Vì vậy, tiết dạy ngữ pháp của giáo viên thường không đảm bảo theo phương pháp mới: Dạy ngoại ngữ theo hướng giao tiếp, đồng thời cũng không phát huy được tính tích cực, chủ động của học
Trang 1MỤC LỤC
Trang
2 Thực trạng việc dạy, học tiết Self-check của học sinh lớp 5
trường TH Bình Minh
3
3 Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết
“Self-check” tiếng Anh lớp 5
3
DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
1 TH: Tiểu học
2 SGK: Sách giáo khoa
Trang 2I ĐẶT VẤN ĐỀ
Bên cạnh từ vựng thì ngữ pháp cũng là một nội dung không thể thiếu trong quá trình học cũng như là sử dụng ngôn ngữ Nó đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình giao tiếp bởi ngữ pháp gắn kết từ vựng theo một quy tắc thống nhất và đảm bảo tính lôgic và khoa học của ngôn ngữ Vì vậy, tiết học ôn tập ngữ pháp là một tiết học rất quan trọng đối với cả giáo viên và học sinh
Để dạy ngữ pháp có hiệu quả, giáo viên cần linh động chọn lọc phương pháp và kĩ thuật dạy sao cho đạt được mục đích yêu cầu của bài học Ngoài ra, giáo viên cũng phải giải thích cho học sinh hiểu tầm quan trọng của việc học ngữ pháp Từ đó các em có thể sử dụng ngôn ngữ một cách có ý nghĩa và diễn đạt được đúng điều mà mình muốn giao tiếp Quan trọng nhất là học sinh hiểu được hình thái và ý nghĩa của những điểm ngữ pháp đang học để có thể sử dụng qua các hình thức Nghe - Nói - Đọc - Viết
Tuy nhiên, để giảng dạy thành công một tiết dạy ôn tập ngữ pháp (Self-check) không phải là một điều dễ dàng Giáo viên thường sa vào phương pháp cũ: dạy ngữ pháp đơn thuần mà không chú ý phát triển các kỹ năng cho học sinh Vì vậy, tiết dạy ngữ pháp của giáo viên thường không đảm bảo theo phương pháp mới: Dạy ngoại ngữ theo hướng giao tiếp, đồng thời cũng không phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinh trong quá trình tiếp nhận và
sử dụng ngôn ngữ mới
Qua thực tế giảng dạy, tôi đã học tập, tìm tòi và rút ra một số kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả các tiết dạy ôn tập ngữ pháp Vì vậy, tôi đã tiến
hành nghiên cứu để tài “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết “Self-check” tiếng Anh lớp 5”.
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
1 Cơ sở lý luận của vấn đề.
Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy chương trình tiếng anh 5 cũng giống như những khối lớp khác là được thiết kế theo đường xoáy ốc Kiến thức của các bài đều xoay quanh các chủ đề gần gũi với học sinh và có mối liên hệ với nhau Chương trình Tiếng anh lớp 5 được thiết kế cứ sau 3 đơn vị bài học thì sẽ có 1 tiết ôn tập ngữ pháp (Self-check) để hệ thống lại toàn bộ nội dung ngữ pháp cơ bản của 3 bài học đó Do đó, mỗi tiết Self-check thường khá dài và có nhiều nội dung kiến thức
Lý do trên cho thấy việc phân loại và chọn lọc các hoạt động, các kĩ thuật giảng dạy để vận dụng phù hợp vào từng bài tập là việc làm mang ý nghĩa quan trọng quyết định sự thành công và hiệu quả của tiết dạy Bên cạnh đó, việc thiết kế kế hoạch giảng dạy hợp lí cho từng tiết sẽ giúp giáo viên chủ động được thời gian trên lớp, linh hoạt trong các hoạt động dạy học, cũng như hướng dẫn được cho học sinh kết hợp hợp lý giữa việc học tập ở nhà cũng như ở lớp của học sinh, sao cho quỹ thời gian được tận dụng hợp lí nhất, hiệu quả nhất
Chính vì vậy, việc tìm ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả của việc dạy và học tiếng Anh trong các tiết ôn tập ngữ pháp (Self-check) là cần thiết và phù hợp với thực tiễn
Trang 32 Thực trạng việc dạy, học tiết Self-check của học sinh lớp 5 trường
TH Bình Minh.
