Tác gi c ng xin c m n các th y, cô giáo Tr ng i h c Th y l i đã
h ng d n và giúp đ tác gi trang b nh ng ki n th c c n thi t trong quá trình h c
t p t i tru ng, c m n các đ ng chí Lãnh đ o ban QLDA kè c ng hóa b sông
H ng, các đ ng nghi p đã giúp đ , cung c p s li u, tài li u c n thi t liên quan đ tác gi th c hi n lu n v n
Do trình đ , kinh nghi m c ng nh th i gian nghiên c u còn h n ch nên
Lu n v n không tránh kh i nh ng thi u sót, tác gi r t mong đ c s quan tâm, đóng góp ý ki n c a các th y cô giáo và quí đ c gi /
Hà N i, ngày tháng n m 2015
Tác gi
Hà c Thành
Trang 3M C L C
L I C M N
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C HÌNH V
M U 1
1 TÍNH C P THI T C A TÀI 1
2 M C ÍCH C A TÀI 3
3 CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 3
4 I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U 4
5 Ý NGH A KHOA H C VÀ Ý NGH A TH C TI N C A TÀI 4
6 K T QU D KI N T C 5
7 N I DUNG C A LU N V N 5
CH NG 1: T NG QUAN V D ÁN U T XÂY D NG CÔNG TRÌNH VÀ CÔNG TÁC L A CH N NHÀ TH U C A D ÁN U T XÂY D NG 6
1.1 T ng quan d án đ u t xây d ng công trình 6
1.1.1 Khái ni m D án đ u t xây d ng công trình 6
1.1.2 Phân lo i d án đ u t xây d ng công trình 6
1.1.3 Trình t th c hi n d án đ u t xây d ng công trình 6
1.2 Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình 7
1.2.1 Khái ni m qu n lý và qu n lý đ u t 7
1.2.2 Khái ni m qu n lý d án 7
1.3 T ng quan pháp lu t v đ u th u Vi t Nam qua các th i k 8
1.3.1 Pháp lu t v đ u th u 8
1.3.2 Giai đo n tr c khi có Quy ch u th u ban hành kèm theo Ngh đ nh s 43/1996/N -CP c a Chính ph ngày 16/7/1996 v ban hành Quy ch đ u th u 9
Trang 41.3.3 Giai đo n áp d ng Quy ch đ u th u ban hành kèm theo Ngh đ nh 43/1996/N
-CP c a Chính ph ngày 16/7/1996 v ban hành Quy ch đ u th u và Ngh đ nh s
93/1997/N -CP c a Chính ph ngày 23/8/1997 10
1.3.4 Giai đo n áp d ng Quy ch đ u th u ban hành kèm theo Ngh đ nh s 88/1999/N -CP c a Chính ph ngày 1/9/1999 v ban hành quy ch đ u th u; Ngh đ nh s 14/2000/N -CP c a Chính ph ngày 5/5/2000; Ngh đ nh s 66/2003/N -CP c a Chính ph ngày 12.6.2003 10
1.3.5 Giai đo n áp d ng Lu t đ u th u ngày 29.11.2005 và các Ngh đ nh h ng d n thi hành 12
1.3.5 Giai đo n áp d ng Lu t u th u s 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 c a Qu c h i và các Ngh đ nh h ng d n thi hành (Giai đo n hi n hành) 13
1.4 Lý lu n chung v đ u th u 13
1.4.1 Khái ni m, đ c đi m, phân lo i đ u th u 13
1.4.1.1.Khái ni m đ u th u 13
1.4.1.2 c đi m đ u th u 14
1.4.2 Phân lo i đ u th u 15
1.4.2.1.Theo hình th c l a ch n nhà th u 15
1.4.2.2 Theo ph ng th c đ u th u 15
1.4.2.3 Theo n i dung đ u th u 16
1.4.2.4 Theo qu c t ch c a nhà th u 16
1.4.3 Phân tích, so sánh m t s đi m m i trong Lu t đ u th u n m 2013 17
1.5 M t s cách ti p c n công tác đ u th u và l a ch n nhà th u trên th gi i 19
1.5.1 Ph ng pháp đ u th u kín trong mua s m chính ph Hoa K 19
1.5.2 V ng qu c Anh thành l p c quan d ch v mua s m Chính ph 21
B ng 1.1 K t qu th c hi n mua s m t p trung t i c quan d ch v mua s m công Anh 22
1.5.3 Qu n lý đ u th u c a Hàn Qu c 22
1.5.4 Kinh nghi m đ u th u c a Ngân hàng Th gi i (WB) 23
1.5.5 Kinh nghi m đ u th u c a Ngân hàng Phát tri n châu Á (ADB) 24
Trang 5K t lu n ch ng 1 25
CH NG 2: CÔNG TÁC L A CH N NHÀ TH U XÂY L P 26
2.1 Nh ng lý lu n c b n v đ u th u xây l p 26
2.1.1 Khái ni m, đ c đi m đ u th u xây l p 26
2.1.2 Các nguyên t c c b n trong đ u th u xây l p 27
2.1.3 Ph m vi và đ i t ng áp d ng đ u th u xây l p 28
2.1.3.1 Ph m vi áp d ng 28
2.1.3.2 i t ng áp d ng 29
2.2 Công tác đ u th u xây l p trong xây d ng c b n t i Vi t Nam 29
2.2.1 B i c nh kinh t , qu n tr c a Vi t Nam 29
2.2.2 Ho t đ ng đ u th u trên toàn qu c trong nh ng n m g n đây 30
2.2.3 Ho t đ ng đ u th u xây l p 31
2.2.3.1 Hình th c, ph ng th c đ u th u 31
2.2.4 Trình t th c hi n đ u th u 36
2.2.5 Th c tr ng công tác đ u th u xây l p 38
2.3 Vai trò, tính t t y u c a đ u th u xây l p 41
2.4 Nh ng v n đ liên quan trong đ u th u thi công xây l p 43
2.4.1 Tính công khai, minh b ch 43
2.4.2 Tuân th yêu c u c nh tranh, công b ng và hi u qu 43
2.4.3 Ti p nh n và gi i quy t các khi u n i, th c thi pháp lu t trong đ u th u 44
2.5 Nh ng t n t i c n kh c ph c trong đ u th u thi công xây l p 44
2.5.1 V th ng v n b n quy ph m pháp lu t 44
2.5.2 V n ng l c t ch c th c hi n 45
2.5.2.1 Ch t l ng, n ng l c c a các bên liên quan trong đ u th u còn h n ch 45
2.5.2.2 M t s công vi c trong quá trình th c đ u th u v n còn nhi u b t c p 45
2.5.2.3 Hành vi tiêu c c trong đ u th u xây l p 46
2.5.3 Các v n đ t n t i h u công tác đ u th u 48
Trang 6K t lu n ch ng 2 49
CH NG 3: XU T GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG L A CH N NHÀ TH U XÂY L P CHO D ÁN X LÝ T NG TH KHU V C KÈ THANH AM VÀ S T L U C U U NG 50
3.1 Gi i thi u chung v d án X lý t ng th khu v c kè Thanh Am và s t l đ u c u u ng 50
3.1.1 Ph m vi nghiên c u 50
3.1.2 Lo i, c p công trình: 50
3.1.3 a đi m xây d ng 50
3.1.4 M c tiêu đ u t 50
3.1.5 Nhi m v c a d án 50
3.1.6 Quy mô đ u t và gi i pháp xây d ng 51
3.1.7 T ng d toán xây d ng công trình 52
3.1.8 Ngu n v n 52
3.2.1 Các giai đo n t ch c th c hi n l a ch n nhà th u 53
3.2.2 Tình hình th c hi n công tác l a ch n nhà th u c a d án 54
3.2.3 Gi i thi u v gói th u thi công xây l p 55
3.2.4 Tóm t t quá trình đ u th u 56
3.3 Nh ng k t qu đ t đ c, nh ng t n t i, h n ch trong công tác qu n lý đ u th u c a d án 70
3.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 70
3.3.1.1 T ch c th c hi n đúng trình t th t c quy đ nh c a pháp lu t 70
3.3.1.2 V l c l ng cán b tham gia ho t đ ng l a ch n nhà th u 70
3.3.2 M t s t n t i, h n ch 71
3.3.2.1 V xây d ng tiêu chí đánh giá h s d th u 71
3.3.2.2 Ch t l ng đ án thi t k b n v thi công còn b c l m t s sai sót 71
3.3.2.3 H n ch trong c p nh t, th c hi n các v n b n pháp lu t v l a ch n nhà th u 71
3.3.2.4 H n ch trong t ch c th c hi n và công tác ki m tra giám sát 72
Trang 73.4 xu t m t s gi i pháp nâng cao ch t l ng l a ch n nhà th u xây l p d án
X lý t ng th khu v c kè Thanh Am và s t l đ u c u u ng 73
3.4.1 Xây d ng, hoàn thi n tiêu chí l a ch n nhà th u xây l p phù h p h n 73
3.4.1.1 Tiêu chí đánh giá v k thu t 73
3.4.1.2 Tiêu chí đánh giá t ng h p 85
3.4.2 S d ng t ch c t v n chuyên nghi p trong l a ch n nhà th u 86
3.4.3 Nâng cao ch t l ng đ i ng cán b th c hi n công tác l a ch n nhà th u 87
3.4.4 S d ng hình th c đ u th u qua h th ng m ng đ u th u qu c gia 88
3.4.5 T ng c ng ch t ch công tác qu n lý, giám sát sau đ u th u 88
3.4.6 Nâng t tr ng áp d ng hình th c đ u th u đ u th u r ng rãi trong l a ch n nhà th u 90
3.4.7 Hoàn ch nh h th ng v n b n pháp lu t v đ u th u 90
