Các ho t đ ng trong quá trình thi công công trình ..... Nh ng nhân t khách quan.. Nh ng nhân t ch quan bên trong doanh nghi p.. Gi i thi u khái quát v Công ty Tr ng Thành, BTL Biên phòng
Trang 1L I C M N
Tác gi xin trân tr ng c m n các th y cô Tr ng i h c Th y l i, các cán b , gi ng viên khoa Công trình, phòng ào t o i h c và Sau đ i h c đã giúp đ và t o đi u ki n cho tác gi hoàn thành b n lu n v n này c bi t tác
gi xin trân tr ng c m n th y giáo h ng d n - PGS.TS Nguy n Tr ng Hoan đã t n tình h ng d n tác gi hoàn thành lu n v n
Tác gi c ng xin trân tr ng c m n đ n Công ty TNHH MTV Tr ng Thành, BTL Biên phòng đã quan tâm t o đi u ki n thu n l i giúp đ tác gi trong vi c thu th p thông tin, tài li u trong quá trình th c hi n lu n v n
Còn nh ng h n ch v ki n th c, th i gian, kinh nghi m và các tài li u tham kh o nên trong quá trình th c hi n lu n v n khó tránh kh i m t s thi u sót Vì v y, tác gi r t mong nh n đ c nh ng ý ki n góp ý, ch b o c a các
th y, cô đ lu n v n này đ c hoàn thi n h n
M t l n n a tác gi xin c m n th y cô, gia đình, b n bè, đ ng nghi p đã
th ng xuyên chia s khó kh n và đ ng viên tác gi trong su t quá trình h c
t p và nghiên c u đ có th hoàn thành lu n v n này
Hà N i, ngày tháng n m 2016
H c viên cao h c
ng Trung
Trang 3M C L C
CH NG 1: T NG QUAN V CÔNG TÁC QU N LÝ CHI PHÍ S N
XU T TRONG DOANH NGHI P XÂY D NG 4
1.1 M t s khái ni m liên quan đ n ho t đ ng xây d ng 4
1.2 Khái quát chung v tình hình xây d ng n c ta 5
1.3 T ng quan v thi công xây d ng công trình 9
1.3.1 Nh ng đ c đi m chung c a công trình xây d ng 9
1.3.2 Các ho t đ ng trong quá trình thi công công trình 11
1.4 T ng quan chi phí s n xu t và qu n l chi phí s n xu t trong thi công xây d ng 12
1.4.1 Khái ni m v doanh nghi p xây d ng 12
1.4.2 Chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây d ng 13
1.4.3 Phân lo i chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây d ng 13
1.4.4 Qu n lý chi phí s n xu t 17
1.5 Nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài 18
K T LU N CH NG 1 19
CH NG 2: C S KHOA H C V QU N LÝ CHI PHÍ S N XU T TRONG THI CÔNG XÂY D NG CÔNG TRÌNH 20
2.1 Các quy đ nh hi n hành v qu n lý chi phí trong ho t đ ng xây d ng 20
2.1.1 H th ng v n b n Lu t trong ho t đ ng xây d ng 20
2.1.2 H th ng v n b n d i Lu t trong ho t đ ng xây d ng 21
2.2 S c n thi t c a qu n lý chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây d ng 22 2.3 Qu n lý chi phí s n xu t trong ho t đ ng xây d ng 25
2.3.1 N i dung v chi phí s n xu t c a doanh nghi p xây d ng 25
2.3.2 N i dung qu n lý chi phí s n xu t 27
2.4 Ph ng pháp tính chi phí xây d ng công trình t i doanh nghi p xây d ng 29
Trang 4M t s chi phí khác n u ch a có quy đ nh ho c ch a tính đ c ngay thì đ c
t m tính đ a vào d toán công trình đ d trù kinh phí 31
2.5 Ph ng pháp qu n lý chi phí xây d ng công trình trong quá trình thi công c a doanh nghi p xây d ng 31
2.6 Giá thành s n ph m xây d ng 35
2.6.1 Khái ni m giá thành s n ph m xây l p 35
2.6.2 Các lo i giá thành s n ph m xây l p 35
2.7 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m xây l p 36
2.8 Các y u t nh h ng đ n chi phí s n xu t c a doanh nghi p xây d ng 37 2.8.1 Nh ng nhân t khách quan 38
2.8.2 Nh ng nhân t ch quan bên trong doanh nghi p 40
2.9 Nh ng bi n pháp qu n lý chi phí s n xu t trong ho t đ ng xây d ng 41
2.9.1 Qu n lý s d ng v t t , nguyên v t li u 41
2.9.2 Qu n lý s d ng thi t b 43
2.9.3 Qu n lý và s d ng lao đ ng 48
2.9.4 Qu n lý ti n đ 49
2.9.5 Nâng cao n ng l c b máy qu n lý doanh nghi p xây d ng 49
2.9.6 Công c th c hi n công tác qu n lý chi phí 50
K T LU N CH NG 2 52
CH NG 3: TH C TR NG VÀ GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU N LÝ CHI PHÍ S N XU T TRONG HO T NG XÂY D NG C A CÔNG TY TR NG THÀNH, BTL BIÊN PHÒNG, ÁP D NG CHO CÔNG TRÌNH N BIÊN PHÒNG M NG MÌN, T NH THANH HÓA 53
3.1 Gi i thi u khái quát v Công ty Tr ng Thành, BTL Biên phòng 53
3.1.1 S hình thành và phát tri n c a Công ty TNHH M t thành viên Tr ng Thành 53
Trang 53.1.2 Ngành ngh kinh doanh c a Công ty Tr ng Thành 54
3.1.3 C c u t ch c b máy c a Công ty Tr ng Thành 56
3.1.4 Ch c n ng nhi m v c a t ng b ph n 57
3.2 Tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH MTV Tr ng Thành/BTL Biên phòng giai đo n 2011 – 2013 67
3.2.1 Tình hình lao đ ng t i Công ty 67
3.2.3 Tình hình ki m tra ch t l ng s n ph m, d ch v 71
3.2.4 Tình hình ho t đ ng Marketing 72
3.2.5 Thông tin chung v tình hình tài chính 73
3.3 Phân tích th c tr ng qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh trong ho t đ ng xây d ng công trình c a Công ty TNHH MTV Tr ng Thành/BTL Biên phòng giai đo n 2011-2013 74
3.3.1 Th c tr ng v qu n lý chi phí s n xu t 74
3.4 ánh giá th c tr ng công tác qu n lý chi phí s n xu t c a Công ty TNHH MTV Tr ng Thành/BTL Biên phòng 77
3.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 77
3.4.2 Nh ng t n t i trong công tác qu n lý chi phí s n xu t và nguyên nhân 78
3.5 nh h ng phát tri n ho t đ ng xây d ng c a Công ty Tr ng Thành/BTL Biên phòng trong nh ng n m t i 80
3.5.1 Quan đi m phát tri n c a công ty 80
3.5.2 M c tiêu t ng quát c a ho t đ ng kinh doanh 80
3.5.3 M c tiêu c th c a t ng giai đo n 82
3.5.4 nh h ng k ho ch ho t đ ng trong th i gian t i 84
3.6 Các nhân t nh h ng đ n qu n lý chi phí s n xu t trong ho t đ ng xây d ng công trình c a Công ty Tr ng Thành, BTL Biên phòng 85
3.6.1 Nhân t khách quan 85
3.6.2 Nhân t ch quan 87
Trang 63.7 Gi i thi u v công trình xây d ng đ n Biên phòng M ng Mìn, t nh
Thanh Hóa 88 3.7.1 Gi i thi u chung v d án 88 3.7.2 Quy mô, di n tích các h ng m c công trình 89 3.8 xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí trong ho t
đ ng xây d ng công trình c a Công ty TNHH MTV Tr ng Thành/BTL Biên phòng 90 3.8.1 Gi i pháp t ng c ng qu n lý và s d ng lao đ ng 90 3.8.2 Gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý, s d ng v t li u xây d ng trên công tr ng 94 3.8.3 Gi i pháp t ng c ng s d ng h p lý thi t b xây d ng trên công
tr ng 99 3.8.4 Gi i pháp hoàn thi n b máy qu n lý 102 3.8.5 Gi i pháp t i u công tác t ch c v n chuy n cung c p v t li u xây
d ng cho công trình 105
K T LU N CH NG 3 114
K T LU N & KI N NGH 115 DANH M C CÁC TÀI LI U THAM KH O
Trang 8DANH M C B NG
B ng 3.1 C c u và tình hình lao đ ng t i Công ty TNHH MTV Tr ng Thành 68
B ng 3.2 Máy móc thi t b chính c a Công ty Tr ng Thành 69
B ng 3.3 Tình hình tài chính và k t qu ho t đ ng SXKD c a Công ty 74
B ng 3.4 B ng phân lo i chi phí theo y u t 75
B ng 3.5: Ch tiêu ho t đ ng giai đo n 2013-2015 ( n v : tri u đ ng) 83
B ng 3.6 Qui mô di n tích các h ng m c công trình t i n 89
B ng 3.7 Qui mô Tr m ki m soát biên phòng B n Yên thu c n M ng Mìn 90 B ng 3.8 Danh sách lao đ ng d ki n th c hi n công trình n M ng Mìn 93
B ng 3.9 Chi phí nhân công th c hi n công trình n M ng Mìn 93
