Tình hình mắc tiêu chảy trên đàn lợn từ sau cai sữa đến hai tháng tuổi tại công ty TNHH MTV lợn giống lạc vệ, xã lạc vệ huyện tiên du tỉnh bắc ninh và thử nghiệm hai phác đồ điều trị

Nhằm đề ra các biện pháp phòng trị hạn chế phát sinh bệnh tiêu chảy ở lợn con sau cai sữa chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tình hình mắc tiêu chảy trên đàn lợn từ sau cai sữa đến

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

VÀ THỬ NGHIỆM HAI PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo: Chính quy Chuyên ngành: Thú y Khoa: Chăn nuôi Thú y Khoá học: 2011 – 2016

Thái Nguyên, năm 2015

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

VÀ THỬ NGHIỆM HAI PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo: Chính quy Chuyên ngành: Thú y Lớp: K43 - TY

Khoa: Chăn nuôi Thú y Khoá học: 2011 – 2016 Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Hùng Nguyệt Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Thái Nguyên, năm 2015

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực tập và thực hiện đề tài, bản thân tôi luôn luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, đặc biệt là các thầy cô trong Khoa Chăn nuôi Thú y

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình và các thầy cô đã động viên giúp

đỡ tôi tận tình trong suốt những năm học vừa qua và trong quá trình thực tập

tốt nghiệp Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới: TS Nguyễn Hùng Nguyệt, bộ

môn: Vi sinh vật – Giải phẫu – Bệnh lý – Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo tận tình tôi trong suốt thời gian thực tập Và tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô giảng dạy và nghiên cứu trong bộ môn Vi sinh vật – Giải phẫu – Bệnh lý – Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian thực tập

Tôi xin chân thành cảm ơn cán bộ, công nhân Công ty TNHH MTV lợn giống Lạc Vệ, xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh đã tạo điều kiện giúp

đỡ tôi trong suốt thời gian thực tập tại Công ty

Trong quá trình thực tập bản thân tôi không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong sự quan tâm góp ý của các thầy cô để tôi trưởng thành hơn trong công tác sau này

Kính chúc quý thầy cô sức khỏe và thành công trong công việc

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2015

Sinh viên

Nông Thị Hồng Nhung

LỜI NÓI ĐẦU

Thực tập tốt nghiệp là một khâu quan trọng không thể thiếu được trong chương trình đào tạo của các trường đại học

Trong thời gian thực tập người sinh viên được tiếp cận với thực tiễn sản xuất, rèn luyện tay nghề củng cố và nâng cao kiến thức chuyên môn, nắm được phương pháp nghiên cứu khoa học Đồng thời, thực tập tốt nghiệp cũng là thời gian để người sinh viên tự rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức, trang bị cho bản thân những hiểu biết về xã hội khi ra trường trở thành người cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn có năng lực công tác Vì vậy, thực tập tốt nghiệp rất cần thiết đối với mỗi sinh viên cuối khoá học trước khi ra trường

Xuất phát từ những đòi hỏi trên, được sự đồng ý của khoa Chăn nuôi Thú y, được sự phân công của thầy hướng dẫn và sự tiếp nhận của Công ty TNHH MTV lợn giống Lạc Vệ, xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

chúng tôi đã tiến hành đề tài: “Tình hình mắc tiêu chảy trên đàn lợn từ sau

cai sữa đến hai tháng tuổi tại Công ty TNHH MTV lợn giống Lạc Vệ, xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh và thử nghiệm hai phác đồ điều trị”

Trong thời gian thực tập được sự giúp đỡ nhiệt tình của chủ trại, cán bộ kỹ thuật và toàn bộ công nhân trong trại cùng với sự chỉ bảo tận tình của các thầy

và sự nỗ lực của bản thân, tôi đã hoàn thành tốt nhiệm vụ và thu được một số kết quả nghiên cứu nhất định

Do bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, kiến thức chuyên môn chưa sâu, kinh nghiệm thực tế chưa nhiều và thời gian thực tập còn ngắn nên trong bản khóa luận này của tôi không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Tôi kính mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của thầy, cô giáo cùng các bạn đồng nghiệp để bản khóa luận của tôi được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

DANH MỤC BẢNG

Trang

giống Lạc Vệ 27

Bảng 4.1.b Lịch tiêm phòng vắc xin cho lợn nái của Xí nghiệp lợn giống Lạc Vệ 28

Bảng 4.1.c Lịch tiêm phòng vắc xin cho lợn con của Xí nghiệp lợn giống Lạc Vệ 29

Bảng 4.2 Kết quả công tác phục vụ sản xuất 30

Bảng 4.3 Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy lợn con 31

Bảng 4.4 Tỷ lệ lợn con mắc bệnh tiêu chảy theo tuổi 33

Bảng 4.5 Tỷ lệ lợn con mắc bênh tiêu chảy theo giống 35

Bảng 4.6 Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy lợn con qua các tháng 36

Bảng 4.7 Kết quả điều trị bệnh lần 1(Bằng thuốc Genorfcoli và Enrotril-50) 38

Bảng 4.8 Tỷ lệ tái phát và thời gian tái phát 39

DANH MỤC HÌNH

Trang

lợn giống Lạc Vệ 31 Hình 4.2 Tỷ lệ lợn con mắc bệnh tiêu chảy theo tuổi 33 Hình 4.3 Biểu đồ tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy lợn con qua các tháng 36

MỤC LỤC

Trang

Phần 1 : MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 1

1.3 Ý nghĩa của đề tài 2

1.3.1 Ý nghĩa khoa học 2

1.3.1 Ý nghĩa trong thực tiễn 2

Phần 2 : TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 3

2.1 Cơ sở khoa học 3

2.1.1 Đặc điểm sinh trưởng, phát triển của lợn con 3

2.1.2 Đặc điểm sinh lý của lợn con 3

2.1.3 Một số hiểu biết về bệnh tiêu chảy 6

2.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 15

2.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 15

2.2.2 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài 18

Phần 3 : ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 21

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 21

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành 21

3.3 Nội dung nghiên cứu 21

3.4 Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi 21

3.4.1 Bố trí thí nghiệm 21

3.4.2 Phương pháp thu thập thông tin 22

3.4.3 Các chỉ tiêu theo dõi và cách tính các chỉ tiêu như sau: 22

Phần 4 : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 24

4.1 Công tác phục vụ sản xuất 24

4.1.1 Công tác vệ sinh phòng bệnh 24

4.1.2 Công tác điều trị bệnh ở lợn 29

4.1.3 Công tác khác 29

4.2 Kết quả nghiên cứu 31

4.2.1 Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy của lợn con ở Công ty TNHH MTV lợn giống Lạc Vệ 31

