Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông khu vực đông nam bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục (TT)

Tiếp cận hệ thống Luận án xem xét mối quan hệ biện chứng một cách hệ thống về: vấn đề đổi mới GDPT – yêu cầu mới đối với việc thực hiện nhiệm vụ và năng lực nghề nghiệp của người GV THP

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

GD Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đang phải đối mặt với nhiều vấn đề cấp bách cần giải quyết Một trong những vấn đề đó là chất lượng đào tạo nguồn nhân lực chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển của nền kinh tế trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Để giải quyết vấn đề cấp bách nói trên, cần phải tìm ra nhiều giải pháp hệ thống, đồng bộ, vừa mang tính đột phá trước mắt vừa đảm bảo tính bền vững lâu dài Trong đó, cần phải nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo

Từ thực trạng chất lượng đội ngũ GV, đồng thời căn cứ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, những đòi hỏi đối với ngành GD, những năm qua

Bộ GD&ĐT đã tăng cường hoạt động bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ GV Bên cạnh đó, công tác quản lý hoạt động BDGV THPT chưa thực

sự hiệu quả, do chưa thực hiện tốt sự phân quyền và phối hợp giữa các chủ thể quản lý hoạt động BDGV các cấp: Bộ- Sở- Trường Đặc biệt, việc tiếp cận và sử dụng những thành tựu công nghệ thông tin trong quản lý cũng như trong hoạt động BDGV còn rất hạn chế

Do đó, cần phải tìm ra giải pháp nâng cao chất lượng GD thông qua nhiều giải pháp hệ thống, đồng bộ, vừa mang tính đột phá trước mắt vừa đảm bảo tính bền vững lâu dài Một trong những giải pháp hữu hiệu là

“Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục” Đó cũng chính là lý do

chúng tôi chọn đề tài này để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận án đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục ở Việt Nam

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: Quá trình quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục thông qua nghiên cứu chủ yếu từ cán bộ quản lý cấp sở, Ban giám hiệu các trường THPT và

GV THPT

4 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ chưa thực sự hiệu quả, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới GD ở nước ta

Quản lý hoạt động BDGV THPT sẽ đáp ứng tốt yêu cầu đổi mới GD nếu đề xuất và thực hiện được các giải pháp quản lý hoạt động BDGV trên

cơ sở tăng cường vai trò quản lý của địa phương và nhà trường Từ đó, xác định những yêu cầu, mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức bồi dưỡng để thực hiện nhiệm vụ mới của người GV THPT và tổ chức, nhằm quản lý hoạt động BDGV THPT một cách phù hợp

Minh và các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh)

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục ở Việt Nam

- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục ở Việt Nam

- Đề xuất và kiểm chứng tính khả thi của các giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục

ở Việt Nam

7 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp luận

7.1.1 Tiếp cận hệ thống

Luận án xem xét mối quan hệ biện chứng một cách hệ thống về: vấn

đề đổi mới GDPT – yêu cầu mới đối với việc thực hiện nhiệm vụ và năng lực nghề nghiệp của người GV THPT; vấn đề đổi mới hoạt động BDGV và quản lý hoạt động BDGV THPT, từ đó xác định được các giải pháp quản lý hoạt động BDGV trong bối cảnh đổi mới giáo dục Việt Nam

7.1.2 Tiếp cận thực tiễn

Phân tích thực tiễn về những phẩm chất, năng lực người GV THPT Đồng thời phân tích thực tiễn từ công tác lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra kết quả thực hiện kế hoạch BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

7.1.3 Tiếp cận theo chuẩn nghề nghiệp GV THPT

Việc tiếp cận theo chuẩn nghề nghiệp để thấy được phẩm chất, năng lực của đội ngũ GV trường THPT đã đạt được ở mức độ nào so với chuẩn,

từ đó, xác định được những yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, thái độ cần có của người GV trước yêu cầu đổi mới GDPT, đồng thời, giúp nhà quản lý có giải pháp quản lý hiệu quả