K t lu n ch ng 3 91
K T LU N VÀ KI N NGH 92
1 Nh ng k t qu đã đ t đ c 92
2 Nh ng t n t i trong quá trình th c hi n lu n v n 93
3 Ki n ngh 93
TÀI LI U THAM KH O 94
PH L C 95
Ph l c 1: B ng K ho ch đ u th u d án X lý t ng th khu v c kè Thanh Am và s t l đ u c u u ng 95
Ph l c 2 B ng đánh giá v k thu t 97
Trang 8TC G : Tiêu chu n đánh giá
TCVN: Tiêu chu n Vi t Nam
TT: Thông t
Trang 9DANH M C HÌNH V
Hình 2.1 S đ các b c th c hi n l a ch n nhà th u 37
Hình 3.1 Khu v c nghiên c u c a d án 51
DANH M C B NG BI U B ng 1.1 K t qu th c hi n mua s m t p trung t i c quan d ch v mua s m công Anh 22
B ng 2.1 Ch s kinh t c a Vi t Nam, giai đo n 2007 – 2010 29
B ng 2.2 S li u th ng kê ho t đ ng đ u th u mua s m công Vi t Nam 31
B ng 3.1 K ho ch đ u th u gói th u 56
B ng 3.2 K t qu ki m tra tính h p l HS XKT 59
B ng 3.3 K t qu đánh giá tính h p l HS XKT 59
B ng 3.4 K t qu đánh giá đánh giá v n ng l c tài chính và kinh nghi m HS XKT 60
B ng 3.5 K t qu đánh giá đánh giá v n ng l c k thu t HS XKT 61
B ng 3.6 B ng đánh giá v k thu t 65
B ng 3.7 Ki m tra v tính h p l c a HS XTC 66
B ng 3.8 ánh giá v tính h p l c a HS XTC 67
B ng 3.9 K t qu s a l i 67
B ng 3.10 K t qu hi u qu ch nh sai l ch 67
B ng 3.11 K t qu đánh giá v tài chính 68
B ng 3.12 K t qu đánh giá t ng h p 68
Trang 10M U
1 TÍNH C P THI T C A TÀI
Trong quá trình đ i m i và h i nh p toàn c u, Vi t Nam đã, đang và ti p t c
ph n đ u đ đ t đ c nh ng thành t u trong phát tri n kinh t N n kinh t đang trên đà phát tri n m nh m , chúng ta đang trong giai đo n đ y m nh công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c theo đ nh h ng XHCN, ph n đ u đ n n m 2020 đ a
Vi t Nam, v c b n tr thành m t n c công nghi p có th đ t m c tiêu trên,
Vi t Nam đang h t s c n l c, tranh th n m b t, t n d ng m i ngu n l c t bên ngoài, phát huy n i l c bên trong đ xây d ng, ki n thi t c s h t ng đ t n c Tuy nhiên, th c ti n cho th y vi c qu n lý ngu n v n th c hi n đ u t xây d ng c
b n sao cho thi t th c, ti t ki m, hi u qu luôn là v n đ không đ n gi n, luôn
th ng tr c kh n ng x y ra th t thoát, lãng phí t m i khâu trong quá trình tri n khai th c hi n
V i tình hình th c t giai đoan hi n nay (t n m 2009-2015), đ t n c đang
n m vào vòng suy thoái chung c a th gi i, ngu n v n đ u t phát tri n suy gi m
đ u l n l t b c l khi b c vào giai đo n thi công xây d ng Nhi u công trình đ
x y ra s c , tai n n, và vi c ch m ti n đ đang d n tr thành m t hi n t ng ph
bi n, xu t hi n không hi m, ngay c m t s công trình tr ng đi m t c p trung
ng t i các đ a ph ng, v i nguyên nhân sâu xa đ u b t ngu n t h n ch v n ng
l c c a các “nhà th u” i u này đ t ra câu h i th ng tr c đ i v i các c p qu n lý,
v i c p quy t đ nh đ u t , ch đ u t là làm sao có th l a ch n đ c các nhà th u
Trang 11thi công xây d ng có đ n ng l c th c hi n t t nh t nh ng công vi c trong chu trình
l a ch n, đánh giá h s d th u và th ng th o h p đ ng; Th m đ nh, phê duy t
và công khai k t qu l a ch n nhà th u và hoàn thi n, ký k t h p đ ng
Nh v y, l a ch n nhà th u trong xây d ng là m t quá trình th c hi n đ đ t
đ c m c đích là Bên m i th u tìm ki m, đánh giá và so sánh các ph ng án t
ch c trên cùng m t ph ng di n (v k thu t hay tài chính) hay là s hài hoà gi a các ph ng di n đ xác đ nh đ c m t Nhà th u phù h p nh t th c hi n các n i dung công vi c c a gói th u báo cáo Ch đ u t xem xét quy t đ nh trên c s đ m
b o m c tiêu c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t
Ngày 05/4/2007, UBND thành ph Hà N i có Quy t đ nh s 1254/Q UBND v vi c phê duy t nhi m v chu n b đ u t d án X lý t ng th khu v c
-Kè Thanh Am và s t l đ u C u u ng M c tiêu c a d án án là x lý tri t đ s
c s t, tr t, lún b sông khu v c th ng và h l u c u u ng, đ m b o an toàn đê
đi u k t h p v i giao thông và không làm nh h ng đ n kh n ng thoát l , giao thông th y, các công trình đã có trong khu v c
th c hi n đ u t xây d ng công trình X lý t ng th khu v c Kè Thanh
Am và s t l đ u C u u ng theo đúng các m c tiêu đã đ ra và đ m b o đ c các
Trang 12tiêu chí v ch t l ng, m thu t, ti n đ , quy mô và đ n giá thành xây d ng công trình thì vi c l a ch n các đ n v th c hi n d án nói chung là r t quan tr ng Trong
đó, vi c l a ch n nhà th u thi công xây l p th c hi n d án có n ng l c kinh nghi m, đáp ng các tiêu chí v kinh t - k thu t c ng là m t trong các công tác
m u ch t, là c s đ đ m b o ch t l ng công trình trong su t quá trình th c hi n
d án và cho đ n khi d án đ c đ a vào s d ng, v n hành Do đó vi c “Nghiên
c u, đ xu t gi i pháp nâng cao ch t l ng l a ch n nhà th u thi công xây l p d án
X lý t ng th khu v c kè Thanh Am và s t l đ u c u u ng” có ý ngh a cao v
th c ti n l n và lý lu n
2 M C ÍCH C A TÀI
Nghiên c u gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng l a ch n các nhà th u th c
hi n các gói th u thi công xây l p thu c d án X lý t ng th khu v c kè Thanh Am
và s t l đ u c u u ng
3 CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U
3.1 Cách ti p c n
- Ti p c n t t ng th đ n chi ti t (ti p c n h th ng): Tr c tiên ti p c n,
t ng h p các k t qu đã nghiên c u v công tác đ u th u xây d ng n m trong s chi
ph i t ng th c a h th ng chính sách pháp lu t c a nhà n c, qui lu t phát tri n kinh t xã h i Vi t Nam Sau đó m i đi đ n nghiên c u các chi ti t, c th trong
3.2 Ph ng pháp nghiên c u
Trang 13- Ph ng pháp phân tích so sánh: Thu th p các tài li u, v n b n pháp lu t liên quan đ n l nh v c đ u t xây d ng, đ u th u; tài li u liên quan đ n D án X lý
t ng th khu v c kè Thanh Am và s t l đ u c u u ng vv
- Ph ng pháp chuyên gia: Tham kh o, xin ý ki n, trao đ i v i giáo viên
h ng d n, các chuyên gia có kinh nghi m th c t nh m đánh giá và đ a ra các gi i pháp phù h p
4 I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U
4.1 i t ng nghiên c u
i t ng nghiên c u c a đ tài là các ch tiêu kinh t -k thu t liên quan đ n công tác l a ch n nhà th u, hình th c, ph ng th c l a ch n nhà th u và các y u t
nh h ng đ n công tác l a ch n nhà th u xây l p (tr ng tâm là đ n v thi công xây
l p công trình) th c hi n d án X lý t ng th khu v c kè Thanh Am và s t l đ u
c u u ng
4.2 Ph m vi nghiên c u
tài ti n hành nghiên c u quá trình l a ch n nhà th u thi công xây l p d
án đ th a mãn các đi u ki n m i th u c a bên m i th u v kinh t - k thu t, đ m
tài đ xu t ra m t s gi i pháp nâng cao ch t l ng công tác l a ch n nhà
th u xây l p th c hi n các gói th u thi công xây d ng thu c giai đo n th c hi n d
án X lý t ng th khu v c kè Thanh Am và s t l đ u c u u ng M t khác, đ tài giúp nâng cao ch t l ng công trình xây d ng trong su t quá trình th c hi n xây
d ng d án và đ m b o các tiêu chí v kinh t – k thu t