2.1 Thuận lợi.
Về phía học sinh: Trường TH Bình Minh có 2 lớp 5, với tổng số học sinh
là 46 Một số học sinh có tinh thần học tập tương đối tốt, thích thú với môn học Các em nắm kiến thức của từng tiết học và vận dụng thực hành những kiến thức
đó trong tiết Self-check tương đối tốt.
Về phía giáo viên: Hiện nay có nhiều sách tham khảo cũng như giáo trình bồi dưỡng nghiệp vụ bổ trợ tích cực cho việc giảng dạy theo phương pháp đổi mới của giáo viên dạy ngoại ngữ Bên cạnh đó, hằng năm Phòng Giáo dục cũng tổ chức các lớp học bồi dưỡng chuyên môn, phương pháp mới cho giáo viên, tổ tiếng Anh cũng tổ chức sinh hoạt chuyên môn hàng tháng, nhằm giúp đội ngũ giáo viên dạy ngoại ngữ có thể tiếp cận, sử dụng phương pháp mới hiệu quả nhất Cùng với sự lỗ lực của bản thân, tôi cũng luôn cố gắng học hỏi, tìm tòi các kỹ thuật, phương pháp dạy học nhằm nâng cao nghiệp vụ và vận dụng có hiệu quả trong quá trình giảng dạy Đặc biệt với vấn đề học tập ngữ pháp của học sinh tôi luôn cố gắng đổi mới phương pháp dạy và kết hợp các kỹ thuật mà theo tôi là phù hợp với nội dung bài học, phù hợp với mức độ của học sinh nhằm phát huy tính tích cực của các em và giúp các em thu được hiệu quả cao nhất
trong tiết học Self-check.
2.2 Khó khăn.
Về phía học sinh: Một số em nhận thức còn chậm, kinh tế gia đình khó khăn Do đó, điều kiện để các em học tập còn nhiều hạn chế Hơn nữa, các em không có vốn kiến thức từ những năm học trước cộng với việc lơ là, không nắm
bắt được kiến thức của từng tiết học Vì vậy, các em cảm thấy tiết học Self-check tương đối khó và hiệu quả của tiết học còn thấp.
Về phía giáo viên: Trong các tiết dạy Self-check tôi đã chỉ tập trung vào
mục tiêu làm thế nào để hoc sinh làm được các bài tập mà chưa chú ý đến phát triển năng lực và các kỹ năng cho học sinh Hơn nữa, tôi không chọn được những kĩ thuật, hoạt động giảng dạy phù hợp với bài tập, với yêu cầu rèn luyện
kĩ năng của bài tập khiến bài dạy không đạt hiệu quả, học sinh khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và thực hành ngôn ngữ
3 Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết “Self-check” tiếng Anh lớp 5.
Làm bài tập ngữ pháp là phần quan trọng và cần thiết trong quá trình gắn kết lý thuyết với thực hành, đặt nền móng để học sinh có thể giao tiếp đúng ngữ pháp Để hình thành kỹ năng tiếp cận và luyện tập ngữ pháp cho học sinh đòi hỏi một quá trình lâu dài, song với một tiết học 35 phút để có giờ dạy ngữ pháp đạt kết quả cao đòi hỏi phải có sự vận dụng, phối hợp các bước, các biện pháp dạy ngữ pháp một cách linh hoạt, đồng thời phải có sự phân bố thời gian hợp lí cho từng bước
Các bài Self-check trong chương trình SGK tiếng Anh lớp 5 được thiết
kế với cùng một hình thức, theo thứ tự kỹ năng nghe, kiến thức ngôn ngữ, kỹ
Trang 4sinh đã có một tiết để ôn tập lại ngữ pháp của ba bài trước, giáo viên cần tập trung vào những nội dung ngữ pháp có trong các bài tập ở phần Self-check Đối với các bài tập thì giáo viên yêu cầu học sinh hoạt động theo cặp đôi hoặc nhóm
để tìm hiểu về yêu cầu cũng như nội dung của bài tập Cụ thể với từng bài tập, tôi đã tiến hành như sau:
3.1 Bài tập ôn kỹ năng nghe
Giáo viên yêu cầu học sinh hoạt động theo cặp đôi hoặc nhóm để tìm hiểu về yêu cầu cũng như nội dung của bài tập Các em trao đổi, thảo luận dưới
sự hướng dẫn của giáo viên để tìm ra những điểm khác biệt, những từ khoá quan trọng trong mỗi câu Từ đó giúp các em dễ dàng hơn khi bước vào phần nghe chính để làm bài tập
Ví dụ: Bài tập 1 (Tick (√) the sentences you hear) trong bài Self-check 1 Với bài tập này, học sinh dễ dàng hiểu được yêu cầu của bài là phải nghe
và chọn câu được nhắc đến trong lời băng Những cặp câu trong bài tập này chỉ khác nhau ở từ khoá Vì vậy, để làm bài nghe tốt, học sinh phải nhận ra được các
từ khoá đó và tập trung vào nghe từ khoá đó
Câu 1: HS nhận ra được điểm khác nhau là từ “England” và “London” Câu 2: Sự xuất hiện của cặp “English” và “Vietnamese”
Câu 3: Từ khoá là “October” và “November”
Câu 4: HS tìm được cặp từ khác nhau là “father” và “mother”
Câu 5: Cặp từ “singer” và “teacher” là cặp từ mà HS cần tìm thấy
Giáo viên cũng có thể thay thế bài tập chọn đáp án bằng bài tập điền từ còn thiếu để giúp các em làm quen với nhiều dạng bài tập hơn và hoàn thiện hơn
về kĩ năng nghe và viết
3.2 Bài tập ôn kiến thức ngôn ngữ
Sau khi trao đổi, định hướng và hướng dẫn học sinh được cách nhận biết đáp án phù hợp để làm bài tập (Ví dụ: Bài tập 3: Select and tick (√) the letter A,
B, C or D, trong bài Self-check 2: Câu 1, các em nhìn thấy từ now, đằng trước từ cần điền lại có động từ “to be”, vậy thì từ cần điền trong 4 đáp án chỉ có thể là động từ có đuôi “-ing” – “playing” Câu 5, các em thấy có từ “yesterday” trong câu, vậy thì hiển nhiên đáp án của câu này phải ở quá khứ - “did”), tôi dành 5 phút để các em tick (√) vào câu trả lời đúng Để kiểm tra đáp án của phần này, tôi không chữa bài theo cách thông thường là gọi học sinh lên bảng ghi đáp án
mà tôi gọi học sinh đọc cả câu có chứa đáp án của mình lên, các học sinh khác nghe, kiểm tra và nêu ý kiến của mình Điều này vừa giúp các em có thời gian luyện đọc, phát âm đồng thời quá đó rèn luyện được kỹ năng nói của học sinh đó
và kỹ năng nghe của các học sinh khác
3.3 Bài tập ôn kỹ năng đọc hiểu
3.3.1 Bài tập điền từ
Sau khi thảo luận học sinh tìm ra được cách dùng của các từ trong khung, đồng thời các em cũng phải tìm hiểu những từ xuất hiện quanh từ cần điền để có thể điền vào vị trí đúng
Ví dụ: Bài tập 4 (Complete the dialogue) trong bài Self-check 2 / 63
Trang 5Từ “football” dùng để chỉ một môn thể thao nên sẽ đứng sau từ “play” – play football
Từ “on” sẽ được sử dụng đứng trước các ngày trong tuần – on Thursday and Sunday
Từ “where” đứng đầu câu để tạo thành câu hỏi – Where do you play it?
Để nói về mức độ thường xuyên làm việc gì đó, hoặc trong câu hỏi về tần xuất làm gì – How often do you play it?
“favourite” là tính từ có nghĩa là “yêu thích” sẽ được trước danh từ để nói nên trò chơi yêu thích của các ban học sinh – It’s my favourite sport
Sau khi học sinh làm xong bài tập, tôi dành thời gian để các em thực hành lại đoạn hội thoại hoàn chỉnh giúp các em rèn luyện cách phát âm