7.1.4 Tiếp cận chức năng quản lý

Tiếp cận theo chức năng quản lý cho phép xác định được mục đích, nội dung, phương pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng GV THPT, cũng như các chủ thể quản lý và phân cấp quản lý hoạt động này ở các địa phương

7.2 Phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Trong luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phân tích

- tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa …các vấn đề lý luận có liên quan trong các nguồn tài liệu, nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng

cơ sở lý luận quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

7.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Điều tra bằng bảng câu hỏi

- Phương pháp chuyên gia

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động

- Phương pháp khảo nghiệm

7.2.3 Nhóm các phương pháp xử lý số liệu

- Sử dụng phần mềm Excel và SPSS để nhập và xử lý thống kê mô tả

- Sử dụng các phần mềm để thiết kế sơ đồ, bảng biểu, đồ thị

8 Luận điểm bảo vệ

8.1 BDGV THPT là hoạt động nhằm nâng cao chất lượng GD, đáp ứng yêu cầu đổi mới GD Do đó, việc quản lý hoạt động BDGV THPT là một trong những yêu cầu khách quan để người GV THPT thực hiện nhiệm

vụ của mình trong đổi mới GD ở Việt Nam

8.2 Quản lý hoạt động BDGV THPT được phân cấp và phối hợp tổ chức thực hiện từ Bộ đến trường, trong bối cảnh đổi mới GD ở Việt nam Hiệu quả quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ phụ thuộc vào hiệu quả vận hành từng thành tố cấu trúc của quá trình quản lý,

từ khâu lập kế hoạch; đến việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch BDGV, trên cơ sở đạt được mục tiêu hoạt động BDGV là phát triển phẩm chất, năng lực mới ở người GV, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ mới với sự đầu tư nguồn lực hợp lý 8.3 Các giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ được đề xuất dựa trên yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực trong nhân cách người GV THPT trong giai đoạn tới Các giải pháp được

đề xuất nhằm tăng cường những yếu tố có ảnh hưởng thuận lợi và hạn chế những ảnh hưởng không thuận lợi đến quản lý hoạt động BDGV THPT, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

9 Đóng góp mới của luận án

- Về mặt lý luận: Trên cơ sở tổng hợp, phân tích, đánh giá các kết quả nghiên cứu, luận án góp phần làm rõ hệ thống khái niệm công cụ, xây dựng khung lý luận cần thiết cho quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

- Về mặt thực tiễn: Luận án đã làm sáng tỏ thực trạng hoạt động BDGV, thực trạng quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục Việt Nam; từ đó chỉ ra được thành công, hạn chế, xác định đúng các nguyên nhân của thực trạng, làm cơ sở để đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT, các giải pháp bao gồm:

Thứ nhất, Tổ chức xây dựng khung năng lực của người GV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Thứ hai, Lập kế hoạch hoạt động BDGV theo khung năng lực của người GV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Thứ ba, Triển khai thực hiện các hoạt động BDGV theo khung năng lực GV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Thứ tư, Chỉ đạo đánh giá hoạt động BDGV THPT về đổi mới GD theo bộ tiêu chí và quy trình chặt chẽ

Thứ năm, Đảm bảo các điều kiện để quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

10 Cấu trúc của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông

Chương 3: Giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung

học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Những kết quả nghiên cứu có thể kế thừa:

- Các nghiên cứu đều khẳng định đội ngũ GV nói chung, đội ngũ GV trường THPT nói riêng có vị trí, vai trò quan trọng, quyết định chất lượng