Trang 146 K T QU D KI N T C
- ánh giá th c tr ng công tác l a ch n nhà th u thi công xây l p các d án xây d ng hi n nay
- xu t gi i pháp nâng cao ch t l ng l a ch n nhà th u th c hi n các gói
th u thi công xây l p thu c giai đo n th c hi n d án X lý t ng th khu v c kè Thanh Am và s t l đ u c u u ng
7 N I DUNG C A LU N V N
Trang 15CH NG 1: T NG QUAN V D ÁN U T XÂY D NG CÔNG TRÌNH
VÀ CÔNG TÁC L A CH N NHÀ TH U C A D ÁN
U T XÂY D NG
1.1 T ng quan d án đ u t xây d ng công trình
1.1.1 Khái ni m D án đ u t xây d ng công trình
D án đ u t (DA T) xây d ng công trình là t p h p các đ xu t có liên quan đ n vi c s d ng v n đ ti n hành ho t đ ng xây d ng đ xây d ng m i, s a
ch a, c i t o công trình xây d ng nh m phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng công trình ho c s n ph m, d ch v trong th i h n và chi phí xác đ nh giai đo n chu n b d án đ u t xây d ng, d án đ c th hi n thông qua Báo cáo nghiên c u
ti n kh thi đ u t xây d ng, Báo cáo nghiên c u kh thi đ u t xây d ng ho c Báo cáo kinh t - k thu t đ u t xây d ng [10]
Trong DA T ph i t p h p, đ xu t nh ng gi i pháp t i u nh m s d ng có
hi u qu các y u t đ u vào đ thu đ c đ u ra phù h p v i nh ng m c tiêu c th
u vào là lao đ ng, nguyên v t li u, đ t đai, ti n v n đ u ra là các s n ph m d ch
v ho c là s gi m b t đ u vào S d ng đ u vào đ c hi u là s d ng các gi i pháp k thu t công ngh , bi n pháp t ch c qu n tr và các lu t l …
1.1.2 Phân lo i d án đ u t xây d ng công trình
Phân lo i d án đ u t xây d ng công trình
D án đ u t xây d ng công trình đ c phân lo i nh sau [6]:
Theo quy mô và tính ch t, công trình chính c a d án g m: D án quan tr ng
qu c gia; các d án nhóm A, B,C
D án ch yêu c u l p báo cáo kinh t k thu t
Theo ngu n v n đ u t , bao g m: D án s d ng v n ngân sách nhà n c;
d án s d ng v n nhà n c ngoài ngân sách; d án s d ng v n khác
1.1.3 Trình t th c hi n d án đ u t xây d ng công trình
Trình t c a d án đ u t xây d ng công trình đ c chia làm 3 giai đo n (quy đ nh t i Kho n 1 i u 50 c a Lu t Xây d ng n m 2014 [10] và chi ti t t i kho n 1 i u 6 Ngh đ nh 59/2015/N -CP [6]), c th :
Trang 16(1) Giai đo n chu n b d án g m các công vi c: T ch c l p, th m đ nh, phê duy t Báo cáo nghiên c u ti n kh thi (n u có); l p, th m đ nh, phê duy t Báo cáo nghiên c u kh thi ho c Báo cáo kinh t - k thu t đ u t xây d ng đ xem xét, quy t đ nh đ u t xây d ng và th c hi n các công vi c c n thi t khác liên quan đ n chu n b d án;
(2) Giai đo n th c hi n d án g m các công vi c: Th c hi n vi c giao đ t
ho c thuê đ t (n u có); chu n b m t b ng xây d ng, rà phá bom mìn (n u có); kh o sát xây d ng; l p, th m đ nh, phê duy t thi t k , d toán xây d ng; c p gi y phép xây d ng (đ i v i công trình theo quy đ nh ph i có gi y phép xây d ng); t ch c
l a ch n nhà th u và ký k t h p đ ng xây d ng; thi công xây d ng công trình; giám sát thi công xây d ng; t m ng, thanh toán kh i l ng hoàn thành; nghi m thu công trình xây d ng hoàn thành; bàn giao công trình hoàn thành đ a vào s d ng; v n hành, ch y th và th c hi n các công vi c c n thi t khác;
(3) Giai đo n k t thúc xây d ng đ a công trình c a d án vào khai thác s
d ng g m các công vi c: Quy t toán h p đ ng xây d ng, b o hành công trình xây
d ng
1.2 Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình
1.2.1 Khái ni m qu n lý và qu n lý đ u t
Qu n lý nói chung là s tác đ ng có m c đích c a ch th qu n lý vào các
đ i t ng qu n lý đ đi u khi n đ i t ng nh m đ t đ c m c tiêu đ ra
Qu n lý đ u t chính là s tác đ ng liên t c, có t ch c, có đ nh h ng quá trình đ u t (bao g m công tác chu n b đ u t , th c hi n đ u t và v n hành k t
qu đ u t cho đ n khi thanh lý tài s n do đ u t t o ra) b ng m t h th ng đ ng b các bi n pháp nh m đ t đ c hi n qu kinh t xã h i cao trong đi u ki n c th xác
đ nh và trên c s v n d ng sáng t o nh ng quy lu t kinh t khách quan nói chung
và quy lu t v n đ ng đ c thù c a đ u t nói riêng
1 2.2 Khái ni m qu n lý d án
Qu n lý d án là vi c áp d ng nh ng hi u bi t, k n ng, công c , k thu t vào ho t đ ng d án nh m đ t đ c nh ng yêu c u và mong mu n t d án Qu n
Trang 17lý d án còn là quá trình l p k ho ch t ng th , đi u ph i th i gian, ngu n l c và giám sát quá trình phát tri n c a d án t khi b t đ u đ n khi k t thúc nh m đ m
b o cho d án hoàn thành đúng th i h n, trong ph m vi ngân sách đ c duy t và
đ t đ c các yêu c u đã đ nh v k thu t và ch t l ng s n ph m d ch v , b ng
nh ng ph ng pháp và đi u ki n t t nh t cho phép
T s nghiên c u c a tác gi , d hi u nh t, theo tài li u H ng d n v nh ng
ki n th c c t lõi trong Qu n lý d án (A Guide to the Project Management Body of Knowledge - PMBOK Guide) [8] thì: “ Qu n lý d án là vi c áp d ng các ki n
th c, k n ng, công c và k thu t vào các ho t đ ng c a d án nh m đ t đ c các m c tiêu đã đ ra“
Trong các nghi p v qu n lý d án nói chung, n i dung qu n lý đ u th u là
m t n i dung h t s c quan tr ng th c hi n trong b c th c hi n đ u t c a d án, tác gi s trình bày c th t i các ph n ti p theo c a lu n v n có cái nhìn t ng
th , tr c khi vào chi ti t lý lu n c b n v đ u th u – l a ch n nhà th u, lu n v n trình s bày t ng quan pháp lu t đ u th u Vi t Nam qua các th i k t tr c t i nay
1.3 T ng quan pháp lu t v đ u th u Vi t Nam qua các th i k
1.3.1 Pháp lu t v đ u th u
Pháp lu t v đ u th u bao g m t ng h p các quy ph m pháp lu t đi u ch nh các quan h xã h i phát sinh gi a các ch th trong quá trình t ch c đ u th u, th c
hi n h p đ ng đ u th u và quá trình c quan Nhà n c th c hi n ch c n ng qu n lý nhà n c v đ u th u Pháp lu t v đ u th u bao g m nh ng nhóm quy đ nh c b n sau:
- i u ki n áp d ng đ u th u
- Quy n, ngh a v c a các ch th tham gia đ u th u
- Quy trình đ u th u
Xu t phát t yêu c u qu n lý nhà n c trong l nh v c đ u t xây d ng, Nhà
n c ban hành các v n b n quy ph m pháp lu t v đ u th u đi li n v i quá trình hình thành và phát tri n c a h th ng pháp lu t v đ u th u
Trang 18T i Vi t Nam, đ u th u và pháp lu t đ u th u nói chung th c s hình thành
t khi n n kinh t chuy n đ i sang c ch th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a Tuy nhiên tr c đó c ng có nh ng yêu c u làm ti n đ cho vi c ban hành pháp lu t
đ u th u sau này
1.3.2 Giai đo n tr c khi có Quy ch u th u ban hành kèm theo Ngh đ nh
s 43/1996/N -CP c a Chính ph ngày 16/7/1996 v ban hành Quy ch đ u
ch đ ng trong ho t đ ng kinh doanh, m i ho t đ ng c a doanh nghi p đ u theo k
ho ch c a Nhà n c và m i công trình xây d ng đ u đ c th c hi n theo ch tiêu, pháp l nh Nhà n c ch đ nh các đ n v th c hi n xây l p theo k ho ch ho c c n
c vào m i quan h gi a các đ n v đó v i c quan có th m quy n
* Giai đo n t n m 1986 -1996:
Ngh quy t i h i ng toàn qu c l n th VI n m 1986 đã đ a đ t n c
b c vào th i k kinh t th tr ng đ nh h ng Xã h i ch ngh a Trong n n kinh t
m i này c nh tranh là t t y u, thu t ng “đ u th u” đã xu t hi n t i Vi t Nam và các v n b n pháp lu t v đ u th u xây l p đã hình thành và hoàn thi n cùng v i quá trình xây d ng và phát tri n c a h th ng pháp lu t v đ u th u
Trang 19u n m 1990, B Xây d ng ban hành “Quy ch đ u th u trong xây d ng” Kèm theo Quy t đ nh s 24/BXD-VKT ngày 12/2/1990 nh ng trong v n b n này
ch a quy đ nh rõ ràng v đi u ki n áp d ng c ng nh quy trình đ u th u xây l p
Ngày 7/3/1994, Th t ng Chính ph ra Quy t đ nh s 92/Q -TTg ngày 7/3/1994 v t ng c ng qu n lý ch ng lãng phí, th t thoát và tiêu c c trong đ u t
và xây d ng Theo đó các d án dùng v n Nhà n c đ u ph i thông qua đ u th u,
k t qu đ u th u có v n đ u t trên 10 tri u USD ph i thông qua H i đ ng xét th u
qu c gia th m đ nh đ trình Th t ng Chính ph xem xét và phê duy t
Ngay sau Quy t đ nh s 92/Q -TTg c a Th t ng ngày 7/3/1994 v t ng
c ng qu n lý ch ng lãng phí, th t thoát và tiêu c c trong đ u t và xây d ng, ngày 30/3/1994, B Xây d ng ban hành “Quy ch đ u th u xây l p” kèm theo Quy t
đ nh s 06/BXD-VKT ngày 17/3/1994, Quy t đ nh này thay th cho Quy t đ nh 24/BXD-VKT ngày 12/2/1990 tr c đây ây là v n b n đ c coi là quy ch đ u tiên quy đ nh v đ u th u
1.3.3 Giai đo n áp d ng Quy ch đ u th u ban hành kèm theo Ngh đ nh 43/1996/N -CP c a Chính ph ngày 16/7/1996 v ban hành Quy ch đ u th u
và Ngh đ nh s 93/1997/N -CP c a Chính ph ngày 23/8/1997
N m 1996, Chính ph ban hành Ngh đ nh s 43/1996/N -CP c a Chính ph ngày 16/7/1996 v quy ch đ u th u V n b n này mang tính pháp lý cao h n và
ph m vi đi u ch nh r ng h n so v i các Quy ch đ u th u tr c đây, theo đó “gói
th u” l n đ u tiên đã tr thành đ i t ng qu n lý trong công tác đ u th u
Quy ch đ u th u ban hành kèm theo Ngh đ nh 43/1996/N -CP c a Chính
ph ngày 16/7/1996 quy đ nh đi u ki n đ u th u và quy trình đ u th u ch t ch h n
đã khi n cho vi c th c thi pháp lu t đ u th u nói chung và đ u th u xây l p nói riêng đ t hi u qu h n Tuy nhiên cùng v i ti n trình phát tri n c a n n kinh t thì
nó c ng không tránh kh i nh ng b t c p
1.3.4 Giai đo n áp d ng Quy ch đ u th u ban hành kèm theo Ngh đ nh s 88/1999/N -CP c a Chính ph ngày 1/9/1999 v ban hành quy ch đ u th u;
Trang 20Ngh đ nh s 14/2000/N -CP c a Chính ph ngày 5/5/2000; Ngh đ nh s 66/2003/N -CP c a Chính ph ngày 12.6.2003
Hai v n b n trên ra đ i đã đi u ch nh l nh v c đ u th u rõ ràng h n c ch
c , ph ng pháp đánh giá h s d th u khoa h c h n, chu n m c h n …
N m 2003, Chính ph ban hành Ngh đ nh s 66/2003/N -CP ngày 12/6/2003 s a đ i, b sung Quy ch đ u th u ban hành kèm theo Ngh đ nh s 88/1999/N -CP c a Chính ph ngày 1/9/1999 v quy ch đ u th u và Ngh đ nh s 14/2000/N -CP c a Chính ph ngày 5/5/2000, v i 45% s đi u s a đ i, b sung, Ngh đ nh này đã t ng c ng tính c nh tranh, công b ng, minh b ch trong đ u th u,
đ m b o hi u qu kinh t c a d án, t ng c ng m t b c công tác thanh tra, qu n
lý ho t đ ng đ u th u và th c hi n h p đ ng, nâng cao công tác qu n lý thông tin
v đ u th u
N m 2003, t i k h p th 4 Qu c h i khóa XI đã thông qua Lu t Xây d ng,
Lu t này có hi u l c k t ngày 1/7/2004 thay cho Quy ch qu n lý đ u t xây d ng
đ c ban hành kèm theo Ngh đ nh s 52/1999/N -CP c a Chính ph ngày 8/7/1999 v quy ch qu n lý đ u t xây d ng Trong Lu t xây d ng 2003 có riêng
Ch ng 16 quy đ nh v l a ch n nhà th u và h p đ ng xây d ng Lu t này ra đ i
đã th c s là b c ti n c b n trong công tác qu n lý Nhà n c v đ u th u, t o cho
ho t đ ng đ u th u ngày càng phù h p v i xu th h i nh p hi n nay
N m 2005, Chính ph ban hành Ngh đ nh s 16/2005/N -CP c a Chính ph ngày 7/2/2005 quy đ nh v Quy ch qu n lý đ u t xây d ng
Trang 21Nh v y trong giai đo n này pháp lu t đ u th u nói chung và pháp lu t đ u
th u xây l p nói riêng đã có s phát tri n v ch t l ng, hoàn thi n h n so v i giai
đo n tr c, đi u đó c ng th hi n th c ti n áp d ng g p ít b t c p h n
1.3.5 Giai đo n áp d ng Lu t đ u th u ngày 29.11.2005 và các Ngh đ nh
h ng d n thi hành
Trong nh ng giai đo n tr c Lu t đ u th u 2005 có hi u l c, đã có nhi u v n
b n pháp lu t đi u ch nh l nh v c đ u th u nói chung, đ u th u xây l p nói riêng,
nh ng ch là quy đ nh t i nh ng v n b n d i lu t N m 2005, t i k h p th 8,
Qu c h i khóa XI đã thông qua Lu t đ u th u, Lu t này có hi u l c k t ngày 1/4/2006 đã t o hành lang pháp lý cho các ho t đ ng đ u th u s d ng ngu n v n Nhà n c V n b n này có giá tr pháp lý cao nh t v đ u th u nh m t o ra s th ng
nh t trong quy trình đ u th u các d án có s d ng v n Nhà n c
N m 2006, Chính ph ban hành các v n b n:
Ngh đ nh s 111/2006/N -CP ngày 29/9/2006 c a Chính ph h ng d n thi hành Lu t đ u th u và l a ch n nhà th u theo Lu t Xây d ng
Ngh đ nh s 112/2006/N -CP ngày 29/9/2006 c a Chính ph v s a đ i b sung m t s đi u Ngh đ nh s 16/2005/N -CP c a Chính ph v qu n lý d án đ u
t xây d ng công trình
Thông t s 13/2006/TT-BXD ngày 29/11/2006 c a B Xây d ng v vi c
h ng d n th t c xu t nh p kh u hàng hóa c a nhà th u trong n c và nhà th u
n c ngoài quy đ nh t i Ngh đ nh s 111/2006/N -CP ngày 29/9/2006 c a Chính
ph h ng d n thi hành Lu t đ u th u và l a ch n nhà th u theo Lu t Xây d ng
N m 2007, B Xây d ng ban hành Thông t s 02/2007/TT-BXD ngày 14/02/2007 v vi c h ng d n m t s n i dung v l p, th m đ nh, phê duy t d án
đ u t xây d ng công trình, gi y phép xây d ng và t ch c qu n lý d án đ u t xây
d ng công trình quy đ nh t i Ngh đ nh s 16/2005/N -CP ngày 07/02/2005 và Ngh đ nh s 112/2006/N -CP ngày 29/9/2006 c a Chính ph
Trong th i gian áp d ng Ngh đ nh s 111/2006/N -CP ngày 29/9/2006 c a Chính ph h ng d n thi hành Lu t đ u th u và l a ch n nhà th u theo Lu t Xây
Trang 22d ng, v phía c quan Nhà n c c ng nh các ch th khác tham gia đ u th u th y
v n b n này v n còn m t s b t c p Ngày 5/5/2008, Chính ph đã ban hành Ngh
đ nh s 58/2008/N -CP h ng d n thi hành Lu t đ u th u và l a ch n nhà th u theo Lu t Xây d ng Ngh đ nh này s m đ c thay th b i Ngh đ nh s 85/2009/N -CP ngày 15/10/2009 Qua đây nhi u b t c p c a Ngh đ nh 58/2008/N -CP đã đ c s a đ i
1.3.5 Giai đo n áp d ng Lu t u th u s 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 c a
Qu c h i và các Ngh đ nh h ng d n thi hành (Giai đo n hi n hành)
Sau h n b y n m có hi u l c, Lu t đ u th u 2005 đã b c l nhi u h n ch , l c
h u, không theo k p s bi n đ i, xu th toàn c u hóa c a quá trình phát tri n kinh t
đ t n c và trên th gi i, vi c ban hành các ngh đ nh m i đi u ch nh, b sung v
đ u th u không còn là gi i pháp h p lý Vì v y yêu c u ph i xây d ng l i Lu t đ u
