Công tác kiểm tra, đánh giá của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá kết quả học tập của HS theo Thông tư 30...49Bảng 2.12: Đánh giá của lãnh đạo, chuyên viên sở, phòng GD&ĐT CBQL về n
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kếtquả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trìnhnào khác
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2016
Tác giả luận văn
Nguyên
Thị Kim Liên
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tớiLãnh đạo trường Đại học sư phạm - Đại học Thái Nguyên, các Thầy giáo Côgiáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạođiều kiện giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại nhà trường
Đặc biệt, với tấm lòng thành kính, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất
đến TS Phan Hữu Tham người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình
giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn Lãnh đạo UBND, Phòng GD&ĐT, Cán
bộ quản lý và giáo viên các trường tiểu học
bạn bè, người thân đã tạo điều kiện cả về thời gian, vật chất, tinh thần cho tácgiả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bảnthân em đã luôn cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếmkhuyết Kính mong được sự góp ý, chỉ dẫn của các Thầy, Cô và các bạn đồngnghiệp
Em xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2016
Tác giả luận văn
Nguyên
Thị Kim Liên
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học của đề tài 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Phạm vi nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 4
8 Cấu trúc luận văn 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QỦA HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/2014 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 6
1.1 Tổ ng quan tình hình nghiên cứu vấn đề 6
1.1.1 Trên thế giới 6
1.1.2 Trong nước 8
1.2 Các khái niêṃ công cụ 10
1.2.1 Đánh giá và đánh giá trong giáo dục 10
1.2.2 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Tiểu học theo Thông tư 30/2014 11
1.2.3 Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS 12
1.2.4 Quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/2014 12
Trang 61.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động đánh giá kết quả học tập của học
Tiểu học theo Thông tư 30 của Bộ Giáo dục và Đào tạo 131.3.1 Mu
c̣ đích, ý nghiã củ a đánh giá kết quả
hoc̣
tâp̣ củ a hoc̣
sinh tiểu
ho
c̣
theo thông tư 30 13
1.3.2 Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động đánh giá kết quả
theo thông tư 30 14
1.3.3 Nguyên tắc đánh giá kết quả
hoc̣
tâp̣ củ a học sinh tiểu hoc̣
theo
thông tư 30 141.3.4 Nô
ị dung và hình thức đánh giá kết quả
hoc̣
tâp̣ củ a hoc̣
sinh tiểu
ho
c̣
theo thông tư 30/2014 15
1.4 Một số vấn đề về quản lí hoạt động đánh giá kết quả học tập của học
sinh Tiểu học theo Thông tư 30 191.4 1 Mục đích của quản lí hoạt động đánh giá kết quả học tập của học
sinh Tiểu học theo Thông tư 30 191.4.2 Nội dung quản lí hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh
Tiểu học theo Thông tư 30 201.4.3 Biê
ṇ pháp quản lí 211.4.4 Vai trò các chủ thể quản lí 231.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng và hiệu quả của quản lí hoạt
động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30 251.5.1 Các yếu tố chủ quan 251.5.2 Các yếu tố khách quan 26KẾT
G ĐÁNH GIÁ
Trang 7KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/2014 Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYÊṆ
PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THO 28
2.1 Khái quát chung về khảo sát thực trạng 282.1.1 Mục đích khảo sát 28
iv
Trang 82.1.2 Nội dung khảo sát 28
2.1.3 Phương pháp khảo sát và thời gian khảo sát 28
2.1.4 Đối tượng khảo sát 29
2.1.5 Xử lý kết quả điều tra, khảo sát 29
2.2 Khái quát về tình hình giáo dục Tiểu học huyện Phù Ninh 29
2.3 Thực trạng về hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ trong năm học 2014 - 2015 30
2.3.1 Thực trạng chất lượng giáo dục của huyện Phù Ninh năm học 2014 - 2015 30
2.3.2 Thực trạng nhận thức của CBQL và đôị ngũ giáo viên, CMHS về viê c̣ thư c̣ hiê ṇ thông tư 30 taị các trườ ng Tiểu hoc̣ huyê ṇ Phù Ninh, tỉnh Phú Tho 31
2.3.3 Thực trạng về đánh giá thường xuyên kết quả học tập HS theo thông tư 30 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh 35
2.3.4 Thực trạng về đánh giá định kì kết quả học tập HS theo thông tư 30 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh 36
2.4 Thực trạng về quản lý hoaṭ đôṇ g đánh giá kết quả học tập của học sinh theo thông tư 30 ở các trườ ng tiểu học huyêṇ Phù Ninh, tỉnh Phú Tho ̣ hiêṇ nay 37
2.4.1 Thực trạng về lâp̣ kế hoac̣ h quản lý hoaṭ đôṇ g đánh giá kết quả học tập của học sinh theo thông tư 30 37
2.4.2 Thực trạng về tổ chức triển khai hoạt động đánh giá kết quả học tập của HS theo Thông tư 30 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh 39
2.4.3 Thực trạng về công tác chỉ đạo của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá kết quả học tập của HS 47