3.3.2 Bài tập True/ False.
Sau khi học sinh đọc và phát hiện từ mới thì giáo viên sử dụng các thủ thuật dạy từ vựng để cung cấp nghĩa của từ cho học sinh (tranh ảnh, vật thật, ví
dụ, …) Giáo viên hướng dẫn học sinh các mẹo để làm bài tập này sao cho nhanh nhất
Ví dụ: Bài tập 5 – Self-check 2 /64
Để giới thiệu nghĩa của từ “uniforms”, giáo viên sử dụng luôn những bộ đồng phục các em đang mặc để giới thiệu từ Hoặc với từ “concert”, giáo viên
có thể sử dụng tranh ảnh đã chuẩn bị trước để các em đoán nghĩa
Trước khi làm bài tập True / False, tôi lưu ý học sinh: nội dung các câu trong bài tập sẽ đi theo đúng trình tự bài văn để các em dễ dàng tìm kiếm đáp án hơn Để làm được bài tập True/ False thì học sinh cũng phải nhận biết được điểm khác nhau giữa câu trong bài tập và câu trong đoạn văn hoặc những từ có nghĩa tương đương (giáo viên có thể cung cấp từ này khi giới thiệu từ vựng của bài: footballer = football player; like >< dislike)
Ví dụ: Bài tập 5 – Self-check 3 /92
Câu 1: Học sinh nhận ra được điểm khác nhau là từ “Vietnam” và
“England”
Câu 2: Có xuất hiện từ đồng nghĩa “footballer” và “football player”
Câu 3: Cặp từ trái nghĩa “like” và “dislike” là chìa khoá của đáp án
3.4 Bài tập ôn kỹ năng viết
Giáo viên đưa tình huống để học sinh liên hệ đến chủ đề của bài viết Học sinh đưa ra những dự đoán của mình về yêu cầu và cách làm của bài tập
Đây là bài viết văn nên giáo viên hướng dẫn kỹ học sinh, tránh trường hợp học sinh chỉ trả lời các câu hỏi một cách rời rạc mà không có sự liên kết
Giáo viên dành 5 phút cho các em học sinh thảo luận để trả lời các câu hỏi gợi ý
Sau đó, giáo viên gọi một vài học sinh trả lời các câu hỏi trước lớp để các em biết cách đưa ra thông tin Giáo viên cũng có thể sử dụng luôn tranh ảnh gợi ý tình huống để nói một bài mẫu cho học sinh Đây cũng chính là một bước viết nháp cho học sinh
Học sinh viết bài trong vòng 5 -7 phút, giáo viên quan sát bài làm của
Trang 6chung cho cả lớp Sau khi viết bài xong, các cặp chia sẻ và chấm chữa bài cho nhau Giáo viên có thể nêu 1 vài bài tiêu biểu (bao gồm cả bài tốt lẫn chưa tốt để các em rút kinh nghiệm) hoặc giáo viên thu bài về nhà chữa cho học sinh nếu không đủ thời gian
Ví dụ: Bài 6 – Self-check 3 / 92
Giáo viên sử dụng tranh để giới thiệu tình huống và tạo bài viết mẫu cho học sinh
I am going to visit Nha Trang this
summer vacation
I am going there with my family We
are going to go by plane
We are going to go swimming, visit
some famous places like Tri Nguyen
Aquarium, Yen Island, Tam Island…
I am going to eat a lot of delicious
food, especially seafood I am going to
buy some souvenirs for my friends
4 Hiệu quả thu được.
Qua quá trình giảng dạy và áp dụng sáng kiến “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết “Self-check” tiếng Anh lớp 5” tại đơn vị trường TH Bình Minh đối các tiết dạy bài “Self-check” ở lớp 5 cũng như các tiết ôn tập
ngữ pháp ở các khối lớp khác tôi luôn tạo được sự hứng thú và tham gia tích cực
từ học sinh, đồng thời tôi thực hiện được việc rèn luyện ngữ pháp theo phương pháp giao tiếp Chính vì vậy, nhiều học sinh nắm được kiến thức ngôn ngữ và nâng cao được khả năng vận dụng của các em Từ đó chất lượng bộ môn cũng được cải thiện Sau một thời gian áp dụng sáng kiến vào thực tế giảng dạy, tôi đã tiến hành khảo sát học sinh khối lớp 5 - khối lớp mà tôi tiến hành áp dụng sáng kiến và thu được kết quả đáng khích lệ:
Trang 710/46 (21,7%) học sinh tiếp cận và vận dụng các kiến thức để làm bài tập
phần Self-check ở mức độ tốt.
31/46 (67,4%) học sinh tiếp cận và vận dụng được các kiến thức để làm
bài tập phần Self-check.
5/46 (10,9%) học sinh gặp khó khăn trong việc tiếp cận và vận dụng các
kiến thức để làm bài tập phần Self-check.
III KẾT LUẬN.
Khi áp dụng sáng kiến “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết
“Self-check” tiếng Anh lớp 5” vào thực tế đã góp phần nâng cao chất lượng dạy
và học Học sinh có thái độ tương đối tốt trong quá trình học tập bộ môn, hình thành và phát triển các kỹ năng cơ bản của ngôn ngữ mới Học sinh đã biết thực hành các kỹ năng nghe – nói – đọc – viết một cách hoàn thiện hơn Đồng thời
học sinh cũng có hứng thú hơn trong các tiết Self-check, từ đó chất lượng bộ
môn Tiếng Anh ở trường tôi cũng được cải thiện
Trong quá trình tiến hành sáng kiến, tôi không chỉ đơn thuần tiến hành ở
khối lớp 5 mà tôi còn vận dụng vào các tiết Review ở lớp 3, 4 và cũng đã thu được những hiệu quả nhất định Với sáng kiến “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiết “Self-check” tiếng Anh lớp 5”, chúng ta có thể áp dụng ở tất
cả các khổi lớp trong trường cũng như áp dụng ở các đơn vị trường khác trong
và ngoài Thành phố có cùng điều kiện
* Bài học kinh nghiệm.
Nói tóm lại, với những gì tôi đã làm cũng không ngoài mục đích giảng dạy hiệu quả bộ môn tiếng Anh theo phương pháp giao tiếp với SGK hiện hành Bên cạnh việc ôn tập lại kiến thức ngữ pháp cho học sinh, tôi quan tâm việc tìm hiểu từng loại bài tập để chọn ra một kĩ thuật tiến hành hoạt động dạy - học trên lớp sao cho tích hợp được cả các kỹ năng ngôn ngữ, nhằm đạt hiệu quả với từng tiết dạy Sự linh hoạt, chú ý thay đổi các thủ thuật, chọn hoạt động phù hợp, phân bố thời gian hợp lí - kích thích sự hứng thú học tập của học sinh là mục tiêu tôi hướng đến Và qua thời gian thực hiện sáng kiến, tôi đã đạt được kết quả khả quan
Trong quá trình thực hiện, tôi được sự ủng hộ từ tổ chuyên môn, tôi nhận được sự đồng tình cũng như những góp ý xây dựng của đồng nghiệp để hoàn thiện sáng kiến Tuy nhiên trong quá trình thực hiện sáng kiến tôi cũng gặp phải những khó khăn nhất định Đôi khi tôi tập trung để giải quyết toàn bộ nội dung
bài tập có trong phần Self-check trong khi có thể hướng dẫn học sinh tự luyện
tập ở nhà dẫn đến “cháy giáo án” Bên cạnh đó, vẫn còn một số học sinh không thực sự hợp tác trong quá trình học tập
Tuy nhiên, với lòng tâm huyết và tinh thần trách nhiệm - cuối cùng, đó chính là động lực thôi thúc, tôi cố gắng tìm những hướng đi tích cực để hoàn thành nhiệm vụ
* Kiến nghị, đề xuất.
Phòng GD&ĐT hỗ trợ Nhà trường trang bị phòng chức năng (có hệ thống âm thanh, tai nghe) để giáo viên có thể áp dụng các phương pháp và tổ
Trang 8chức các hoạt động theo đặc thù của bộ môn nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng dạy và học
Tôi xin chân thành cảm ơn!
ĐÁNH GIÁ CỦA NHÀ TRƯỜNG
Bình Minh, ngày 12 tháng 12 năm
2016
Người viết
Trương Thị Mùi
Trang 9NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 101 Sách giáo khoa Tiếng anh lớp 5 Nguyễn Quốc Tuấn NXB Giáo dục Việt Nam
2 Developing communication skills Pattison Cambridge University Press
3 Teach English Doff, Adrian Cambridge University Press
4 Hướng dẫn giảng dạy theo chương trình Tiếng Anh mới Tứ Anh NXB Giáo dục