th u m i trên c s k th a Lu t đ u th u n m 2005, có s ti p thu c p nh t, đi u
u th u theo T đi n Ti ng Vi t là: đ công khai, ai nh n làm, nh n bán
v i đi u ki n t t nh t thì đ c giao làm ho c bán hàng (ph ng th c giao làm công trình ho c mua hàng)1
1 T đi n Ti ng Vi t ph thông Vi n ngôn ng h c NXB H Chí Minh 2002, tr 270
Trang 23t , d án đ u t có s d ng đ t trên c s b o đ m c nh tranh, công b ng, minh
b ch và hi u qu kinh t
+ " u th u qua m ng" là đ u th u đ c th c hi n thông qua vi c s d ng h
th ng m ng đ u th u qu c gia
+ " u th u qu c t " là đ u th u mà nhà th u, nhà đ u t trong n c, n c ngoài đ c tham d th u
+ " u th u trong n c" là đ u th u ch có nhà th u, nhà đ u t trong n c
đ c tham d th u
Tóm l i ta có th hi u khái quát “đ u th u chính là quá trình l a ch n nhà
th u, nhà đ u t đáp ng đ c các yêu c u c a bên m i th u ho c yêu c u c a
ch d án trên c s c s b o đ m c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u
qu kinh t “
1.4.1.2 c đi m đ u th u
u th u là m t quá trình ch đ u t l a ch n đ c m t nhà th u đáp ng các yêu c u c a mình u th u có th đ c coi là m t giai đo n ti n h p đ ng,
Trang 24đ ng xây d ng ph i phù h p v i k t qu đ u th u c ng nh đáp ng đ c c b n các tiêu chí đã đ c bên m i th u đ a ra
Trang 25- u th u m t giai đo n hai túi h s ;
- u th u hai giai đo n m t túi h s
- u th u hai giai đo n hai túi h s
N i dung, tr ng h p áp d ng t ng ph ng th c l a ch n nhà th u trình bày chi ti t t i M c 2.2.3.1- Ch ng 2
+ Theo hình th c đ i tác công t (PPP- public-private-partner), (hình th c
đ u t đ c th c hi n trên c s h p đ ng gi a c quan nhà n c có th m quy n
Trong đó, “nhà th u trong n c là t ch c đ c thành l p theo pháp lu t
Vi t Nam ho c cá nhân mang qu c t ch Vi t Nam tham d th u ” ; “Nhà th u n c ngoài là t ch c đ c thành l p theo pháp lu t n c ngoài ho c cá nhân mang
qu c t ch n c ngoài tham d th u t i Vi t Nam” [9]
Trang 261.4.3 Phân tích, so sánh m t s đi m m i trong Lu t đ u th u n m 2013
kh c ph c nh ng h n ch đ i v i quy đ nh v đ u th u theo quy đ nh c a
Lu t u th u n m 2005 và phù h p v i yêu c u công tác hi n nay, Lu t u th u
n m 2013 đã ra đ i Có nhi u n i dung thay đ i nh ng v c b n có m t s n i dung thay đ i nh sau:
- Th nh t, đi u ch nh, b sung ph m vi đi u ch nh c a Lu t; quy đ nh c th các n i dung liên quan đ n quá trình th c hi n công tác đ u th u: th i gian trong
đ u th u; h th ng thông tin v đ u th u; đi u ki n tham gia ho t đ ng đ u th u; K
ho ch và quy trình l a ch n nhà th u; l a ch n nhà th u qua m ng,
- Th hai, Lu t đ u th u n m 2013 u tiên phát tri n ngu n l c, t o c h i cho nhà th u trong n c trúng th u và t o công n vi c làm cho lao đ ng trong
n c, u đãi đ i v i nhà th u và hàng hóa s n xu t trong n c
- Th ba, s a đ i m t s quy đ nh hi n hành nh m đ n gi n hóa th t c hành chính trong ho t đ ng đ u th u, đ ng th i quy đ nh c th h n v các quy trình l a
ch n nhà th u đ i v i t ng tr ng h p c th
- Th t , quy đ nh rõ ph ng pháp đánh giá h s d th u, ph ng pháp l a
ch n nhà th u theo t ng l nh v c c th và b sung m t s ph ng pháp m i trong đánh giá kh c ph c tình tr ng b th u giá th p nh ng không đ n ng l c, kinh nghi m đ th c hi n gói th u
- Th n m, quy đ nh hình th c mua s m t p trung đ áp d ng r ng rãi trong công tác đ u th u
- Th sáu, có m t m c quy đ nh v thu c, v t t y t s d ng v n nhà n c, ngu n qu b o hi m y t , ngu n thu t d ch v khám ch a b nh và ngu n thu h p pháp khác c a c s y t công l p Riêng đ i v i đ u th u mua thu c, Lu t đ u th u
2013 quy đ nh b sung hình th c đàm phán đánh giá đ i v i gói th u mua thu c ch
có t 1 đ n 2 nhà s n xu t, thu c bi t d c g c, thu c hi m, thu c trong th i gian còn b n quy n và các tr ng h p đ c thù khác theo quy đ nh c a Chính ph
- Th b y, Lu t b sung quy đ nh mang tính nguyên t c v th t c, ph ng pháp l a ch n nhà đ u t trên c s t ng h p các thông l qu c t t t và rút kinh
Trang 27nghi m t th c ti n l a ch n nhà đ u t t nhân trong và ngoài n c th c hi n các
d án k t c u h t ng và d ch v công c ng t i Vi t Nam trong th i gian qua i đôi
v i gi i pháp phát tri n quy t li t đ th c hi n d án đ u t theo hình th c đ i tác công t (PPP) nh m thúc đ y tái c c u đ u t công, quy đ nh này góp ph n t o c
s pháp lý v ng ch c cho thu hút, l a ch n nhà đ u t m t cách minh b ch, c nh tranh; xây d ng ni m tin c a nhà đ u t đ i v i môi tr ng đ u t t i Vi t Nam
- Th tám, Lu t đ u th u n m 2013 đã s a đ i m t s quy đ nh hi n hành v
ký k t th c hi n và qu n lý h p đ ng; quy đ nh h p đ ng tr n gói là lo i h p đ ng
c b n, khi quy t đ nh áp d ng lo i h p đ ng theo đ n giá c đ nh, đ n giá đi u
ch nh thì ng i phê duy t k ho ch l a ch n nhà th u ph i đ m b o lo i h p đ ng này phù h p h n so v i h p đ ng tr n gói
- Th m i, Lu t c ng b sung quy đ nh v yêu c u giám sát c a c ng đ ng trong quá trình l a ch n nhà th u và th c hi n h p đ ng, b sung trách nhi m v giám sát c a ng i có th m quy n, c quan qu n lý nhà n c v đ u th u, đ ng th i quy đ nh rõ trách nhi m c a cá nhân đ i v i t ng ho t đ ng trong quá trình đ u
th u đ có c s quy đ nh ch tài x lý vi ph m t ng ng t ng hành vi vi ph m
- Th m i m t, Lu t đ u th u n m 2013 b sung m t s hành vi b c m trong đ u th u, đ ng th i quy đ nh thêm bi n pháp x ph t đ i v i cá nhân đ c giao trách nhi m x ph t nh ng không tuân th quy đ nh, các bi n pháp ph t b sung nh đ ng t i công khai các t ch c, cá nhân vi ph m trên ph ng ti n thông tin đ i chúng, bu c ph i th c hi n đúng quy đ nh c a pháp lu t v đ u th u ho c b i
th ng thi t h i theo quy đ nh
Trang 281.5 M t s cách ti p c n công tác đ u th u và l a ch n nhà th u trên th gi i 1.5.1 Ph ng pháp đ u th u kín trong mua s m chính ph Hoa K [7]
Lu t pháp Hoa K v mua s m công quy đ nh hai ph ng pháp c b n đ
đ m b o tiêu chí "c nh tranh đ y đ và c i m " là: đ u th u kín và đàm phán c nh tranh Trong đó: àm phán c nh tranh dùng cho nh ng m c đích có tính c nh tranh
gi a nhi u công ty v i nhau; u th u kín (Sealed bidding) là ph ng pháp đòi h i
ph i tuân th ch t ch các b c trong quy trình đ u th u, nh m t o c h i c nh tranh cho t t c các nhà th u trên c s bình đ ng
V c b n, khi đã xác đ nh đ c nhu c u và quy t đ nh t ch c m t gói th u thì C quan mua s m liên bang Hoa K ph i ti n hành đ u th u kín n u: đ th i gian cho phép phát hành thông tin m i n p h s d th u (HSDT) và đánh giá HSDT; quy t đ nh l a ch n nhà th u trúng th u đ trao h p đ ng s d a trên c s giá và các y u t khác liên quan đ n giá; không nh t thi t ph i th ng th o v i các nhà th u v HSDT; và có c n c h p lý đ tin r ng s có nhi u h n m t HSDT
