LUẬN văn THẠC sĩ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG đội NGŨ PHÓNG VIÊN báo CHÍ TRONG QUÂN đội GIAI đoạn HIỆN NAY

Báo chí cách mạng Việt Nam có vai trò to lớn trong sự nghiệp cách mạng của Đảng. Báo chí là công cụ, là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hoá của Đảng; là cầu nối giữa Đảng và Nhà nước với nhân dân, là phương tiện bảo đảm dòng thông tin hai chiều từ Đảng và Nhà nước tới nhân dân và từ nhân dân tới Đảng và Nhà nước, tạo nên sự hài hoà giữa ý Đảng với lòng dân, là tiếng nói của Đảng và Nhà nước trong sự nghiệp lãnh đạo và quản lý.

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ PHÓNG VIÊN BÁO

1.1 Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội và những vấn đề

cơ bản về nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo

1.2 Thực trạng và một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng

đội ngũ phóng viên báo chí quân đội hiện nay 35

Chương 2 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG

CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ PHÓNG VIÊN BÁO CHÍ QUÂN ĐỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

55 2.1 Những yếu tố tác động và yêu cầu nâng cao chất lượng

đội ngũ phóng viên báo chí quân đội trong giai đoạn

2.2 Những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng đội ngũ

phóng viên báo chí quân đội trong giai đoạn hiện nay 69

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

919398

BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

Viết đầy đủ Viết tắt

1 Tính cấp thiết của đề tài

Báo chí cách mạng Việt Nam có vai trò to lớn trong sự nghiệp cáchmạng của Đảng Báo chí là công cụ, là vũ khí sắc bén trên mặt trận tưtưởng văn hoá của Đảng; là cầu nối giữa Đảng và Nhà nước với nhân dân,

là phương tiện bảo đảm dòng thông tin hai chiều từ Đảng và Nhà nước tớinhân dân và từ nhân dân tới Đảng và Nhà nước, tạo nên sự hài hoà giữa ýĐảng với lòng dân, là tiếng nói của Đảng và Nhà nước trong sự nghiệplãnh đạo và quản lý Đồng thời, báo chí còn là tiếng nói của nhân dân, làdiễn đàn, qua đó nhân dân bày tỏ ý chí và nguyện vọng của mình trongcông cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ V.ILênin đã chỉ rõ: “Tờ báo là công cụ tuyên truyền, cổ động, tổ chức và lãnhđạo” [19, 175] Hoạt động của báo chí cách mạng Việt Nam là truyền báchủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của cách mạng, trithức trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm cho cán bộ, đảng viên vàquần chúng nhân dân có được cơ sở khoa học để xây dựng thế giới quan,nhân sinh quan cộng sản, có niềm tin vững chắc vào sự nghiệp cách mạngcủa Đảng cộng sản Việt Nam 80 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam đãtham gia tích cực vào hoạt động tuyên truyền, lý luận của Đảng, góp phầnquan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất tổ quốc,tham gia tích cực vào công cuộc xây dựng đất nước phòng chống "diễnbiến hoà bình" đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội.

Chất lượng, hiệu quả hoạt động của báo chí và các cơ quan báo chí phụthuộc vào nhiều yếu tố, trong đó chất lượng đội ngũ phóng viên là nhân tố có

ý nghĩa quyết định Phóng viên có vai trò quan trọng, có tính chất quyết địnhtrong việc sản sinh ra các loại hình tác phẩm báo chí, đóng góp về nội dung,hình thức cho từng tờ báo, tạp chí, họ là người trực tiếp tác nghiệp, làm côngtác phản ánh, thường xuyên ở đầu nguồn tin tức Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉrõ: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sỹ cách mạng Cây bút, trang giấy là vũ khísắc bén của họ” [ 23, 616] Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên là

yêu cầu khách quan, là nhiệm vụ trọng tâm của công tác báo chí và cơ quanbáo chí.

Trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu của sự nghiệp cách mạngViệt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, nhiệm vụ bảo vệ Tổquốc XHCN có bước phát triển mới: “ Bảo vệ Tổ quốc XHCN là bảo vệ vữngchắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốcgia, trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân

và chế độ XHCN, bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích quốc gia, dân tộc”[ 12, 117] Sự phát triển của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra những nội dungmới đối với nhiệm vụ xây dựng và chiến đấu của quân đội ta Đó là, quân độiphải xây dựng theo hướng “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiệnđại, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với Tổ quốc vớiĐảng, với nhân dân” [ 12, 18] Nhiệm vụ xây dựng và chiến đấu của quân đội,của các đơn vị đặt ra những yêu cầu cao trong quá trình huấn luyện, sẵn sàngchiến đấu và chiến đấu Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận đangdiễn ra gay go, quyết liệt, phức tạp, chiến lược “Diễn biến hoà bình” chủnghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đang tấn công chúng ta toàn diện nhằmxoá bỏ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểmcủa Đảng, chính sách của Nhà nước Tình hình đó đã và đang đặt ra nhữngyêu cầu rất cao, rất bức thiết đối với công tác tư tưởng nói chung và trên lĩnhvực báo chí nói riêng, nhằm tuyên truyền sâu rộng đường lối chính sách củaĐảng, thông tin kịp thời, phân tích sâu sắc những sự kiện mới phát sinh, địnhhướng xây dựng dư luận lành mạnh trong quần chúng nhân dân, góp phần bảo