B ng 3.10 Thông tin ph ng án v n chuy n cát vàng 106
B ng 3.11 n giá v n chuy n t đi m c p v công trình đ/m3 /km 106
B ng 3.12 C ly v n chuy n t đi m c p đ n các công trình 107
B ng 3.13 T ng kh i l ng đi và đ n, giá c c v n chuy n cát vàng 107
Trang 9DANH M C HÌNH
Hình 2.1: S đ v n chuy n t nhi u đi m c p đ n nhi u đi m nh n 46
Hình 3.2 S đ làm vi c c a ph n mêm iBom 97
Hình 3.3: S đ đ xu t t ch c Ban ch huy công tr ng 103
Hình 3.4 S đ cung ng cát vàng 107
Hình 3.5 Giao di n nh p s li u vào b ng tính Excel 109
Hình 3.7: Giao di n s d ng hàm SUMPRODUCT bi u th hàm m c tiêu 109
Hình 3.6 Giao di n th hi n các ràng bu c 110
Hình 3.8 Giao di n trong quá trình s d ng Solver trong Excel 111
Hình 3.9 Giao di n chu n b ch y k t qu b ng Solver 111
Hình 3.10 Giao di n b c cu i cùng xu t k t qu hàm m c tiêu 112
Hình 3.11 Giao di n báo cáo sau khi ch y ch ng trình 112
Trang 10có th Vì v y, công tác qu n lý chi phí s n xu t là m t khâu quan tr ng đ m
b o cung c p thông tin k p th i chính xác v k t qu ho t đ ng s n xu t, đáp
ng nhu c u trong vi c ra quy t đ nh qu n lý, là y u t đ m b o s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p nói riêng, t ng tr ng và phát tri n n n kinh t nói chung
Xu t phát t v n đ nêu trên, tác gi ch n đ tài lu n v n th c s v i tên
g i “Gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí trong ho t đ ng xây
d ng t i công ty Tr ng Thành, BTL Biên phòng, áp d ng cho công trình
n Biên phòng M ng Mìn, t nh Thanh Hóa”
2 M c đích c a đ tài
T vi c nghiên c u c s lý lu n, phân tích th c tr ng ho t đ ng và qu n
Trang 11lý doanh nghi p xây d ng Lu n v n nh m m c đích đ xu t m t s gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý chi phí trong ho t đ ng xây d ng c a Công ty TNHH MTV Tr ng Thành/BTL Biên phòng, áp d ng cho công trình n Biên phòng M ng Mìn, B đ i Biên phòng t nh Thanh Hóa
3 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài
- Ý ngh a khoa h c: tài h th ng hóa lý lu n c b n v công tác qu n
lý chi phí, làm rõ t m quan tr ng c a công tác qu n lý chi phí t ch c thi công góp ph n hoàn thi n h th ng lý lu n làm c s t ng h p, phân tích, đánh giá
v công tác qu n lý chi phí xây d ng công trình
- Ý ngh a th c ti n: Làm rõ đi m m nh, đi m y u c a công tác qu n lý chi phí t ch c thi công t đó đ ra m t s gi i pháp đ ng b , c th , thi t
th c và phù h p nh t đ gi m giá thành công trình
4 Ph ng pháp nghiên c u
th c hi n nh ng n i dung nghiên c u, lu n v n s d ng các ph ng pháp nghiên c u nh : Nghiên c u h th ng các v n b n pháp quy; ph ng pháp đi u tra thu th p s li u; ph ng pháp t ng h p; ph ng pháp phân tích
so sánh và m t s ph ng pháp nghiên c u kinh t khác
5 i t ng và ph m vi nghiên c u
* i t ng nghiên c u c a đ tài
i t ng nghiên c u c a đ tài là các công tác qu n lý chi phí trong
ho t đ ng xây d ng nói chung, công tác qu n lý chi phí trong xây d ng công trình đ n Biên phòng M ng Mìn nói riêng mà Công ty TNHH MTV Tr ng Thành đang tri n khai th c hi n
Trang 12- xu t m t s gi i pháp có c s khoa h c và kh thi nh m t ng c ng công tác qu n lý chi phí trong ho t đ ng xây d ng công trình dân d ng c a Công ty TNHH MTV Tr ng Thành/BTL Biên phòng, áp d ng cho công trình
Trang 13CH NG 1: T NG QUAN V CÔNG TÁC QU N LÝ CHI PHÍ S N
XU T TRONG DOANH NGHI P XÂY D NG
1.1 M t s khái ni m liên quan đ n ho t đ ng xây d ng
- Ho t đ ng xây d ng bao g m l p quy ho ch xây d ng, l p d án đ u t xây d ng công trình, kh o sát xây d ng, thi t k xây d ng công trình, thi công xây d ng công trình, giám sát thi công xây d ng công trình, qu n lý d án đ u
t xây d ng công trình, l a ch n nhà th u trong ho t đ ng xây d ng và các
ho t đ ng khác có liên quan đ n xây d ng công trình
- Công trình xây d ng là s n ph m đ c t o thành b i s c lao đ ng c a con ng i, v t li u xây d ng, thi t b l p đ t vào công trình, đ c liên k t đ nh
v v i đ t, có th bao g m ph n d i m t đ t, ph n trên m t đ t, ph n d i
m t n c và ph n trên m t n c, đ c xây d ng theo thi t k Công trình xây
d ng bao g m: công trình dân d ng, công trình công nghi p, công trình giao thông, công trình nông nghi p và phát tri n nông thôn, công trình h t ng k thu t
- Thi công xây d ng công trình bao g m xây d ng và l p đ t thi t b đ i
v i các công trình xây d ng m i, s a ch a, c i t o, di d i, tu b , ph c h i; phá
d công trình; b o hành, b o trì công trình
- Qu n lý thi công xây d ng công trình là vi c giám sát, ch đ o, đi u
ph i, t ch c, lên k ho ch đ i v i các giai đo n c a vòng đ i d án xây d ng công trình M c đích c a nó là t góc đ qu n lý và t ch c, áp d ng các bi n pháp nh m đ m b o th c hi n t t m c tiêu d án nh : m c tiêu v giá thành,
m c tiêu th i gian, m c tiêu ch t l ng
- Chi phí s n xu t xây l p là quá trình chuy n bi n c a v t li u xây d ng thành s n ph m d i tác đ ng c a máy móc thi t b cùng s c lao đ ng c a con
ng i Nói cách khác, các y u t v t li u lao đ ng, đ i t ng lao đ ng d i
Trang 14tác đ ng có m c đích c a s c lao đ ng qua quá trình thi công s tr thành s n
ph m xây d ng Nh ng hao phí này đ c th hi n d i hình thái giá tr thì đó
là chi phí s n xu t
- Ch đ u t xây d ng công trình là ng i s h u v n ho c là ng i
đ c giao qu n lý và s d ng v n đ đ u t xây d ng công trình
- Nhà th u trong ho t đ ng xây d ng là t ch c, cá nhân có đ n ng l c
ho t đ ng xây d ng, n ng l c hành ngh xây d ng khi tham gia quan h h p
đ ng trong ho t đ ng xây d ng
1.2 Khái quát chung v tình hình xây d ng n c ta
Quá trình phát tri n xã h i c a loài ng i đã tr i qua hàng ngàn n m, trong m i th i k s t n t i c a con ng i luôn g n li n v i các công trình
ki n trúc đ ch ng t s v n minh c a th i k đó Do v y nhu c u v xây
d ng là nhu c u th ng xuyên và ngày càng t ng lên cùng v i s phát tri n KT-XH c a m i qu c gia
Ngày nay, s n xu t càng phát tri n, phân công lao đ ng ngày càng sâu
s c thì vai trò c a ngành xây d ng trong n n kinh t qu c dân ngày càng đ c
kh ng đ nh N u nh trong đi u ki n kinh t ch a phát tri n, ho t đ ng xây
d ng ch ph c v cho các công trình nh v i hình th c đ n gi n và k thu thô s Khi n n kinh t phát tri n, xây d ng tr thành m t ngành s n xu t v
ch t quan tr ng ph c v cho n n kinh t Hàng n m, giá tr s n ph m xây
d ng chi m t tr ng l n trong t ng giá tr s n ph m qu c gia Theo s li u c a
T ng c c th ng kê, t ng giá tr s n ph m xây d ng chi m kho ng 21% - 25% trên t ng s n ph m qu c gia
Các doanh nghi p xây d ng c ng phát tri n đ đáp ng nhu c u c a xã
h i Khi n n kinh t ch a phát tri n, các doanh nghi p xây d ng v i s l ng lao đ ng ít, trình đ th p, trang thi t b k thu t thô s , ch y u xây d ng th
Trang 15công Ngày nay v i s lao đ ng d i dào, trình đ tay ngh cao, trang thi t b máy móc hi n đ i, s d ng các thi t b thi công tiên ti n, áp d ng các thành
t u khoa h c vào xây d ng các công trình Xu t phát t th c t , h u h t các doanh nghi p xây d ng hi n nay đã đ s c đ m nh n thi công các công trình