GD và hiệu quả hoạt động của nhà trường Do sự vận động và phát triển

liên tục của khoa học chuyên ngành, khoa học GD và QLGD trước yêu cầu mới của sự phát triển kinh tế- xã hội, đội ngũ GV cần phải được thường xuyên BD, cập nhật và nâng cao trình độ, kỹ năng sư phạm để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình Vì vậy, BDGV và quản lý hoạt động BDGV THPT cũng được các nghiên cứu coi là một lĩnh vực quan trọng của công tác quản

lý GD và quản lý trường học hiện nay

- Các nghiên cứu về hoạt động BDGV đều được triển khai theo định hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và xã hội hóa hoạt động BDGV nhằm đáp ứng tốt nhất các yêu cầu về đội ngũ GV của ngành và các địa phương Trong bối cảnh đổi mới GD ở Việt Nam, các nghiên cứu trên đã tập trung làm rõ mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức và cách đánh giá hoạt động BDGV và đã đề xuất một số giải pháp cơ bản để nâng cao hiệu quả và chất lượng của hoạt động BDGV trường THPT nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

- Những nghiên cứu về quản lý hoạt động BDGV trước yêu cầu đổi mới GD ở Việt Nam phần lớn tiếp cận theo hướng chức năng quản lý, và được các nhà nghiên cứu đặc biệt xem trọng, từ đó có những giải pháp quản

lý thiết thực và khá hiệu quả trong công tác quản lý hoạt động BDGV hiện nay, đáp ứng chủ trương đổi mới giáo dục ở nước ta

Những vấn đề chưa được giải quyết triệt để trong các nghiên cứu

Vẫn còn ít những nghiên cứu quan tâm một cách hệ thống đến tăng cường vai trò của địa phương (Sở, trường) trong quản lý hoạt động BDGV trong bối cảnh đổi mới giáo dục Việt Nam Chính vì vậy, các giải pháp BDGV THPT được đề xuất vẫn mang tính hàn lâm, chưa sát thực với yêu cầu đổi mới GDPT ở Việt Nam nói chung và nhu cầu thực hiện nhiệm vụ mới của người GV, điều kiện thực tế của địa phương và các nhà trường nói riêng

Những vấn đề cần phải tiếp tục nghiên cứu

- Nghiên cứu xác định các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động BDGV THPT theo hướng tăng cường phân cấp quản lý từ trung ương xuống địa phương, cụ thể, tăng cường vai trò của Sở GD&ĐT và trường THPT hiện nay

- Các giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT phải giúp cho hoạt động BDGV thực hiện tốt mục tiêu bồi dưỡng- phát triển năng lực mới đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của người GV trong đổi mới GDPT hiện nay

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Bồi dưỡng

BD được hiểu là hoạt động đảm bảo năng lực của đội ngũ luôn phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của hệ thống trong điều kiện có sự biến đổi liên tục của hệ thống và môi trường, giúp chuyển hệ thống đến trạng thái

mới thích ứng với những hoàn cảnh mới Như vậy, BD hiểu theo nghĩa rộng

là quá trình giáo dục, đào tạo nhằm hình thành nhân cách và những phẩm chất riêng biệt của nhân cách theo định hướng mục đích đã chọn Còn hiểu theo nghĩa hẹp thì bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật kiến thức, kỹ năng còn thiếu hoặc đã lạc hậu, nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể nào đó

1.2.2 Hoạt động bồi dưỡng giáo viên

Hoạt động BDGV diễn ra khi cá nhân và nhà trường có nhu cầu cần được bổ sung kiến thức, kỹ năng còn thiếu, đã lạc hậu hoặc cần nâng cao kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của người GV, từ đó giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác giảng dạy, giáo dục HS của người GV

1.2.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên

Quản lý hoạt động BDGV THPT là hệ thống các tác động hướng đích của chủ thể quản lý đến khách thể (đối tượng) quản lý nhằm đảm bảo hoạt động BDGV THPT diễn ra đúng hướng, thực hiện thành công mục tiêu

BD

1.2.4 Giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT

Giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT là việc lựa chọn các cách thức tác động của các cấp quản lý đến hoạt động BDGV THPT nhằm tạo điều kiện cho GV phát triển năng lực nghề nghiệp trên cơ sở chi phí đầu

tư hợp lý về nguồn lực cho hoạt động bồi dưỡng

1.3 Hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.3.1 Những yêu cầu của đổi mới giáo dục

1.3.1.1 Đổi mới chương trình giáo dục

1.3.1.2 Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của người giáo viên trong

bối cảnh đổi mới giáo dục

- Về phẩm chất

Ngoài những yêu cầu về phẩm chất người GV THPT theo Chuẩn nghề nghiệp, chương trình GDPT mới đặt ra 3 nhóm giá trị cốt lõi cần giáo dục cho học sinh phổ thông: yêu thương, tính tự chủ và trách nhiệm