vệ và giữ vững mặt trận lý luận, tư tưởng của Đảng

Là một bộ phận của báo chí cách mạng Việt Nam, là thành tố quantrọng trong hoạt động CTĐ, CTCT của QĐNDVN báo chí quân đội có vai tròquan trọng đối với việc giữ vững phương hướng chính trị của Đảng, bảo đảm

cho đường lối quân sự của Đảng được quán triệt sâu sắc, được tuyên truyềnsâu rộng và thực hiện sáng tạo, hiệu quả trong quân đội Báo chí quân đội còn

có vai trò quan trọng cung cấp thông tin định hướng dư luận, tuyên truyềngiáo dục nhằm không ngừng nâng cao giác ngộ chính trị, củng cố niềm tin,tăng cường sự nhất trí về chính trị tư tưởng, bồi dưỡng cán bộ, chiến sĩ thànhngười quân nhân cách mạng, góp phần vào xây dựng lực lượng vũ trang nhândân vững mạnh về chính trị, xây dựng Quân đội cách mạng chính quy, tinhnhuệ, từng bước hiện đại Nhận thức rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng củabáo chí, trong những năm qua Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị đã cónhiều chủ trương, lãnh đạo, chỉ đạo công tác báo chí quân đội, các cơ quanbáo chí trong quân đội đã nỗ lực, bằng nhiều biện pháp để nâng cao chấtlượng đội ngũ phóng viên Do đó, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội đã cóchuyển biến trên nhiều mặt được đào tạo cơ bản, hiện có 85% trình độ đại học

và trên đại học, được rèn luyện trưởng thành trong thực tế, đại bộ phận báochí trong quân đội đều khẳng định được vị trí và phát huy tốt vai trò củamình, uy tín tốt Song, để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ của Quân đội vàcông tác tuyên truyền của báo chí trong giai đoạn cách mạng hiện nay, chấtlượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội còn bộc lộ một số hạn chế bất cậpnhư : Tuổi đời trung bình cao, trình độ ngoại ngữ, tin học hạn chế, số phóngviên trẻ chưa trải qua chiến đấu nên hiểu biết về quân sự, quốc phòng còn ít

Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là vấn đề có

ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, vừa cơ bản, vừa cấp bách trong tình hìnhhiện nay

2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong những năm gần đây vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ phóngviên báo chí đã được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội và

nhiều nhà khoa học nghiên cứu, nhiều công trình khoa học được công bố.

Đáng chú ý là: "Xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị quân đội nhân dân Việt

Nam trong giai đoạn mới" Đề tài khoa học cấp Bộ Quốc phòng (tháng 8 năm 1998); “Trách nhiệm cao cả của người làm báo Đảng”, Bài nói chuyện

của cố Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng tại báo Nhân dân (05/3/1991);

"Xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chính trị

vững vàng đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới", Bài

nói chuyện của thượng tướng Phạm Thanh Ngân, nguyên Chủ nhiệm TCCT

tại báo Quân đội nhân dân (23/01/1998) “Nghĩ về nghề báo”, Hữu Thọ-Nxb Giáo dục (1997) "Xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị phân đội của QĐNDVN

trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh", Luận án tiến sĩ lịch sử

của tác giả Nguyễn Quang Phát Học viện Chính trị quân sự; “Tư tưởng Hồ

Chí Minh về báo chí và phương hướng sáng tạo báo chí”, Luận văn thạc sỹ

chuyên ngành báo chí của tác giả Đỗ Chí Nghĩa, Học viện Chính trị Quốc gia

Hồ Chí Minh (2001); “Hoạt động của phóng viên thường trú”, Luận văn thạc

sỹ chuyên ngành báo chí của tác giả Phan Bá Thịnh, Học viện Chính trị Quốcgia Hồ Chí Minh (2002) Các công trình trên đã đề cập tương đối toàn diện

và sâu sắc các mặt hoạt động của CTĐ, CTCT trong QĐNDVN và công tácbáo chí cách mạng Việt Nam về xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị trongQĐNDVN và xây dựng đội ngũ phóng viên báo chí Tuy nhiên, cho đến naychưa có một công trình nào tập trung, trực tiếp nghiên cứu một cách cơ bản,

hệ thống vấn đề: “Nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân

đội trong giai đoạn hiện nay” Vì vậy đề tài này là một hướng nghiên cứu

độc lập, góp phần nâng cao chất lượng báo chí quân đội

3 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Mục đích:

Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn nâng cao chất lượng độingũ phóng viên báo chí quân đội, đề xuất những giải pháp cơ bản để nâng caochất lượng đội ngũ phóng viên, báo chí quân đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụtrong thời kỳ mới.