2.4.4 Thực trạng về công tác kiểm tra, đánh giá của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá kết quả học tập của HS theo Thông tư 30 49
v
Trang 102.5 Đánh giá chung về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của
học sinh theo Thông tư 30 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh 50
2.5.1 Ưu điểm 50
2.5.2 Nhược điểm 50
2.5.3 Nguyên nhân 51
2.6 Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện Thông tư 30/2014/TT- BGDĐT để đánh giá học sinh tiểu học 53
2.6.1 Những thuận lợi 53
2.6.2 Những khó khăn 53
KẾT LUÂṆ CHƯƠNG 2 55
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYÊ Ṇ PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ THEO THÔNG TƯ 30/2014 56
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 56
3.1.1 Nguyên tắc hiệu quả 56
3.1.2 Nguyên tắc đồng bộ 57
3.1.3 Nguyên tắc phù hợp với thực tiễn giáo dục tiểu học 57
3.1.4 Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi 57
3.2 Các biện pháp quản lý cụ thể 57
3.2.1 Chủ động xây dựng kế hoạch và kiểm tra kế hoạch hoạt động đánh giá kết quả học tập của HS tiểu học theo thông tư 30 57
3.2.2 Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng nhận thức và kỹ năng cho CBQL, GV về đánh giá kết quả học tập của học sinh theo thông tư 30 60
3.2.3.Tăng cường chỉ đạo nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn có nội dung về đánh giá kết quả học tập của HS theo thông tư 30 62
3.2.4 Quản lí tốt đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì 64
3.2.5 Tăng cường chỉ đạo việc tổng hợp đánh giá kết quả học tập, khen thưởng và cách ghi học bạ theo Thông tư 30 67
vi
Trang 123.2.6 Tăng cường phối hợp với cha mẹ HS, các tổ chức xã hội trong
thực hiện đánh giá kết quả học tập của HS theo Thông tư 30 69
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 71
3.4 Khảo nghiệm kết quả các biện pháp đề xuất 72
3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 72
3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 72
3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 72
3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 72
KẾT LUÂṆ CHƯƠNG 3 75
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 76
1 Kết luận 76
2 Khuyến nghị 78
2.1 Đối với các trường tiểu học của huyện Phù Ninh 78
2.2 Đối với hiêụ trưở ng các trường tiểu học của huyện Phù Ninh 78
2.3 Đối với giáo viên các trường tiểu học của huyện Phù Ninh 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO 79 PHỤ LỤC
vii
Trang 15DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Chất lượng giáo dục 30Bảng 2.2: Nhận thức của CBQL, GV về ưu điểm củ a Thông tư 30 trong
viêc đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường tiểu học 34Bảng 2.3 Cách ghi nhận xét, đánh giá của GV 36Bảng 2.4 Chấm chữa bài kiểm tra định kì của GV 37Bảng 2.5: Thực trạng về kế hoac̣ h quản lí hoaṭ đôṇ g đánh giá kết quả hoc̣
tâp củ a
hoc̣
sinh theo thông tư 30 củ a hiêụ trưở ng 38Bảng 2.6: Tổ chức hoạt động đánh giá thường xuyên kết quả học tập theo
Thông tư 30 39Bảng 2.7: Thực trạng tổ chức việc ra đề kiểm tra định kỳ, cuối kỳ ở các
trường tiểu học 40Bảng 2.8: Thực trạng tổ chức các kỳ kiểm tra đánh giá định kì kết quả
học tập của HS theo Thông tư 30 ở trường tiểu học 41Bảng 2.9: Thực trạng tổ chức việc chấm bài kiểm tra định kì của GV ở
các trường tiểu học 44Bảng 2.10 Công tác chỉ đạo của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá
kết quả học tập của HS theo Thông tư 30 48Bảng 2.11 Công tác kiểm tra, đánh giá của hiệu trưởng đối với hoạt
động đánh giá kết quả học tập của HS theo Thông tư 30 49Bảng 2.12: Đánh giá của lãnh đạo, chuyên viên sở, phòng GD&ĐT
CBQL về nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động
đánh giá kết học tập của HS theo Thông tư 30 52Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của HS
tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ 73
Trang 16Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIIIcủa Đảng cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ
"Định hướng phát triển GD-ĐT trong thời
kỳ CNH-HĐH và nhiệm vụ đến năm 2000"
và xác định vấn đề có ý nghĩa then chốt làtăng cường, phát triển mạnh mẽ sự nghiệpGD-ĐT Đặc biệt Nghị quyết đã đưa rabốn nhóm giải pháp: Tăng cường nguồnlực cho GD-ĐT; Xây dựng đội ngũGV(giáo viên), tạo động lực cho ngườidạy, người học; Tiếp tục đổi mới nộidung, phương pháp và cơ sở vật chất trườnghọc; Đổi mới công tác QLGD (Quản lí giáodục) Trong đó việc quản lý hoạt động kiểm
Trang 17tra, đánh giá
KQHT(kết quả học
tập) của HS (học
sinh), sinh viên
được xem là khâu
Trang 18- Đổi mới kiểm tra, đánh giá sẽ là động lực thúc đẩy các quá trình khácnhư đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới cách thức tổ chức hoạt động dạyhọc, đổi mới quản lý Bên cạnh đó việc kiểm tra, đánh giá HS phải được tiếnhành một cách thường xuyên Ngoài việc kiểm tra khối lượng kiến thức HS thunhận được, GV cần phải tập trung đánh giá khả năng tư duy, kỹ năng phân tích,tổng hợp, vận dụng thực tiễn của HS.