có quy mô l n và k thu t ph c t p trong và ngoài n c, v m t t ch c qu n
lý s n xu t, các doanh nghi p ngày càng thay đ i đ phù h p v i nhu c u xã
h i T nh ng doanh nghi p nh , phân tán, ho t đ ng trong ph m vi h p, hi u
qu s n xu t kinh doanh th p, đ n nay đã hình thành các T ng công ty, các
T p đoàn kinh t có tính toàn qu c và xuyên qu c gia S phát tri n c a lo i hình doanh nghi p xây d ng ph thu c vào t ng qu c gia các n c có n n kinh t phát tri n nh M , Anh, Pháp ch y u là doanh nghi p xây d ng v a
và nh phát tri n S canh tranh c a các doanh nghi p này t ng đ i gay g t
d n t i có s chuyên môn hóa trong ngành xây d ng Công ngh xây d ng th
gi i hi n nay th ng t p trung vào xây d ng nhà cao t ng, đ ng h m và ngoài bi n v i các kho n chi phí đ u t t ng đ i l n các n c đã và đang phát tri n Ngành xây d ng qu c gia nào c ng gi m t vai trò quan tr ng trong vi c n p thu cho ngân sách Nhà n c, thúc đ y s t ng tr ng c a n n kinh t
i v i Vi t Nam, Nhà n c ta th ng quan tâm đ n ngành xây d ng, coi đây là ngành công nghi p đ c bi t, khi xây d ng phát tri n là ti n đ đ các ngành công nghi p khác phát tri n theo
Trong n n kinh t th tr ng c a Vi t Nam hi n nay, v i xu th h i nh p
và phát tri n, n c ta đang thu hút m t l ng v n r t l n đ u t t n c ngoài Các d án đ u t nhi u l nh v c khác nhau c a n n kinh t nh : d án giao thông, đi n, n c, nông nghi p, y t , giáo d c T t c các l nh v c đ u t đó
đ u có s góp m t c a doanh nghi p xây d ng
Trang 16i u đó càng kh ng đ nh v trí, vai trò c a doanh nghi p xây d ng trong
n n kinh t qu c dân, nó là ch d a v ng ch c cho s nghi p công nghi p hóa,
hi n đ i hóa đ t n c
Trong nh ng n m g n đây, do nh h ng c a n n kinh t th gi i, n n kinh t Vi t Nam c ng r i vào tình tr ng kh ng ho ng Nhà n c ta đã th c
hi n chính sách th t ch t ti n t , ki m soát l m phát, c t gi m v n đ u t cho xây d ng c b n, gây r t nhi u khó kh n cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh
c a các doanh nghi p xây d ng M t s công trình do không thu x p đ c ngu n v n ho c thi u v n ph i t m d ng thi công, d n đ n các doanh nghi p thi công xây d ng công trình b ch m thanh toán kh i l ng xây l p hoàn thành, gây t n đ ng l n giá tr xây d ng d dang, phát sinh thêm nhi u kho n chi phí đ c bi t là chi phí tài chính
đ m b o hi u qu s n xu t kinh doanh trong b i c nh khó kh n c a
n n kinh t , các doanh nghi p b ng nhi u hình th c c t gi m chi phí s n xu t kinh doanh đ h giá thành s n ph m, t ng s c c nh tranh cho doanh nghi p
Có nh ng doanh nghi p c t gi m s l ng lao đ ng, gi m l ng, cân đ i gi a
vi c t ng l ng đ t ng n ng su t lao đ ng so v i gi m s l ng lao đ ng,
th c hi n các chính sách ti t ki m ch ng lãng phí t các chi phí nh nh v n phòng ph m, đi n n c sinh ho t, đi n tho i, h i ngh , ti p khách cho đ n các chi phí l n nh nguyên v t li u đ u vào c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh C ng có không ít doanh nghi p không t n t i đ c bu c ph i phá s n
i v i các doanh nghi p trong quân đ i hi n nay, nhi u ng i còn có quan ni m cho r ng, doanh nghi p quân đ i có l i nhu n cao, doanh thu l n là
do đ c bao c p, “n c sông, công lính”, nh ng th c t không ph i nh v y Các doanh nghi p quân đ i đ u bình đ ng v i các doanh nghi p khác theo
Lu t Doanh nghi p, không h đ c u tiên, th m chí còn không đ c tham
Trang 17gia m t s d án có s tham gia tài tr c a qu c t Các doanh nghi p xây
d ng trong quân đ i ph n l n đ u thi công xây d ng các c s doanh tr i ph c
v nhi m v qu c phòng và các công trình k t h p phát tri n KT-XH Ngoài nhi m v s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p xây d ng c a quân đ i còn là
n i d tr ti m l c qu c phòng H ng n m, các doanh nghi p này đ u t ch c
hu n luy n quân s N u chi n tranh x y ra, các doanh nghi p có th chuy n ngay thành các trung đoàn, l đoàn, s đoàn, binh đoàn… làm nhi m v m
đ ng, xây d ng công x ng…ph c v chi n đ u
M t th m nh đ c thù c a doanh nghi p quân đ i đó là đoàn k t t t, k
lu t nghiêm, đ c s lãnh đ o ch huy ch t ch , l c l ng lao đ ng ph n l n
là tr , kh e…, nên các doanh nghi p xây d ng c a quân đ i có nh ng u th
n i tr i mà các doanh nghi p ngoài quân đ i khó có th th c hi n đ c khi
đ m nh n thi công các công trình đòi h i ti n đ kh n tr ng trong môi
tr ng kh c nghi t Nh có các th m nh đ c thù này mà trong m y n m g n đây, các doanh nghi p xây d ng c a quân đ i đã liên ti p th ng th u và đ c
ch đ nh th u nhi u d án xây d ng l n, có yêu c u k thu t và ti n đ kh t khe nh đ ng cao t c C u Gi -Ninh Bình, Hà N i-Thái Nguyên, TP H Chí Minh-Trung L ng, N i Bài-Lào Cai…
Tuy nhiên th c t hi n nay, tính c nh tranh c a các doanh nghi p quân
đ i so v i các doanh nghi p bên ngoài v n còn y u Ch có m t s ít doanh nghi p quân đ i kh ng đ nh đ c th ng hi u, uy tín, s c c nh tranh trên th
tr ng nh các T ng công ty 36, T ng công ty 319, T ng công ty xây d ng
L ng Lô, T ng công ty 789, T ng công ty ACC, T ng công ty xây d ng
Tr ng S n, T ng công ty Thành An
S l ng các doanh nghi p quân đ i làm nhi m v xây d ng khá nhi u,
nh ng l i thi u s liên k t, vì th ch a t o thành s c m nh c a kh i các doanh
Trang 18nghi p xây d ng c a quân đ i Trong m y n m g n đây, do s c nh tranh gay
g t c a th tr ng xây d ng, tr c s suy gi m c a th tr ng b t đ ng s n và Nhà n c c t gi m đ u t công, m t s doanh nghi p xây d ng c a quân đ i
đã r i vào hoàn c nh khó kh n, ng i lao đ ng thi u vi c làm M t khác, v n
ch s h u c a m t s doanh nghi p còn th p Vì th , đ phát tri n b n v ng trong c ch th tr ng, các doanh nghi p xây d ng c a quân đ i c n ph i
đ c tái c c u theo h ng sáp nh p, chuy n đ i mô hình ho t đ ng, c ph n hóa B n thân các doanh nghi p xây d ng quân đ i c ng c n có s liên k t
v i nhau khi tham gia đ u th u các d án l n và h tr máy móc, nhân l c khi
ti n đ công trình đòi h i
1.3 T ng quan v thi công xây d ng công trình
1.3.1 Nh ng đ c đi m chung c a công trình xây d ng
Xây d ng c b n là ngành s n xu t v t ch t đ c l p, có ch c n ng tái s n
xu t tài s n c đ nh cho n n kinh t qu c dân Nó t o nên c s v t ch t cho
xã h i, t ng ti m l c kinh t và qu c phòng c a đ t n c So v i các ngành
s n xu t khác, xây d ng c b n có nh ng đ c đi m đ c tr ng xu t phát t đ c thù c a s n ph m ngành xây d ng và s n xu t xây d ng Chúng có nh h ng
l n đ n t ch c s n xu t và qu n lý tài chính trong ngành xây d ng
S n ph m xây d ng có tính ch t c đ nh: s n ph m xây d ng sau khi hoàn thành không th di chuy n t v trí này sang v trí khác, mà n i s n xu t
đ ng th i là n i s d ng công trình sau này Do đó các đi u ki n đ a ch t, th y
v n, c s h t ng n i xây d ng công trình đ c l a ch n có nh h ng r t
l n đ n quá trình xây d ng và khai thác công trình Vì th trong qu n lý kinh
t xây d ng ph i nâng cao ch t l ng công tác quy ho ch, đi u tra, kh o sát đ
l a ch n đ a bàn xây d ng