- Bên m i th u s phát hành Thông báo m i th u trong đó mô t rõ ràng, chính xác và đ y đ các yêu c u c n mua s m c a c quan chính ph Hoa K nghiêm c m vi c s d ng các thông s k thu t không c n thi t đ h n ch s l ng nhà th u tham d
- C quan mua s m có trách nhi m công b Thông báo m i th u t i m t đ a
đi m công c ng, đ ng thông tin trên báo ho c t p chí v th ng m i, trên c s d
li u C h i Kinh doanh Liên bang (FedBizOpps) c a Chính ph Hoa K ng
th i, C quan mua s m c ng ph i g i Thông báo m i th u t i các nhà th u có tên trong danh sách nh n Thông báo m i th u
- M t trong nh ng n i dung quan tr ng trong Thông báo m i th u là th i h n
n p HSDT và nhà th u c n ph i l u ý đ n y u t quan tr ng này N p HSDT mu n,
v c b n là s b lo i, ngo i tr m t s tr ng h p đ c bi t nh : HSDT đ c g i cho cán b đ u th u qua đ ng th đ m b o t i thi u 5 ngày tr c th i h n nh n h
s ; do l i c a C quan mua s m trong khâu x lý h s sau khi ti p nh n; HSDT
đ c chuy n phát nhanh cho cán b đ u th u t i thi u 2 ngày tr c th i h n nh n
Trang 29h s ; ho c HSDT đ c chuy n b ng ph ng ti n đi n t và đ c ti p nh n tr c 5
gi chi u c a ngày làm vi c tr c th i h n nh n h s
- T t c s HSDT đ c g i đ n “đúng lúc, đúng ch ” cho bên m i th u s
đ c cán b đ u th u m công khai và ghi nh n trong b n "Tóm t t các HSDT"
tr c khi soát l i N u không tìm th y l i thì sau m t s b c đánh giá HSDT, bên
m i th u tuyên b trao h p đ ng cho nhà th u có giá d th u h p l th p nh t HSDT h p l là h s đáp ng đ các đi u kho n trong Thông báo m i th u M i khuy t đi m, l i không tuân th quy đ nh b phát hi n trong HSDT mà có kh n ng
nh h ng đ n giá c , s l ng, ch t l ng, ho c ho t đ ng cung c p hàng hóa,
d ch v cho bên m i th u đ u có th khi n h s đó b lo i
- Quy đ nh mua s m liên bang (FAR) c ng yêu c u ph i có s ch c ch n v tính h p l c a nhà th u tr c khi trao h p đ ng cho nhà th u chào giá th p nh t
đ c coi là h p l , nhà th u ph i có đ n ng l c và kinh nghi m đ th c hi n
h p đ ng C th h n, FAR yêu c u nhà th u ti m n ng ph i: có đ ngu n tài chính
đ th c hi n h p đ ng; có th đáp ng ti n đ th c hi n; có kinh nghi m th a đáng;
có c n c th a đáng b o đ m tính liêm chính và đ o đ c kinh doanh; có trình đ t
ch c, kinh nghi m, ki m soát k toán và ho t đ ng, có đ trình đ k thu t c n thi t; có trang thi t b s n xu t, xây d ng và thi t b k thu t c n thi t; và đáp ng
đ các đi u ki n đ đ c nh n th c hi n h p đ ng theo quy đ nh c a pháp lu t
- Trong quá trình xét th u, ngoài tiêu chí v tính h p l c a nhà th u và n i dung HSDT, cán b đ u th u ch y u t p trung xem xét giá chào th u và các y u t liên quan đ n giá Các y u t liên quan đ n giá bao g m chi phí phát sinh ho c s
ch m tr c a Chính ph do nh ng khác bi t trong khâu ki m tra; khác bi t v đ a
đi m ngu n hàng và công tác v n chuy n; thu ; cùng nh ng thay đ i c a nhà th u
ho c do nhà th u yêu c u đ i v i n i dung trong Thông báo m i th u Sau khi th m
đ nh giá và các y u t liên quan đ n giá, bên m i th u s trao h p đ ng cho nhà
th u h p l có HSDT “ ng ý” nh t đ i v i C quan mua s m, t c là giá t t nh t mà
đ m b o đáp ng yêu c u Trong quy trình đ u th u kín, ch có hai ph ng th c giá
h p đ ng đ c s d ng là giá c đ nh ho c giá c đ nh có đi u ch nh
Trang 301.5.2 V ng qu c Anh thành l p c quan d ch v mua s m Chính ph [7]
Trong b i c nh kinh t toàn c u g p nhi u khó kh n, kh ng ho ng n công
và v n đ n công đang tr thành y u t đe d a đ n s n đ nh tình hình chính tr và
kh n ng ph c h i, phát tri n kinh t c a nhi u qu c gia thu c Liên minh châu Âu (EU) Nh m gi i quy t v n đ n công, h u h t các qu c gia thu c EU đ u thi hành chính sách th t l ng bu c b ng các m c đ khác nhau, tùy thu c vào đi u ki n c
th c a t ng n c T i Anh, Chính ph đã thành l p m t y ban đ th c hi n rà soát toàn b vi c chi tiêu c a các B , ngành Trung ng (17 B , ngành v i m c chi tiêu cho vi c mua s m công kho ng 45 t B ng Anh) và c quan c a Chính ph trong vi c mua s m hàng hóa, d ch v
Trong quá trình rà soát, y ban này đã phát hi n ra r ng có m t s lo i hàng hóa, d ch v mà các B , ngành, c quan Chính ph s d ng có đ c đi m t ng
đ ng v yêu c u ch t l ng, y u t k thu t… nh ng giá mua s m l i r t khác nhau (có nh ng lo i hàng hóa chênh l ch hàng tr m l n) và do nhi u nhà th u khác nhau cung c p, th i gian th c hi n h p đ ng b kéo dài các m c đ khác nhau Qua rà soát c ng phát hi n ra r ng, nhi u c quan, đ n v mua s m hàng hóa, tài s n tràn lan, v t quá đ nh m c và nhu c u c n thi t (sau này khi th c hi n mua s m t p trung đã gi m đ c kho ng 10% v s l ng mua s m)
Xu t phát t yêu c u, đòi h i và m c tiêu qu n lý nêu trên, Chính ph Anh
đã thành l p c quan th c hi n ch ng trình mua s m t p trung C quan d ch v mua s m công là m t c quan thu c V n phòng N i các V ng qu c Anh, có ch c
n ng nghiên c u, đ xu t gi i pháp và t th c hi n bi n pháp nh m qu n lý, nâng cao hi u qu mua s m và ti t ki m chi mua s m hàng hóa, d ch v ph c v cho các
c quan c a Chính ph b ng ngu n ngân sách nhà n c
C quan d ch v mua s m chính ph c a V ng qu c Anh hi n có kho ng
400 nhân viên, trong đó 80% là chuyên gia mua s m Ngoài tr s chính đ t t i thành ph Liverpool, c quan này còn có 4 chi nhánh tr i r ng kh p n c Anh Danh m c mua s m t p trung bao g m nh ng hàng hóa, d ch v mà các B , ngành,
c quan Chính ph có yêu c u s d ng c b n gi ng nhau đ c phân theo l nh v c,
Trang 31nhóm hàng hóa, d ch v ch y u mà các c quan thu c Chính ph có nhu c u mua
T l ti t
ki m/t ng giá tr mua s m
1.5.3 Qu n lý đ u th u c a Hàn Qu c [7]
Nh ng quy đ nh v đ u th u c a Hàn Qu c đ c t p h p, ban hành trong
Lu t h p đ ng mà trong đó Nhà n c là m t bên tham gia T ng th ng, Th t ng Chính ph ban hành các v n b n h ng d n th c hi n, B Kinh t và B Tài chính
có trách nhi m h ng d n th c hi n chi ti t
N i dung c a Lu t h p đ ng này - có th coi là Lu t quy đ nh v đ u th u
gi ng nh các qu c gia khác - đ a ra nh ng quy đ nh v đ u th u nh : đ cao tính
c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t
i u khác bi t trong Lu t u th u Hàn Qu c là h th ng mua s m t p trung C quan chuyên môn t ch c các cu c đ u th u c a Hàn Qu c là Supply Administration of the Republic Of Korea (SAROK) có nhi m v t ch c các cu c mua s m l n đ n hàng ch c t USD m i n m SAROK là c quan chuyên nghi p trong mua s m các d án l n c a Chính ph Nh ng cu c mua s m v i giá tr nh
đ c phân c p cho các c quan có th m quy n ngoài SAROK
Hàng n m, Chính ph Hàn Qu c dành m t kho n ngân sách nh t đ nh cho SAROK nh m nâng cao n ng l c t ch c đ u th u và hình thành m t trung tâm
ki m tra ch t l ng các h p đ ng sau khi đ u th u Nh ho t đ ng này, ch t l ng hàng sau đ u th u đ c đ m b o tránh tình tr ng nhà th u không th c hi n đúng cam k t đ a ra khi trúng th u
