Thực tế hiện nay cho thấy, công tác thu hồi đất của người dân để phục vụ phát triển các dự án đầu tư trong nước, nước ngoài và việc đền bù cho những người bị thu hồi đất là vấn đề hết sức nhạy cảm, đòi hỏi phải giải quyết công bằng, dứt điểm
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SỸ NÔNG NGHIỆP
TÊN ĐỀ TÀI:
Nghiên cứu tác động của việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của người dân khi Nhà nước thu hồi đất
ở dự án Mở rộng Khu công nghiệp Thăng Long II, huyện Mỹ Hào, tỉnh
Hưng Yên
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số:……….
Người thực hiện: Đào Văn Giỏi
Mã số học viên: 21130433 Lớp: QLĐĐB
Khóa: 21 Khoa: Tài nguyên và Môi trường Người hướng dẫn khoa học: TS Cao Việt Hà
Hà Nội – tháng 8/2013
Trang 2PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Nước ta đang trong tiến trình đổi mới, chủ động hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới trong điều kiện toàn cầu hoá đang diễn ra mạnh mẽ Trước bối cảnh lịch sử mới, chúng ta có những thời cơ mới song cũng phải đối mặt với những thách thức hết sức to lớn, đặc biệt là nhu cầu giải phóng mặt bằng (GPMB) Việc thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế đất nước trong thời gian ngắn tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến một bộ phận không nhỏ dân cư nông thôn
cả về đời sống và việc làm là một thực tế khách quan Tình trạng thiếu việc làm cho người lao động hiện nay đang diễn ra hết sức bức thiết, đặc biệt là đối với lao động nông thôn, lao động phải chuyển đổi nghề nghiệp do quá trình đô thị hoá và bị thu hồi đất để xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, Đây cũng
là thách thức lớn đối với chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn nói riêng, phát triển đất nước nói chung
Thực tế hiện nay cho thấy, công tác thu hồi đất của người dân để phục vụ phát triển các dự án đầu tư trong nước, nước ngoài và việc đền bù cho những người bị thu hồi đất là vấn đề hết sức nhạy cảm, đòi hỏi phải giải quyết công bằng, dứt điểm Giải quyết không tốt, không thoả đáng quyền lợi của người dân
có đất bị thu hồi và những người bị ảnh hưởng khi thu hồi đất để dẫn đến bùng phát khiếu kiện, đặc biệt là những khiếu kiện tập thể đông người, sẽ trở thành vấn đề xã hội phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự, mất ổn định xã hội và phần nào ảnh hưởng đến lòng tin của người dân đối với các chính sách của nhà nước Nếu việc thu hồi đất bị lạm dụng, quỹ đất nông nghiệp bị giảm dần, về lâu dài có thể ảnh hưởng tới an ninh lương thực quốc gia
Mỹ Hào một huyện nằm ở phía Bắc của tỉnh Hưng Yên, là huyện có vị trí địa lý thuận lợi, là vùng giao lưu của khu vực kinh tế Hà Nội – Hưng Yên – Hải Phòng, có hệ thống giao thông phát triển mạnh, có nhiều khu công nghiệp như: Khu công nghiệp Phố Nối B, Thăng Long II, Minh Đức… Vì vậy trong những năm tới Mỹ Hào sẽ phát triển thành một huyện có nền kinh tế đa dạng, phong phú với cơ cấu kinh tế nông nghiệp – công nghiệp – dịch vụ thương mại hợp lý xứng đáng với tầm vóc là một huyện trọng điểm về công nghiệp của tỉnh
Trang 3Trong những năm vừa qua, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội và quá trình đô thị hoá thì nhu cầu sử dụng đất cho việc phát triển cơ sở hạ tầng trên địa bàn huyện ngày càng trở nên bức xúc Mặc dù quá trình thu hồi đất, địa phương
đã ban hành nhiều chính sách cụ thể đối với người dân bị thu hồi đất về các vấn
đề như bồi thường, hỗ trợ giải quyết việc làm, đào tạo chuyển đổi nghề, hỗ trợ tái định cư…Tuy nhiên, trên thực tế một bộ phận nhỏ nông dân bị mất đất được đền bù bằng tiền chưa định hướng ngay được những ngành nghề hợp lý để có thể
ổn định cuộc sống; chỉ một phần được đào tạo nghề, còn đại đa số không có việc làm hay có việc làm nhưng không ổn định, thu nhập thấp Đời sống của nông dân vốn đã thấp, nay bị mất đất lại càng khó khăn thêm Để giải quyết những bức xúc trong vấn đề việc làm và thu nhập cho người nông dân – đối tượng bị tác động lớn nhất sau khi thu hồi đất và gặp nhiều khó khăn trong tìm kiếm việc làm mới, tôi xin chọn đề tài:
“Nghiên cứu tác động của việc thực hiện chính sách bồi thường giải
phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của người dân khi Nhà nước thu hồi đất ở dự án Mở rộng Khu công nghiệp Thăng Long II, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên”.
1.2 Mục đích, yêu cầu
1.2.1 Mục đích
- Đánh giá một cách tổng thể thực trạng đời sống, việc làm, thu nhập và các tiêu chí khác của đời sống xã hội cộng đồng dân cư nông thôn sau khi Nhà nước thu hồi đất
- Đề xuất các giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới nhằm ổn định và nâng cao đời sống của người dân có đất bị thu hồi cả trong hiện tại và tương lai 1.2.2 Yêu cầu
- Nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đất đai, đền bù, hỗ trợ ổn định đời sống, giải quyết việc làm cho người lao động có đất bị thu hồi
- Đánh giá đúng thực trạng, đề xuất các giải pháp có tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của huyện Mỹ Hào
Trang 4PHẦN II: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lý luận về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
2.1.1 Khái quát về bồi thường, hỗ trợ, tái đinh cư
2.1.2 Đặc điểm của quá trình giải phóng mặt bằng
2.1.3 Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 2.1.4 Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng của một số nước và các tổ chức ngân hàng quốc tế
2.1.5 Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng của việt nam
2.2 Cơ sở thực tiễn của công tác thu hồi đất
2.2.1 Thực trạng bồi thường giải phóng mặt bằng tại Việt Nam
2.2.2 Những ưu nhược điểm về tình hình GPMB trong thời gian qua
2.2.3 Một số khó khăn hạn chế chung trong quá trình thu hồi đất để phát triển các khu công nghiệp, khu đô thị và các công trình công cộng
2.2.4 Nghiên cứu trong nước về bồi thường giải phóng mặt bằng
2.2.5 Nhận xét chung về tổng quan các vấn đề nghiên cứu
2.3 Những tác động của việc thu hồi đất tới đời sống và việc làm của người dân trong vùng dự án
2.3.1 Việc làm của người dân có đất bị thu hồi
2.3.2 Đào tạo nghề cho những người bị thu hồi đất
2.3.3 Môi trường sống của người dân
Trang 5PHẦN III: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.1 Đối tượng nghiên cứu
- Chính sách bồi thường GPMB được áp dụng trên địa bàn nghiên cứu
- Các hộ dân có đất bị thu hồi trên địa bàn nghiên cứu
3.1.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tiến hành nghiên cứu tác động của dự án mở rộng Khu công nghiệp Thăng Long II trên địa bàn huyện Mỹ Hào – tỉnh Hưng Yên
3.2 Nội dung nghiên cứu
3.2.1 Nghiên cứu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện trong giai đoạn thực hiện dự án
3.2.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Mỹ Hào từ năm 2005 đến nay 3.2.3 Khái quát về các dự án nghiên cứu
3.2.4 Điều tra việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn nghiên cứu 3.2.5 Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Mỹ Hào tỉnh Hưng Yên
3.2.6 Điều tra tình hình đời sống việc làm của người dân trước và sau khi bị Nhà nước thu hồi đất
3.2.7 Đề xuất các giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới nhằm ổn định
và nâng cao đời sống của người dân có đất bị thu hồi cả trong hiện tại và tương lai.
3.3 Phương pháp nghiên cứu
3.3.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
Điều tra thu thập tài liệu, số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện; về tình hình quản lý và sử dụng đất của huyện và về chính sách bồi thường GPMB của huyện (Thu thập số liệu thứ cấp)
3.3.2 Phương pháp điều tra nông hộ:
Điều tra phỏng vấn trực tiếp hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi (sử dụng phiếu điều tra để tìm hiểu về tình hình đời sống, lao động, việc làm, thu
Trang 6nhập của người dân có đất bị thu hồi thuộc phạm vi nghiên cứu) với bộ câu hỏi soạn sẵn
Tiến hành điều tra, phỏng vấn khoảng 90 hộ với 90 phiếu điều tra và được chia ra:
- 30 phiếu với những hộ dân có tỷ lệ mất đất < 30%
- 30 phiếu với những hộ dân có tỷ lệ mất đất từ 30% - 70%
- 30 phiếu với những hộ dân có tỷ lệ mất đất > 70%
3.3.3 Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp số liệu điều tra (sử dụng phần mềm Microsoft Excel)
3.3.4 Phương pháp so sánh, đối chiếu kết quả điều tra
3.3.5 Phương pháp minh họa bằng biểu đồ, hình ảnh, sơ đồ
Trang 7PHẦN IV: DỰ KIẾN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của huyện Mỹ Hào 4.2 Hiện trạng sử dụng đất và chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất của huyện 4.3 Tình hình chung về công tác bồi thường khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
4.4 Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Mỹ Hào
4.5 Tác động của việc thu hồi đất đến đời sống của người dân
4.6 Tác động của việc thu hồi đất đến việc làm của người dân
4.7 Đánh giá chung
4.8 Đề xuất một số giải pháp
Trang 8KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
Nội dung
Thời gian
1 Xây dựng đề cương x
3 Thực tế thu thập số liệu x
5 Xử lý số liệu, viết luận văn,