Trang 19M t khác, do s n ph m xây d ng c đ nh nên l c l ng s n xu t ngành xây d ng th ng xuyên di chuy n, t công trình này sang công trình khác
i u đó nh h ng l n đ n s n đ nh c a ng i lao đ ng, chi phí cho khâu di chuy n đòi h i công tác qu n lý xây d ng c b n ph i đ c bi t chú ý
S n ph m xây d ng có th i gian s d ng lâu dài: S n ph m xây d ng c
b n th ng t n t i và ho t đ ng trong nhi u n m và có th t n t i v nh vi n
c đi m này đòi h i đ c bi t chú tr ng t i công tác qu n lý ch t l ng s n
ph m trong t t c các khâu t đi u tra, kh o sát, thi t k , đ n thi công, nghi m thu và bàn giao công trình
S n ph m xây d ng có quy mô l n, k t c u ph c t p: Quy mô c a s n
ph m xây d ng đ c th hi n v m t hi n v t là hình kh i v t ch t l n, v m t giá tr là v n nhi u K t c u s n ph m ph c t p, m t công trình g m các h ng
m c công trình, m t h ng m c công trình g m nhi u đ n v công trình, m t
đ n v công trình g m nhi u b ph n, các b ph n l i có yêu c u k thu t khác nhau c đi m này đòi h i kh i l ng v n đ u t , v t t , lao đ ng, máy móc thi công nhi u và đòi hòi nhi u gi i pháp thi công khác nhau Do v y, trong
qu n lý xây d ng ph i chú tr ng k ho ch kh i l ng, k ho ch v n đ u t ,
l p đ nh m c kinh t k thu t và qu n lý
Th i gian xây d ng công trình dài: i u này d n đ n v n đ u t xây
d ng c a Ch đ u t và v n s n xu t c a t ch c s n xu t b đ ng lâu Các
t ch c xây d ng d g p ph i các r i ro ng u nhiên theo th i gian nh : th i
ti t, s thay đ i c a t giá h i đoái, giá c th tr ng Công trình xây d ng đ
b hao mòn ngay c khi hoàn thành, do s phát tri n c a khoa h c công ngh
n u th i gian thi t k và thi công xây d ng kéo dài i u này đòi h i các bên liên quan ph i chú tr ng v m t th i gian, ph ng th c thanh toán, l a ch n
Trang 20ph ng án, ti n đ thi công phù h p cho t ng h ng m c công trình và toàn b công trình
S n ph m xây d ng mang tính đ n chi c: Không bao gi có hai công trình xây d ng gi ng h t nhau, b i l s n ph m xây d ng đ c s n xu t theo
đ n đ t hàng, ngay sau khi hoàn thành s đ c tiêu th ngay theo giá c đã
th a thu n c a các bên tham gia i u này d n đ n n ng su t lao đ ng không cao, gây khó kh n trong vi c so sánh giá thành
Ho t đ ng xây d ng ch y u ngoài tr i nên ch u nh h ng r t l n c a
đi u ki n t nhiên, nh h ng này th ng xuyên làm gián đo n quá trình thi công, n ng l c c a doanh nghi p không đi u hòa, nh h ng đ n s n ph m d dang, v t t , thi t b thi công c đi m này yêu c u doanh nghi p xây d ng
ph i l p ti n đ thi công, t ch c lao đ ng h p lý đ tránh th i ti t x u, gi m thi u t n th t do th i ti t gây ra, t ch c c i thi n đ i s ng c a ng i lao
đ ng
Nh ng đ c đi m trên c a ngành xây d ng c b n c ng nh s n ph m xây
l p có nh h ng r t l n đ n công tác qu n lý chi phí và giá thành s n ph m xây l p, đòi h i doanh nghi p xây d ng ph i có bi n pháp, k ho ch chi phí và giá thành s n ph m hi u qu đ không ng ng nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a mình
1.3.2 Các ho t đ ng trong quá trình thi công công trình
Theo tài li u “Qu n lý d án xây d ng nâng cao” c a PGS.TS Nguy n
Bá Uân, các ho t đ ng trong quá trình thi công xây d ng c a Nhà th u bao
g m:
- Xây d ng ch ng trình c th phù h p v i ti n trình công vi c đã nêu trong h s d th u và các đi u ki n c a h p đ ng ghi rõ th i gian c th c a
t ng công vi c ph i hoàn thành
Trang 21- Lên k ho ch và s p x p t ch c trên công tr ng c ng nh l p đ t các ph ng ti n thi t b c n thi t cho vi c thi công và các d ch v cho ch đ u
- Nhà th u ph i h p v i các nhà th u ph tham gia xây d ng công trình
- Ti n hành giám sát xây d ng đ đ m b o ch t l ng theo yêu c u c a tiêu chu n mà thi t k đã l a ch n Theo ch c n ng c a mình, các ch th có
- Ki m tra thanh toán ti n cho nh ng ph n vi c đã hoàn thành
- Ti n hành công tác ch m lo s c kh e và ki m tra an toàn lao đ ng đ
đ m b o an toàn cho công nhân và m i ng i trên công tr ng
1.4 T ng quan chi phí s n xu t và qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng
1.4.1 Khái ni m v doanh nghi p xây d ng
Doanh nghi p là t ch c kinh t có tên riêng, có tài s n, có tr s giao
d ch n đ nh, đ c đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t nh m m c đích th c hi n các ho t đ ng kinh doanh
Trang 22Xây d ng c b n là ngành s n xu t v t ch t quan tr ng mang tính ch t công nghi p nh m t o ra c s v t ch t k thu t cho n n kinh t qu c dân
M t b ph n l n c a thu nh p qu c dân, c a qu tích lu cùng v i v n đ u t
c a n c ngoài đ c s d ng trong l nh v c xây d ng c b n Các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c xây d ng th ng đ c g i là các doanh nghi p xây d ng Do đó, khái ni m doanh nghi p xây d ng đ c nhìn nh n
nh sau:
Doanh nghi p xây d ng là doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c xây
d ng, thi công các công trình, t v n k thu t, l p d án đ u t , thi t k , th m
đ nh, s n xu t kinh doanh v t li u ph c v xây d ng
1.4.2 C hi phí s n xu t trong doanh nghi p xây d ng
Quá trình ho t đ ng s n xu t trong doanh nghi p xây d ng là s k t h p các n u t c a quá trình s n xu t đó là: S c lao đ ng c a con ng i, t li u lao
đ ng và đ i t ng lao đ ng S tham gia c a các y u t vào quá trình s n xu t hình thành nên các kho n chi phí t ng ng T ng ng v i vi c s d ng TSC là chi phí kh u hao TSC , t ng ng v i s d ng nguyên v t li u là chi phí v nguyên v t li u, t ng ng v i vi c s d ng lao đ ng là chi phí ti n công, ti n l ng… Nh v y: Chi phí s n xu t xây l p trong doanh nghi p có
ch c n ng xây l p là toàn b hao phí v lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa phát sinh trong quá trình s n xu t s n ph m xây d ng c a doanh nghi p
m t th i k nh t đ nh và chi phí s n xu t này c u thành nên s n ph m xây
d ng
1.4.3 Phân lo i chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây d ng
Chi phí s n xu t xây l p trong các doanh nghi p xây l p phát sinh
th ng xuyên trong quá trình s n xu t và bao g m nhi u lo i, có n i dung, công d ng và đ c tính khác nhau nên yêu c u qu n lý đ i v i t ng lo i c ng
Trang 23khác nhau Vì v y, đ qu n lý t t chi phí thì c n ph i phân lo i chi phí s n
xu t xây l p Có th c n c vào nhi u tiêu th c khác nhau đ phân lo i chi phí
s n xu t xây l p Có nhi u cách phân chia chi phí s n xu t, song m i cách phân chia chi phí s n xu t ph i đ m b o đ c các yêu c u sau:
- T o đi u ki n s d ng thông tin kinh t nhanh nh t cho công tác qu n
lý chi phí s n xu t phát sinh, ph c v t t cho công vi c ki m tra, giám sát chi phí s n xu t c a doanh nghi p
- áp ng đ y đ nh ng thông tin c n thi t cho vi c tính toán hi u qu các ph ng án s n xu t nh ng l i cho phép ti t ki m chi phí h ch toán và thu n l i s d ng thông tin h ch toán
Tùy theo vi c xem xét chi phí góc đ khác nhau, m c đích qu n lý chi phí khác nhau mà chúng ta ph i l a ch n trên hình th c phân lo i chi phí cho phù h p Trong doanh nghi p ng i ta th ng phân lo i chi phí theo các hình
th c sau
1.4.3.1 Phân lo i chi phí s n xu t theo m c đích, công d ng c a chi phí s n xu t
M i y u t chi phí s n xu t phát sinh trong k đ u có m c đích và công
d ng nh t đ nh Theo cách phân lo i này các kho n chi phí có m c đích, công
d ng gi ng nhau đ c x p vào cùng m t kho n chi phí ,không c n xét đ n kho n m c chi phí đó có n i dung kinh t nh th nào Chi phí s n xu t xây
l p đ c chia thành các kho n m c sau: chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p, chi phí s d ng máy thi công, chi phí s n xu t chung
- Chi phí nguyên v t li u tr c ti p: là chi phí v các lo i v t li u chính,
v t li u ph , v t k t c u, v t li u luân chuy n (ván khuôn, đà giáo) c n thi t đ
t o nên s n ph m xây l p, không bao g m chi phí v t li u đã tính vào chi phí
s d ng máy thi công, chi phí s n xu t chung
Trang 24- Chi phí nhân công tr c ti p: là chi phí ti n công, ti n l ng, các kho n
ph c p có tính ch t l ng c a công nhân tr c ti p xây l p, kho n m c này không bao g m các kho n trích BHXH, BHYT, KPC tính trên ti n l ng
c a công nhân tr c ti p s n xu t xây l p và chi phí ti n l ng nhân viên qu n
lý đ i, nhân viên đi u khi n máy thi công
- Chi phí s d ng máy thi công: là toàn b chi phí s d ng xe, máy thi công ph c v tr c ti p cho ho t đ ng s n xu t xây l p công trình bao g m: Chi phí kh u hao máy thi công; Chi phí s a ch a l n, s a ch a th ng xuyên máy thi công; chi phí ti n l ng c a nhân viên đi u khi n máy và ph c v máy thi công; Chi phí nhiên li u và đ ng l c dùng cho máy thi công và các kho n chi phi khác liên quan tr c ti p đ n vi c s d ng máy thi công nh chi phí di chuy n, tháo, l p máy thi công Kho n m c chi phí s d ng máy thi công không bao g m kho n trích BHXH, BHYT, KPC tính trên ti n l ng nhân viên đi u khi n máy thi công
- Chi phí s n xu t chung: là các kho n chi phí tr c ti p khác ngoài các kho n chi phí trên phát sinh t đ i, công tr ng xây d ng bao g m: L ng nhân viên qu n lý đ i, các kho n BHXH, BHYT, KPC tính trên ti n l ng
ph i tr cho công nhân tr c ti p s n xu t xây l p, nhân viên qu n lý đ i, công
nhân đi u khi n máy thi công, Kh u hao tài s n c đ nh dùng chung cho ho t
đ ng c a t , đ i và chi phí khác liên quan đ n ho t đ ng c a t , đ i
Phân lo i chi phí theo tiêu th c này ch rõ chi phí doanh nghi p b ra cho
t ng l nh v c ho t đ ng, t ng đ a đi m phát sinh, làm c s cho vi c tính giá thành s n ph m xây l p theo kho n m c, phân tích tình hình th c hi n k
ho ch giá thành
Trang 251.4.3.2 Phân lo i chi phí s n xu t xây l p theo m i quan h gi a chi phí v i đ i t ng ch u chi phí
Theo cách phân lo i này, chi phí s n xu t xây l p đ c chia thành chi phí
tr c ti p và chi phí gián ti p
- Chi phí tr c ti p: là chi phí liên quan tr c ti p đ n t ng đ i t ng ch u chi phí Nh ng chi phí này đ c t p h p tr c ti p cho t ng công trình, h ng m c công trình nh chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p
- Chi phí gián ti p: là chi phí liên quan đ n nhi u đ i t ng ch u chi phí,
k toán không th t p h p tr c ti p cho t ng công trình, h ng m c công trình
mà ph i t p h p riêng sau đó phân sau đó phân b cho t ng đ i t ng theo các tiêu chu n phân b
Do m i lo i chi phí có tác d ng khác nhau đ i v i m i lo i công trình,
h ng m c công trình nên vi c phân lo i rõ chi phí tr c ti p và chi phí gián ti p
có ý ngh a th c ti n cho vi c đánh giá h p lý chi phí và tìm bi n pháp không
ng ng gi m chi phí gián ti p, nâng cao hi u qu s d ng v n đ u t
1.4.3.3 Phân lo i chi phí s n xu t theo m i quan h v i kh i l ng
s n ph m
Theo m i quan h gi a chi phí s n xu t v i kh i l ng s n ph m thì chi phí s n xu t c a doanh nghi p đ c chia thành chi phí c đ nh (b t bi n), chi phí bi n đ i (kh bi n), chi phí h n h p
- Chi phí b t bi n (hay còn g i là đ nh phí) là các chi phí mà t ng s không thay đ i khi có s thay đ i v kh i l ng c a ho t đ ng s n xu t ho c
kh i l ng s n ph m s n xu t trong k
- Chi phí kh bi n (hay còn g i là bi n phí) là nh ng chi phí thay đ i v
t ng s t l v i s thay đ i c a m c đ ho t đ ng, kh i l ng s n ph m s n
xu t trong k
Trang 26- Chi phí h n h p là chi phí mà b n thân nó g m các y u t c a đ nh phí
và bi n phí Phân lo i chi phí theo cách này có ý ngh a quan tr ng đ i v i công tác qu n lý c a doanh nghi p, phân tích đi m hoà v n và ph c v cho
vi c ra quy t đ nh qu n lý c n thi t đ h giá thành s n ph m, t ng hi u qu kinh doanh
Ngoài các cách phân lo i chi phí s n xu t trên tu thu c vào yêu c u công tác qu n lý chi phí s n xu t xây l p có th phân lo i theo các tiêu chí khác nhau: phân lo i chi phí s n xu t theo n i dung kinh t c a chi phí, phân
lo i chi phí theo m i quan h gi a chi phí s n xu t v i quy trình công ngh , phân lo i theo th m quy n ra quy t đ nh
1.4.4 Qu n lý chi phí s n xu t
B t k m t doanh nghi p nào khi b c vào xây d ng các chi n l c s n
xu t kinh doanh thì m t đi u vô cùng quan tr ng là ph i tính đ n vi c các chi phí s đ c qu n lý và s d ng nh th nào, xem các đ ng v n b ra hi u qu
đ n đâu, có đem l i l i nhu n và hi u qu nh k v ng ban đ u hay không
Có ngh a là doanh nghi p ph i tính toán h p lý chi phí s n xu t và th c
hi n quá trình s n xu t theo đúng s tính toán đó Chi phí là ch tiêu ch t
l ng quan tr ng ph n ánh hi u qu ho t đ ng s n xu t c a doanh nghi p Chi phí s n xu t s n ph m th p hay cao, gi m hay t ng ph n ánh k t qu c a vi c
qu n lý, s d ng v t t lao đ ng ti n v n
Vi c ph n đ u ti t ki m chi phí s n xu t không nh ng là v n đ quan tâm
c a toàn xã h i mà còn là m c tiêu quan tr ngc a m i doanh nghi p Chính vì
v y công tác qu n lý chi phí s n xu t là m t y u t thi t y u đ m b o cung c p thông tin k p th i chính xác v k t qu ho t đ ng s n xu t, đáp ng nhu c u trong vi c ra quy t đ nh qu n lý, là y u t đ m b o s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p trong đ u t và kinh doanh
Trang 27i u đó cho th y, b n ch t c a qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh là
vi c qu n lý b ng ti n c a t t c các lo i chi phí b ra trong quá trình s n xu t kinh doanh nh chi phí nguyên nhiên v t li u, chi phí ti n l ng, ti n công, chi phí máy móc thi t b , chi phí kh u hao tài s n c đ nh, chi phí v n chuy n, chi phí nghiên c u th tr ng và các kho n thu ph i n p
Nh v y, qu n lý chi phí s n xu t là phân tích các thông tin c n thi t cho công qu n lý doanh nghi p, đ t ng h p các ho t đ ng ho ch đ nh, t ch c,
đ nh h ng và ki m soát th c tr ng v vi c s d ng ngu n v n chi phí t khâu hình th ành đ n chi tiêu, đ t đó đ a ra nh ng quy t đ nh s d ng t i u chi phí mang l i hi u qu cao nh t Nhi m v quan tr ng c a qu n lý chi phí là
xem xét, l a ch n c c u v n, c c u chi phí sao cho ti t ki m, hi u qu
1.5 Nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài
- tài c a Tác gi Tr n Vinh Hi n v " xu t gi i pháp qu n lý chi phí trong quá trình thi công nh m gi m giá thành công trình t i T ng công ty xây d ng công trình giao thông 4" - 2013
- tài c a Tác gi Hoàng Th Hoài v "Nghiên c u đ xu t gi i pháp nâng cao n ng l c qu n lý chi phí s n xu t trong ho t đ ng xây d ng t i Công
ty C ph n đ u t và phát tri n Vi t c" - 2013
- tài c a Tác gi Hoàng Anh Tu n v “ xu t m t s gi i pháp t ng
c ng công tác qu n lý chi phí các d án đ u t xây d ng công trình th y l i trên đ a bàn t nh H ng Yên” – N m 2013
- tài c a Tác gi Tr n Th Mai v “ Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí các d án đ u t xây d ng công trình th y l i s d ng v n ngân sách Hà N i” – N m 2014
Trang 28K t lu n ch ng 1
Trong n i dung ch ng I, tác gi lu n v n t p trung nghiên c u m t s khái ni m liên quan đ n ho t đ ng thi công xây d ng công trình, phân tích tình hình ho t đ ng xây d ng n c ta hi n nay Tác gi nghiên c u t ng quan các v n đ v thi công xây d ng công trình, chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình và qu n lý chi phí s n xu t trong doanh nghi p ây
là các v n đ t ng quan, làm c s đ nghiên c u n i dung ch ng ti p theo
Trang 29CH NG 2: C S KHOA H C V QU N LÝ CHI PHÍ S N XU T TRONG THI CÔNG XÂY D NG CÔNG TRÌNH
2.1 Các quy đ nh hi n hành v qu n lý chi phí trong ho t đ ng xây
d ng
M i công tác qu n lý thu c d án đ u t xây d ng công trình đ u th c
hi n d a trên các quy đ nh hi n hành do Nhà n c, Chính ph , các B , ngành ban hành Riêng đ i v i công tác qu n lý chi phí trong ho t đ ng xây d ng
hi n nay có các v n b n Lu t, v n b n d i Lu t, c th nh sau:
2.1.1 H th ng v n b n Lu t trong ho t đ ng xây d ng
- Lu t Xây d ng s 50/2014/QH13 ban hành ngày 18/06/2014, m t s
n i dung c a lu t đã b sung thêm nhi u đi u kho n m i nh : “ i u 40: i u
ch nh d án đ u t xây d ng công trình có s d ng 30% v n nhà n c tr lên”, “ i u 40a (b sung vào đi u 40): Giám sát, đánh giá d án đ u t xây
d ng công trình”, “ i u 43: Qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng công trình”, “ i u 54: Các b c thi t k xây d ng công trình”, và s a đ i b sung 1
s đi u c a lu t đ u th u, s a đ i b sung 1 s đi u c a lu t đ t đai, lu t nhà Lu t Xây d ng có hi u l c thi hành t ngày 01 tháng 01 n m 2015
- Lu t u th u s 61/2005/QH11 b c l m t s b t c p làm n y sinh tiêu
c c trong quá trình đ u th u và l a ch n nhà th u, làm nh h ng không nh
đ n ch t l ng công trình xây d ng Hi n nay, Lu t đ u th u s 43/2013/QH13 ban hành ngày 26 tháng 11 n m 2013 đ c công b vào ngày 1/7/2014 đã có nhi u thay đ i nh : t o c h i cho các nhà th u c nh tranh, quy trình l a ch n nhà th u c th h n, có nhi u ph ng pháp đánh giá, phân c p trách nhi m rõ ràng, quy đ nh hành vi c m và x ph t theo h ng ch t ch h n; Ngoài l a
ch n Nhà th u còn có l a ch n l a ch n Nhà đ u t và T ch c đ u th u chuyên nghi p Lu t u th u có hi u l c thi hành t ngày 01/7/2014
Trang 30- Lu t u t s 59/2005/QH11 có quá nhi u b t c p trong quá trình th c
hi n đ u t nh : th t c đ ng ký đ u t , th m tra d án đ u t , c p phép đ u
t , trách nhi m qu n lý Nhà n c v đ u t Nhi u đ a ph ng ch quan tâm
đ n thu hút đ u t , ít quan tâm đ n ch t l ng, hi u qu c a d án Hi n nay,
lu t đ u t s 67/2014/QH13 ban hành ngày 26/11/2014 có nhi u thay đ i
nh : đ n gi n hóa th t c hành chính, đ m b o kinh doanh bình đ ng, t do,
t o c h i nhi u h n cho các nhà đ u t n c ngoài và thúc đ y đ u t trong
n c Lu t đ u t có hi u l c t ngày 01/7/2015
2.1.2 H th ng v n b n d i Lu t trong ho t đ ng xây d ng
- Ngh đ nh 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 v qu n lý chí phí đ u t xây d ng công trình có hi u l c t ngày 10/5/2015 và thay th ngh đ nh 112/2009/N -CP ngày 14/12/2009
- Ngh đ nh s 63/2014/N -CP ngày 26/6/2014 v quy đ nh chi ti t thi hành m t s đi u c a Lu t đ u th u v l a ch n nhà th u có hi u l c ngày 15/08/2014 thay th ngh đ nh s 85/2009/N -CP ngày 15/10/2009
- Ngh đ nh s 46/2015/N -CP ngày 12/5/2015 v h ng d n lu t xây
d ng v qu n lý ch t l ng công trình xây d ng trong công tác kh o sát, thi t
k , thi công xây d ng; v b o trì công trình xây d ng và gi i quy t s c công trình xây d ng có hi u l c t ngày 01/7/2015 và thay th cho ngh đ nh 15/2013/N -CP
- Ngh đ nh 59/2015/N -CP, ngày 18/6/2015 v qu n lý d án đ u t xây
d ng công trình đã th c hi n phân c p m nh h n v th m quy n quy t đ nh
đ u t cho c p huy n, xã thì vi c qu n lý và giám sát l i thi u ch t ch M t khác, sau khi phân b v n, Ch đ u t có quy n th c hi n các công đo n chu n b đ u t , phê duy t d án, b n v , phê duy t đ u th u, m i th u nên
th ng x y ra tình tr ng thông đ ng đ đ u th u thành công Ngh đ nh này có
Trang 31hi u l c k t ngày 05/8/2015 và thay th Ngh đ nh s 12/2009/N -CP ngày 12/02/2009 và các v n b n tr c đây trái v i Ngh đ nh này đ u b bãi b
- Ngh đ nh s 37/2015/N -CP ngày 22/4/2015 v h ng d n v h p
đ ng xây d ng có hi u l c k t ngày 15/6/2015 và thay th cho Ngh đ nh s 48/2010/N -CP và Ngh đ nh 207/2013/N -CP v s a đ i b sung 1 s đi u
c a Ngh đ nh s 48/2010/N -CP
- Thông t 03/2015/TT-BKH T ngày 06/5/2015 v quy đ nh chi ti t l p
h s m i th u xây l p có hi u l c t ngày 01/7/2015 và thay th Thông t 01/2010/TT-BKH T và Thông t 02/2010/TT-BKH T c a B K ho ch và
u t
- Thông t 04/2010/TT-BXD ngày 26/5/2010 v vi c h ng d n l p và
qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình
- Thông t 06/2010/TT-BXD ngày 26/5/2010 v vi c h ng d n ph ng pháp xác đ nh giá ca máy và thi t b thi công xây d ng công trình
2 2 S c n thi t c a qu n lý chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây
d ng
Trong th i k kinh t khó kh n nh hi n nay (c nh tranh kh c li t, giá nguyên li u đ u vào th ng bi n đ ng t ng cao) thì vi c b t tay vào xây d ng các chi n l c s n xu t kinh doanh mang m t y u t vô cùng quan tr ng mà không m t công ty nào đ c phép b qua, là ph i tính đ n các chi phí s đ c
qu n lý và chi phí nh th nào, xem các đ ng v n b ra thu đ c hi u qu đ n đâu, có đem l i hi u qu nh mong mu n ban đ u hay không? Có th nói tri
th c qu n lý chi phí là m t y u t thi t y u trong đ u t kinh doanh N u không có ki n th c c b n v qu n lý chi phí thì b n không th nào nh n bi t
đ c tình hình th c t c a nh ng d án đ u t các k ho ch kinh doanh c ng
nh th c tr ng ho t đ ng c a công ty
Trang 32Rõ ràng y u t chi phí luôn đóng vai trò quan tr ng b t c k ho ch m
r ng và t ng tr ng kinh doanh nào Các công ty mu n t ng tr ng và đ y
d ng mà không nh h ng đ n ch t l ng c a công trình là vi c làm t i quan
tr ng trong công tác qu n lý chi phí s n xu t các doanh nghi p xây l p
Qu n lý chi phí s quy t đ nh thành công c a m t doanh nghi p, s là
m u ch t trong vi c đ a ra quy t đ nh, s đánh giá hi u qu làm vi c, gi vai trò c v n cho doanh nghi p và giúp doanh nghi p s d ng m t cách t i u
nh t các ngu n tài nguyên Vi c qu n lý chi phí nh h ng r t l n t i s t n
t i, t ng tr ng và thành công c a m t doanh nghi p Qu n lý chi phí giúp t i
u hóa trong vi c s d ng các ngu n l c có s n nh : nhân l c, nguyên v t
li u, máy móc Do đó, vi c qu n lý chi phí t t s t o đi u ki n trong vi c chu n b các k ho ch phát tri n, m r ng và mang l i s thành công cho doanh nghi p
Qu n lý chi phí ch t ch s cung c p thông tin v các s li u trên gi y t
và ngoài đ i th c m t cách đ y đ và khoa h c nh t i u này giúp cho vi c đánh giá l i nhu n c a d án đ c chính xác h n, t đó doanh nghi p s đ a
ra các quy t đ nh đúng đ n giúp gi m thi u r i ro có liên quan đ n d án
Vi c qu n lý chi phí t t s giúp ban giám đ c đánh giá đ c hi u qu làm
vi c c a doanh nghi p b ng cách d a vào hi u qu tài chính, ví d nh các kho n thu nh p l n hay nh , ít hay nhi u R i ro và l i nhu n là 2 y u t chính quy t
Trang 33đ nh l n đ n giá tr c a doanh nghi p Các quy t đ nh tài chính có r i ro cao thì
s gi m giá tr c a doanh nghi p và ng c l i, các quy t đ nh tài chính có l i nhu n cao thì s làm t ng giá tr c a doanh nghi p Vì v y, r i ro và l i nhu n
là 2 y u t chính nh h ng t i giá tr c a doanh nghi p và quy t đ nh tài chính
nh h ng đ n đ l n c a thu nh p, l i nhu n và r i ro c a doanh nghi p
Qu n lý chi phí luôn đóng m t vai trò r t quan tr ng trong s thành công
c a m t doanh nghi p Thông qua các thông tin có liên quan đ n tình hình tài chính và hi u qu kinh doanh trong các giai đo n khác nhau c a doanh nghi p, Ban giám đ c s đánh giá đ c s t ng tr ng c a công ty và s a đ i cho phù
h p v i các nguyên t c c a công ty
Qu n lý chi phí h p lý nh n m nh đ n vi c s d ng t i u ngu n tài nguyên trong doanh nghi p Trên th c t , s th t b i c a m t t ch c kinh doanh không ph i là do thi u ngu n tài chính mà là k t qu c a vi c qu n lý ngu n v n không hi u qu Qu n lý chi phí hi u qu đóng m t vai trò quan
tr ng trong vi c khai thác và s d ng t i đa các ngu n tài nguyên trong doanh nghi p S d ng có hi u qu các ngu n tài chính mang l i l i nhu n t i đa cho doanh nghi p khi s d ng t i u các ngu n v n Có th th y r ng vi c qu n lý chi phí h p lý là v n đ r t quan tr ng đ i v i doanh nghi p ã có r t nhi u bài
h c th c t v vi c qu n lý chi phí không h p lý gây th t thoát r t nhi u ti n c a
c a doanh nghi p Qu n lý chi phí m t cách hi u qu s gi m thi u s c n thi t
ph i liên t c đ a ra các k ho ch c i thi n ho t đ ng kinh doanh
C ng nh v y, trong xây d ng c b n đ đ m b o nâng cao hi u qu v n
đ u t xây d ng c b n, các công c v mô c a Nhà n c h ng vào vi c
qu n lý ch t ch ngu n v n đ u t , nh t là đ i v i ngu n v n đ u t t ngân sách nhà n c Chính đi u này đã làm cho giá tr d toán c a công trình xây
d ng r t sát v i v i chi phí mà doanh nghi p xây l p b ra đ hoàn thành công
Trang 34vi c đó Do đó v n đ đ t ra đ i v i b t k doanh nghi p xây d ng là ph i
qu n lý chi phí s n xu t, h giá thành s n ph m đ kinh doanh có lãi là đ c
bi t quan tr ng và là yêu c u t t y u trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh
2.3 Qu n lý chi phí s n xu t trong ho t đ ng xây d ng
2.3.1 N i dung v chi phí s n xu t c a doanh nghi p xây d ng
2.3.1.1 Theo góc đ Nhà n c
Chi phí thi công xây d ng công trình: đ c xác đ nh cho công trình, h ng
m c công trình, b ph n, ph n vi c, công tác c a công trình, h ng m c công trình đ i v i công trình chính, công trình ph tr , công trình t m ph c v thi công, nhà t m đ và đi u hành thi công
Chi phí nhà t m t i hi n tr ng đ và đi u hành thi công là chi phí đ xâyd ng nhà t m t i hi n tr ng ho c thuê nhà ho c chi phí đi l i ph c v cho
vi c và đi u hành thi công c a nhà th u trong quá trình thi công xây d ng công trình
Chi phí xây d ng bao g m: chi phí tr c ti p, chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c và thu giá tr gia t ng
- Chi phí tr c ti p bao g m: chi phí v t li u (k c v t li u do ch đ u t
c p), chi phí nhân công, chi phí máy thi công và chi phí tr c ti p khác Chi phí
tr c ti p khác là chi phí cho nh ng công tác c n thi t ph c v tr c ti p thi công xây d ng công trình nh chi phí di chuy n l c l ng lao đ ng trong n i
b công tr ng, an toàn lao đ ng, b o v môi tr ng cho ng i lao đ ng và môi tr ng xung quanh, thí nghi m v t li u c a nhà th u và chi phí b m n c, vét bùn không th ng xuyên và không xác đ nh đ c kh i l ng t thi t k
- Chi phí chung bao g m: chi phí qu n lý c a doanh nghi p, chi phí đi u hànhs n xu t t i công tr ng, chi phí ph c v công nhân, chi phí ph c v thi công t i công tr ng và m t s chi phí khác
- Thu nh p ch u thu tính tr c: là kho n l i nhu n c a doanh nghi p xây
Trang 35d ng đ c d tính tr c trong d toán xây d ng công trình
- Thu giá tr gia t ng: là kho n thu ph i n p theo quy đ nh c a nhà
n c và đ c tính trên t ng giá tr các kho n m c chi phí nêu trên
2.3.1.2 Theo góc đ doanh nghi p
Ho t đ ng kinh doanh trong l nh v c xây d ng, chi phí s n xu t xây l p bao g m: Chi phí tr c ti p xây d ng công trình, chi phí mua s m thi t b l p
đ t vào công trình, chi phí qu n lý, chi phí marketing và chi phí khác
- Chi phí xây d ng tr c ti p: Là toàn b chi phí tr c ti p đ hoàn thành công trình, h ng m c công trình, b ph n, ph n vi c, công tác c a công trình,
h ng m c công trình đ i v i công trình chính, công trình ph tr , công trình
t m ph c v thi công, nhà t m đ và đi u hành thi công Chi phí xây d ng
tr c ti p bao g m: chi phí tr c ti p, chi phí tr c ti p khác, chi phí ph c v công nhân, chi phí ph c v thi công t i công tr ng
- Chi phí thi t b l p đ t vào công trình: c tính cho công trình, h ng
m c công trình bao g m: Chi phí mua s m thi t b công ngh (k c thi t b công ngh c n s n xu t, gia công), chi phí đào t o và chuy n giao công ngh , chi phí l p đ t và thí nghi m, hi u ch nh thi t b và các chi phí khác có liên quan Chi phí mua s m thi t b bao g m: Giá mua (k c chi phí thi t k và giám sát ch t o), chi phí v n chuy n t c ng ho c n i mua đ n công trình, chi phí l u kho l u bãi, l u container t i c ng Vi t Nam (đ i v i các m t hàng thi t b nh p kh u), chi phí b o qu n, b o d ng t i kho bãi hi n tr ng, thu và phí b o hi m thi t b công trình
- Chi phí qu n lý: Chi phí qu n lý c a doanh nghi p, chi phí đi u hành
s n xu t t i công tr ng
- Chi phí Marketing: Chi phí cho công tác marketing c a doanh nghi p
nh : Chi phí cho công tác nghiên c u th tr ng, thi t k t ch c thi công, xây
d ng giá th u, l p h s th u, đ u th u, kh i công, bàn giao công trình
Trang 36- Chi phí tài chính: Là chi phí thi t h i do đ ng v n trong th i gian thi công xây d ng công trình
- Chi phí khác: Là các chi phí khác ch a tính vào các thành ph n chi phí nêu trên dùng cho ho t đ ng s n xu t nh ti p khách, h i h p, …
Tính toán, xác đ nh chính xác chi phí s n xu t kinh doanh là y u t r t quan tr ng đ i v i các doanh nghi p trong n n kinh t th tr ng m và các doanh nghi p hoàn toàn ph i t ch nh hi n nay M i ho t đ ng s n xu t kinh doanh ph i đ m b o có lãi, b o toàn ngu n v n nh m đ m b o s t n t i
và phát tri n chung c a doanh nghi p
l p giá d th u g m kh i l ng, đ n giá và đ nh m c l p d toán d th u
- D a trên b n v thi t k thi công và th c t công tr ng ki m soát kh i
l ng bóc tách ph i đúng và phù h p Kh i l ng d toán công trình chính là các ph n vi c mà đ n v thi công (nhà th u) ph i b ra chi phí đ chi tr ngu n
l c th c hi n xây d ng hoàn thi n công trình trong t ng lai Vì v y, vi c bóc tách, tính toán kh i l ng không chính xác s gây nh h ng r t l n đ n chi phí xây d ng công trình
Trang 37- Ki m tra, ki m soát s phù h p c a đ n giá s d ng v i kh i l ng công vi c, v i đ n giá theo công b c a Nhà n c và đ n giá th c t t i th
tr ng n i xây d ng công trình.Qu n lý chi phí s d ng đ n giá ph i đ m b o
có lãi mà v n đáp ng tính c nh tranh trong đ u th u
- Ki m tra, ki m soát tính phù h p c a các đ nh m c k thu t s d ng v i các công vi c khác nhau trong xây d ng
2.3.2.2 Giai đo n th c hi n thi công xây d ng công trình
ây là giai đo n quan tr ng nh t quy t đ nh giá tr chi phí xây d ng th c
t c a công trình, vì v y công tác qu n lý chi phí giai đo n này ph i đ c th c
hi n ch t ch nh m đ m b o ki m soát đ c chi phí không v t quá t ng m c chi phí đã đ c xác đ nh xây d ng công trình Bao g m:
- Qu n lý v kh i l ng công vi c th c hi n:
+ L p và ki m tra k ho ch ti n đ cung ng v t t , c p phát v t t so
v i ti n đ công vi c đ c yêu c u hoàn thành Ki m tra tính toán kh i l ng công vi c th c hi n có t ng ng v i các chi phí v t li u, nhân công, máy và các chi phí khác mà doanh nghi p b ra
+ Ki m tra s phù h p gi a kh i l ng thi công th c t v i kh i l ng theo thi t k đã đ c duy t
+ Ki m tra, giám sát các n i dung công vi c làm phát sinh kh i l ng ngoài công tr ng
- Qu n lý ti n đ thi công xây d ng công trình:
+ L p và ki m tra giám sát ti n đ thi công xây d ng công trình chi
ti t theo t ng giai đo n phù h p v i ti n đ chung c a công trình
+ B trí xen k k t h p các công vi c c n th c hi n đ đ m b o ti n đ chung c a công trình
Trang 382.3.2.3 Giai đo n k t thúc xây d ng, đ a công trình vào khai thác s
d ng
ây là khâu cu i cùng c a công tác qu n lý chi phí
- Th c hi n ki m tra, ki m soát quy trình thanh quy t toán, s chính xác phù h p c a kh i l ng th c t , đ n giá v i b n v hoàn công đ c phê duy t
- K ho ch ti n đ thanh quy t toán theo t ng giai đo n và theo ti n đ chung c a công trình
2.4 Ph ng pháp tính chi phí xây d ng công trình t i doanh nghi p xây d ng
2.4.1 Ph ng pháp tính chi phí tr c ti p
Chi phí v t li u, nhân công, máy thi công trong chi phí tr c ti p đ c xác
đ nh b ng m t trong các ph ng pháp sau đây:
Theo kh i l ng và đ n giá xây d ng t ng h p
Theo kh i l ng và đ n giá xây d ng chi ti t
K t h p các ph ng pháp trên
Xác đ nh chi phí v t li u, nhân công, máy thi công: Kh i l ng công tác xây d ng đ c xác đ nh t b n v thi t k k thu t ho c b n v thi công, nhi m v ph i th c hi n c a công trình, h ng m c công trình ph i phù h p v i danh m c và n i dung công tác xây d ng trong đ n giá xây d ng chi ti t ho c
đ c t ng h p t m t nhóm các công tác xây l p đ t o thành m t đ n v k t
c u ho c b ph n c a công trình (đ n giá xây d ng t ng h p)
n giá xây d ng t ng h p đ c l p trên c s đ n giá xây d ng chi ti t
n giá xây d ng t ng h p đ y đ và đ n giá xây d ng chi ti t đ y đ bao
g m chi phí v t li u, chi phí nhân công, chi phí máy thi công, chi phí tr c ti p khác, chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c
- Giá v t li u: Là giá v t li u đ n hi n tr ng xây d ng, đ c xác đ nh phù h p v i công trình và g n v i v trí n i xây d ng công trình Giá v t li u
Trang 39ph i h p lý và phù h p v i m t b ng giá th tr ng n i xây d ng công trình, xác đ nh trên c s báo giá c a các nhà s n xu t, thông tin giá c a nhà cung
c p ho c giá đ c áp d ng cho công trình khác có cùng tiêu chu n v ch t
l ng ho c giá do đ a ph ng công b và ph i đ m b o tính c nh tranh
- Giá nhân công: c tính đúng, tính đ ti n l ng, các kho n l ng
ph và ph c p l ng trên c s m c ti n l ng t i thi u đ c c quan Nhà
n c có th m quy n công b đ đ m b o ti n l ng c a ng i lao đ ng có tính đ n m t b ng giá c a th tr ng lao đ ng ph bi n c a t ng khu v c theo
t ng lo i th và đi u ki n lao đ ng c th c a công trình, kh n ng ngu n v n
và kh n ng chi tr c a ch đ u t
- Giá máy thi công (k c giá thuê máy): c tính toán theo h ng d n
ph ng pháp xác đ nh giá ca máy và thi t b thi công c a B Xây d ng đ áp
d ng cho công trình ho c t b ng giá ca máy và thi t b thi công do đ a
ph ng công b
2.4.2 Ph ng pháp tính chi phí chung
Chi phí chung bao g m: Chi phí qu n lý c a doanh nghi p, chi phí đi u hành s n xu t t i công tr ng, chi phí ph c v công nhân, chi phí ph c v thi công t i công tr ng và m t s chi phí khác Chi phí chung đ c tính b ng t
l ph n tr m (%) trên chi phí tr c ti p ho c b ng t l ph n tr m (%) trên chi phí nhân công trong d toán theo quy đ nh đ i v i t ng lo i công trình
2.4.3 Chi phí khác
Chi phí khác đ c xác đ nh b ng đ nh m c t l (%) ho c b ng cách l p
d toán i v i các d án có nhi u công trình thì chi phí khác g m: Chi phí
th m tra t ng m c đ u t ; chi phí nghiên c u khoa h c công ngh liên quan
d án; v n l u đ ng ban đ u đ i v i các d án đ u t xây d ng nh m m c đích kinh doanh, lãi vay trong th i gian xây d ng; chi phí cho quá trình ch y
th không t i và có t i theo quy trình công ngh tr c khi bàn giao (tr giá tr
Trang 40s n ph m thu h i đ c) và các kho n phí và l phí không tính trong chi phí khác c a d toán công trình
M t s chi phí khác n u ch a có quy đ nh ho c ch a tính đ c ngay thì
đ c t m tính đ a vào d toán công trình đ d trù kinh phí
2.5 Ph ng pháp qu n lý chi phí xây d ng công trình trong quá trình thi công c a doanh nghi p xây d ng
L p k ho ch s n xu t kinh doanh giúp doanh nghi p xác đ nh đ c t t
c các chi phí chi ra đ s n xu t c a k k ho ch T k ho ch đ t ra đ doanh nghi p ki m tra đ c tình hình s d ng chi phí, v t li u, có ph ng án kinh doanh đ ti t ki m đ c chi phí Trình t l p k ho ch nh sau:
2.5.1 Qu n lý chi phí tr c ti p
2.5.1.1 D toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p
- nh m c tiêu hao nhiên li u đ s n xu t s n ph m: thi t l p chi phí
đ nh m c, ng i ta th ng s d ng các ph ng pháp sau:
Phân tích d li u l ch s : Ph ng pháp này đ c s d ng khi quá trình
s n xu t đã chín mu i, doanh nghi p đã có nhi u kinh nghi m trong quá trình
s n xu t, s li u v chi phí s n xu t trong quá kh có th cung c p m t c s
t t cho vi c d đoán chi phí s n xu t trong t ng lai Ta c n đi u ch nh l i chi phí l ch s cho phù h p v i tình hình hi n t i v giá c , hay s thay đ i v công ngh trong quá trình s n xu t
Ph ng pháp k thu t: Theo ph ng pháp này, quá trình s n xu t s n
ph m đ c phân tích đ xác đ nh công vi c phát sinh chi phí Trong ph ng pháp k thu t nhân viên k thu t, ng i am hi u công vi c nghiên c u th i gian, thao tác công vi c nh m xác đ nh l ng nguyên v t li u và lao đ ng hao phí c n thi t đ s n xu t s n ph m trong đi u ki n v công ngh , trình đ qu n
lý và ngu n nhân l c hi n t i c a doanh nghi p