Nhìn chung, s chuyên môn hoá là nhân t quan tr ng t o nên hi u qu c a
ho t đ ng đ u th u t i Hàn Qu c
Trang 321.5.4 Kinh nghi m đ u th u c a Ngân hàng Th gi i (WB) [7]
- Ngân hàng Th gi i ban hành hai v n b n quy đ nh riêng r g m:
+ H ng d n mua s m b ng v n vay IBRD (Ngân hàng Tái thi t và Phát tri n qu c t và tín d ng IDA (Hi p h i Phát tri n qu c t ) c a Ngân hàng Th gi i
đ i v i hàng hoá và xây l p
+ H ng d n c a Ngân hàng Th gi i v tuy n d ng chuyên gia t v n
- Quy đ nh rõ tính h p l c a Nhà th u trong đó: M t trong nh ng nhân t quan tr ng đ Nhà th u đ c phép tham d th u v i t cách m t Nhà th u đ c l p
là nó ph i t ch v tài chính Quy đ nh rõ các hình th c đ u th u g m đ u th u
c nh tranh Qu c t (ICB) và các cách mua s m khác, nh u th u Qu c t h n ch (LIB), u th u c nh tranh trong n c (NCB), Chào hàng c nh tranh (Qu c t và Trong n c); H p đ ng tr c ti p ho c t làm Vi c l a ch n hình th c nào ph i trên nguyên t c đ m b o phát huy kh n ng có c nh tranh đ r ng v giá, g m các Nhà
th u có đ kh n ng k t h p, kinh t và hi u qu các hình th c đ u th u đ c áp
d ng cho t ng gói th u đ c xác đ nh theo tho thu n gi a ngân hàng và bên vay
- Quy đ nh rõ “M i ng i d th u đ u ph i đ c cung c p nh ng thông tin
nh nhau và ph i cùng đ c b o đ m c h i bình đ ng trong vi c nh n thông tin b sung k p th i Bên vay ph i t o đi u ki n thu n l i cho nh ng ng i có th d th u
đ n th m đ a đi m d án Tránh nói đ n tên nhãn hi u trong h s m i th u đ t ng
c ng tính c nh tranh trong đ u th u”
- Quy đ nh rõ ràng v ngôn ng s d ng, đ ng ti n s d ng và cách quy đ i
t các lo i đ ng ti n khác nhau v m t đ ng ti n chung theo t giá h i đoái do c quan nào phát hành và th i đi m xác đ nh t giá chung là c s th ng nh t cho vi c đánh giá các h s d th u
- Tiêu chu n l a ch n Nhà th u trúng th u đ trao h p đ ng d a trên tiêu chu n n ng l c và có đ n d th u đ c xác đ nh là: (i) v c b n đáp ng h s m i
th u: và (ii) có giá chào th u đ c đánh giá là có chi phí th p nh t” Ng i d th u
s không b đòi h i ph i ch u trách nhi m v các công vi c không mâu thu n nêu
Trang 33trong h s m i th u hay bu c ph i s a đ i đ n d th u khác đi so v i khi n p lúc
+ Ngân hàng s hu b ph n v n vay đã phân cho h p đ ng hàng hoá ho c công trình n u b t k khi nào xác đ nh đ c r ng đ i di n c a Bên vay ho c ng i
h ng l i t v n vay có hành đ ng tham nh ng ho c gian l n trong quá trình mua
s m ho c th c hi n h p đ ng mà Bên vay không có hành đ ng k p th i và phù h p
đ ch n ch nh tình hình tho mãn đ c yêu c u c a Ngân hàng
1.5.5 Kinh nghi m đ u th u c a Ngân hàng Phát tri n châu Á (ADB) [7],[1]
- C ng gi ng nh Ngân hàng Th gi i, Ngân hàng Phát tri n châu Á (ADB)
v các quy đ nh: riêng r cho hai l nh tuy n d ng t v n và mua s m; các hình th c mua s m và vi c áp d ng hình th c mua s m nào đó đ u ph i đ c s ch p thu n
c a Ngân hàng; N i dung ch ng tham nh ng và gian l n trong đ u th u
- i m khác bi t v i Ngân hàng Th gi i, Ngân hàng Phát tri n châu Á
không có ch ng trình m c riêng cho vi c th c hi n u đãi đ i v i Nhà th u trong
n c khi tham gia đ u th u, nh ng vi c u đãi các Nhà th u v n đ c áp d ng cho
Trang 34K t lu n ch ng 1
Ch ng 1 đã khái quát v d án đ u t xây d ng, lý thuy t n i dung c b n
v qu n lý d án, v đ u th u – l a ch n nhà th u, làm rõ v trí, m i quan h c a hai
n i dung trong quy trình qu n lý th c hi n d án đ u t xây d ng công trình có
t m nhìn t ng th v công tác đ u th u nói chung, n i dung ch ng đã t p trung nghiên c u, trình bày t ng quan quá trình hình thành, các giai đo n phát tri n pháp
lu t v đ u th u t i Vi t Nam t tr c t i nay, đánh giá nh ng đi m thay đ i tích
2 s t p trung đi sâu phân tích vào đ u th u thi công xây l p v i các n i dung: v c
s lý lu n, đ c đi m, các nguyên t c c b n, trình t th c hi n, vai trò và tính t t
y u Phân tích đ c đi m, tình hình th c hi n đ u th u thi công xây l p t i Vi t Nam trong các n m g n đây, các v n đ tích c c đ t đ c, các t n t i h n ch g p ph i đánh giá t m v mô đ xây d ng c s khi đi vào nghiên c u chi ti t n i dung chính c a lu n v n là công tác đ u th u xây l p đ i v i D án X lý t ng th khu
v c kè Thanh Am và s t l đ u c u u ng trong Ch ng 3
Trang 35CH NG 2: CÔNG TÁC L A CH N NHÀ TH U XÂY L P
2.1 Nh ng lý lu n c b n v đ u th u xây l p
2.1 1 Khái ni m, đ c đi m đ u th u xây l p
* Khái ni m: u th u xây l p (l a ch n nhà th u xây l p) là ph ng th c
mà bên m i th u s d ng đ t ch c c nh tranh gi a các nhà th u xây d ng nh m
l a ch n m t nhà th u xây l p có kh n ng th c hi n t t nh t các yêu c u c a d án Các yêu c u đó th ng là nh ng yêu c u v m t kinh t -tài chính, yêu c u v m t k thu t, yêu c u v m t ti n đ thi công…
Th c ch t c a đ u th u xây l p là vi c ng d ng ph ng pháp xét hi u qu kinh t trong vi c l a ch n t ch c thi công xây d ng Ph ng pháp này đòi h i s
so sánh gi a các t ch c xây d ng trên cùng m t ph ng di n (nh k thu t hay tài chính) đ ch n l y m t nhà th u có đ kh n ng sau đó l i so sánh ti p K t qu
qu n lí s d ng, không ph i là hàng hoá thông th ng mua bán trên th tr ng, kh i
l ng v t ch t, ti n v n tiêu hao, s lao đ ng tham gia vào quá trình s n xu t l n
g p nhi u l n các lo i s n ph m thu c l nh v c khác, m t công trình có nhi u t
ch c ngành ngh khác nhau cùng tham gia
Th i gian hoàn thành công trình dài, khi đã th c hi n các b c nh chu n b
đ u t , chu n b xây d ng…thì không th d dàng thay đ i, đình hoãn i u đó
ch ng t xây d ng c b n là m t quá trình s n xu t ph c t p, đa d ng có tác d ng
c ng nh h u qu lâu dài v sau Quy mô c a công trình càng l n thì m i quan h
v i các ngành, l nh v c càng ph c t p và có tác đ ng l n đ n vi c phân b l i l c
l ng s n xu t và dân c , tác đ ng đ n môi sinh, môi tr ng và c s h t ng k thu t khác Vì th vi c áp d ng đ u th u trong xây d ng c b n không nh ng ph i
Trang 36đ t đ c tiêu chu n m t công trình v i giá thành r , ch t l ng cao mà còn ph i đ t trong t ng th phát tri n c a n n kinh t xã h i
2.1 2 Các nguyên t c c b n trong đ u th u xây l p
Ho t đ ng đ u th u xây l p nói riêng, đ u th u nói chung đòi h i ph i có
nh ng nguyên t c nh t đ nh Nguyên t c trong đ u th u là nh ng t t ng ch đ o
đ c rút ra t nh ng quy đ nh c a pháp lu t v đ u th u do t ch c có th m quy n ban hành bu c các bên tham gia quan h đ u th u ph i tuân theo u th u xây l p
là m t l nh v c quan tr ng trong n n kinh t th tr ng V c b n m i ho t đ ng
đ u th u xây l p c ng ph i tuân theo nh ng nguyên t c sau:
- Nguyên t c c nh tranh v i đi u ki n ngang nhau
xu t x hàng hoá ho c v th ng hi u c th nh m ng n c n s tham gia c a các nhà th u Bên m i th u không đ c phân bi t đ i x gi a nh ng ng i d th u h p
l trong vi c xem xét đánh giá h s d th u