- Đối với bậc tiểu học, Thông tư số: 30/2014/TT-BGDĐT, ngày 18 tháng
8 năm 2014; Ban hành Quy định đánh giá học sinh tiểu học Thông tư ra đờ icó
ý
nghiã rất to lớ n:
+ Giúp GV điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạtđộng dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giaiđoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh
để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của
HS để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật vànhững hạn chế của mỗi HS để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng,hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của HS; góp phần thực hiện mục tiêugiáo dục tiểu học
- Năm học 2014-2015 vừa qua tất cả các trường Tiểu học thực hiện đánhgiá HSTiểu học theo Thông tư số: 30/2014/TT-BGDĐT, ngày 18 tháng 8 năm2014; Ban hành Quy định đánh giá học sinh Tiểu học Nhưng trong quá trìnhthực hiện còn rất nhiều khó khăn, bất cập Tuy nhiên sau một năm học thựchiện, điều mà chúng ta thấy được nhất là việc phải tăng cường nhận xét, đánhgiá nên ý thức trách nhiệm của GV với HS được thường xuyên, tự giác hơn vàsâu sát hơn Từ đó kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của HS để độngviên, khích lệ phát hiện những cố gắng tiến bộ của HS để động viên, khích lệ
và phát hiện những khó khăn chưa thể vượt qua của HS để hướng dẫn, giúp đỡ.ngoại khóa Nhà trường cũng không nặng nề về việc rèn HS tham gia các kỳ thi
Trang 19mà thay vào đó, đã tổ chức nhiều sân chơi trí tuệ như giải Toán, tiếng Anh Về
Trang 20phía HS các em vui vẻ và năng động hơn, không còn áp lực nhiều về bài vở,được tham gia nhiều hoạt động với mục đích học hỏi, giao lưu nên các em rấtthoải mái khi tham gia.
- Xuất phát từ tình hình thực tế trên, tác giả lựa chọn sáng kiến kinh
nghiệm: “Quản lí hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/2014 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ ” với
hy vọng đề xuất được một số biện pháp cơ bản nhằm thực hiện tốt việc Đánhgiá HS tiểu học của trường Tiểu học huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý công tác đánh giá kết quả học tập củahọc sinh theo Thông tư 30 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của các trườngTiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý công tác đánh giá kết quả học tập của học sinh ở cáctrườngTiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ theo Thông tư 30 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý công tác đánh giá kết quả học tập của học sinh theoThông tư 30 ở các trường tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ
4 Giả thuyết khoa học của đề tài
Công tác đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30 ở cáctrường Tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ sẽ chính xác, khách quan đápứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục nếu đề xuất và áp dụng tốt cácbiện
pháp quản lý công tác đánh giá học sinh ở các trường Tiểu học
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của đánh giá kết quả học tập của
Trang 21học sinh ở trường Tiểu học theo Thông tư 30 của Bộ giáo dục và Đào tạo.
Trang 225.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng đánh giá và quản lý công táckiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30 ở cáctrường Tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chấtlượng đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30 ở cáctrường Tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ
- Về đối tượng khảo sát: 20 trường Tiểu học
huyêṇ Phú Tho.̣
Phù Ninh tỉnh
- Về thời gian thực hiện công tác đánh giá kết quả học tập của học sinhTiểu học: năm học 2014 - 2015
6 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Dùng các phương pháp phân tích vàtổng hợp lý thuyết, phương pháp hệ thống hóa và khái quát hóa nội dung trongnghiên cứu các tài liệu lý thuyết như: Tổng hợp các công trình nghiên cứu, cácnghị quyết, văn bản pháp luật thể hiện quan điểm, đường lối giáo dục của Ðảng
và Nhà nước, các phạm trù, các khái niệm vv… liên quan, phân tích hiệu quả
và tác dụng của thông tư 30 về việc nâng cao chất lượng giáo duc tiểu họcthông qua đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp nghiên cứu sản phẩmhoạt động; Phương pháp điều tra bằng phiếu thăm dò; Phương pháp tọa đàm,trao đổi kinh nghiệm quản lý dạy học, phương pháp lấy ý kiến chuyên gia,phương pháp quan sát…
- Phương pháp nghiên cứu khác: Dùng phương pháp thống kê toán học
để xử lý số liệu từ các kết quả điều tra được
Trang 237 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục,luận văn gồm có 3 chương, cụ thể như sau:
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh theo thông tư 30/2014 ở trường tiểu học
Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh theo thông tư 30/2014 ở các trường tiểu học huyện Phù Ninh,tỉnh Phú Thọ
Chương 3 Một số biện pháp quản lý hoạt động đánh giá KQHT của họcsinh ở các trường tiểu học huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ theo thông tư30/2014
Trang 24Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QỦA
HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/2014
Đăc biê
ṭ
đối với khoa học giáo dục, những lý thuyết nền tảng về khoa
học quản lý đã giúp cho các nhà giáo dục học xây dựng nên lý thuyết khoa học
về quản lý giáo dục, đồng thời tạo tiền đề thuận lợi cho việc nghiên cứu hoạtđộng quản lý dạy học trong nhà trường Trong các công trình nghiên cứu đó,các tác giả cũng đều khẳng định quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của
HS là một nội dung cơ bản của công tác quản lý nhà trường Có nhiều quanđiểm khác nhau về quản lý hoạt đánh giá kết quả học tập của HS như:
+ Quản lý hoạt động đánh giá HS theo mục tiêu giáo dục, theo tiêu chíhay hướng vào mục đích yêu cầu của chương trình giảng dạy là phổ biến vàgiữ vai trò chủ đạo Việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá HS từng bướcđược cụ thể hóa theo các cấp: chung, bộ phận, cụ thể Ngay từ thế kỷ 19,nhiều nhà giáo dục học cũng đã đưa ra các hình thức kiểm tra trong dạy học,như O.W.Caldwell và S.A.Courtis đã có kế hoạch áp dụng hình thức kiểm tratheo tinh thần đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy như các bài trắc
Trang 25nghiệm (test) hiện nay từ năm 1845; hay Truman Lee lại quan tâm đến các
bộ thang đo (scale book) mà một HT người Anh vào năm 1864 để đánh giáthành tích và chất lượng dạy học trong các môn chính tả, số học, tập đọc vàngữ pháp Nhà giáo dục học Hoa Kỳ, Ralph Tyler, vào những năm 20 - 30của thế kỷ trước đã chú ý nhấn mạnh hơn tầm quan trọng, cách tiến hànhviệc đánh giá giáo dục và đưa ra định nghĩa về giáo dục: "Quá trình đánh giáchủ yếu là quá trình xác định mức độ thực hiện được của các mục tiêu trongcác chương trình giáo dục." Việc đánh giá HS cũng là quá trình xác địnhmức độ thay đổi hành vi của HS vì mục tiêu giáo dục là nhằm tạo ra các thayđổi trong hành vi của HS Do vậy, theo các tác giả thì trong công tác quản lýhoạt động kiểm tra, đánh giá HS cần lưu ý:
+ Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá HS là để điều chỉnh và cần tiếnhành theo quy trình Tác giả Robert F.Mager người Pháp đã nhận định việcquản lý kiểm tra, đánh giá là việc nhìn nhận tình hình HS và GV để có kếhoạch cho công việc tiếp theo và giúp cho HS tiến bộ Tác giả M.I.Kondakovtrong bài "Cơ sở khoa học của quản lý giáo dục" đã cho rằng quản lý hoạt độngkiểm tra, đánh giá trong giáo dục không phải là quá trình hời hợt mà là sự quátrình được nghiên cứu, sự phân tích công tác sâu sắc Chính nhờ vậy, ngườilãnh đạo đi sâu vào bản chất của quá trình sư phạm, hiểu rõ mọi kế hoạch, cách
tổ chức, thực hiện kế hoạch đó đã đạt được hiệu quả như thế nào, những bấtcập, thiếu sót nào cần điều chỉnh [23] Cũng từ những yêu cầu của công tácquản lý trường học nói chung và việc thực hiện quản lý hoạt động kiểm tra,đánh giá HS nói riêng, mà M.I.Kondakov đã nêu ra phong cách và phươngpháp công tác của người lãnh đạo nhà trường, đồng thời nêu lên những phẩmchất và năng lực cần thiết để tiến hành quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá HSmột cách hiệu quả
+ Jacques Delors (sinh 20 tháng 7 năm 1925) ở Paris, là chủ tich Hộiđồng Châu Âu (1985-1995) Từ 1996 Chủ tịch ủy ban quốc tế về giáo dục
Trang 26thế kỷ đã cho rằng quản lý trong giáo dục không chỉ để quản lý hoạt độnggiảng dạy của GV, mà còn để "duy trì các cuộc đối thoại của GV về pháttriển tri thức, phương pháp và các nguồn thông tin "Từ đó ông nhấn mạnhcần quản lý thật tốt quá trình kiểm tra, đánh giá HS một cách cụ thể, có hệthống và thường xuyên những gì mà HS đã học được và quan tâm đến kếtquả học tập, rèn luyện của HS cũng như vai trò của GV trong việc giúp HSđạt được những kết quả đó.
+ Năm 1977, E Beeby cho rằng việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánhgiá giáo dục là quá trình thu thập và lý giải có hệ thống có chứng cứ, như mộtphần của quá trình dẫn tới sự nhận xét về giá trị theo quan điểm hành động.Hiện nay, các nhà khoa học giáo dục và quản lý giáo dục đã và đang đưa ranhững công trình nghiên cứu có nhấn mạnh vai trò hoạt động quản lý hoạt độngkiểm tra, đánh giá HS Đồng thời các nước cũng đều quan tâm đến việc đào tạo
và bồi dưỡng CBQL giáo dục và triệt để áp dụng các biện pháp giáo dục và xãhội để đảm bảo sự khách quan, công bằng cùng hiệu quả của việc quản lý hoạtđộng kiểm tra, đánh giá HS trong nhà trường
1.1.2 Trong nước
Quản lý hoạt động đánh giá HS trong nhà trường được xem như là mộttrong những nội dung quan trọng của hoạt động quản lý giáo dục Trong đó,một số đề tài đã đề cập tới quá trình quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá họcsinh trong nhà trường Cụ thể là: Những đề tài nghiên cứu và phát triển những
lý thuyết về quản lý đã và đang được nhiều nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giáodục ỏ nước ta
+ Trong đề tài khoa học cấp nhà nước: "Cơ sở lý luận của việc đánh giátrong quá trình dạy học ở trường phổ thông" của Lê Đức Phúc (12/2005), đãkhái quát những lý luận chung nhất, nhấn mạnh một số quan điểm, nội dung vềvấn đề tổ chức kiểm tra để đánh giá chất lượng học tập của HS
Trang 27+ Trong tài liệu: "HT quản lý hoạt động dạy học và giáo dục trên lớp"luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Thị Bích Yến, (Học viện quản lý giáo dục - 2009)
có đề cập việc thực hiện một quy trình quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá dạyhọc và giáo dục của HT dựa trên cơ sở các chức năng quản lý Trong đó, HS có
vị trí là trung tâm của quá trình đó
+ Nhiều tác giả khác cũng đưa ra các nhận định về thực trạng quản lýviệc kiểm tra, đánh giá trong giáo dục hiện nay và các nguyên tắc cơ bản củakiểm tra, đánh giá là phải đảm bảo tính chính xác, tính hiệu quả, tính kịp thời,tính thường xuyên, tính thuyết phục, tính khách quan Đồng thời các tác giảcũng bàn luận về các biện pháp quản lý của CBQL, các ưu điểm, nhược điểmcủa các hình thức kiểm tra cùng các nhận định và giải pháp như: "Đánh giá
và đo lường kết quả học tập" của Trần Thị Tuyết Oanh [24] , “Đánh giá vàkiểm định chất lượng giáo dục” của Nguyễn Thị Tính [28]
+ Vấn đề quản lý công tác kiểm tra, đánh giá HS còn có cơ sở pháp lý lànhững điều lệ, qui chế, quy định của Bộ GD và ĐT:
- Thông tư số: 42/2012/QĐ-BGD&ĐT ngày 23/11/2012 Thông tư Banhành về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường Tiểu học
- Thông tư số 30/2014/TT-BGD&ĐT ngày 28/8/2014 Ban hành qui địnhđánh giá học sinh tiểu học Trong đó có quy định về mục đích nguyên tắc, nộidung và cách thức đánh giá, sử dụng kết quả đánh giá
- Đảng và Nhà nước thể hiện rõ trong đường lối, quan điểm về GD&ĐT
là thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo sự phân công của chính phủ đểlàm tốt các nhiệm vụ xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triểngiáo dục; xây dựng cơ chế chính sách và cơ chế quản lý nội dung, chất lượngđào tạo Công tác quản lý kiểm tra, đánh giá HS để đảm bảo chất lượng giáodục là vấn đề rất được xem trọng Trong Luật Giáo dục (số 38/2005 QH 11ngày 14/6/2005) tại mục 4 về nội dung quản lý nhà nước về giáo dục và cơquan quản lý nhà nước về giáo dục, điều 99, khoản 4 qui định rằng: Nội dung
Trang 28quản lý nhà nước về giáo dục gồm có "tổ chức, quản lý việc bảo đảm chấtlượng giáo dục và kiểm định chất lượng giáo dục".
Nhìn chung, các nhà nghiên cứu giáo dục đã có nhiều công trình nghiêncứu về quản lý giáo dục, nhưng đối với việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánhgiá HS tại trường tiểu học thì mới chỉ dừng lại ở các nghiên cứu ban đầu rờirạc, bàn bạc về các khía cạnh của vấn đề mà chưa có một công trình nàochuyên sâu về vấn đề này
lầm và làm cơ sở cho những hành đôṇ g giao
- Đánh giá trong giáo dục: là quá trình hình thành những nhận định phánđoán về kết quả của công việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu đượcđối chiếu với mục tiêu, tiêu chuẩn đã đặt ra nhằm đề xuất những quyết địnhthích hợp để cải thiện thựctrạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng giáo dục vàhiệu quả công việc
- Các nguyên tắc đánh giá:
Trang 29+ Đảm bảo tính khách quan: Đánh giá tri thức, kĩ năng, thái độ của HSphải đảm bảo tính khách quan, chính xá và công bằng…Đánh giá như vậykhông phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của người đánh giá, mà phụ thuộc vào
Trang 30sản phẩm (bài làm) của người được đánh giá như nó vốn cụ thể hóa Đây lànguyên tắc hàng đầu, quan trọng bậc nhất của việc đánh giá.
+ Đảm bảo tính phân hóa: Để đạt được tính phân hóa cao nhất trongđánh giá tri thức kĩ năng, thái độ của HS, GV cần quan sát có hệ thống việc họctập của HS, và do đó tạo điều kiện và khả năng cho điểm công bằng, chính xácnhất khi đánh giá tri thức, kĩ năng, thái độ của các em
tâp̣
thể
hiêṇ
chất lươṇ g củ a quá trình
angườ i hoc
* Đánh giá kết quả
hoc̣ Đánh giá kết
quả hoc̣
tâp̣
tâp̣
ngườ i hoc,
hoăc̣ đưa ra những quyết điṇ h về
viêc̣
daỵ
hoc̣
dưạ trên cơ sở nhữngthông tin đã thu
thâp̣ đươc̣ môṭ cách hê ̣ thống trong quá trình kiểm tra kết quảhọc tập của người học
1.2.2 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Tiểu học theo Thông
tư 30/2014
1.2.2.1 Kiểm tra kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/2014.
* Kiểm tra để đánh giá thường xuyên:
Trong quá trình dạy học, GV kiểm tra HS dưới nhiều hình thức: Kiểmtra miệng là HS dùng lời nói để trả lời các câu hỏi của thầy cô; Kiểm tra qua
Trang 31các bài tập mà HS làm trên giấy; kiểm tra qua việc HS làm việc theo nhóm
* Kiểm tra để đánh giá định kì:
HS được làm bài kiểm mức và hình thức câu hỏi trong đề kiểm tra (trắcnghiệm khách quan, tự luận, hình thức khác) do Hiệu trưởng quyết định, đảmbảo chuẩn kiến tra định kì cuối học kì I, cuối năm học các môn Tiếng Việt,
Trang 32Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Ngoại ngữ, Tin học, Tiếng dân tộc bằng bàikiểm tả định kì Căn cứ thực tế yêu cầu giáo dục của địa phương, hiệu trưởngchỉ đạo, tổ chức kiểm tra định kì vào cuối học kì I, cuối năm học Tỉ lệ số câu,
số điểm theo các thức kĩ năng, phù hợp với đối tượng HS
1.2.2.2 Đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/2014.
- Đánh giá thường xuyên: GV nhận xét về mức độ hoàn thành kiến thức
kỹ năng các môn học Nhận xét bằng lời khi kiểm tra miệng, nhận xét vào vởcủa học sinh qua các bài tập Nhận xét vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục.Đánh giá thường xuyên được diễn ra trong từng tiết học, môn học, hàng ngày,hàng tuần…
- Đánh giá định kì: Thông qua bài kiểm tra định kì cuối kì 1 và cuối nămhọc, GV nhận xét về mức độ hoàn thành kiến thức từng môn học và đánh giábằng điểm số
1.2.3 Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học sinh
+ Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh: là một quá trình
quản lý việc kiểm tra, đánh giá học sinh nhằm thực hiện các chức năng quản lývào công tác kiểm tra, đánh giá học sinh của CBQL giáo dục
+ Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh: là các cách
thức của đội ngũ quản lý giáo dục từ Phòng giáo dục đến các nhà trường sửdụng trong quá trình quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh và giảiquyết các vấn đề nảy sinh trong quá trình này
1.2.4 Quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/2014
Quản lý
hoaṭ
đôṇ g Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS theo
Thông tư 30/2014 là nhà quản lý sử duṇ g các
i
Trang 33chính xác,
theo Theo các
nôị dung đươc̣ quy điṇ h tại Thông tư 30.
Trang 34- Các nhà trường tổ chức ra đề và kiểm tra Hiệu trưởng quản lý trực tiếpkết quả đó của từng trưòng tiểu học Sau mỗi lần kiểm tra HT chỉ đạo GV ghiđiểm vào sổ theo dõi chất lượng của từng HS, đối với các bài kiểm tra định kỳphải lưu giữ toàn bộ bài kiểm tra của HS vào tủ lưu giữ hồ sơ của trường nhằmđảm bảo tính khách quan và trung thực.
- Việc quản lý chặt chẽ tránh tình trạng nâng điểm hoặc hạ điểm trongbài kiểm tra định kì sẽ tránh được hiện tượng tiêu cực trong việc đảm bảo chấtlượng đúng thực chất của các em HS
1.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động đánh giá kết quả học tập của học Tiểu học theo Thông tư 30 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Ngày 28/08/2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành thông tư30/2014/TT-BGDĐT (Thông tư 30) về quy định đánh giá HS tiểu học Theo
đó, cách đánh giá mới nhằm đánh giá toàn diện: chuẩn kiến thức, kỹ năng; nănglực; phẩm chất cần thiết nhất của HS Việc đánh giá gồm hai phần: Đánh giáthường xuyên và Đánh giá định kỳ
+ Đánh giá thường xuyên không dùng điểm số mà thay vào đó là lờinhận xét, khuyến khích trong quá trình học tập của HS Ngoài ra HS còn đượcđánh giá về năng lực và phẩm chất, giúp cho HS phát triển toàn diện
+ Đánh giá định kì gồm 2 phần: GV nhận xét từng nội dung kiến thứctrong bài kiểm tra và cho điểm vào bài kiểm tra đó
sinh tiểu hoc̣
theo thông tư 30
- Giúp GV điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạtđộng dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giaiđoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của HS đểđộng viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của HS
để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật và nhữnghạn chế của mỗi HS để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu
Trang 35quả hoạt động học tập, rèn luyện của HS; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dụcTiểu học.
- Giúp HS có khả năng tự nhận xét, rút kinh nghiệm và tham gia nhậnxét; tự học, tự điều chỉnh và rèn luyện để tiến bộ.chỉnh cách học; giao tiếp, hợptác; có hứng thú học tập
- Giúp cha mẹ HS hoặc người giám hộ (sau đây gọi chung là cha mẹHS) tham gia nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện, quátrình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình; tích cựchợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục HS
- Giúp cán bộ quản lí giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt độnggiáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệuquả giáo dục [7]
1.3.2 Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động đánh giá kết quả
hoc̣
tâ p̣ củ a
ho
c̣ sinh tiểu hoc̣ theo thông tư 30
Đánh giá HS tiểu học theo Thông tư 30 là những hoạt động quan sát,theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của HS; tưvấn, hướng dẫn, động viên HS; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quảhọc tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của
HS tiểu học
1.3.3 Nguyên tắ c đá nh giá kết quả
hoc̣
tâ p̣ củ a HS tiểu hoc̣
theo thông tư 30
1 Đánh giá vì sự tiến bộ của HS; coi trọng việc động viên, khuyến khíchtính tích cực và vượt khó trong học tập, rèn luyện của HS; giúp HS phát huy tất
cả khả năng; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan
2 Đánh giá toàn diện HS thông qua đánh giá mức độ đạt chuẩn kiếnthức, kĩ năng và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của HS theo mục tiêugiáo dục tiểu học
Trang 363 Kết hợp đánh giá của GV, HS, cha mẹ HS, trong đó đánh giá của GV
là quan trọng nhất
Trang 374 Đánh giá sự tiến bộ của HS, không so sánh HS này với HS khác,không tạo áp lực cho HS, GV và cha mẹ HS [7].
sinh tiểu hoc̣
theo thông tư 30/2014
a Nội dung
* Đánh giá quá trình học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập của học sinhtheo chuẩn kiến thức, kĩ năng từng môn học và hoạt động giáo dục khác theochương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học
* Đánh giá sự hình thành và phát triển một số năng lực của HS:
a) Tự phục vụ, tự quản;
b) Giao tiếp, hợp tác;
c) Tự học và giải quyết vấn đề
* Đánh giá sự hình thành và phát triển một số phẩm chất của HS:
a) Chăm học, chăm làm; tích cực tham gia hoạt động giáo dục;
b) Tự tin, tự trọng, tự chịu trách nhiệm;
c) Trung thực, kỉ luật, đoàn kết;
d) Yêu gia đình, bạn và những người khác; yêu trường, lớp, quê hương,đất nước
b Hình thức
Đánh giá thường xuyên
* Đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá trình học tập, rènluyện, của HS, được thực hiện theo tiến trình nội dung của các môn học và cáchoạt động giáo dục khác, trong đó bao gồm cả quá trình vận dụng kiến thức, kĩnăng ở nhà trường, gia đình và cộng đồng
* Trong đánh giá thường xuyên, GV ghi những nhận xét đáng chú ýnhất vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục, những kết quả HS đã đạt được hoặcchưa đạt được; biện pháp cụ thể giúp HS vượt qua khó khăn để hoàn thànhnhiệm vụ; các biểu hiện cụ thể về sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm
Trang 38chất của HS; những điều cần đặc biệt lưu ý để giúp cho quá trình theo dõi, giáodục đối với cá nhân, nhóm HS trong học tập, rèn luyện.
Đánh giá thường xuyên hoạt động học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập theo chuẩn kiến thức, kĩ năng từng môn học, hoạt động giáo dục khác theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học
* Tham gia đánh giá thường xuyên gồm: GV, HS (tự đánh giá và nhậnxét, góp ý bạn qua hoạt động của nhóm, lớp); khuyến khích sự tham gia đánhgiá của cha mẹ HS
* Giáo viên đánh giá:
a) Trong quá trình dạy học, căn cứ vào đặc điểm và mục tiêu của bàihọc, của mỗi hoạt động mà HS phải thực hiện trong bài học, GV tiến hànhmột số việc:
- Quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra quá trình và từng kết quả thựchiện nhiệm vụ của HS, nhóm HS theo tiến trình dạy học;
- Nhận xét bằng lời nói trực tiếp với HS hoặc viết nhận xét vào phiếu, vởcủa HS về những kết quả đã làm được hoặc chưa làm được; mức độ hiểu biết
và năng lực vận dụng kiến thức; mức độ thành thạo các thao tác, kĩ năng cầnthiết, phù hợp với yêu cầu của bài học, hoạt động của HS;
- Quan tâm tiến độ hoàn thành từng nhiệm vụ của HS; áp dụng biện pháp
cụ thể để kịp thời giúp đỡ HS vượt qua khó khăn Do năng lực của HS khôngđồng đều nên có thể chấp nhận sự khác nhau về thời gian, mức độ hoàn thànhnhiệm vụ;
b) Hàng tuần, GV lưu ý đến những học sinh có nhiệm vụ chưa hoànthành; giúp đỡ kịp thời để HS biết cách hoàn thành;
c) Hàng tháng, GV ghi nhận xét vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục vềmức độ hoàn thành nội dung học tập từng môn học, hoạt động giáo dục khác; dựkiến và áp dụng biện pháp cụ thể, riêng biệt giúp đỡ kịp thời đối với những HSchưa hoàn thành nội dung học tập môn học, hoạt động giáo dục khác trongtháng;
Trang 39d) Khi nhận xét, GV cần đặc biệt quan tâm động viên, khích lệ, biểudương, khen ngợi kịp thời đối với từng thành tích, tiến bộ giúp HS tự tinvươn lên;
đ) Không dùng điểm số để đánh giá thường xuyên
* HS tự đánh giá và tham gia nhận xét, góp ý bạn, nhóm bạn:
a) HS tự đánh giá ngay trong quá trình hoặc sau khi thực hiện từngnhiệm vụ học tập, hoạt động giáo dục khác, báo cáo kết quả với GV;
b) HS tham gia nhận xét, góp ý bạn, nhóm bạn ngay trong quá trình thựchiện các nhiệm vụ học tập môn học, hoạt động giáo dục; thảo luận, hướng dẫn,giúp đỡ bạn hoàn thành nhiệm vụ
* Cha mẹ HS tham gia đánh giá:
Cha mẹ HS được khuyến khích phối hợp với GV và nhà trường độngviên, giúp đỡ HS học tập, rèn luyện; được GV hướng dẫn cách thức quan sát,động viên các hoạt động của HS, cùng HS tham gia các hoạt động; trao đổi với
GV các nhận xét, đánh giá HS bằng các hình thức phù hợp, thuận tiện nhất nhưlời nói, viết thư
Đánh giá thường xuyên sự hình thành và phát triển năng lực của HS
*Các năng lực của HS được hình thành và phát triển trong quá trình họctập, rèn luyện, hoạt động trải nghiệm cuộc sống trong và ngoài nhà trường GVđánh giá mức độ hình thành và phát triển một số năng lực của HS thông quacác biểu hiện hoặc hành vi như sau:
Trang 40Hàng tháng, GV thông qua quá trình quan sát, ý kiến trao đổi với cha mẹ
HS và những người khác (nếu có) để nhận xét học HS, ghi vào sổ theo dõi chấtlượng giáo dục
Đánh giá thường xuyên sự hình thành và phát triển phẩm chất của học sinh
* Các phẩm chất của HS được hình thành và phát triển trong quá trìnhhọc tập, rèn luyện, hoạt động trải nghiệm cuộc sống trong và ngoài nhà trường
GV đánh giá mức độ hình thành và phát triển một số phẩm chất của HS thôngqua các biểu hiện hoặc hành vi như sau:
a) Chăm học, chăm làm, tích cực tham gia hoạt động giáo dục
b) Tự tin, tự trọng, tự chịu trách nhiệm
c) Trung thực, kỉ luật, đoàn kết
d) Yêu gia đình, bạn và những người khác; yêu trường, lớp, quê hương,đất nước
* Hàng ngày, hàng tuần, GV quan sát các biểu hiện trong các hoạt độngcủa HS để nhận xét sự hình thành và phát triển phẩm chất; từ đó động viên,khích lệ, giúp HS khắc phục khó khăn, phát huy ưu điểm và các phẩm chấtriêng, điều chỉnh hoạt động, ứng xử kịp thời để tiến bộ
Hàng tháng, GV thông qua quá trình quan sát, ý kiến trao đổi với cha mẹ
HS và những người khác (nếu có) để nhận xét học sinh, ghi vào sổ theo dõichất lượng giáo dục
Đánh giá định kì kết quả học tập
* Hiệu trưởng chỉ đạo việc đánh giá định kì kết quả học tập, mức độđạt chuẩn kiến thức, kĩ năng theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu họcvào cuối học kì I và cuối năm học đối với các môn học: Tiếng Việt, Toán, Khoahọc, Lịch sử và Địa lí, Ngoại ngữ, Tin học, Tiếng dân tộc bằng bài kiểm tra địnhkì
* Đề bài kiểm tra định kì phù hợp chuẩn kiến thức, kĩ năng, gồm các câuhỏi, bài tập được thiết kế theo các mức độ nhận thức của HS