4.2.2 Tỷ lệ lợn con mắc bệnh tiêu chảy theo tuổi 33

4.2.3 Kết quả điều tra tình hình lợn con mắc bệnh tiêu chảy theo giống 35 4.2.4 Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy lợn con qua các tháng theo dõi 35

4.2.5 So sánh tác dụng của hai loại thuốc Genorfcoli và Enrotril-50 trong điều trị bệnh 38

4.2.6 Tỷ lệ tái phát và kết quả điều trị bệnh sau tái phát 39

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 40

5.1 Kết luận 40

5.2 Đề nghị 40

TÀI LIỆU THAM KHẢO 41

Phần 1

MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề

Ngành chăn nuôi ngày càng phát triển mạnh mẽ, trong đó ngành chăn nuôi lợn là một trong những ngành chiếm vị trí quan trọng Nó đáp ứng được thị hiếu của người tiêu dùng và mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi

Từ khi ngành chăn nuôi phát triển theo hướng công nghiệp được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước Từ đó làm cho số lượng lợn tăng rất nhanh chóng Để đảm bảo cho lợn sinh trưởng phát triển tốt đem lại hiệu quả kinh tế cao thì công tác phòng chống dịch bệnh rất được quan tâm kể từ khi sơ sinh đến lúc trưởng thành

Tuy nhiên trong chăn nuôi cũng không thể tránh được một số bệnh thường xuyên xảy ra Nhất là giai đoạn lợn con tách mẹ vì giai đoạn này lợn con rất mẫn cảm với mọi kích thích của ngoại cảnh, bệnh tiêu chảy rất dễ xảy

ra và khi xảy ra nó sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng, phát triển của lợn con Nếu không chữa trị kịp thời lợn sẽ chết rất nhanh gây thiệt hại đến ngành chăn nuôi

Từ thực tế trên để đánh giá tình hình nhiễm khuẩn gây nên bệnh tiêu chảy và khả năng mẫn cảm của lợn con giai đoạn sau cai sữa Nhằm đề ra các biện pháp phòng trị hạn chế phát sinh bệnh tiêu chảy ở lợn con sau cai sữa

chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tình hình mắc tiêu chảy trên đàn

lợn từ sau cai sữa đến hai tháng tuổi tại Công ty TNHH MTV lợn giống Lạc Vệ, xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh và thử nghiệm hai phác

đồ điều trị”

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

- Tìm ra nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy của lợn con sau cai sữa;

- Điều tra tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy của lợn con sau cai sữa;

- So sánh hiệu quả của hai loại thuốc Genorfcoli và Enrotril-50;

- Xác định phương pháp phòng và chữa bệnh tiêu chảy của lợn con sau cai sữa;

- Đưa ra phác đồ điều trị đạt kết quả và mang lại hiệu quả kinh tế nhất

1.3 Ý nghĩa của đề tài

1.3.1 Ý nghĩa khoa học

- Đề tài nghiên cứu về tình hình mắc tiêu chảy của lợn con sau cai sữa

có ý nghĩa khoa học là hiểu được các nguyên nhân dẫn đến bệnh;

- Đề tài nghiên cứu có ý nghĩa khoa học rất cao là hiểu được vi sinh vật gây bệnh tiêu chảy cho lợn con sau cai sữa;

- Đề tài nghiên cứu có ý nghĩa khoa học là tìm ra được mối quan hệ giữa cơ thể và môi trường gây nên tiêu chảy cho lợn con sau cai sữa

1.3.1 Ý nghĩa trong thực tiễn

- Đưa ra được biện pháp phòng và trị cho lợn con sau cai sữa mắc tiêu chảy có hiệu quả tốt, đã giúp cho người dân chăn nuôi lợn tin tưởng và vững lòng đầu tư cho chăn nuôi;

- Học hỏi kiến thức, kinh nghiệm, tập quán chăn nuôi hợp lý để bổ sung thêm kiến thức cho mình;

- Vận dụng tốt kiến thức đã học vào công tác phục vụ sản xuất và

phòng trị bệnh đàn lợn tại Công ty

Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

2.1 Cơ sở khoa học

2.1.1 Đặc điểm sinh trưởng, phát triển của lợn con

Đối với chăn nuôi gia súc nói chung và chăn nuôi lợn con nói riêng, lợn con khi tách mẹ nếu được chăm sóc tốt lợn con sẽ khỏe mạnh

Trong vòng 20 ngày đầu sau khi lợn con cai sữa, từ chỗ lợn con đang phụ thuộc vào lợn mẹ và thức ăn bổ sung, khi cai sữa lợn con phải sống độc lập và tự lấy dinh dưỡng từ bên ngoài để nuôi cơ thể

Theo Đào Trọng Đạt và cs (1995) [3] so với khối lượng sơ sinh thì khối lượng lợn con lúc 10 ngày tuổi tăng gấp 2 lần, lúc 21 ngày tuổi tăng gấp 4 lần, lúc 30 ngày tuổi tăng gấp 5 - 6 lần, lúc 40 ngày tuổi tăng gấp 7 - 8 lần, thì lúc 50 ngày tuổi tăng gấp 10 lần, lúc 60 ngày tuổi tăng gấp 12 - 14 lần

Do lợn con sinh trưởng nhanh nên quá trình tích lũy các chất dinh dưỡng mạnh Đặc biệt là các tổ chức như xương, cơ bắp và bộ máy tiêu hóa, cũng như cơ năng hoạt động của nó

Sức đề kháng của lợn con còn kém, nhạy cảm với các yếu tố của môi trường xung quanh làm cho lợn con dễ nhiễm bệnh tật, đặc biệt là các bệnh về đường tiêu hóa

Lợn con sống độc lập nên thường xảy ra hiện tượng nhớ mẹ, nhớ đàn,

và có thể cắn xé lẫn nhau để tranh dành thứ bậc trong đàn

2.1.2 Đặc điểm sinh lý của lợn con

* Cấu tạo và dung tích của đường tiêu hoá

Khi nghiên cứu sự phát triển đường tiêu hoá của lợn, nhiều tác giả đi đến kết luận: Cơ quan tiêu hoá của lợn con phát triển nhanh hơn các cơ quan khác

Cơ quan tiêu hoá của lợn con khi còn trong bào thai đã hình thành đầy

đủ nhưng dung tích còn nhỏ Lợn con 1 ngày tuổi, dạ dày nặng 4 - 5 gram, có thể chứa 25 - 40 gram sữa, ruột non nặng 40 - 50 g, dài 3,5 - 4 m, có thể chứa

100 - 110 gram sữa Lúc 10 ngày tuổi, dạ dày tăng gấp 3 lần (cả khối lượng và thể tích), 20 ngày tuổi nặng gấp 8 lần, dung tích ruột non tăng gấp bội, ruột già cũng tăng mạnh Ở 60 ngày tuổi, dạ dày và ruột non tăng gấp 60 lần lúc sơ sinh

* Đặc điểm tiêu hóa ở dạ dày

Theo Đoàn Thị Băng Tâm (1987) [18], lợn con dưới 1 tháng tuổi thì trong dịch vị hoàn toàn không có HCl tự do Lúc này lượng acid ít, nó nhanh chóng liên kết với niêm dịch Hiện tượng này gọi là hypoclohydric và

là một đặc điểm quan trọng trong tiêu hoá ở dạ dày lợn con Vì thiếu HCl tự

do nên dịch vị không có tính chất sát trùng, vi sinh vật xâm nhập vào dạ dày nếu gặp điều kiện thuận lợi sẽ phát triển và gây bệnh ở đường tiêu hoá của lợn con như bệnh tiêu chảy

Cũng do thiếu HCl tự do nên trong giai đoạn này men pepsin không hoạt động, khả năng tiêu hoá thuộc về men lipaza và kimuzin Hai men này tăng dần từ lúc sơ sinh đến 3 tuần tuổi sau đó giảm dần, bù vào đó là men pepsin đã có khả năng hoạt động và tiết ra tăng dần Sức tiêu hoá của dịch vị tăng dần theo tuổi một cách rõ rệt Khi cho ăn các loại thức ăn khác nhau, thức ăn hạt kích thích tiết dịch vị mạnh nhất, dịch vị thu được khi cho ăn thức

ăn hạt chứa nhiều HCl hơn và sức tiêu hoá nhanh hơn dịch vị khi cho ăn Đây

là cơ sở cho việc bổ sung thức ăn cho lợn con, vì nó rút ngắn được giai đoạn thiếu HCl

* Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở ruột non

Phân tiết các men tiêu hoá ở dạ dày và ruột non cũng rất kém, chỉ đủ tiêu hoá các loại thức ăn đơn giản như sữa, đậu nành nhưng không thể tiêu hoá được protein của gạo, bột cá…

Lợn con lúc 20 - 30 ngày tuổi lượng dịch tụy phân tiết trong một ngày

là 150 - 300 ml Sự phân tiết dịch tụy tăng theo tuổi: Ở 40 ngày tuổi là 460

ml, 3 tháng tuổi là 3 - 5 lít và 7 tháng tuổi là 10 lít Trong thời gian thiếu HCl, hoạt tính của dịch tụy rất cao bù lại khả năng tiêu hoá kém của dạ dày

Tác dụng của dịch mật đối với lợn con: dịch mật xúc tiến tiêu hoá lipit trong sữa tương đối thấp đối với saccaroza, mantoza và tăng cường nhu động ruột

Bộ máy tiêu hoá của lợn con phát triển rất nhanh, song khả năng chống

đỡ bệnh tật lại rất kém Do đó cần chú ý vệ sinh chuồng trại, máng ăn, máng uống… và có các biện pháp kỹ thuật phòng bệnh đường tiêu hoá cho lợn con (giữ ấm, ổn định ẩm độ, tiêm phòng…)

* Đặc điểm về cơ quan điều tiết thân nhiệt

Cơ quan điều tiết nhiệt của lợn con chưa hoàn chỉnh vì trung khu điều tiết thân nhiệt nằm ở dưới vỏ đại não, mà não của gia súc là cơ quan phát triển muộn nhất ở cả hai giai đoạn trong thai và ngoài thai Do đó việc điều tiết thân nhiệt kém, năng lực phản ứng yếu dễ bị ảnh hưởng bởi khí hậu nóng ẩm

và lạnh ở bên ngoài Lợn con trong thời kỳ này nếu nuôi trong chuồng nuôi có nhiệt độ thấp, ẩm độ tương đối cao sẽ làm thân nhiệt lợn con giảm xuống nhanh Do đó, nếu chăm sóc không tốt lợn dễ còi cọc và chết đặc biệt vào mùa đông khi thời tiết mưa phùn lợn con dễ mắc bệnh về đường tiêu hóa, đặc biệt là bệnh tiêu chảy

Mặt khác, do lớp mỡ dưới da mỏng, lượng mỡ và glycozen dữ trữ trong

cơ thể thấp nên khả năng giữ nhiệt và cung cấp nhiệt cho cơ thể để chống rét còn hạn chế Vì vậy, phải tạo mọi điều kiện thích hợp trong quá trình sinh sản

để lợn con không bị thay đổi nhiệt độ đột ngột lúc vận chuyển sang chuồng cai sữa

Độ ẩm cũng là một yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng điều hòa thân nhiệt của lợn con Nếu độ ẩm cao thì lợn con dễ bị mất nhiệt và có thể bị cảm lạnh Độ ẩm thích hợp của lợn con ở nước ta là 56 - 70%

* Khả năng miễn dịch của lợn con

Khả năng đáp ứng miễn dịch của cơ thể là khả năng phản ứng của cơ thể đối với các chất lạ khi xâm nhập vào cơ thể Các chất lạ có thể là mầm bệnh, các mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể gia súc non tương đối dễ do các cơ quan bảo vệ cơ thể phát triển chưa hoàn chỉnh Trong hệ thống tiêu hóa của lợn con lượng enzym tiêu hóa và lượng HCl tiết ra chưa đủ để đáp ứng cho quá trình tiêu hóa, gây rối loạn trao đổi chất, tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng

kém Do vậy, các mầm bệnh như E coli, Salmonella… dễ dàng xâm nhập vào

cơ thể qua đường tiêu hóa và gây bệnh

Ở lợn con, các yếu tố miễn dịch như bổ thể, Profecdin và Lysozim được tổng hợp còn ít, khả năng thực bào kém Vì vậy, việc cho lợn con bú sữa đầu là rất cần thiết do trong sữa đầu có rất nhiều Globulin miễn dịch, bảo vệ

cơ thể lợn con chống lại mầm bệnh Hai giờ sau khi đẻ, lợn con phải được bú sữa đầu để hấp thu được nhiều Globulin từ sữa đầu vào máu trong thời gian

24 - 36 giờ, nhờ đó có đủ kháng thể trong 5 tuần đầu tiên

Tuy nhiên còn một yếu tố quan trọng nữa là sự phát triển của hệ vi sinh vật trong đường ruột gia súc non có những đặc thù riêng Việc cân bằng khu hệ

vi sinh vật có lợi trong đường ruột nhằm khắc phục, hạn chế sự loạn khuẩn trong quá trình phát triển và trưởng thành của cơ thể lợn con là rất quan trọng Sử dụng chế phẩm sinh học để phòng và điều trị tiêu chảy cho lợn con là rất cần thiết

2.1.3 Một số hiểu biết về bệnh tiêu chảy

2.1.3.1 Nguyên nhân gây bệnh

Nói về nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy lợn con thì do nhiều nguyên nhân khác nhau diễn biến phức tạp Tuy nhiên bệnh tiêu chảy lợn con là một hiện tượng bệnh lý ở đường tiêu hóa, có liên quan đến rất nhiều yếu tố, có yếu

tố là nguyên nhân nguyên phát, có yếu tố là nguyên nhân thứ phát Song cho

dù nguyên nhân nào gây nên bệnh tiêu chảy lợn con thì hậu quả của nó cũng

gây ra viêm nhiễm, tổn thương thực thể đường tiêu hóa và cuối cùng là nhiễm trùng Qua nhiều nghiên cứu cho thấy, bệnh tiêu chảy lợn con do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng có một số nguyên nhân chủ yếu sau:

* Do đặc điềm sinh lý lợn con

Trong thời kỳ sinh trưởng và phát triển, lợn con gặp phải một thời kỳ khủng hoảng lúc 3 tuần tuổi Lúc 3 tuần tuổi nhu cầu lượng sữa cho lợn con tăng, trái lại lượng sữa mẹ bắt đầu giảm, một số chất trong cơ thể giảm dần, đặc biệt là sắt thành phần cấu tạo hemoglobin Nhu cầu sử dụng sắt của lợn con mỗi ngày từ 7 - 11 mg, mà lượng sắt cung cấp từ lượng sữa mẹ rất ít, khoảng 2 mg sắt/ngày, cho nên lượng sắt dự trữ của lợn con đến ngày 18

đã tiêu hết và mỗi ngày cơ thể lợn con thiếu từ 5 - 9 mg sắt để tạo hemoglobin

và một số men chuyển hóa, hô hấp như: cytochrome, cytochromoxdasa, catalase, peroxydase

Nếu trong 5 tuần đầu mà không bổ sung sắt kịp thời thì xuất hiện hội chứng thiếu máu do thiếu sắt và gây rối loạn chuyển hóa sinh học của chu trình krep và dễ phát sinh bệnh tiêu chảy lợn con

Bộ máy tiêu hóa của lợn con phát triển chưa hoàn thiện, chức năng tiêu hóa lợn con chưa cao, axit HCl tiết ra không đáng kể và nhanh chóng bị liên kết với niêm dịch hoặc thức ăn trong dạ dày, do đó hàm lượng HCl tự do trong dạ dày gần như không có Axit HCl tự do bắt đầu xuất hiện từ 25 - 30 ngày tuổi và phát huy khả năng tiêu hóa, diệt khuẩn rõ nhất ở 40 - 50 ngày tuổi

HCl làm dịch vị trương nở protit, hoạt hóa men pepsinogen tạo men tiêu hóa protein và có khả năng diệt khuẩn Tuy nhiên thức ăn bị kết tủa dưới dạng cazein, không tiêu hóa được gây rối loạn tiêu hóa dẫn đến ỉa chảy

Lợn con có lớp vỏ đại não chưa phát triển hoàn chỉnh, nên khả năng điều hòa thân nhiệt của chúng kém Đồng thời lớp mỡ dự trữ và lớp mỡ dưới

da của lợn con rất mỏng, chỉ chiếm khoảng một phần trăm khối lượng cơ thể,

cũng làm khả năng giữ nhiệt cho cơ thể lợn con bị hạn chế, lợn con dễ nhiễm lạnh và dễ phát sinh bệnh tiêu chảy lợn con

* Do rối loạn trao đổi chất

Nguồn dinh dưỡng chủ yếu cho lợn con là thức ăn, nếu thức ăn kém kém phẩm chất như có nhiều chất khô khó tiêu, từ đó phân giải thức ăn thành axit gây viêm dạ dày, ruột Gây rối loạn tiêu hóa và bệnh tiêu lợn con sẽ xuất hiện Vì vậy để bảo vệ lợn con thì việc chăm sóc và nuôi dưỡng lợn nái là một khâu vô cùng quan trọng

Tình trạng rối loạn trao đổi protein có thể xuất hiện do việc thiếu hụt protein trong thức ăn, do tỷ lệ các axit amin trong khẩu phần ăn không cân đối, hệ tiêu hóa của lợn con hấp thu kém

* Do vi khuẩn E coli

Theo Đào Trọng Đạt và cs (1995) [3], bệnh tiêu chảy lợn con do E coli

gây ra, là bệnh truyền nhiễm cấp tính ở dạng nhiễm trùng huyết hoặc nhiễm độc đường ruột, viêm ruột ở lợn con, nhất là sau khi sinh, thậm chí chỉ vài

giờ Có đến 48% trường hợp bị tiêu chảy ở lợn con là do E coli gây ra

E coli là loài vi khuẩn phổ biến nhất trong đường ruột, nó xuất hiện và

sống trong ruột của động vật chỉ vài giờ sau khi sinh Khi điều kiện chăm sóc,

nuôi dưỡng kém, sức đề kháng của con vật giảm thì E coli trở nên cường độc

và có khả năng gây bệnh Chúng sản sinh ra độc tố (Enterotoxin) phá huỷ tổ

chức thành ruột làm thay đổi cân bằng quá trình trao đổi nước, điện giải Nước không được hấp thu từ ruột vào mà bị rút từ cơ thể vào ruột dẫn đến bệnh tiêu chảy

Khi bị mắc bệnh tiêu chảy lợn con thì hàm lượng albumin trong huyết thanh giảm xuống Nếu bệnh nặng kéo dài thì axit amin trong máu giảm làm cho hàm lượng protein toàn phần cũng giảm, đặc biệt thành phần globulin giảm đi rõ rệt Do đó mức đáp ứng miễn dịch ở lợn con bị giảm sút nặng, tình trạng này

làm giảm hàm lượng kiềm trong máu của lợn bệnh, tạo điều kiện cho quá trình thối rữa trong ruột phát triển làm cho lợn con suy sụp dẫn đến tử vong

* Do chăm sóc nuôi dưỡng lợn con không đúng kỹ thuật

Quá trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn con không đảm bảo kỹ thuật như: nghèo dinh dưỡng, thức ăn bị ôi thiu, nấm mốc, chứa nhiều aflatoxin, thuốc trừ sâu, thiếu hoặc không cân đối các loại axit amin, vitamin và các nguyên tố

vi lượng, nhất là Fe, Co, Ca, vitamin B12 Do đó lợn mới sinh dễ bị mắc bệnh tiêu chảy lợn con

Người ta đã chứng minh chuồng trong điều kiện ẩm thấp, thiếu ánh sáng tự nhiên thiếu vận động sẽ sinh ra những con dễ mắc bệnh hơn những con được nuôi trong điều kiện chuồng trại tốt mặc dù chúng được ăn cùng loại thức ăn như nhau

Phải tiêm phòng cho lợn mẹ các bệnh mà lợn con dễ mắc phải, ví dụ

như dịch tả, thương hàn, E coli nhằm tạo miễn dịch chủ động cho lợn con,

và từ đó chất miễn dịch mới được có trong cơ thể Không úm cho lợn con hoặc

úm không đúng quy cách làm lợn con bị lạnh, hệ tiêu hóa sẽ hoạt động yếu, thể hiện qua sự giảm nhu động ruột, giảm phân tiết dịch tiêu hóa, dẫn đến tình trạng không tiêu, viêm ruột, tiêu chảy

* Do thời tiết

Lợn con vỏ não và trung tâm điều tiết nhiệt của lợn con chưa hoàn chỉnh, do vậy cơ thể của lợn con không kịp thích nghi của sự thay đổi bất thường của thời tiết khí hậu: thời tiết lạnh, gió mùa, mưa phùn, chuồng trại

ẩm thấp, mật độ đông, kém thông thoáng, nhiều khí độc làm giảm khả năng kháng bệnh và thích nghi của lợn con khi chúng vừa mới sinh ra

Hơn nữa lượng mỡ dưới da của lợn con chỉ có khoảng 3% Lúc khí hậu thay đổi lợn con mất cân bằng giữa hai quá trình sản nhiệt và thải nhiệt Đặc điểm này lý giải tại sao bệnh này lại hay xảy ra hàng loạt, ồ ạt khi khí hậu thời tiết thay đổi bất thường

Theo Đào Trọng Đạt và cs (1995) [3], những tháng mưa nhiều kèm theo khí hậu lạnh, tỷ lệ lợn con mắc bệnh tiêu chảy tăng rõ rệt, có khi 80 - 100% cá thể trong đàn bị tiêu chảy

* Do virus

Ngoài sự góp mặt của vi khuẩn, người ta cũng chứng minh được rằng virus là nguyên nhân gây ra tiêu chảy ở lợn Nhiều tác giả đã nghiên cứu và

kết luận một số virus như Rotavirus, Parvovirus, Adenovirus, có vai trò nhất

định gây tiêu chảy ở lợn, sự xuất hiện của virus gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, suy giảm sức đề kháng của cơ thể và gây ỉa chảy thể cấp tính

* Do ký sinh trùng

Ký sinh trừng trong đường tiêu hóa là một trong những nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy Khi ký sinh trùng ngoài việc cướp đi dinh dưỡng của vật chủ, tiết độc tố đầu độc vật chủ, chúng còn gây tác động cơ giới làm tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa và là cơ hội khởi đầu cho quá trình nhiễm trùng Có nhiều loại ký sinh trùng đường ruột tác động gây ra hội chứng tiêu chảy như sán lá ruột lợn, giun đũa lợn

Theo Nguyễn Như Pho (2003) [14], Isospora suis, Crytosporidium

thường gây tiêu chảy cấp hoặc mãn tính chủ yếu ở gia súc non từ sơ sinh đến bốn tuần tuổi, còn ở lợn trên hai tháng tuổi do đã tạo được miễn dịch đối với bệnh cầu trùng nên chỉ mang mầm bệnh, ít khi xuất hiện triệu chứng tiêu chảy

Cầu trùng, giun, sán trong đường tiêu hóa là một trong những nguyên nhân gây tiêu chảy ở lợn nuôi trong các hộ gia đình tại Thái Nguyên Ở lợn bình thường và lợn bị tiêu chảy đều nhiễm các loại giun đũa, giun lươn, giun tóc và sán lá ruột, nhưng ở lợn tiêu chảy nhiễm tỷ lệ cao hơn và nặng hơn theo Nguyễn Thị Kim Lan và cs, (2006) [4]

Theo Phạm Sỹ Lăng và cs (1997) [5] cho rằng lợn nuôi trong các hộ gia đình tại Hà Nội mắc tiêu chảy nhiễm cầu trùng là 56,93%, giun đũa là 35,77%, giun lươn là 60,58% và giun tóc là 28,47% Tỷ lệ nhiễm nặng biến động từ 7,83- 13,46%

* Do stress

Theo Sử An Ninh và cs (1981) [9] thì bệnh tiêu chảy lợn con có liên quan đến trạng thái stress Hầu hết lợn con bị bệnh tiêu chảy có hàm lượng Cholesterrol trong huyết thanh giảm thấp

2.1.3.2 Dịch tễ học

Đây là bệnh rất phổ biến ở lợn sau cai sữa, đặc biệt là lợn mới tách mẹ

từ 21 ngày tuổi Có con mắc ngay sau khi 1 ngày sau đó và một số con mắc muộn hơn 1 tuần

Vi khuẩn tập trung chủ yếu ở ruột già nên phân gia súc là nguồn gây bệnh lớn, đặc biệt là gia súc mắc bệnh Chúng cũng tồn tại trong đất, nước, chất thải và chất độn chuồng

Bệnh do E coli xảy ra ở hầu hết các đàn lợn, nguồn thải bệnh nhiều nhất là lợn mẹ Trong trường hợp này, lợn con bị nhiễm E coli ngay sau khi

tách mẹ, lợn bệnh sau khi khỏi sẽ trở thành vật mang trùng

Bệnh tiêu chảy lợn con sau cai sữa là một bệnh phát triển quanh năm, nhiều nhất là cuối vụ đông xuân và cuối xuân sang hè, sau nhiều trận mưa, khí hậu thay đổi đột ngột, tỷ lệ mắc bệnh có thể lên tới 100%, tỷ lệ chết có thể tới

đường tiêu hoá vi khuẩn chui vào niêm mạc ruột, sản sinh và phát triển trong các tế bào biểu mô ruột, gây viêm thủng các tế bào, ngăn cản sự hấp thu sữa Nếu cơ thể yếu, vi khuẩn xâm nhập vào các hạch, sau đó vào máu và tiết độc

tố làm cơ thể nhiễm độc dẫn tới trạng thái hôn mê rồi chết

Theo Nguyễn Quang Tuyên (1993) [20] cho biết: gia súc mới sinh

không có E coli trong ruột nhưng chỉ sau khi sinh vài giờ mới có Bình thường E coli chỉ cư trú ở ruột già và phần cuối ruột non với số lượng ít

Phần đầu và giữa ruột non gần như không có Khi sức đề kháng của cơ thể lợn

con giảm, vi khuẩn E coli phát triển mạnh lên cả về số lượng, độc lực, hình thành nên những chủng E coli cường độc gây bệnh cho lợn con

2.1.3.3 Triệu chứng lâm sàng

Bệnh thường gặp ở lợn con từ 21- 60 ngày tuổi Lợn con mắc bệnh có biểu hiện: Chậm chạp, ăn ít hoặc bỏ ăn (khi bị nặng và kéo dài), thân nhiệt thường hạ sau vài giờ đến một ngày Lợn đi ỉa nhiều lần trong ngày, phân lỏng màu đen lỏng, dính đít hay màu vàng, cá biệt có con đi lẫn máu, mùi tanh khắm Lợn con bụng tóp lại, da nhăn nheo, lông xù, đi đứng xiêu vẹo, phân dính bê bết xung quanh hậu môn và khoeo chân

Lợn bệnh gầy sút nhanh, niêm mạc nhợt nhạt Nếu không điều trị kịp thời, lợn con có thể chết do suy nhược

2.1.3.4 Bệnh tích

Lợn con chết do bệnh tiêu chảy khi tiến hành mổ khám thấy: Bệnh tích chủ yếu tập trung ở xoang bụng, niêm mạc nhợt nhạt, dạ dày chứa đầy hơi và thức ăn chưa tiêu hoá, niêm mạc dạ dày phủ một lớp dịch nhầy, đường cong lớn xuất huyết Ruột non bị viêm cata kèm theo xuất huyết, chất chứa trong ruột lỏng, màu vàng Gan bị thoái hoá màu đất sét, sưng, túi mất căng

và bị dài ra do chứa mật Lách không sưng nhưng bóc lớp vỏ đi thấy xuất huyết Tim to, cơ tim nhão Xác chết gầy, bụng hóp, những lợn chết qua đêm phần bụng thường có màu đen do quá trình hoại tử gây nên

2.1.3.5 Chẩn đoán

Bệnh tiêu chảy lợn con là căn bệnh phổ biến trong chăn nuôi lợn tập trung Bệnh xảy ra ở giai đoạn lợn con tách mẹ do nhiều nguyên nhân gây ra Như vậy đứng trước một căn bệnh, để công việc điều trị có hiệu quả thì người chăm sóc thú y đầu tiên phải làm là đưa ra những chẩn đoán chính xác về nguyên nhân gây ra bệnh dựa trên đặc điểm lâm sàng, những xét nghiệm hóa sinh và đặc biệt là qua mổ khám bệnh tích những con bệnh đã chết do mắc bệnh tiêu chảy

Việc chẩn đoán bệnh tiêu chảy lợn con chỉ cần dựa vào triệu chứng lâm sàng cũng dễ dàng phát hiện Trong đàn lợn mắc bệnh thường quan sát thấy phân lúc đầu là táo, sau đó là loãng hoặc sền sệt màu vàng hoặc màu nâu đen Quan sát hậu môn có thể phát hiện những con mắc bệnh dính phân ở hậu môn hoặc cả vùng mông, khoeo và nhìn thấy ướt Lợn con bỏ ăn hoặc ăn

ít, xù lông tím tai, tím mõn Thường nằm ở góc chuồng khi nặng thì run rẩy,

co giật

Chẩn đoán bằng xét nghiệm phân Xác định pH của phần nghiên cứu

cho thấy nếu lợn con mắc bệnh do E coli thì dịch tiêu chảy có pH hoàn toàn

kiềm tính, do trong dạ dày của lợn con sự phân tiết ra HCl là rất ít hoặc không

có ở những ngày đầu tiên, thêm vào đó là sự đào thải các chất điện giải từ lòng ruột có tính kiềm chiếm đa số

2.1.3.6 Phòng và điều trị bệnh

* Phòng bệnh

Để phòng bệnh tiêu chảy lợn con yêu cầu người chăn nuôi không thể thực hiện một biện pháp riêng lẻ nào mà là cả một quy trình phòng bệnh tổng hợp với nhiều công tác khác nhau Trong đó bao gồm các quy trình sau:

+ Vệ sinh chuồng trại, máng ăn,máng uống, dụng cụ chăn nuôi… là một khâu hết sức quan trọng để phòng trị bệnh tiêu chảy, hạn chế mầm bệnh

trong môi trường, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh Việc vệ sinh được tiến hành hàng ngày đảm bảo chuồng trại luôn sạch sẽ, chuồng nuôi được thiết kế sao cho luôn thoáng mát về mùa hè ấm áp về mùa đông Đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt lịch khử trùng chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi theo định kỳ Xử

lý phân, chất thải, xác chết… đúng quy định

Khâu nuôi dưỡng cũng có vai trò rất quan trọng, đảm bảo ăn uống tốt cho lợn con Đặc biệt là chăm sóc sức khỏe cho lợn mẹ, nhất là lưu ý đến vấn

đề dinh dưỡng trong khẩu phần ăn như: Khoáng, vitamin… có thể tập cho lợn con ăn sớm

Chúng ta cũng có thể dùng bóng đèn sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông nhờ đó giảm thiểu được bệnh

+ Phòng bệnh bằng vắc xin

Cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu về vắc xin để phòng bệnh tiêu chảy ở lợn con do vi khuẩn gây ra, do đó các nghiên cứu tập trung

chế tạo vắc xin từ vi khuẩn E coli và Salmonella

Theo CIRAD và cs (2006) [29] chế tạo vắc xin vô hoạt và giải độc tố, vắc xin vô hoạt phenol, nghiên cứu vắc xin từ màng vi khuẩn, đã chiết xuất lipopolisaccarit từ tế bào vi khuẩn để sản xuất vắc xin phòng bệnh tiêu chảy cho lợn

Sử dụng vắc xin cho lợn nái mang thai bằng cách cho uống hoặc tiêm trước khi đẻ 4 - 6 tuần để kích thích lợn mẹ đáp ứng miễn dịch, sản sinh kháng thể đặc hiệu trong máu, truyền qua sữa đầu cung cấp cho lợn con sau khi bú sữa theo Nguyễn Thị Nội (1998) [8]

Gần đây một số nhà nghiên cứu còn dùng hỗn hợp vi khuẩn đường

ruột, E coli và Salmonella phân lập được từ cơ sở chăn nuôi để chế tạo vắc

xin với mục đích ngăn cản sự xâm hại của 2 loại vi khuẩn này Kết quả cho thấy vắc xin đã chế tạo được có khả năng cản trợ sự bám dính và xâm nhập

của E coli và Salmonella vào các tế bào biểu mô ruột

Hiệu lực miễn dịch của kháng sinh này tương đương với hiệu lực của kháng sinh sống, cao hơn vắc xin chết hoặc vắc xin lipopolisaccharit chiết xuất

Theo Nguyễn Xuân Tịnh (1996) [19] đã tiến hành nghiên cứu vắc xin

hỗn hợp Salsco, được chế tạo từ các chủng vi khuẩn E coli, Salmonella và

Streptococcus để phòng bệnh phân trắng cho lợn

+ Phòng bệnh bằng chế phẩm sinh học

Chế phẩm sinh học là môi trường nuôi cấy một vi sinh vật có lợi nào đó khi đưa vào cơ thể có tác dụng bổ sung các vi sinh vật hữu ích, giúp duy trì và lập lại trạng thái cân bằng của hệ vi sinh vật trong đường tiêu hóa

Theo Tô Thị Phượng (2006) [15] dùng men vi sinh vật cho lợn uống hoặc ăn có tác dụng giảm tỷ lệ lợn con bị tiêu chảy, lợn tiêu hóa thứ ăn tốt, giảm mùi hôi chuồng

2.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước

2.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

Để tìm ra biện pháp phòng và trị bệnh bệnh tiêu chảy phù hợp với điều kiện trong nước Từ 1959 đến nay các nhà khoa học nước ta đã có nhiều công trình nghiên cứu để xác định nguyên nhân gây bệnh và các phương pháp phòng trị khác nhau Khi độ ẩm tăng cao và nhiệt độ hạ thấp thì bệnh tiêu chảy xảy ra nhiều hơn Do sự điều tiết thân nhiệt kém, lợn con phải có quá trình hưng phấn thần kinh để chống lại các tác nhân thường xuyên tác động vào cơ thể, do đó làm cho lợn con suy sụp và sinh bệnh đường tiêu hóa

Theo Phạm Sỹ Lăng và cs (1997) [5] cho biết bệnh tiêu chảy (Coli Bacillois) là một bệnh hoặc một trạng thái lâm sàng đa dạng, đặc điểm là viêm dạ dày - ruột, ỉa chảy và gầy sút nhanh Tác nhân gây bệnh chủ yếu ở

lợn con là E.coli, nhiều loại Salmonella và đóng vai trò phụ là

Proteus, Streptococeus Bệnh xuất hiện vào những ngày đầu sau khi sinh và

trong suốt thời kỳ bú mẹ

Theo một số nhà nghiên cứu, lợn con do thiếu các nguyên tố khoáng vi lượng như: Fe, Cu, I, nhất là Fe, Cu nên bị thiếu máu dẫn đến rối loạn chức năng sinh lý của cơ thể, sức đề kháng giảm, sinh trưởng chậm, dễ mắc bệnh, nhất là bệnh tiêu chảy ở lợn con

Cũng có ý kiến cho rằng: Do bộ máy tiêu hóa của lợn con thiếu HCl

tự do làm cho men Tripsin và men Pepsin không được hoạt hóa, do đó làm giảm quá trình tiêu hóa, Protein còn lại bị vi khuẩn gây thối phân hủy lên men gây ra bệnh bệnh tiêu chảy

Như vậy tiêu chảy là do môi trường nuôi dưỡng, điều kiện vệ sinh chuồng trại kém, do các tác nhân stress có hại tác động lên cơ thể lợn con làm giảm sức đề kháng, khi ấy tạo điều kiện cho các vi khuẩn có hại ở đường tiêu hóa phát triển gây bội nhiễm

Theo Ngọc Anh và Phạm Khắc Hiếu (1977) [1] khuyên nên dùng chlorramphenicol, nitrofuratan và neomycin để điều trị bệnh, vì các thuốc

này có tác dụng mạnh với E.coli

Bệnh tiêu chảy ở lợn con khá phổ biến ở nước ta Bệnh xảy ra ở mọi nơi, mọi lúc nhưng thường tập trung vào vụ Đông xuân nhất là sau những trận mưa lớn, vào những ngày độ ẩm cao và khi thời tiết thay đổi đột ngột, nóng lạnh thất thường Trịnh Văn Thịnh (1985) [13], Đoàn Thị Băng Tâm (1987) [18], Sử An Ninh (1981, 1993) [9] [10], Hồ Văn Nam và cs (1997) [7] Bệnh tiêu chảy xảy ra với mọi hình thức chăn nuôi khác nhau, nhưng

nhiều nhất là chăn nuôi nái tập trung và chăn nuôi lạc hậu Chú trọng tạo ra tiểu khí hậu chuồng nuôi phù hợp với đặc điểm sinh lý lợn con, chăm sóc nuôi dưỡng đúng quy trình kỹ thuật thì tỷ lệ lợn con mắc bệnh tiêu chảy thấp

Theo Nguyễn Khánh Quắc và Nguyễn Quang Tuyên (1993) [16], cho biết: Bộ máy tiêu hóa ở lợn con phát triển nhanh, song khả năng chống đỡ bệnh của đường ruột và dạ dày là rất yếu Do đó cần vệ sinh chuồng trại, máng ăn, máng uống và áp dụng các phương pháp kỹ thuật phòng chống bệnh đường tiêu hóa cho lợn

Những ngày đầu trong bộ máy tiêu hóa của lợn con hầu như không

có axit HCl tự do, do đó khả năng tiêu hóa sữa mẹ kém, làm giảm khả năng phòng chống bệnh tật của lợn con Vì vậy khi gặp các tác nhân có hại như vi khuẩn hay yếu tố stress tác động vào cơ thể thì sẽ tác động trực tiếp đến bộ máy tiêu hóa gây bội nhiễm và kích thích niêm mạc đường tiêu hóa, tăng cường nhu động làm xuất hiện 3 trạng thái rối loạn:

+ Rối loạn chức năng tiêu hóa, hấp thu

+ Rối loạn sự cân bằng khu hệ vi sinh vật đường ruột

+ Rối loạn sự cân bằng nước và chất điện giải do bị tiêu chảy quá nhiều Lợn con trong tình trạng nhiễm độc, trụy tim mạch mà chết Những con được chữa khỏi sẽ sinh trưởng kém, còi cọc, chậm lớn Để phòng bệnh tiêu chảy ở lợn con người ta đưa ra nhiều phương pháp:

Có thể phòng bệnh bằng cách tạo điền kiện nuôi dưỡng, chăm sóc lợn mẹ trong thời gian mang thai một cách tối ưu để lợn con sinh ra có khối lượng sơ sinh cao, sức sống tốt, có sức chống đỡ bệnh tật tốt Cần tạo cho lợn con từ sơ sinh đến cai sữa có điều kiện sống tương đối ổn định và phù hợp với đặc điểm sinh lý của chúng như: Chuồng trại luôn khô ráo, thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, tránh gió lùa, mưa hắt làm ẩm nền chuồng, tập cho lợn con ăn sớm và vận động tắm nắng đều đặn Ngoài ra có thể bổ sung khoáng và VTM trực tiếp cho lợn con làm tăng sức đề kháng không đặc hiệu

Theo Lê Thị Tài và Đoàn Thị Kim Dung (2000) [17] nghiên cứu về:

“Chế phẩm sinh học để điều trị bệnh tiêu chảy của lợn ở một số tỉnh miền núi phía Bắc” cho thấy: Để điều trị bệnh tiêu chảy ở lợn con, ngoài kháng sinh đặc hiệu với vi khuẩn đường ruột (trimazol, chlorramphenicol, berberin)

có hiệu quả điều trị 75 - 80%, chúng ta nên phối hợp các chế phẩm sinh học

sẽ tăng hiệu quả điều trị và tăng tỷ lệ khỏi bệnh 89,5 - 90%, con vật mau hồi phục, đảm bảo chất lượng và số lượng con giống

Theo Nguyễn Cảnh Tự (2011) [21] xét nghiệm mẫu phân lợn lấy từ một

số tỉnh Tây Nguyên cho thấy lợn có tỷ lệ nhiễm Salmonella là 24,83%

Theo Huỳnh Thị Mỹ Lệ (2011) [6], khi nghiên cứu về tỷ lệ nhiễm Cl

perfringens ở lợn và các vùng phụ cận Hà Nội cũng cho thấy tỷ lệ nhiễm vi khuẩn

này ở gia súc khỏe mạnh là 25,61%, trong khi đó tỷ lệ nhiễm Cl perfringens ở lợn

bị tiêu chảy là 58,24%

Nghiên cứu của Nguyễn Văn Tâm và Cù Hữu Phú (2006) [12] cho thấy

vi khuẩn Salmonella spp mẫn cảm mạnh với Neomycin và Nitrofurazolidon

80,0-90,0% số chủng phân lập được, kháng mạnh với Penicillin và Ampicillin

Nghiên cứu của Bạch Quốc Thắng (2011) [11] sử dụng chế phẩm sinh học Rodovet trong phòng trị tiêu chảy, viêm ruột cho gia súc đã có hiệu quả tốt, giảm được tỷ lệ tiêu chảy

2.2.2 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

Bệnh tiêu chảy ở lợn con là một trong những bệnh phổ biến gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi lợn đặc biệt là lợn nái sinh sản Bệnh xảy ra quanh năm và

ở khắp mọi nơi Chính vì thế các nhà khoa học trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu nguyên nhân gây bệnh cũng như các biện pháp phòng trị có hiệu quả

Theo Lecce và cs (1976) [32] nghiên cứu về virus gây bệnh đường tiêu

hóa đã xác định được vai trò của Rotavirus trong hội chứng tiêu chảy lợn

Theo Niconxki (1986) [26], thì sự xuất hiện do Salmonella phụ thuộc

vào các điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng, mỗi yếu tố bất lợi làm giảm sức đề kháng của vật nuôi đều phải coi là nguyên nhân tiền phát của sự xuất hiện bệnh