- Nguyên t c thông tin đ y đ , công khai
Bên m i th u ph i cung c p đ y đ các d li u, tài li u liên quan đ n gói th u
v i các thông tin chi ti t, rõ ràng v quy mô, kh i l ng, quy cách, yêu c u ch t
l ng, giá c và đi u ki n h p đ ng (k c nh ng s a đ i, b sung n u có) cho các nhà th u Danh m c c th các tài li u c n có trong h s d th u c ng c n nói rõ
đ bên d th u chu n b đáp ng Thông báo m i th u ph i đ c đ ng t i công khai trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng theo quy đ nh c a pháp lu t ho c theo quy
ch đ u th u do t ch c có th m quy n ban hành Vi c m th u c ng ph i công khai, các nhà th u tham gia đ u th u ph i đ c m i t i d m th u Nh ng n i
Trang 37dung c b n c a t ng h s d th u c ng ph i đ c công b công khai ngay khi m
th u và đ c ghi vào biên b n m th u
- Nguyên t c b o m t thông tin đ u th u
Do tính ch t c nh tranh gay g t gi a các bên d th u nh m m c đích tr thành ng i cung c p hàng hóa d ch v cho bên m i th u mà vi c b o m t thông tin
đ u th u ph i đ c coi là m t nguyên t c không th xâm ph m Theo nguyên t c này, bên m i th u ph i b o m t h s d th u ng th i, các t ch c, cá nhân có liên quan đ n vi c t ch c đ u th u và xét ch n th u ph i gi bí m t thông tin liên quan đ n vi c đ u th u
- Nguyên t c đánh giá khách quan, công b ng
Các h s d th u h p l đ u ph i đ c xem xét, đánh giá khách quan, công
b ng v i cùng m t tiêu chu n nh nhau và b i m t h i đ ng xét th u có đ n ng
l c, kinh nghi m và t cách Các tiêu chí đánh giá h s , tiêu chu n xét th u ph i
đ c công b tr c trong h s m i th u và trong quá trình xét th u và bên m i
th u không đ c t ý thay đ i
- Nguyên t c b o đ m d th u
Trong quá trình đ u th u vì m t lí do nào đó mà các nhà th u có th gây c n
tr , nh h ng cho quá trình đ u th u nh : Rút l i h s d th u, khi trúng th u không th c hi n h p đ ng…Do đó ph i có nguyên t c b o đ m d th u B o đ m
d th u đ c th c hi n d i hình th c đ t c c, kí qu ho c b o lãnh d th u Các bên d th u đ u ph i th c hi n vi c b o đ m d th u theo yêu c u c a bên m i th u
đ b o đ m t cách, n ng l c c a bên d th u trong nh ng tr ng h p c n thi t
Trang 38ch c xã h i - ngh nghi p, t ch c xã h i, đ n v thu c l c l ng v trang nhân dân, đ n v s nghi p công l p;
- D án đ u t phát tri n c a doanh nghi p nhà n c;
- D án đ u t phát tri n không thu c quy đ nh t i đi m a và đi m b kho n này có s d ng v n nhà n c, v n c a doanh nghi p nhà n c t 30% tr lên ho c
d i 30% nh ng trên 500 t đ ng trong t ng m c đ u t c a d án
2.1.3.2 i t ng áp d ng
- T ch c, cá nhân tham gia ho c có liên quan đ n ho t đ ng đ u th u quy
đ nh t i i u 1 c a Lu t đ u th u 2013
- T ch c, cá nhân có ho t đ ng đ u th u không thu c ph m vi đi u ch nh
c a Lu t đ u th u nh ng nhiên đ c ch n áp d ng quy đ nh c a Lu t Trong
tr ng h p ch n áp d ng thì t ch c, cá nhân ph i tuân th các quy đ nh có liên quan c a Lu t đ u th u, b o đ m công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t
2.2 Công tác đ u th u xây l p trong xây d ng c b n t i Vi t Nam
2.2.1 B i c nh kinh t , qu n tr c a Vi t Nam
* Chính sách i m i c a Vi t Nam b t đ u đ c th c hi n t n m 1986, đánh d u s chuy n đ i t n n kinh t k ho ch hóa t p trung sang n n kinh t th
tr ng, tr l i đ t nông nghi p cho các h gia đình đ tr ng tr t và m c a cho đ u
t và kinh doanh n c ngoài vào Vi t Nam Nh m t ng c ng h i nh p vào n n kinh t toàn c u, Vi t Nam gia nh p Hi p H i các qu c gia ông Nam Á (“ASEAN”) n m 2005 và T ch c Th ng m i Th gi i (“WTO”) n m 2007 Vi t Nam đã thu hút đ u t n c ngoài đáng k trong nh ng n m qua, đ a đ t n c ra
kh i danh sách các n c kém phát tri n nh t
B ng 2.1 Ch s kinh t c a Vi t Nam, giai đo n 2007 – 2010
T ng S n ph m Qu c N i (GDP) (t US$) 71,1 89,8 92,4 96,8 GDP tính trên đ u ng i (US$) 835 960 1.040 1.100
Trang 39Ngu n: Ngân hàng Th gi i, Qu Ti n t Qu c t , Ngân hàng Phát tri n Châu Á, T ng c c Th ng kê Vi t Nam
* V qu n tr , Vi t Nam đ c x p trong kho ng t 25 đ n 50 trong s t ng s
213 qu c gia và lãnh th theo kh o sát c a báo cáo Ch s Qu n tr Toàn c u; và
đ ng trong kho ng t 50 đ n 75 v “ n đ nh Chính tr ” Trong c u ph n “Ki m soát Tham nh ng”, Vi t Nam đã đ t nhi u ti n b trong th p k qua m c dù v n
đ ng trong kho ng 25 đ n 50 trong s các n c đ c kh o sát
M c đ tham nh ng Vi t Nam, đ c bi t khi so sánh v i các n c khác, v n
r t cao Theo Ch s C m nh n Tham nh ng c a T ch c Minh b ch Qu c t , Vi t Nam x p th 116 trong s 178 qu c gia đ c đi u tra n m 2010 M c dù k t qu này cho th y x p h ng c a Vi t Nam đã đ c c i thi n so v i n m 2009 nh ng ch
s th c v n là 2,7 và không đ c c i thi n Các ch s khác c ng cho th y m c đ tham nh ng cao Vi t Nam Theo Ch s T do Kinh t 2011, Vi t Nam đ t 27
đi m trên t ng s 100 đi m cho ch s không tham nh ng và báo cáo cho r ng “S
ch ng chéo c a các quy đ nh pháp lý và các th t c quan liêu t o c h i cho tham
nh ng phát tri n” Báo cáo Kinh doanh c a Ngân hàng Th gi i 2011 x p Vi t Nam
v trí 78 trong s 183 qu c gia M c dù n m trong t p 10 n c có c i thi n m nh
m nh t theo kh o sát, Vi t Nam v n d i m c trung bình xét khía c nh thành
l p doanh nghi p, m t l nh v c d có tham nh ng
2.2.2 H o t đ ng đ u th u trên toàn qu c trong nh ng n m g n đây
th u công T l s d ng các ph ng pháp mua s m c nh tranh trong t ng giá tr các h p đ ng mua s m công gi m m t cách đáng k trong th i gian 2008- 2009
Trang 40N m 2008, trên 72% các h p đ ng đ c ký k t thông qua đ u th u c nh tranh trong khi n m 2009 con s này ch là 53%
B ng 2.2 S li u th ng kê ho t đ ng đ u th u mua s m công Vi t Nam
T NG S CÁC T U TH U 38.876 33.891 69.051 80.202
T ng giá tr h p đ ng đã ký (tri u USD) 6.752,6 7.605,7 16.588,4 20.472,9
T ng giá tr h p đ ng đã ký thông qua
Xây d ng c s h t ng k thu t là r t c n thi t cho s phát tri n t ng th c a
n n kinh t qu c dân th c hi n m t d án đ u t xây d ng c b n vi c áp d ng các ph ng th c đ u th u đ l a ch n nhà th u đ c áp d ng r ng rãi trong h u h t
các d án đ u t xây d ng c b n
V i ch đ u t : đ u th u là ph ng th c c nh tranh trong xây d ng nh m l a
ch n ng i nh n th u đáp ng đ c yêu c u kinh t k thu t đ t ra cho vi c xây
d ng công trình
V i nhà th u: đ u th u là m t hình th c kinh doanh mà thông qua đó nhà
th u nh n đ c c h i nh n th u kh o sát thi t k , mua s m máy móc thi t b và xây l p công trình
V i đ n v qu n lý nhà n c: đ u th u là m t ph ng th c qu n lý th c hi n
d án đ u t mà thông qua đó l a ch n đ c nhà th u đáp ng đ c các yêu c u
c a bên m i th u trên c s c nh tranh gi a các nhà th u
2.2.3.1 Hình th c, ph ng th c đ u th u
- Tùy thu c và tính ch t, yêu c u, m c đích l a ch n nhà th u mà áp d ng m t
trong các hình th c và ph ng th c đ u th u cho phù h p [9]: