trao đổi vật chất nănglượng, đồng thời nó thải ra khỏi hệ sinh thái các chất và bổ sung thêm vào đómột số chất từ các hệ sinh thái khác.

Thứ năm, sự vận động của các quá trình nằm trong các tác động tương

hỗ phức tạp dẫn tới sự ổn định bền vững của hệ sinh thái rừng

Thứ sáu, rừng có phân bố địa lý theo vùng miền, địa phương Các vùngmiền, địa phương có điều kiện khác nhau có kiểu rừng khác nhau, hệ sinh tháirừng cũng có những đặc trưng riêng theo vùng miền

1.1.2.2. Phân loại rừng

Theo thông tư Số 34/2009/TT-BNNPTNT ngày 10/6/2009 của Bộ Nôngnghiệp và Phát triển Nông thôn quy định tiêu chí xác định và phân loại rừng,hiện nay rừng được phân thành ba loại: Rừng phòng hộ, rừng đặc dụng vàrừng sản xuất Cụ thể:

- Rừng phòng hộ được sử dụng chủ yếu để bảo vệ nguồn nước, bảo vệđất, chống xói mòn, chống sa mạc hóa, hạn chế thiên tai, điều hòa khí hậu,góp phần bảo vệ môi trường Rừng phòng hộ bao gồm: rừng phòng hộ đầunguồn; rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay; rừng phòng hộ chắn sóng, lấnbiển; rừng phòng hộ bảo vệ môi trường

- Rừng đặc dụng được sử dụng chủ yếu để bảo tồn thiên nhiên, mẫuchuẩn hệ sinh thái rừng của quốc gia, nguồn gen sinh vật rừng; nghiên cứukhoa học; bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh; phục vụ nghỉngơi, du lịch, kết hợp phòng hộ, góp phần bảo vệ môi trường Rừng đặc dụnggồm: vườn quốc gia; khu bảo tồn thiên nhiên như khu dự trữ thiên nhiên, khubảo tồn loài - sinh cảnh; khu bảo vệ cảnh quan gồm khu rừng di tích lịch sử,văn hóa, danh lam thắng cảnh; khu rừng nghiên cứu, thực nghiệm khoa học

- Rừng sản xuất được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh gỗ,lâm sản ngoài gỗ và kết hợp phòng hộ, góp phần bảo vệ môi trường Rừng

sản xuất bao gồm: Rừng tự nhiên, rừng trồng và rừng giống Rừng tự nhiênbao gồm rừng tự nhiên sẵn có và rừng phục hồi bằng khoanh nuôi, tái sinh

tự nhiên từ đất không có rừng Rừng giống gồm rừng trồng và rừng tự nhiênqua bình tuyển, công nhận

1.1.3. Vai trò của rừng

Rừng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với toàn bộ cuộc sống của conngười trên trái đất (Cẩm nang ngành Lâm nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Pháttriển nông thôn, 2004), cụ thể như sau:

Thứ nhất, rừng là nơi tạo ra số lượng sinh khối lớn nhất Hiện nay, tất

cả thực vật trên Trái Đất đã tạo ra 53 tỷ tấn sinh khối (ở trạng thái khô tuyệtđối là 64%) thì rừng chiếm 37 tỷ tấn (tương ứng với 70%) Trong đó, trungbình một hecta rừng hàng năm tạo nên sinh khối khoảng 300 - 500 kg, 16 tấnoxy (rừng thông 30 tấn, rừng trồng 3 - 10 tấn)

Thứ hai, rừng là lá phổi xanh của thế giới, giúp cung cấp phần lớn oxycho hoạt động sống của con người Thực vậy, theo thống kê của các nhà khoahọc, các cây rừng sẽ thải ra 52,5 tỷ tấn (chiếm 44%) oxy để phục vụ cho hôhấp của con người, động vật và sâu bọ trên Trái Đất trong khoảng 2 năm.Trong đó trung bình mỗi người một năm cần 4.000 kg O2 để thở, tương ứngvới lượng oxy do 1.000 - 3.000 m² cây xanh tạo ra trong một năm Do đó,rừng giúp ích cho sự sống của con người và động vật

Thứ ba, rừng là thảm thực vật của những cây thân gỗ trên bề mặt TráiĐất, giữ vai trò to lớn đối với con người như: cung cấp nguồn gỗ, củi, điềuhòa khí hậu, tạo ra oxy, điều hòa nước, nơi cư trú động thực vật và tàng trữcác nguồn gen quý hiếm

Thứ tư, rừng còn có tác dụng điều hòa không khí Điều này có được là

do nhiệt độ không khí rừng thường thấp hơn nhiệt độ đất trống 3 - 5°C

Thứ năm, rừng còn giúp bảo vệ và ngăn chặn gió bão Các thống kêcho thấy, tại những nơi có rừng trồng, tỷ lệ nhà cửa bị ảnh hưởng do bão và

các thiệt hại do thiên tai xảy ra giảm đáng kể so với những nơi không có rừng.Đồng thời, lượng đất xói mòn của vùng đất có rừng chỉ bằng 10% lượng đấtxói mòn của vùng đất không có rừng.

Thứ sáu, rừng còn là nguồn gen vô tận của con người, là nơi cư trú củacác loài động thực vật quý hiếm như các loài hổ, báo, khỉ …

1.2. Một số vấn đề lý luận về tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng

1.2.1. Các khái niệm cơ bản

Rừng có vai trò rất quan trọng đối với cuộc sống của con người Tuynhiên, hiện nay, do khai thác trái phép quá mức đã ảnh hưởng không nhỏ đếncảnh quan, không khí khiến thời tiết nóng hơn, khắc nghiệt hơn…gây ảnhhưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của rừng nói riêng và cuộc sống conngười nói chung Chính vì vậy, thực hiện quản lý, bảo vệ và phát triển rừng làviệc làm vô cùng cần thiết trong giai đoạn hiện nay

1.2.1.1. Khái niệm quản lý rừng và quản lý rừng bền vững

Quản lý rừng được hiểu là các cơ quan quản lý rừng ban hành các chínhsách, quy định, tổ chức các hoạt động nhằm bảo vệ rừng và các tài nguyênrừng; đảm bảo cho các chủ rừng thu được lợi ích về gỗ, lâm sản và giá trị dịch

vụ từ rừng mà không làm thay đổi diện tích, trữ lượng và năng suất lâm sảntrong đó và không làm ảnh hưởng tới lợi ích lâu dài của khu rừng

Quản lý rừng bền vững là việc đóng góp của công tác lâm nghiệp đốivới sự phát triển Sự phát triển đó phải mang lợi ích kinh tế, môi trường và xã

hội, có thể cân bằng giữa nhu cầu hiện tại và tương lai Như vậy, “quản lý rừng bền vững còn là quá trình quản lý rừng để đạt được một hay nhiều mục tiêu cụ thể xem xét đến việc phát triển sản xuất dịch vụ và sản phẩm lâm nghiệp, đồng thời không làm giảm giá trị hiện có và ảnh hưởng đến năng suất sau này, cũng như không gây ra các tác động xấu đến môi trường tự nhiên và

xã hội”.(Cẩm nang lâm nghiệp - Chương Quản lý rừng bền vững, Bộ Nông

nghiệp và Phát triển Nông thông, 2006)

1.2.1.2. Khái niệm bảo vệ rừng

Ngoài việc quản lý rừng bền vững, nhà nước cũng cần phải thực hiện

bảo vệ rừng “Bảo vệ rừng là tổng thể các hoạt động nhằm bảo toàn, phát triển hệ sinh thái rừng hiện có, bao gồm thực vật, động vật rừng, đất lâm nghiệp và các yếu tố tự nhiên khác; phòng, chống những tác động gây thiệt hại đến đa dạng sinh học của rừng, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ môi trường sinh thái” (Quản lý rừng trên cơ sở cộng đồng vùng Đông Bắc Việt Nam,

Thứ hai, cần thực hiện các biện pháp phòng cháy, chữa cháy; phòng,trừ sâu bệnh hại cho cây rừng

Thứ ba, hàng năm thực hiện thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi viphạm theo quy định của pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ rừng

1.2.1.3. Khái niệm phát triển rừng

Theo Luật số 29/2004/QH11 do Quốc Hội ban hành ngày 03 tháng 12

năm 2004 quy định: “Phát triển rừng là việc trồng mới rừng, trồng lại rừng sau khai thác, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh phục hồi rừng, cải tạo rừng nghèo và việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh khác để tăng diện tích rừng, nâng cao giá trị đa dạng sinh học, khả năng cung cấp lâm sản, khả năng phòng hộ và các giá trị khác của rừng”.

Việc phát triển rừng bền vững đã được các nhà khoa học, các nhà chínhsách các nước trên thế giới quan tâm từ những năm 80 của thế kỷ thứ XX.Đây là tiêu chí quan trọng trong “chiến lược bảo tồn thế giới” nhằm đáp lạinhận thức và những mối lo ngại ngày càng tăng về sự suy kiệt các nguồn tàinguyên thiên nhiên cùng sự xuống cấp môi trường thế giới Quan điểm chungcủa các nhà khoa học về sự phát triển bền vững là phải đảm bảo sao cho việcđáp ứng nhu cầu của thế hệ hôm nay không làm tổn hại đến việc đáp ứng cácnhu cầu của các thế hệ mai sau.

1.2.1.4. Khái niệm chính sách quản lý, bảo vệ rừng

Để bảo vệ và phát triển rừng bền vững, Nhà nước cũng cần xây dựngcác chính sách quản lý, bảo vệ rừng cho phù hợp Chính sách quản lý, bảo vệrừng là tập hợp các chủ trương và hành động về quản lý, bảo vệ rừng củachính phủ nhằm tạo cho rừng phát triển bằng cách tác động vào việc cung cấpcác yếu tố đầu vào (đất đai, lao động, vốn), từ đó tác động tới sản xuất đầuvào và đầu ra, tác động đến việc thay đổi tổ chức và chuyển giao công nghệcho ngành rừng tại Việt Nam (Quản lý rừng trên cơ sở cộng đồng vùng ĐôngBắc Việt Nam, Nguyễn Huy Dũng, 2002)

1.2.2. Đặc trưng của chính sách quản lý, bảo vệ rừng

Chính sách quản lý, bảo vệ rừng được các cơ quan ban ngành rất quantâm, bởi lẽ nó là kim chỉ nam giúp cho công việc quản lý và bảo vệ rừng bềnvững Các chính sách này cũng có những đặc trưng (Chính sách phát triển lâmnghiệp, Nguyễn Văn Tuấn, 2014) cụ thể như sau:

Thứ nhất, chính sách quản lý, bảo vệ rừng được hình thành sớm Các

chính sách này được hình thành song hành cùng với các luật về rừng (từ năm

1991 tới nay) cho thấy Nhà nước hết sức quan tâm đến việc quản lý, bảo vệrừng Không những thế, Nhà nước cũng ban hành nhiều chủ trương, chínhsách nhằm bảo vệ, quản lý và phát triển rừng ngày càng tốt hơn

Thứ hai, Nhà nước luôn xây dựng chính sách đầu tư cho việc bảo vệ và

phát triển rừng gắn liền với các chính sách về kinh tế - xã hội, đồng thời thựchiện đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn lao động, ổn định vàthực hiện cải thiện đời sống nhân dân tại những nơi có rừng

Thứ ba, hệ thống pháp luật về rừng từng bước được hoàn thiện Từ năm

1991 tới nay, các luật, chính sách về rừng được thay đổi và hoàn thiện chophù hợp với tình hình thực tế Đồng thời các chính sách ngày càng khuyếnkhích việc phát triển, bảo vệ rừng

Thứ tư, thông qua việc thực hiện phân loại rừng (bao gồm rừng đặc

dụng, rừng phòng hộ, rừng giống quốc gia), Nhà nước thực hiện đầu tư cáchoạt động bảo vệ và phát triển rừng Không những thế, chính sách của Nhànước còn đề ra chủ trương bảo vệ và phát triển các loài thực vật rừng, độngvật rừng nguy cấp, quý, hiếm Đồng thời ứng dụng kết quả nghiên cứu khoahọc, thực hiện phát triển công nghệ và đào tạo nguồn lao động cho bảo vệ vàphát triển rừng; xây dựng hệ thống quản lý rừng hiện đại, thống kê rừng, kiểm

kê và theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, xây dựng lực lượng chữa cháy rừng,thực hiện đầu tư cơ sở vật chất, các thiết bị, phương tiện phục vụ chữa cháyrừng, phòng trừ sinh vật gây hại rừng

Thứ năm, Nhà nước còn có các chính sách bảo hộ và làm giàu từ rừng

sản xuất Đây là những rừng tự nhiên nghèo, trồng các cây gỗ lớn, gỗ quý,…đồng thời ngày càng có nhiều chính sách hỗ trợ công tác xây dựng cơ sở hạtầng trong vùng rừng nguyên liệu, đưa ra chính sách khuyến lâm, hỗ trợ nhândân tại nơi có nhiều khó khăn trong việc phát triển rừng, tổ chức sản xuất, chếbiến và tiêu thụ lâm sản

Thứ sáu, Nhà nước còn khuyến khích tổ chức, các hộ gia đình, cá nhân

nhận đất để trồng rừng tại những nơi có đất trống, đồi núi trọc, ưu tiên pháttriển rừng trồng nguyên liệu, phục vụ các ngành kinh tế; đồng thời thực hiệnđấu thầu, cho thuê đất để trồng rừng; có chính sách ưu đãi như miễn, giảm

thuế đối với rừng trồng; đồng thời có chính sách cho vay với lãi suất ưu đãicho những cá nhân tham gia trồng rừng.

Thứ bảy, Nhà nước còn xây dựng chính sách nhằm phát triển thị trường

lâm sản, khuyến khích các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình tham gia đầu tư pháttriển, chế biến lâm sản, làng nghề truyền thống ngành lâm sản

Thứ tám, nhiều chương trình, dự án cấp quốc gia, quốc tế được triển

khai tạo đà thúc đẩy việc quản lý, bảo vệ và phát triển rừng được tốt hơn.Việc liên kết thông qua các dự án giúp bảo vệ và phát triển rừng bền vững, cókhoa học, đáp ứng nhu cầu của nhân dân và đất nước

1.2.3. Nội dung đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng

Các chính sách quản lý, bảo vệ rừng có vai trò quan trọng đối với pháttriển rừng bền vững Sự tác động này cụ thể trên các mặt như sau:

1.2.3.1 Nội dung đánh giá tác động đến công tác quản lý, bảo vệ rừng

Trong giai đoạn vừa qua, các chính sách quản lý, bảo vệ rừng có tácđộng rất lớn đến công tác quản lý, bảo vệ rừng Thực vậy, thông qua cácchính sách này, người dân hiểu rõ tầm quan trọng của rừng đối với sự pháttriển kinh tế tại địa phương mình, qua đó giúp họ có sự nhìn nhận cụ thể vàtăng cường công tác quản lý rừng bền vững Các chính sách chính là những

“kim chỉ nam” định hướng cho các hoạt động quản lý, bảo vệ rừng tại các địabàn có rừng ngày càng tốt hơn

Bên cạnh đó, nó còn quy định cụ thể các nhiệm vụ, vai trò của cácthành viên, các cán bộ lâm nghiệp từ cấp trung ương đến địa phương trongviệc quản lý, bảo vệ rừng Điều này giúp cho công tác quản lý, bảo vệ rừngngày càng hiệu quả tại các địa phương trong cả nước

1.2.3.2 Nội dung đánh giá tác động đến phát triển rừng.

Các chính sách quản lý, bảo vệ rừng cũng có tác động đến việc pháttriển rừng Trước hết, các chính sách trực tiếp tác động đến phát triển vốn

rừng, đến tăng trưởng và hiệu quả vốn rừng Thực vậy, khi ban hành chínhsách, các nhà hoạch định sẽ đưa ra mục tiêu phát triển trong chính sách đó.Không những thế, tại các chính sách còn bao gồm những nội dung: quy môvốn, đất đai, nhân lực…cho từng rừng cụ thể Đồng thời, các nhà lập chínhsách cũng hoạch định tương đối về doanh thu, lợi nhuận…từ đó đánh giátương đối về hiệu quả của rừng và phát triển rừng.

Ngoài ra, các chính sách còn xây dựng các chương trình phân chiatrách nhiệm cho từng vị trí cụ thể, phân công trách nhiệm của các thành viêntham gia công tác phát triển rừng và thực hiện hỗ trợ tiền cho các địa phương

và người dân trong việc trồng và cải tạo rừng tự nhiên Điều này giúp chocông tác phát triển rừng ngày càng được nâng cao trong giai đoạn qua

1.2.3.3 Nội dung đánh giá tác động đến hiệu quả sử dụng đất đai

Chính sách quản lý, bảo vệ rừng còn tác động đến hiệu quả sử dụng đấtđai Thực tế cho thấy, các chính sách rừng thường cụ thể hóa cho từng địaphương với các tính chất đất đai, khí hậu…cụ thể Do đó, lập chính sách luôngắn liền với việc sử dụng các nguồn đất đai và như vậy nó tác động đến hiệuquả sử dụng đất tại các địa phương

Không những thế, với những đất đai kém màu mỡ, các chính sách cũngthể hiện sự hỗ trợ về vốn, kỹ thuật nhằm cải tiến chất lượng đất sao cho phùhợp với các loại cây trồng tại địa phương Từ đó giúp đất đai thêm màu mỡ,cải thiện và hiệu quả sử dụng đất đai ngày càng được nâng cao

1.2.3.4 Nội dung đánh giá tác động đến thu nhập của người dân

Tại Việt Nam, rừng chủ yếu tập trung tại những nơi vùng cao với điềukiện kinh tế địa phương còn nghèo Chính vì vậy, việc xây dựng các chínhsách phát triển rừng góp phần rất lớn nhằm cải thiện đời sống của người dân.Thực tế cho thấy, Nhà nước đã hỗ trợ rất lớn về vốn, về tiền công cho ngườidân trong việc trồng rừng Qua đó, người dân tham gia trồng và bảo vệ rừngđều có nguồn thu nhập ổn định, góp phần cải thiện cuộc sống người dân

Bên cạnh đó, các chính sách cũng thể hiện việc mở rộng các khu chếbiến liên hợp liên quan đến các sản phẩm từ rừng như gỗ, tre, nứa…tạo thànhcác sản phẩm có chất lượng, có kinh tế cao Điều này giúp cho người dân địaphương có thêm công ăn việc làm, tạo thu nhập và nâng cao mức sống của họ.1.2.3.5 Nội dung đánh giá tác động đến thúc đẩy và bảo vệ môi trường sinh thái

Chính sách quản lý, bảo vệ rừng luôn gắn liền với quan điểm phát triểnrừng bền vững Do đó, các chính sách này luôn được xây dựng nhằm thúc đẩy

và bảo vệ môi trường sinh thái rừng Cụ thể: khi lập chính sách, ngoài việcdựa trên địa hình, thổ nhưỡng, khí hậu, đất đai… của địa phương, các nhà lậpchính sách còn xây dựng phương án bảo vệ môi trường sinh thái như nguồnnước, thảm thực vật…xung quanh rừng Điều này góp phần giúp rừng pháttriển bền vững cho thế hệ tương lai

1.2.3.6 Nội dung đánh giá tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương

Chính sách quản lý, bảo vệ rừng còn tác động đến chuyển dịch cơ cấukinh tế địa phương Thông qua việc phát triển rừng trồng, đặc biệt là rừngtrồng cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao, rừng trồng các cây gỗ quý…sẽgóp phần tăng doanh thu, lợi nhuận cho địa phương Điều này góp phần tạo

sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế giữa công nghiệp - nông nghiệp và dịch vụ tạicác địa phương

Không những thế, việc phát triển thêm rừng còn giúp chuyển dịch một

bộ phận lao động địa phương sang làm việc tại ngành, từ đó giúp người dânnâng cao thu nhập, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương

1.2.3.7 Nội dung đánh giá tác động thúc đẩy các mặt văn hóa xã hội

Chính sách quản lý, bảo vệ rừng còn tác động tích cực trong việcthúc đẩy các mặt văn hóa xã hội Việc phát triển chính sách quản lý, bảo vệ

và phát triển rừng tại các địa phương giúp người dân nâng cao ý thức bảo

vệ rừng, đồng thời nâng cao thu nhập, trình độ dân trí, giảm tỷ lệ thất

nghiệp, giảm tệ nạn xã hội,… Từ đó góp phần tăng cường thúc đẩy văn hóa

xã hội tại các địa phương

1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách quản lý, bảo

vệ rừng

1.2.4.1. Ảnh hưởng của các nhân tố tự nhiên

Là một quần xã sinh vật bao gồm: cây rừng, đất rừng, thú rừng…nênrừng chịu ảnh hưởng rất nhiều từ các nhân tố tự nhiên Chính vì vậy, cácchính sách quản lý, bảo vệ rừng chịu ảnh hưởng của các nhân tố tự nhiên Cụthể: Dựa trên đặc điểm tự nhiên như yếu tố địa lý, đất đai, nguồn nước…đồngthời phụ thuộc vào từng loại rừng (như rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừngngập mặn, rừng trồng ven biển…) của từng địa phương thì Nhà nước thựchiện xây dựng các chính sách cụ thể và phù hợp

Bên cạnh đó, tại những nơi có thời tiết cực đoan như khô hạn, nắngnóng nhiều dễ dẫn đến việc cháy rừng thì Nhà nước cần phải ban hành thêmcác luật, các thông tư, chỉ thị…liên quan đến quy định phòng cháy, chữa cháyrừng Do đó, điều kiện tự nhiên của địa phương chính là tiền đề, là căn cứ tácđộng đến các chính sách quản lý, bảo vệ rừng

1.2.4.2. Ảnh hưởng của nhân tố con người

Nhân tố con người cũng có tác động lớn đến chính sách quản lý, bảo vệrừng Thực vậy, nhân tố con người bao gồm trình độ học thức, trình độ vănhóa, ý thức trách nhiệm, khả năng hiểu biết…của con người về các vấn đềxung quanh Do đó, tại những nơi có trình độ dân trí cao, người dân có ý thứctốt sẽ góp phần đưa các chính sách lâm nghiệp của Nhà nước được thực hiện

có hiệu quả và ngược lại

1.2.4.3. Ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế - xã hội

Tình hình kinh tế -xã hội cũng ảnh hưởng lớn đến các chính sách quản

lý, bảo vệ rừng Thực vậy, để các chính sách thực thi thì cần phải có nguồnkinh phí nhất định phục vụ cho việc tổ chức, kiểm tra, giám sát…Do đó, việc

kinh tế vững mạnh sẽ góp phần giúp các nhà lập chính sách đưa ra nhiềuchính sách khuyến khích việc bảo vệ và phát triển rừng Không nhưng thế,yếu tố kinh tế của hộ gia đình cũng góp phần tạo nên ý thức trong việc thựchiện chính sách Bởi lẽ, nếu kinh tế hộ gia đình khá, họ sẽ thực hiện nghiêmchỉnh các chính sách bảo vệ rừng; ngược lại, nếu kinh tế hộ còn nhiều khókhăn sẽ khiến cho người dân bất chấp các quy định của Nhà nước trong việckhai thác trái phép tài nguyên rừng, khiến cho công tác bảo vệ rừng ngày càngkhó khăn, phức tạp.

1.2.4.4. Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường sinh thái

Môi trường sinh thái cũng tác động không nhỏ đến chính sách quản lý,bảo vệ rừng Thực vậy, môi trường sinh thái là toàn bộ các điều kiện tự nhiên,nhân tạo bao quanh con người, có tác động tới đời sống, sự tồn tại, phát triểncủa con người như: không khí, nước, đất, âm thanh, ánh sáng, cây cối, sông,biển, hồ, động thực vật, các khu dân cư, khu sản xuất…

Ảnh hưởng của môi trường sinh thái rất quan trọng và trực tiếp đến cuộcsống của con người và xã hội Môi trường sinh thái góp phần làm nên một cuộcsống tốt nếu môi trường sinh thái được bảo tồn và sẽ suy yếu nếu không đượcchúng ta bảo vệ hoặc trực tiếp làm tổn hại đến môi trường sinh thái qua đờisống của con người (gây ô nhiễm môi trường) Giữa con người và môi trườngsinh thái có một mối quan hệ tương tác với nhau và ảnh hưởng trực tiếp lẫnnhau Con người và môi trường sinh thái sẽ cùng nhau tồn tại nếu con ngườibiết hỗ trợ bằng cách chăm sóc và bảo vệ môi trường sinh thái để cuộc sống trởnên tốt đẹp

Các loài vật sống trên trái đát đều chịu ảnh hưởng của môi trường sinhthái Chính môi trường thuận lợi đã tạo ra sự sống và các loài nhờ đó mà sinhsôi và phát triển Ngày nay xã hội càng hiện đại thì con người càng tác độngnhiều đến môi trường, làm biến đổi môi trường sinh thái một cách nghiêmtrọng, khi môi trường bị tác động không tốt thì con người sống trong đó cũng

chịu ảnh hưởng bởi môi trường Ví dụ: nếu con người trồng nhiểu cây cối, bảo

vệ rừng thì cây cối sẽ điều hòa không khí, lọc các khí thải độc hại mà conngười thải ra, làm cho khí hậu trong lành Cây cối còn chống sự ô nhiễm cácnguồn nước, chống lũ lụt, chống được hiệu ứng nhà kính, Nếu môi trườngsinh thái không được bảo vệ thì các chất thải của con người ra ngoài môitrường sẽ làm ô nhiễm ngay chính môi trường sống của con người, ví như xãhội hiện đại con người sản sinh ra nhiều xe cộ, máy móc công nghiệp nên đãthải một lượng lớn các khí thải độc hại ra môi trường, bên cạnh đó nạn phárừng bừa bãi làm cho cây xanh dần ít đi, không còn khả năng lọc hết các khíthải độc hại, gây thủng tầng ô zon (tầng khí bảo vệ trái đất), tầng ô zôn bị thủng

sẽ có nhiều tia tử ngoại vào trái đất, gây hiệu quả không tốt cho sức khỏe conngười, ngoài ra thủng tầng ô zôn còn làm cho trái đất ngày càng nóng lên, tráiđất nóng lên sẽ làm cho các tảng băng ở Bắc Cực tan chảy, hiện tượng băng tanlàm cho mực nước biển dâng lên, gây bão lớn ở các vùng biển, việc thay đổikhí hậu còn làm nẩy sinh ra các thiên tai trong thiên nhiên, tác động trực tiếpđến đời sống của con người Nói chung môi trường sinh thái luôn tác động rấtlớn và trực tiếp đến đời sống của con người

Chính vì vậy, môi trường sinh thái tác động rất lớn đến chính sách quản

lý, bảo vệ rừng Môi trường sinh thái càng khắc nghiệt như hiện nay với nắngnóng, lạnh sâu, khí hậu bất thường…thì con người càng phải có những chínhsách quản lý, bảo vệ rừng hợp lý Từ đó giúp bảo đảm môi trường sống củacon người lành mạnh, góp phần gia tăng sức khỏe cho người dân

1.2.4.5. Ảnh hưởng của các nhân tố khác

Các nhân tố khác cũng ảnh hưởng đến chính sách quản lý, bảo vệ rừng.Các nhân tố này bao gồm: các chính sách kinh tế vĩ mô, chính sách ngành vàcác chương trình của nhà tài trợ Cụ thể:

Chính sách kinh tế vĩ mô của Nhà nước bao gồm: các luật, thông tưtrong việc cải cách hành chính, cải cách doanh nghiệp, các chương trình giaođất nông nghiệp,…cũng góp phần tác động đến sản xuất đầu vào, đầu ra

ngành lâm nghiệp, tác động đến chính sách quản lý, bảo vệ rừng Khôngnhững thế, các thông tư của Bộ Nông nghiệp, của Tổng cục Lâm nghiệp cũnggóp phần tạo việc làm, giúp lâm nghiệp phát triển Đồng thời, các nhà tài trợnước ngoài như các tổ chức WB, ADB…cũng là nơi hỗ trợ cả tài chính và kỹthuật góp phần tạo điều kiện cho sự phát triển của ngành Lâm nghiệp nóichung và tác động tích cực đối với chính sách quản lý, bảo vệ rừng nói riêng.1.3. Kinh nghiệm quản lý, bảo vệ rừng tại một số địa phương trong nước

và bài học rút ra cho huyện Võ Nhai

1.3.1. Kinh nghiệm tại một số địa phương trong nước về thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ rừng

1.3.1.1. Chính sách quản lý, bảo vệ rừng ở huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn

Huyện Bạch Thông tỉnh Bắc Kạn là một huyện miền núi vùng cao,trong đó: Phía Nam giáp với thị xã Bắc Kạn, phía Đông giáp với huyện Na

Rì, phía Bắc giáp với Ngân Sơn, Ba Bể; phía Tây giáp với huyện Chợ Đồn.Chính vì vậy, Bạch Thông là huyện phản ánh tương đối đầy đủ những đặcđiểm chính của Bắc Kạn cả về điều kiện tự nhiên và xã hội Huyện BạchThông với chiều dài hơn 30Km chạy theo Quốc lộ 3 với tổng diện tích tựnhiên là 545,62km2 với dân số 32.216 người, huyện lỵ là thị trấn Phủ Thôngcách thành phố Bắc Kạn 18 km về hướng bắc

Tài nguyên thiên nhiên của huyện Bạch Thông khá phong phú, trong đórừng và khoáng sản là nguồn tài nguyên thiên nhiên lớn nhất Trong rừng cónhiều loại gỗ quý như: Nghiến, lim, sến, táu cùng các loài thú và các loạilâm sản quý khác Đất cũng là một nguồn tài nguyên quý của huyện BạchThông Đất ở Bạch Thông chủ yếu là các loại đất feralit rất thích hợp cho việcphát triển các loại cây công nghiệp như: Mía, lạc, đậu tương, hồi, quế… vàcác loại cây ăn quả có giá trị kinh tế như cam, quýt…

Hiện nay, diện tích đất lâm nghiệp của huyện Bạch Thông có trên36.428ha (66,78%); trong đó diện tích trồng rừng tập trung thực hiện được

542,6ha, diện tích trồng rừng phân tán là 11,65ha Từ phong trào nông dân thiđua, sản xuất nông - lâm nghiệp giỏi, trên địa bàn huyện Bạch Thông ngàycàng xuất hiện nhiều hộ dân làm giàu từ mô hình kinh tế VAC, kinh tế đồi,rừng… góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, khai thác tốt thếmạnh của từng vùng, hình thành các đơn vị sản xuất hàng hóa phù hợp với thịtrường tiêu thụ, mang lại hiệu quả kinh tế cao Trong những năm gần đây,diện tích rừng trồng mới của huyện tăng qua các năm: năm 2015, toàn huyệnthực hiện được 914,24 ha rừng trồng mới, trong đó: Diện tích trồng rừng Dự

án 147 thực hiện 739,24 ha/700 ha, đạt 105,6% kế hoạch

Có được kết quả trên là do các chính sách quản lý, bảo vệ rừng đã đượcban lãnh đạo tỉnh, đặc biệt là chi cục lâm nghiệp tỉnh Bắc Kạn, hạt kiểm lâmhuyện Bạch Thông rất quan tâm Cụ thể: chi cục đã tập trung chỉ đạo các cấp,các ngành trong công tác quản lý và bảo vệ rừng, kết quả là trên 95% diệntích rừng đã được bàn giao đất và thuộc quản lý của các tổ chức, hộ gia đình

và cá nhân sử dụng Đồng thời, với chính sách tạo điều kiện cho phát triển,huyện đã thu hút được nhiều các chương trình, dự án đầu tư cả trong và ngoàinước cho việc phát triển rừng, từ đó góp phần tăng diện tích, chất lượng rừngngày càng được nâng cao

Không những thế, UBND tỉnh Bắc Kạn, UBND huyện Bạch Thông cònthực hiện chỉ đạo các sở, ban ngành rà soát diện tích đất, rừng chưa giao;đồng thời thực hiện cấp quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các cá nhân tronghuyện Ngoài ra, với đề án “Bốn tại chỗ”, công tác bảo vệ, quản lý, phát triểnrừng, phòng cháy rừng được thực hiện quyết liệt tại cơ sở Thực hiện giaotrách nhiệm trực tiếp cho chủ tịch UBND các xã trong huyện, lực lượng kiểmlâm và hạt kiểm lâm chịu trách nhiệm chính trong việc tuyên truyền, giáo dục,vận động nhân dân quản lý rừng Đồng thời ban này còn trực tiếp tổ chức kýcam kết, xây dựng các buổi nói chuyện với người dân về chính sách bảo vệ và

phát triển rừng Với cách làm như vậy đã khiến cho công tác bảo vệ và pháttriển rừng ngày càng chặt chẽ, hiệu quả Từ đó góp phần phát triển rừng nóiriêng, kinh tế xã hội huyện Bạch Thông nói chung ngày càng vững mạnh.1.3.1.2. Tình hình quản lý, bảo vệ rừng ở huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh

Huyện Ba Chẽ nằm giữa tỉnh Quảng Ninh có huyện lỵ là thị trấn BaChẽ nằm cách thành phố Hạ Long khoảng 50 km về hướng bắc; phía Bắc giápvới Lạng Sơn, phía tây giáp với tỉnh Bắc Giang và phía đông giáp với huyệnTiên Yên Huyện Ba Chẽ có diện tích 608 km2 với dân số là 21.819 người vớitrên 4.900 hộ dân, trong đó, dân tộc thiểu số là trên 3.800 hộ dân Hiện nay,huyện có 10 dân tộc anh em sinh sống, bao gồm Dao, Tày, Kinh, Hoa, SánDìu, Sán Chỉ, Cao Lan, Mường, Thái phân bổ rải rác tại 75 thôn, khu phố; dântộc thiểu số chiếm 80% dân số Mật độ dân số bình quân 34 người/km2, trình

độ dân trí không đồng đều

Huyện Ba Chẽ có tổng diện tích đất tự nhiên là 60.855,56 ha, trong đóđất lâm nghiệp 56.685,7 ha; đất phi nông nghiệp 1.474 ha; đất chưa sử dụng2.695,86 ha Với tiềm năng thế mạnh về đất rừng hiện nay của huyện Ba Chẽrất phù hợp với điều kiện để đẩy mạnh phát triển sản xuất lâm nghiệp Rừng

tự nhiên ở Ba Chẽ phát triển rất phong phú về chủng loại

Xác định lâm nghiệp là trọng tâm để phát triển, Ba Chẽ đã tập trungphát huy các tiềm năng, lợi thế để vươn lên Sáu tháng đầu năm 2015, với cácchính sách thiết thực, huyện đã huy động người dân và doanh nghiệp mở rộngtrồng rừng mới được 2.997,3ha, bằng 92,2% kế hoạch, bằng 95% so cùng kỳ.Đáng chú ý là từ năm ngoái đến nay, huyện đã phát triển thêm hơn 100ha bakích tím, trên 50ha vùng trồng chè hoa vàng; trên 20ha vùng trồng thanh longruột đỏ; gần 50ha tre măng Các sản phẩm nông nghiệp được gắn liền với đổimới bao bì, mẫu mã nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp để tiến tới xâydựng sản phẩm OCOP Hiệu quả được minh chứng là từ hội chợ OCOP, BaChẽ đã đạt doanh thu 560 triệu đồng, cao nhất so với các địa phương của tỉnh

Nhờ thực hiện quyết liệt các giải pháp phát triển, 6 tháng đầu năm, Ba Chẽ đãthu ngân sách đạt hơn 5,8 tỷ đồng, đạt 58,6% kế hoạch phấn đấu của huyện,đạt 66,7% kế hoạch tỉnh giao, so với cùng kỳ đạt 123,2%.

Để có được kết quả trên là do nhiều yếu tố Trước hết, UBND huyệncũng đã sớm giao chỉ tiêu kế hoạch vốn sản xuất lâm nghiệp và thực hiện đầu

tư rừng phòng hộ, đồng thời thực hiện hỗ trợ trồng rừng sản xuất cho ngườidân Chính sách này còn được cụ thể tại từng xã, thôn…trong huyện nên cácđịa phương, đơn vị đã chủ động trong công tác giao kế hoạch, bố trí lựclượng, chuẩn bị tốt các điều kiện sản xuất tại các xã, thôn trong đầu năm.Đồng thời, chi cục lâm nghiệp còn thực hiện phối hợp với các cơ quan liênquan tăng cường chỉ đạo, đôn đốc đẩy nhanh tiến độ trồng rừng, quản lý vàđiều tiết nguồn giống, quản lý, chất lượng cây giống, thực hiện giải quyết khókhăn tại cơ sở, thực hiện lập hồ sơ xử lý các trường hợp sử dụng đất lâmnghiệp sai mục đích Các công ty lâm nghiệp còn phải xây dựng phương ánhuy động nguồn vốn, đẩy mạnh liên doanh, liên kết trồng rừng để hoàn thành

kế hoạch được giao

Ngoài ra, chi cục lâm nghiệp tỉnh Quảng Ninh còn phối hợp với hạtkiểm lâm huyện Ba Chẽ trong việc đôn đốc, hướng dẫn các địa phương tronghuyện giải quyết các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thànhcông tác giao rừng trồng, gắn với giao đất lâm nghiệp trong khuôn khổchương trình 327 và 661 trên toàn địa bàn huyện

1.3.1.3. Tình hình quản lý, bảo vệ rừng ở huyện Thông Nông, tỉnh Cao Bằng

Huyện Thông Nông là một huyện vùng cao biên giới nằm ở phía TâyBắc của tỉnh Cao Bằng, huyện cách Trung tâm tỉnh lỵ 50 km theo đường tỉnh

lộ 204; Phía Bắc tiếp giáp với huyện Nà Po, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc;phía Nam giáp với huyện Hòa An và Nguyên Bình; phía Đông giáp với huyện

Hà Quảng; phía Tây giáp với huyện Nguyên Bình và huyện Bảo Lạc

Hiện nay, diện tích đất lâm nghiệp của toàn huyện là 31.722,31 ha,trong đó huyện đã trực tiếp giao 29.501,75 ha cho người dân quản lý và sửdụng đất để trồng rừng (chiếm 93% diện tích toàn huyện) Theo chủ trươngcủa Nhà nước, huyện đã thực hiện triệt để việc giao đất, giao rừng cho ngườidân Qua đó, ngành lâm nghiệp đã và đang chuyển dần từ quản lý Nhà nướcsang cá thể với mục tiêu là xây dựng rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừngsản xuất theo hướng nông lâm kết hợp Hàng năm, huyện xây dựng được 300-

450 ha rừng tập trung, đưa tỷ lệ độ che phủ rừng lên mức 51,2%

Bên cạnh đó, huyện còn thành lập ban quản lý rừng đặc dụng Vớichính sách phát triển rừng bền vững, tháng 6/2013, hạt lâm nghiệp huyện cònphối hợp với Phân viện Điều tra quy hoạch Đông bắc bộ tiến hành điều traxác định các giá trị tài nguyên hiện có; xác định các phân khu chức năng; lậpquy hoạch trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; đề xuất các giải pháp thựchiện Trên cơ sở đó, Ban Quản lý Khu rừng đặc dụng xây dựng dự án đầu tư

để kêu gọi và thu hút các tổ chức trong và ngoài nước đầu tư phát triển rừngđặc dụng tại địa phương Hạt kiểm lâm còn thực hiện phân công cán bộ kiểmlâm thay nhau chốt chặn trong rừng nhằm chấn áp các vụ lâm tặc, quặng tặc.Hạt cũng được Chi cục lâm nghiệp tỉnh Cao Bằng đầu tư các cơ sở vật chất,điều kiện làm việc, trang thiết bị, phương tiện hỗ trợ cho việc quản lý, bảo vệrừng Đồng thời hạt cũng thực hiện cấp kinh phí hỗ trợ công tác khoán bảo vệ

và phát triển rừng cho người dân sống gần rừng cũng như hỗ trợ phát triểnkinh tế cộng đồng

Để bảo vệ rừng, hạt kiểm lâm đã phối hợp với các lực lượng chuyêntrách: Công an, kiểm lâm, tài nguyên và môi trường, chính quyền xã, thịtrấn… và duy trì 2 trạm chốt chặn trong khu rừng Điều này khiến cho việcquản lý, bảo vệ rừng ngày càng đạt hiệu quả cao, hàng năm, số lượng lâm tặchoành hành ít đi, rừng và thú rừng được bảo vệ ngày càng tốt hơn; số lượngrừng trồng mới tăng lên hàng năm

Chi cục lâm nghiệp phối hợp với địa phương đã giao cho từng xã, thôntrong huyện trong việc tăng cường đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ trồng rừng, chủđộng các nguồn giống Đồng thời thực hiện quản lý chất lượng cây giống, đềxuất giải quyết các khó khăn tại các cơ sở trên địa bàn huyện, thực hiện lập hồ

sơ xử lý các trường hợp sử dụng đất lâm nghiệp sai mục đích

Hạt kiểm lâm huyện Thông Nông đã đẩy mạnh công tác tuyên truyềncác chính sách về phát triển lâm nghiệp và bảo vệ rừng Huyện đã trích mộtphần kinh phí của địa phương để sử dụng cho nhiệm vụ bảo vệ và phát triểnrừng Việc quan tâm và triển khai thực hiện tốt chính sách của Nhà nước, củađịa phương về quản lý, bảo vệ rừng dẫn đến hiệu quả rừng của địa phươngngày càng phát triển cả về số lượng và chất lương

1.3.2. Bài học rút ra cho huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên trong việc thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ và phát triển rừng

Qua thực tế tình hình thực hiện các chính sách quản lý, bảo vệ rừng ởcác huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn; huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh vàhuyện Thông Nông, tỉnh Cao Bằng, có thể rút ra những bài học kinh nghiệmcho huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên như sau:

Thứ nhất, ban lãnh đạo huyện cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ

biến Luật Bảo vệ và phát triển rừng tới các xã, thôn và người dân trong toànhuyện Các chính sách cần tuyên truyền phải cụ thể hóa các chủ trương, chínhsách quản lý bảo vệ rừng, giao rừng, cho thuê rừng đến mọi tầng lớp nhândân, để nhân dân tham gia bảo vệ, quản lý rừng, nhận rừng, thuê rừng quản lý,

sử dụng hiệu quả

Thứ hai, thực hiện đồng bộ và nghiêm túc về việc giao đất trong huyện.

Thực hiện sửa đổi, bổ sung các nội dung văn bản về giao đất, thuê đất, thu hồiđất, thu hồi rừng cho phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay Đồng thời hoànthiện chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển lâm nghiệp và chính sách hưởng lợi

nhằm khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia nhận đất, nhận rừng quản lý bảo vệ và sản xuất kinh doanh hiệu quả.

Thứ ba, UBND huyện cần chỉ đạo UBND cấp xã, thôn tập trung kiểm

tra, rà soát những tồn tại, vướng mắc liên quan đến công tác giao đất giao rừng

Rà soát những vướng mắc trong việc cấp quyền sử dụng đất cho dân Cần tậptrung xử lý dứt điểm những vấn đề còn tồn tại

Thứ tư, ban lãnh đạo huyện cần có những chính sách phù hợp để hỗ trợ

người dân trong công tác trồng và quản lý, bảo vệ rừng Đồng thời cần thựchiện tăng cường sự kết hợp chặt chẽ với người dân, triển khai và nhân rộngviệc áp dụng mô hình quản lý rừng dựa vào cộng đồng nhằm hướng tới quản

lý rừng hiệu quả và bền vững

Thứ năm, huyện Võ Nhai cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát

tình hình thực hiện quản lý, bảo vệ rừng, hợp đồng nhận khoán đối với các tổchức, hộ gia đình cá nhân nhận khoán, kịp thời phát hiện những hộ gia đình,

cá nhân nhận khoán có ý định chuyển nhượng đất sai quy định để có biệnpháp xử lý Hàng năm tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm cho những năm kếtiếp theo

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

2.1. Câu hỏi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu và làm rõ những câu hỏi sau:

- Thực trạng triển khai và thực hiện các chính sách về quản lý, bảo vệrừng ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên trong thời gian qua như thế nào?

- Tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ởhuyện Võ Nhai trong thời gian qua như thế nào?

- Ảnh hưởng của các nhân tố đến việc thực hiện chính sách quản lý, bảo

vệ và phát triển rừng ở huyện Võ Nhai trong thời gian qua ra sao?

- Cần phải thực hiện các giải pháp gì để tăng cường hiệu quả của chính sách quản lý, bảo vệ rừng nhằm phát triển rừng ở huyện Võ Nhai trong giai đoạntới?

2.2. Khung phân tích và phương pháp phân tích

PHƯƠNG PHÁP

Nghiên cứu kinh nghiệm quản lý, bảo vệ rừng của một số địa phương trong nước Bài học về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng cho huyện Võ Nhai

THANG ĐO LIKERT 5 MỨC ĐỘ

Khảo sát, phỏng vấn, thu thập và xử lý số liệu

Phân tích những thuận lợi và khó khăn trong việc quản lý, bảo vệ rừng ở huyện Võ Nhai

Đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN RỪNG Ở HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN

2.3. Phương pháp thu thập, xử lý và phân tích thông tin

2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin

- Thu thập thông tin thứ cấp: là số liệu thông tin ở các cơ quan Chínhphủ, Bộ/Ngành, tỉnh Thái Nguyên, huyện Võ Nhai, các công trình nghiên cứu

có liên quan đến đề tài (kỷ yếu, báo cáo khoa học ) và các tài liệu khác(Nghị định, Quyết định, Thông tư và văn bản pháp qui khác)

- Thu thập thông tin sơ cấp: Là thông tin, số liệu thu thập qua khảo sát,điều tra các mẫu trên địa bàn đã chọn Chủ yếu dùng bảng hỏi, trong đó thiết

kế hệ thống câu hỏi phỏng vấn kín (câu hỏi đóng), kết hợp với câu hỏi mở,nhằm tạo ra khả năng để người được phỏng vấn cung cấp nhiều thông tin,

Đối tượng khảo sát nghiên cứu

Các đối tươṇ g có liên quan đến

viêc̣

thưc̣ thi và

chiụ

tác đôṇ g củ a chính

sách quản lý, bảo vệ rừng Gồm:

- Các nhà quả n lý hoạch định và chỉ đạo thực thi chính sách

Điều tra 18 cán bộ lãnh đạo huyện và các xã điều tra có liên quan đếncông tác triển khai công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ở địa phươngnghiên cứu Trong đó có 03 cán bộ huyện và 15 cán bộ của 3 xã điều tra, mỗi

xã điều tra 5 cán bộ Cán bộ huyện được phỏng vấn bao gồm 01 cán bộ củahạt Kiểm lâm huyện Võ Nhai, 01 cán bộ lâm nghiệp huyện và 01 cán bộ củaUBND huyện Võ Nhai

Điều tra 15 cán bộ cấp xã của 3 xã có diện tích rừng lớn trong huyện,người dân ở các xã này chủ yếu sống bằng nghề rừng, bao gồm xã NghinhTường, xã Sảng Mộc và xã Thượng Nung Mỗi xã điều tra 05 cán bộ quản lý

- Các tác nhân tham gia và o quản lý , bảo vê ̣ rừng bao gồm các hộ gia đình là chủ rừng

Điều tra 150 hộ gia đình trồng rừng tại 3 xã điều tra, mỗi xã chọn ra 50

hộ trồng rừng theo phương pháp ngẫu nhiên

Tác giả sử dụng kết hợp cả nghiên cứu định tính và nghiên cứu địnhlượng để đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triểnrừng ở huyện Võ Nhai.

Trong nghiên cứu định tính, phương pháp liệt kê được tác giả sử dụng đểtrình bày khái quát những chính sách của Nhà nước và địa phương về quản lý,bảo vệ và phát triển rừng

Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng chủ yếu trong luậnvăn là phương pháp thống kê so sánh Sử duṇ g các số liệu và thông tin thuthập được, số liệu, thông tin lượng hóa từ bảng hỏi… tác giả tiến hành so sánh,phân

tích tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến hiệu quả phát triển rừng,hiệu quả kinh tế, giá trị lâm nghiệp, số vụ vi phạm luật bảo vệ và phát triển, số

vụ cháy rừng… nhằm đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệrừng đến phát triển rừng ở Võ Nhai Tác giả so sánh theo chiều dọc và theochiều ngang để so sánh sự biến động về kết quả thực hiện chính sách quacác năm (theo chiều ngang) và giá trị kinh tế giữa ngành lâm nghiệp với cácngành khác (theo chiều dọc) Phương pháp thống kê mô tả cũng được sử dụng

để đánh giá quá trình triển khai và thực hiện các chính sách quản lý và bảo vệrừng

2.4. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng

2.4.1. Các chỉ tiêu về quản lý, bảo vệ rừng

- Tổng diện tích rừng tự nhiên hiện có và diện tích phân theo 3 loạirừng (rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất)

- Diện tích rừng phân theo cây trồng.

- Số vụ cháy rừng, chặt phá rừng, số gỗ tịch thu được, số tiền thu phạtnộp Ngân sách Nhà nước

- Số vụ vi phạm săn, bắn, bắt, nuôi nhốt, giết mổ động vật rừng tráiphép, khai thác lâm sản không đúng theo quy định của pháp luật

- Số vụ và số diện tích rừng bị cháy

- Số diện tích rừng được trồng mới,…

2.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả tác động của chính sách

- Tỷ lệ che phủ rừng qua các năm

- Tổng giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp

- Tổng diện tích đất rừng

- Giá trị bình quân trên diện tích đất rừng và trên toàn bộ diện tích đất

- Thu nhập bình quân đầu người ngành lâm nghiệp, tỷ lệ tăng trưởngthu nhập bình quân đầu người…

- Cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp

- Hiệu quả bảo vệ môi trường sinh thái…