- Về kiến thức

Kiến thức của GV cần được BD: Kiến thức về phát triển chương trình GD nhà trường và chương trình môn học theo định hướng phát triển năng lực; Kiến thức về chủ đề môn học, về nội dung và cấu trúc môn học; Kiến thức về Tâm lý học lứa tuổi và sư phạm; về lý luận và phương pháp dạy học/giáo dục HS, về đánh giá hoạt động và kết quả GD theo định hướng phát triển năng lực; Kiến thức chung về văn hóa, lịch sử, triết học, xã hội học…

- Về năng lực sư phạm

Giáo viên phải nắm vững chương trình giáo dục, đánh giá được ưu

và hạn chế trong việc thực hiện chương trình, phát hiện các rào cản và điều chỉnh kịp thời để chương trình phù hợp tối đa với điều kiện của trường, lớp, của HS trong lớp, nhằm đảm bảo thực hiện thành công mục tiêu GD

1.3.2 Đổi mới hoạt động bồi dưỡng giáo viên THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.3.2.1 Mục tiêu BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Mục tiêu hoạt động BDGV trong bối cảnh đổi mới giáo dục phải được xây dựng dựa trên khung năng lực của người GV THPT thông qua các bước: đánh giá mức độ năng lực hiện tại trên cơ sở khung năng lực cần có, phát hiện các lệch lạc so với yêu cầu về năng lực, xác định mục tiêu bồi dưỡng Đây chính là điểm mới trong xây dựng mục tiêu bồi dưỡng

1.3.2.2 Chương trình và nội dung BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

- BD về tư tưởng chính trị, đường lối quan điểm phát triển GD của Đảng và Nhà nước về đạo đức và lối sống của người GV

- BD kiến thức pháp luật do sự thay đổi của một số luật định nhằm đáp ứng với điều kiện cụ thể vào từng thời điểm cụ thể

- BD kiến thức về quản lý lớp học và môn học như xây dựng Chương trình môn học, lập kế hoạch giảng dạy, tổ chức giảng dạy, chỉ đạo

và kiểm tra, đánh giá công tác giảng dạy của GV THPT

- BD chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, nên tổ chức theo định kỳ và thường xuyên, đặc biệt là nội dung BD về đổi mới Chương trình GDPT mới, đổi mới mục tiêu, nội dung, Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, đánh giá kết quả học tập, cách thức sử dụng sách giáo khoa mới…

- BD về văn hóa, ngoại ngữ, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy

- BD về các kỹ năng mềm của người GV THPT để thực hiện tốt Chương trình GDPT mới

1.3.2.3 Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Ở trường THPT hiện nay có thể áp dụng một số phương thức BD như: Thuyết trình một chủ đề ngắn; mời chuyên gia về trình bày, báo cáo;

BD thông qua hoạt động thực tiễn như dự giờ, thao giảng, thảo luận, thực hành, tham quan học tập kinh nghiệm, luân chuyển công việc, tham gia câu lạc bộ; BD thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và BD bằng cách

tự học

1.3.2.4 Đánh giá kết quả BDGV THPT

Công tác đánh giá kết quả BDGV THPT muốn đạt hiệu quả cao, trong bối cảnh đổi mới giáo dục thì cần có những tiêu chí đánh giá cũng như có quy trình đánh giá kết quả BDGV THPT một cách phù hợp

1.4 Quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.4.1 Định hướng quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.4.2.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên

Lập kế hoạch BD là việc xây dựng các mục tiêu, tính toán, xác định phương hướng hoạt động và phát triển đội ngũ GV trong một thời gian nhất định, đề ra các kết quả cần đạt được trong tương lai để trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.4.2.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch BDGV

- Thành lập và nâng cao vai trò quản lý của ban chỉ đạo BDGV THPT

- Tổ chức triển khai chương trình và sách giáo khoa mới

- Tổ chức dạy học theo đặc trưng môn học, mỗi môn học đều có đặc trưng của nó

- Tổ chức bồi dưỡng các lớp nâng cao trình độ chuyên môn nghề nghiệp và phát triển năng lực sư phạm dành cho GV

- Tổ chức sử dụng trang thiết bị trong dạy học các môn học

- Tổ chức các lớp học dành các đối tượng chuyên biệt

1.4.2.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch BDGV

- Trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của các cấp về BDGV THPT, các trường THPT cần xây dựng các văn bản cụ thể, phù hợp với điều kiện thực

tế của trường mình và nhu cầu thực tế đối với GV của trường

- Sở GD&ĐT chỉ đạo và có sự hướng dẫn cụ thể đến các trường THPT về việc xây dựng kế hoạch BD, đảm bảo về quy mô, cơ cấu theo yêu cầu của ngành, sự hợp lý, đồng đều, tránh tình trạng chỉ đạo thực hiện ồ ạt,

ảnh hưởng đến hiệu quả BD

1.4.2.4 Kiểm tra, đánh giá kết quả BDGV

Kiểm tra, đánh giá kết quả BD nhằm giúp cho CBQL và GV các trường THPT có cơ sở để nhìn nhận lại bản thân đã thực hiện được những nhiệm vụ gì, thực hiện đến mức độ nào và còn phải làm những gì nữa để đáp ứng yêu cầu công tác trong công việc hàng ngày của mình và trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.4.2.5 Đảm bảo các điều để thực hiện quản lý hoạt động BDGV trong bối cảnh đổi mới giáo dục

b Sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và của địa phương

c Sự phát triển của khoa học - công nghệ tác động đến giáo dục

1.4.4.2 Những yếu tố chủ quan

a Nhận thức của CBQL và GV về hoạt động bồi dưỡng

b Năng lực quản lý nhà trường của Hiệu trưởng trường THPT

c Môi trường sư phạm lành mạnh và các điều kiện phục vụ hoạt động bồi dưỡng GV THPT

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1 đã trình bày tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước

có liên quan đến hoạt động BD và quản lý hoạt động BD, xây dựng hệ thống khái niệm công cụ cho nghiên cứu đề tài trong bối cảnh đổi mới GD

và yêu cầu năng lực thực hiện nhiệm vụ mới của người GV THPT Chương

1 cũng đã xây dựng những nội dung chủ yếu của hoạt động BDGV THPT như: những vấn đề về đổi mới GD ở Việt Nam và yêu cầu đối với người

GV THPT; Mục tiêu, nội dung, phương pháp và đánh giá kết quả hoạt động BDGV THPT Bên cạnh đó, tác giả cũng đã xây dựng những nội dung chủ yếu của việc quản lý hoạt động BDGV THPT hiện nay như: Định hướng quản lý hoạt động BDGV THPT; Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch BDGV THPT và quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động BDGV THPT Để quản lý hoạt động BDGV THPT được thực hiện đồng bộ và có hiệu quả, ngoài những nhân tố nội tại thì cần phải nghiên cứu những nhân tố bên ngoài nhằm giúp cho việc quản lý hoạt động BDGV được thực hiện thiết thực và có chiều sâu hơn và phù hợp với điều kiện thực tế của nước ta hiện nay, đáp ứng được nhu cầu cần được BD của GV THPT hiện nay

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ

TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

2.1 Tổ chức nghiên cứu thực trạng

2.1.1 Mục đích nghiên cứu thực trạng

2.1.2 Nội dung nghiên cứu thực trạng

- Đánh giá thực trạng nhận thức về hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

- Đánh giá thực trạng hoạt động BDGV THPT trong thời gian qua nhằm trong bối cảnh đổi mới giáo dục

- Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

2.1.3 Đối tượng và địa bàn nghiên cứu, khảo sát

Đối tượng khảo sát bao gồm 276 CBQL cấp Sở, CBQL phòng ban thuộc Sở và BGH các trường THPT; 865 GV THPT tại các địa phương thuộc khu vực Đông Nam Bộ: Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh

2.1.4 Phương pháp nghiên cứu thực trạng

2.2 Kết quả nghiên cứu thực trạng

2.2.1 Khái quát về tình hình KTXH khu vực Đông Nam Bộ 2.2.2 Thực trạng hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

2.2.2.1.Thực trạng về nhận thức của đội ngũ CBQL và GV về hoạt động BDGV THPT

Kết quả khảo sát cho thấy, đa số CBQL và GV đều đánh giá về nhận thức trong việc quản lý hoạt động BD GV THPT ở các trường hiện nay đang ở mức trung bình Một số tiêu chí được đa số đối tượng khảo sát đánh giá ở mức trung bình trong luận án như: Nhận thức về vai trò, ý nghĩa của hoạt động BD GV trong bối cảnh mới (73,1%); Nhận thức về tính đa dạng

và hiệu quả của các hình thức BD, đặc biệt là tự BD (71,6%); Nhận thức về cách thức tiến hành BD GV(65,3%); Nhận thức về nhu cầu được BD của

GV (60,5%); Nhận thức về khả năng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của GV (phẩm chất, năng lực) (67,3%)

2.2.2.2 Thực trạng về phẩm chất và năng lực của người GV THPT

Đa số GV THPT hiện nay được đánh giá tốt về phẩm chất đạo đức, lối sống tốt; chấp hành tốt chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước; có

ý thức cao trong việc tham gia các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ trong

và ngoài nhà trường; tích cực tham gia xây dựng tập thể sư phạm vững mạnh toàn diện; luôn sẵn sàng hỗ trợ và giúp đỡ HS; phấn đấu hoàn thành

tốt các công việc được giao; tham gia đầy đủ các nội dung BD thường xuyên của ngành; luôn học hỏi và giúp đỡ đồng nghiệp thực hiện tốt các nhiệm vụ của người GV

Tuy nhiên, ở một số tiêu chí khác như: GV tích cực nâng cao trình

độ chuyên môn nghiệp vụ của bản thân; tích cực cải tiến PPDH để nâng cao chất lượng dạy học cho HS; GV trao đổi với nhau trong chuyên môn và tính công bằng trong giảng dạy và đánh giá thì đa số GV THPT hiện nay được đánh giá ở mức khá Việc GV THPT chưa được đánh giá tốt về việc tích cực cải tiến PPDH để nâng cao chất lượng DH cho HS chủ yếu xuất phát từ:

- Một số GV lớn tuổi, ít quan tâm phấn đấu để nâng cao trình độ

- Một vài GV tiếp cận với phương pháp mới còn nhiều hạn chế

- Một số GV mới ra trường thì hạn chế kinh nghiệm

2.2.2.3 Thực trạng xây dựng và thực hiện mục tiêu BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

a Về xây dựng mục tiêu bồi dưỡng

Đa số GV và CBQL đều nhìn nhận rằng, việc xây dựng mục tiêu BD đối với họ là không thường xuyên, chỉ thỉnh thoảng mới xây dựng mục tiêu

BD (83,5%) Điều này cho chúng ta thấy hoạt động xây dựng mục tiêu BD

ở Sở và các trường THPT hiện nay chưa được quan tâm đúng mức, chủ yếu

là khi nào GV có nhu cầu được BD thì khi đó mới xây dựng kế hoạch BD, chứ phần lớn các trường chưa định hướng mục tiêu BD rõ ràng và thực hiện cũng chưa thường xuyên Thực tế cho thấy, việc xây dựng mục tiêu của Sở phần lớn dựa trên những gì sẵn có, chưa chú trọng hướng đến chương trình GDPT mới

b Về thực hiện mục tiêu bồi dưỡng

Đối với việc thực hiện mục tiêu BD, đa số GV và CBQL đều đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu ở mức khá Để thực hiện tốt mục tiêu trong giai đoạn sắp tới nhằm thực hiện chương trình GDPT mới, các trường THPT trong quá trình xây dựng và thực hiện mục tiêu BDGV THPT cần quan tâm đến mục tiêu BD phải xuất phát từ nhu cầu BD của GV và yêu cầu thực tiễn của GD địa phương theo nhiệm vụ năm học, đồng thời có sự đối chiếu với đánh giá chuẩn nghề nghiệp của GV để trong quá trình tổ chức thực hiện xác định rõ nội dung, hình thức BD sao cho phù hợp

2.2.2.4 Thực trạng thực hiện nội dung BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Trên 50% số lượng GV và CBQL được khảo sát đều đánh giá là chất lượng đạt được ở mức khá, tức là ở mức tương đối chấp nhận được, chứ các nội dung được BD chưa hoàn toàn đạt được chất lượng tốt Điều này cho chúng ta thấy rằng, những nội dung cần được BD ở các trường

THPT khi được xây dựng cần phải được đánh giá lại dựa trên những nhu cầu cần được BD chứ không nên chỉ thực hiện cho đúng quy định

2.2.2.5 Phương pháp BDGV THPT

Những phương pháp được sử dụng thường xuyên và đạt hiệu quả cao bao gồm: Giảng dạy lý thuyết trên lớp; giảng dạy lý thuyết với phát vấn, thảo luận, thực hành trên lớp,giảng dạy lý thuyết, kết hợp với phát vấn, thảo luận trên lớp, tổ chức thực hành tại các cơ sở giáo dục; tổ chức cá hoạt động tại các cơ sở giáo dục, hướng dẫn quan sát, đánh giá, rút kinh nghiệm Đây lừ những phương pháp được áp dụng nhằm giúp người GV THPT tự phát hiện ra vấn đề và tự giải quyết rút ra bài học kinh nghiệm trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Những phương pháp được áp dụng thường xuyên nhưng hiệu quả chưa cao là: chỉ cung cấp tài liệu; cung cấp tài liệu học từ trước, trên lớp,

GV hướng dẫn tìm hiểu và giải quyết các vấn đề mới và khó trong tài liệu BD; và phương pháp phân nhóm, giao nhiệm vụ học tập và bố trí các nguồn lực cần thiết cho các nhóm làm việc, các nhóm báo cáo kết quả làm việc

Phương pháp BD được sử dụng không thường xuyên và ít hiệu quả

là phương pháp tổ chức các hoạt động BD sinh động và phù hợp Vì vậy, cần áp dụng phương pháp này thường xuyên hơn nữa và đặc biệt chú trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động bồi dưỡng GVTHPT nhằm đáp ứng

yêu cầu đổi mới chương trình GDPT trong tình hình mới như hiện nay

2.2.2.6 Hình thức tổ chức BDGV THPT

Kết quả khảo sát các hình thức tổ chức BDGV THPT về mức độ đạt được cho thấy tỷ lệ tốt còn rất thấp, chủ yếu được đánh giá ở mức trunh bình Như vậy rõ ràng hình thức tổ chức BD như hiện nay cũng cần được nghiên cứu và cần có những chương trình hành động cụ thể, phù hợp với mục tiêu, nội dung và phương pháp BD, đồng thời phù hợp với những nhu cầu và khả năng điều kiện BD của GV THPT ở nước ta hiện nay

2.2.3 Thực trạng quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

2.2.3.1 Thực trạng lập kế hoạch BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Kết quả khảo sát trên cho thấy hầu hết CBQL và GV đều đánh giá hoạt động lập kế hoạch của các trường đạt ở mức khá, thể hiện từ mục tiêu

và kế hoạch BD của Bộ, Sở và việc lập kế hoạch BD GV tại trường có định hướng theo từng giai đoạn ngắn hạn, dài hạn, đặc biệt đối với việc lập kế hoạch BD theo các chuyên đề môn học (soạn giảng, dự giờ, thi GV dạy giỏi) thì việc lập kế hoạch được đánh giá là tốt chiếm tỷ trọng còn thấp