* Đối tượng nghiên cứu:

Nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội trong giaiđoạn hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu:

Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũphóng viên báo chí quân đội gồm: Phóng viên báo chí phát hành rộng rãi vàphóng viên báo, tạp chí chuyên ngành trong quân đội được cấp phép của Bộ Vănhóa-Thông tin Các tư liệu, số liệu khảo sát chủ yếu từ năm 1999 đến nay

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận:

Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng; Nghị quyết củaĐảng uỷ Quân sự Trung ương, Chỉ thị hướng dẫn của Tổng cục Chính trị, của

Bộ Văn hoá-Thông tin, Ban Tư tưởng-Văn hoá Trung ương và Hội Nhà báo ViệtNam về báo chí và xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí

*Cơ sở thực tiễn của Luận văn là tình hình báo chí, đội ngũ phóng

viên và công tác xây dựng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội qua khảo sát,thu thập tư liệu, tài liệu ở các cơ quan báo chí quân đội và cơ quan chức năngquản lý báo chí trong quân đội Đồng thời luận văn quan tâm đến các tài liệucủa Cục cán bộ, Cục Tư tưởng - Văn hoá, Văn phòng Tổng cục Chính trị, HộiNhà báo Việt Nam, Cục Báo chí-Bộ Văn hoá-Thông tin Những số liệu, tưliệu điều tra, khảo sát thực tế ở các cơ quan báo chí trong quân đội do tác giảtrực tiếp tiến hành

*Phương pháp nghiên cứu:

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, luận văn sửdụng và kết hợp chặt chẽ phương pháp nghiên cứu khoa học liên ngành,chuyên ngành, vận dụng và kết hợp chặt chẽ các phương pháp lôgíc vớiphương pháp lịch sử, phân tích và tổng hợp Đồng thời sử dụng phương pháp

so sánh, thống kê, khảo sát, điều tra xã hội học, phương pháp chuyên gia, tổngkết thực tiễn

5 Ý nghĩa của luận văn

-Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ một số luận cứkhoa học giúp cho lãnh đạo, chỉ huy các cấp, các cơ quan chức năng quản lýbáo chí trong quân đội có biện pháp xây dựng đội ngũ nhà báo quân đội đápứng yêu cầu nhiệm vụ công tác tuyên truyền trong giai đoạn hiện nay

-Đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, tronggiảng dạy, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí trong các nhà trường, ở cáctrung tâm và các cơ quan báo chí trong quân đội

6 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm: Phần mở đầu, 2 chương (4 tiết); kết luận; danh mục tàiliệu tham khảo; phụ lục

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ PHÓNG VIÊN BÁO CHÍ QUÂN ĐỘI

1.1 Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội và những vấn đề cơ bản

về nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

1.1.1 Báo chí và đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

* Báo chí cách mạng

Báo chí là sản phẩm tinh thần, là công cụ của một lực lượng chính trịnhất định, là binh chủng hàng đầu trên mặt trận tư tưởng để thực hiện chứcnăng thông tin, giáo dục, chỉ đạo VI Lênin đã chỉ rõ: “Tờ báo là công cụtuyên truyền, cổ động, tổ chức và lãnh đạo” [ 19, 175] Báo chí cách mạng là

“cơ quan của các tổ chức Đảng” do Đảng Cộng sản lãnh đạo là “Công cụ đểxây dựng CNXH” [ 20, 114 ] Mục đích của hoạt động báo chí cách mạng làtruyền bá hệ tư tưởng của giai cấp vô sản vào quần chúng, làm cho chủ nghĩaMác-Lênin trở thành hệ tư tưởng thống trị trong xã hội, động viên cổ vũ toànthể nhân dân hoạt động tích cực, sáng tạo, mục tiêu vì lý tưởng của CNXH vàCNCS Đại hội Đảng lần thứ III chỉ rõ: “Báo chí phải thực sự trở thành vũ khíngày càng sắc bén của giai cấp công nhân trên mặt trận tư tưởng và chính trị,

ra sức nâng cao tính tuyên truyền, tính chiến đấu, tính quần chúng, phải thật

sự trở thành món ăn tinh thần của đông đảo quần chúng” [ 8, 97]

Báo chí cách mạng Việt Nam được ra đời từ năm 1925, tiền thân là tờ

Thanh niên Trong suốt chặng đường 80 năm qua, báo chí cách mạng Việt

Nam đã trở thành phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống

xã hội, là cơ quan ngôn luận của tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xãhội, là diễn đàn của nhân dân Báo chí cách mạng Việt Nam đã thực sự làcông cụ, là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hoá của Đảng Cộng sản

Việt Nam, dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí minh, báo chí cách mạng nước ta đã

có bước trưởng thành vượt bậc, cả nước hiện có 503 cơ quan báo chí với 611

ấn phẩm, 68 đài phát thanh, đài truyền hình cả trung ương và địa phương, vớiđội ngũ phóng viên báo chí được cấp thẻ nhà báo 9.867 người Báo chí cáchmạng Việt Nam đã thực hiện tốt chức năng “tuyên truyền tập thể, tổ chức tậpthể và cổ vũ tập thể” và đã có sự đóng góp xứng đáng trong sự nghiệp đấutranh giành độc lập dân tộc, xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc Việt NamXHCN

Nằm trong hệ thống nền báo chí cách mạng Việt Nam, báo chí trongquân đội được hình thành và phát triển khá sớm để tuyên truyền phục vụ chophong trào cách mạng, đấu tranh vũ trang của quân và dân ta Trên cơ sở nền

tảng các tờ Cứu Quốc (25/1/1942), tờ Giải phóng (10/1943), tờ Chiến đấu (28/5/1944), tờ Kêu gọi lính (17/10/1944) đến tờ Tiếng súng reo được ấn hành

và chuyển đến tay cán bộ, chiến sỹ Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng

quân cuối tháng 12/1944 rồi được phát triển thành báo Quân giải phóng, phát hành số đầu tiên ngày 5/8/1945, sau được đổi tên thành báo Chiến thắng và phát triển thêm báo Sao Vàng (30/5/1946) Từ ngày 14 đến ngày 16/2/1947,

Tổng Quân uỷ triệu tập Hội nghị Chính trị viên toàn quốc lần thứ nhất để bàn

về công tác lãnh đạo chính trị trong quân đội, tại hội nghị Tổng Quân uỷ đề rachủ trương cần sớm xuất bản một tờ báo mới của lực lượng vũ trang, nhằmkịp thời tuyên truyền, cổ vũ tin chiến thắng, góp phần làm tốt hơn nữa nhiệm

vụ giáo dục chính trị trong toàn quân Hội nghị đã quyết định lấy tên tờ báo

mới của lực lượng vũ trang nhân dân là báo Vệ Quốc quân số báo đầu tiên

được phát hành hành 10/3/1947 Trước sự phát triển của lực lượng vũ trang,chiến tranh du kích rộng khắp cả nước, thực hiện chủ trương của Trung ươngĐảng về “Phát triển dân quân, phát triển chiến tranh du kích khắp nơi”, tháng

3/1948 báo Quân du kích được hình thành và phát hành trong lực lượng vũ

trang nhân dân Cùng với báo Vệ Quốc quân, các tờ báo tiền thân của lực

lượng vũ trang ở từng mức độ khác nhau đã tiếp thu và phát huy được nhữngkinh nghiệm truyền thống của báo chí cách mạng Việt Nam, đã hoàn thànhnhiệm vụ tuyên truyền giáo dục chính trị cho bộ đội, cổ vũ tinh thần chiến đấucủa quân, dân ta trên khắp các chiến trường, tạo tiền đề cơ bản cho sự ra đờicủa báo chí quân đội Từ một số tờ báo tiền thân, đến nay, báo chí trong quânđội được phát triển với số lượng khá lớn, gồm 25 báo, tạp chí được cấp phépcủa Bộ Văn hoá-Thông tin, với đủ thể loại: Báo viết, báo nói, báo hình, báođiện tử được phân thành hai khối, báo chí phát hành rộng rãi và báo chíchuyên ngành

Báo chí phát hành rộng rãi do Đảng uỷ Quân sự Trung ương là cơ quanchủ quản (giao cho Tổng cục Chính trị trực tiếp chỉ đạo, quản lý) bao gồm:

Báo Quân đội nhân dân, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, Tạp chí Văn nghệ

Quân đội, Phát thanh Quân đội nhân dân, Truyền hình Quân đội nhân dân, Thông tấn Quân sự, Điện ảnh Quân đội.

Báo chí chuyên ngành thuộc các Tổng cục, các ngành chức năng, các

Học viện, Nhà trường quân đội quản lý gồm: Báo Biên phòng, Tạp chí Lịch

sử Quân sự, Tạp chí Kiến thức Quốc phòng hiện đại, Tạp chí Hậu cần Quân đội, Tạp chí Kỹ thuật và Trang bị, Tạp chí Công nghiệp Quốc phòng và Kinh

tế, Tạp chí Y học Quân sự, Tạp chí Quân huấn, Tạp chí Nhà trường Quân đội,

Tạp chí Nghiên cứu Khoc học-Công nghệ Quân sự, Tạp chí Khoa học Quân sự, Tạp chí Nghệ thuật Quân sự Việt Nam, Tạp chí Giáo dục Lý luận Chính trị

quân sự, Tạp chí Khoa học và Kỹ thuật, Tạp chí Y dược học quân sự, Tạp chí Nghiên cứu Khoa học Hậu cần quân sự, Tạp chí Nghiên cứu chiến thuật chiến dịch, Tạp chí Tài chính quân đội.

Báo chí quân đội là một bộ phận trong hệ thống báo chí cách mạng ViệtNam do đó có đặc điểm chung của báo chí, song do tính chất, nhiệm vụ, đặcđiểm của hoạt động quân sự, quốc phòng với tiêu chí phục vụ hoạt động côngtác tư tưởng văn hoá, lý luận chính trị trong lực lượng vũ trang nên báo chíquân đội có nét đặc thù riêng Báo chí quân đội là tiếng nói, cơ quan lý luậncủa Đảng uỷ Quân sự Trung ương-Bộ Quốc phòng và của cấp ủy các cấp, cácngành, là một nội dung quan trọng của hoạt động CTĐ, CTCT trong quân đội,góp phần nâng cao nhận thức, bồi dưỡng lý luận, tư tưởng, tình cảm, đạo đứccách mạng, động viên cổ vũ cán bộ, chiến sỹ hoàn thành tốt nhiệm vụ chínhtrị, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của lực lượng vũ trang nhân dân,của QĐNDVN.

*Quan niệm về đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

Lực lượng tiến hành báo chí trong quân đội gồm hai thành tố cơ bản: độingũ phóng viên và đội ngũ biên tập viên Từ những đội viên của Đội Việt NamTuyên truyền giải phóng quân có chữ đẹp, có năng khiếu chọn về viết báo

“Tiếng súng reo” đến các phóng viên quân đội đầu tiên làm việc tại Toà soạn báo Vệ Quốc quân như : Lê Tất Tố, Lưu Văn Lợi, Vũ Cao, Nguyễn Minh, Trúc

Kỳ, Vũ Tú Nam, Trần Đăng, Trần Long, Nguyễn Đình Tiên, Nguyễn ĐìnhTước, đến nay trong Quân đội đã có 496 cán bộ, phóng viên, biên tập viên báochí, trong đó số lượng phóng viên chiếm hai phần ba, có 312 phóng viên được

Bộ Văn hoá-Thông tin cấp Thẻ Nhà báo

Phóng viên báo chí quân đội là một bộ phận trong đội ngũ phóng viênbáo chí cách mạng Việt Nam, là cán bộ của Đảng được phân công, làm côngtác tư tưởng, văn hoá, lý luận trong Quân đội, là cán bộ chính trị trực tiếp tiếnhành CTĐ, CTCT thông qua tác phẩm báo chí Họ là những chiến sỹ xungkích trên mặt trận tư tưởng-văn hoá trong quân đội Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

chỉ ra rằng: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sỹ cách mạng Cây bút, trang giấy

là vũ khí sắc bén của họ” [ 23, 616 ]

Phẩm chất và năng lực của phóng viên báo chí quân đội có quan hệ mậtthiết, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của các tờ báo, tạp chí và hiệu quảhoạt dộng công tác tuyên truyền của các cơ quan báo chí, của công tác tưtưởng-văn hoá trong Quân đội Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là nhữngcán bộ của Đảng được phân công làm công tác lý luận, tư tưởng-văn hoátrong quân đội có trình độ văn hoá, có năng khiếu nghiệp vụ chuyên ngànhbáo chí, am hiểu lĩnh vực quốc phòng, có trình độ kiến thức quân sự nhấtđịnh, đội ngũ này được tổ chức thành một lực lượng, có số lượng, cơ cấu chấtlượng tương ứng với yêu cầu nhiệm vụ chính trị, chức năng của quân độitrong từng giai đoạn lịch sử của cách mạng Việt Nam

* Đặc điểm đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

Do đặc điểm, nhiệm vụ, tính chất hoạt động tuyên truyền trong lựclượng vũ trang, trong Quân đội, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội cónhững đặc điểm riêng; gồm những phóng viên của nhiều chuyên ngành khácnhau; là sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng Hầuhết phóng viên báo chí quân đội đều được đào tạo cơ bản ở các trường sỹquan, các trường đại học trong và ngoài quân đội, ngoài các kiến thức chuyênngành báo chí, họ được huấn luyện quân sự và bồi dưỡng kiến thức quốcphòng Nhờ vậy, phóng viên quân đội không chỉ có trình độ kiến thức vănhoá, xã hội, văn học, mà còn am hiểu sâu lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cuộcsống người lính và chính nét đặc thù ấy là yếu tố rất cơ bản bảo đảm cho độingũ phóng viên quân đội hoàn thành tốt nhiệm vụ, chức trách được giao vàđáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viênbáo chí quân đội trong giai đoạn mới của cách mạng Song, sự đặc thù đó

cũng tạo nên những khó khăn nhất định, nếu không hiểu sâu sắc lĩnh vựcquân sự, quốc phòng, người lính thì chất lượng bài viết không cao, khôcứng, không đảm bảo được yếu tố bí mật quân sự, sẽ ảnh hưởng không tốtđến tuyên truyền của các tờ báo, tạp chí trong quân đội.

- Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội có tuổi đời, tuổi quân và từngtrải, có bề dầy kinh nghiệm thực tiễn, một số đã trực tiếp tham gia chiến đấu,phục vụ chiến đấu

- Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội được rèn luyện, công tác học tậptrong môi trường quân đội, rất thuận lợi cho người phóng viên trong tu dưỡng bảnthân, giữ vững phẩm chất đạo đức, nâng cao năng lực trình độ chuyên ngành,chuyên sâu, có trình độ kiến thức toàn diện về mọi mặt Song, có khó khăn đó làhoạt động gian khổ, phân tán, độc lập ở vùng sâu, vùng xa, biên giới hải đảo yêucầu nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu cao nhiều hoạt động diễn ra mau lẹ,cho nên các phóng viên báo chí quân đội cần có sức khoẻ, thể lực tốt mới đảmđương được công việc nơi đầu nguồn tin tức, còn ngược lại thì sẽ rất khó khănhoàn thành nhiệm vụ của người phóng viên quân đội

* Chức trách nhiệm vụ của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

Phóng viên báo chí quân đội phải thực hiện đầy dủ chức trách nhiệm vụcủa một nhà báo nói chung, nhà báo trong quân đội nói riêng và được cụ thểhoá cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của quân đội và công tác tuyên truyềncủa lực lượng vũ trang nhân dân và nhiệm vụ chính trị, đặc điểm công táctuyên truyền của đơn vị, của ngành mình đảm nhiệm Phóng viên báo chíquân đội có chức trách nhiệm vụ:

1 Căn cứ vào kế hoạch CTĐ, CTCT, nhiệm vụ công tác tuyên truyềncủa toà soạn, của cơ quan để thu thập tài liệu thông tin trung thực về mọi mặt

hoạt động của các đơn vị quân đội, của lực lượng vũ trang ba thứ quân, tìnhhình đất nước và thế giới.

2 Tuyên truyền phổ biến đường lối, chủ trương chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước, cổ vũ và tổ chức tập thể thực hiện các nhiệm vụ cáchmạng, đặc biệt là nhiệm vụ chiến lược bảo vệ Tổ quốc, xây dựng quân đội,củng cố quốc phòng toàn dân, xây dựng CNXH

3 Tuyên truyền giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,giáo dục, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất cách mạng, truyền thống “Bộđội Cụ Hồ ” trong tình hình mới

4 Phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội, định hướng tư tưởng bộ đội,làm diễn đàn thực hiện quyền tự do ngôn luận của cán bộ, chiến sỹ

5 Tham gia phát hiện, tuyên truyền gương tốt, nhân tố mới, đấu tranhchống “Diễn biến hoà bình” chống các hành vi vi phạm pháp luật với các hiệntượng tiêu cực khác

6 Tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ thông tin viên, cộng tácviên theo kế hoạch, nhiệm vụ được phân công và theo yêu cầu của cơ quanbáo chí cấp dưới

7 Tham gia xây dựng cơ quan báo chí , nâng cao chất lượng hiệu quảhoạt động tuyên truyền của tờ báo mình đang công tác

* Vai trò của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

Vị trí vai trò của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là rất quan trọng

và vị trí, vai trò của đội ngũ phóng viên báo chí trong quân đội gắn bó mậtthiết với vị trí, vai trò công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng-văn hoá ở cácđơn vị trong quân đội

Đội ngũ phóng viên quân đội là đội ngũ cán bộ của Đảng, được phâncông làm công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng-văn hoá trong lực lượng vũtrang, ở môi trường đặc biệt quan trọng của cơ quan báo chí quân đội Trongthư đồng chí Trường Chinh gửi cán bộ, chiến sỹ báo QĐND ngày 19/10/1985

đã chỉ rõ: “Người làm báo quân đội cách mạng cũng là cán bộ của Đảng, đềuphấn đấu cho mục tiêu chung, phục vụ lợi ích của cách mạng, phấn đấu chothắng lợi của cách mạng, phấn đấu cho thắng lợi của nhiệm vụ xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc XHCN ” Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là lực lượngtrực tiếp quyết định trong việc hình thành nên các tác phẩm báo chí, phóngviên thường xuyên hoạt động ở đầu nguồn tin tức Tại Đại hội lần thứ II củaHội nhà báo Việt Nam năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng:

“Nhiệm vụ của người làm báo là rất quan trọng và vẻ vang ” [ 27, 204 ] Dotính chất đặc thù của nhiệm vụ quân sự quốc phòng nên người phóng viênquân đội luôn phải bám sát đời sống, hoạt động huấn luyện, chiến đấu của bộđội, bám sát trận địa, bãi tập để phản ánh

Thứ nhất, Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội có vai trò quan trọng đối với việc giữ vững phương hướng chính trị của Đảng, bảo đảm cho đường lối quân sự của Đảng được quán triệt sâu sắc, được tuyên truyền sâu rộng và thực hiện sáng tạo hiệu quả trong Quân đội Công tác tuyên truyền báo chí

được xác định là một nội dung quan trọng của công tác tư tưởng lý luận củahoạt động CTĐ, CTCT trong Quân đội, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

là những cán bộ chính trị trong quân đội Theo biên chế của quân đội hiệnnay, đội ngũ phóng viên báo chí là lực lượng mang tính chuyên trách, tínhchuyên nghiệp cao Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội được tuyển chọnchặt chẽ và được đào tạo cơ bản trong các trường đại học trong và ngoài quânđội, được tổ chức phân công với một cương vị chức trách cụ thể theo từngchuyên ngành, theo từng loại hình báo chí Mỗi người một cương vị, có người

là phóng viên báo viết, công tác ở báo Quân đội nhân dân, báo Biên phòng vàcác tạp chí, có người là phóng viên báo nói công tác ở Chương trình Phátthanh Quân đội nhân dân, có người là phóng viên báo hình công tác ởChương trình Truyền hình Quân đội nhân dân, có người công tác ở trang điện

tử (Báo QĐND) Cùng trong một tờ báo, có người được phân công chuyêntrách là phóng viên quân sự, hậu cần kỹ thuật, có người là phóng viên vănhoá, kinh tế, xã hội, có người là phóng viên CTĐ, CTCT nhưng họ đều lànhững đoàn viên, đảng viên, cán bộ của Đảng Do đó, đội ngũ phóng viên báochí quân đội là những người nắm vững phướng hướng chính trị của Đảng,thông qua thực hiện chức trách nhiệm vụ tích cực, chủ động, sáng tạo luôn cótính phát hiện cao, thông qua tin tức, bài viết đã chuyển tải đầy đủ các nộidung đưa đường lối chính trị, quân sự của Đảng tới cán bộ, chiến sỹ làm chocán bộ, chiến sỹ trong đơn vị quán triệt sâu sắc và thực hiện đúng nghị quyếtcủa Đảng, chủ trương, chính sách của Nhà nước Nhờ đó, chủ trương xây dựngquân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; chủtrương xây dựng nếp sống văn hoá, xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩatrong thời kỳ CNH, HĐH được thực hiện rộng khắp, có hiệu quả cao trong Quânđội

Thứ hai, là một thành viên trong hệ thống chủ thể tiến hành CTĐ, CTCT trong Quân đội, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội có vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm không ngừng nâng cao giác ngộ chính trị, củng cố và tăng cường sự nhất trí về chính trị, tư tưởng, bồi dưỡng cán bộ chiến sĩ thành người quân nhân cách mạng Hoạt động báo

chí ở Việt Nam hiện nay chính là: “ Truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước, nhiệm vụ của cách mạng, tri thức trong các lĩnh vực của đời sống xãhội, làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân có được cơ sở khoa

học để xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan cộng sản, có niềm tin vữngchắc vào sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướng XHCN, tự giác, tíchcực tham gia vào các lĩnh vực hoạt động của xã hội, thực hiện thắng lợi mụctiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” [ 13, 76] Khi nhiệm vụ cách mạng có bước phát triển, công tác tuyên truyền báochí càng được coi trọng, bởi vì, theo Hồ Chí Minh “Trong Đảng và ngoàiĐảng có nhận thức rõ tình hình mới, hiểu rõ nhiệm vụ mới thì tư tưởngmới thống nhất, tư tưởng thống nhất thì hành động mới thống nhất Nếutrong Đảng và ngoài Đảng, từ trên xuống dưới, từ trong đến ngoài đều tưtưởng thống nhất và hành động thống nhất thì nhiệm vụ tuy nặng nề, côngviệc tuy khó khăn phức tạp, ta cũng nhất định thắng lợi” [ 26, 217 ]

Khẳng định vai trò to lớn của báo chí và đội ngũ phóng viên báo chítrong sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc, Nghị quyết Đại hộilần thứ IX của Đảng ta nêu rõ: “Phát triển đi đôi với quản lý tốt hệ thốngthông tin đại chúng Báo chí làm tốt chức năng tuyên truyền, thực hiện đườnglối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phát hiện những nhân tố mới,cái hay, cái đẹp trong xã hội, giới thiệu gương người tốt, việc tốt, những điểnhình tiên tiến, phê phán các hiện tượng tiêu cực, uốn nắn những nhận thức lệchlạc, đấu tranh với những quan điểm sai trái, coi trọng nâng cao tính chân thật,tính giáo dục và tính chiến đấu của tập thể” [12, 39]

Là cán bộ, đảng viên, đoàn viên trong Quân đội được phân công đảmnhiệm công tác trên lĩnh vực báo chí, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội cóvai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hiệu quả công tác tuyêntruyền của từng cơ quan báo chí và của từng tờ báo

1.1.2.Những vấn đề cơ bản về chất lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

* Chất lượng và tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ phóng viên báo

chí quân đội

Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội có vị trí, vai trò rất quan trọng,tuy nhiên vị trí, vai trò đó có được khẳng định, phát huy đến đâu là tuỳ thuộcvào chất lượng của đội ngũ này như thế nào

Chủ nghĩa Mác-Lênin khẳng định rằng, mọi sự vật hiện tượng đều cóchất lượng Chất lượng là một phạm trù dùng để chỉ các thuộc tính vốn có của

sự vật, hiện tượng; là sự thống nhất hữu cơ giữa các thuộc tính, chất lượngcủa các bộ phận và các quá trình, làm cho nó là nó và khác với các sự vật hiệntượng khác Đại từ điển Tiếng Việt, xuất bản năm 1999 của NXB Văn hoá-Thông tin đã định nghĩa “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất giá trị conngười, sự vật” [ 15, 331 ]

Mỗi sự vật, hiện tượng tồn tại đều do các bộ phận, các yếu tố, các qúatrình hợp thành và giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ với nhau Vì vậy, chấtlượng của mỗi sự vật, hiện tượng phải là tổng hợp trong sự thống nhất chấtlượng của các bộ phận, các yếu tố và các qúa trình cấu thành nên sự vật hiệntượng đó Do vậy, để có đội ngũ phóng viên báo chí có chất lượng, các thànhviên cần có đủ phẩm chất, năng lực cần thiết Tuy nhiên, chất lượng đội ngũphóng viên báo chí không thể chỉ là sự cộng lại chất lượng của mỗi người.Bởi vì “đội ngũ là số đông sắp xếp có trật tự hoặc có tổ chức chặt chẽ”, nhờ

đó mà sức mạnh của từng người và cả đội ngũ được khơi dậy và phát huy caonhất, giúp họ có thể thực hiện được nhiệm vụ phức tạp nặng nề

Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí là tổng hợp những yếu tố tạo nên phẩm chất, giá trị và các mối quan hệ bên trong của cả đội ngũ nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ theo cương vị, chức trách trong mỗi thời kỳ, giai đoạn cụ thể

Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là một bộ phận trong hệ thốngcán bộ chính trị của lực lượng vũ trang, do đó, chất lượng đội ngũ này vừa

có những điểm chung, vừa có những điểm riêng Đi sâu nghiên cứu nhữngyếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội cho thấy:

Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là sự thống nhất biệnchứng giữa chất lượng của từng người với số lượng và cơ cấu của cả đội ngũđược đặt trong mối quan hệ với chất lượng của cả tập thể cơ quan báo chí ởtừng cấp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác tuyên truyền báo chí trong quânđội ở mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn cụ thể Sự thiếu hụt về số lượng phóng viênbáo chí dễ gây ra sự quá tải trong quá trình thực hiện chức trách nhiệm vụchung, đồng thời làm cho mỗi người không có điều kiện cần thiết để tích luỹkiến thức, nâng cao trình độ, đặc biệt trong điều kiện hiện nay lượng thông tinnhiều, nhanh, nhạy Số lượng phóng viên báo chí phải được tính toán trongbiên chế cụ thể của cơ quan báo chí và phải là những người có bản lĩnh, khảnăng, trình độ nhất định để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, theo cương vị chứctrách Tuy nhiên chất lượng của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội phảiđược sắp xếp, sử dụng sao cho phát huy hết khả năng của từng người và của

cả đội ngũ, tức là phải có một cơ cấu hợp lý Trong mỗi cơ quan báo chí đều

có phóng viên già, phóng viên trẻ xen kẽ, kế cận nhau, có sỹ quan, có quânnhân chuyên nghiệp và công nhân viên quốc phòng

Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là kết quả tổng hợpcủa nhiều yếu tố, trong đó chất lượng của người phóng viên giữ vị trí đặc biệtquan trọng Chất lượng của đội ngũ được tạo nên bởi chất lượng các thànhviên và trong mối quan hệ chung, chất lượng của mỗi thành viên là cơ sở, nềntảng tổng hợp thành chất lượng chung của cả đội ngũ Chất lượng của ngườiphóng viên báo chí xét đến cùng đều biểu hiện ở hai mặt cơ bản; đức và tài,

đó cũng chính là nhân cách của người cán bộ cách mạng Theo Chủ tịch Hồ

Chí Minh, một người cán bộ tốt nhất thiết phải có đủ đức, đủ tài trong đó đức

là gốc Đạo đức đối với người cách mạng được Người ví như “ngọn nguồn”của dòng sông; như “gốc rễ” của cây cối Những tác phẩm báo chí của Ngườiđều là những tác phẩm mẫu mực về tính giáo dục của báo chí, về đạo đứccách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Từ nay về sau, nhân dân ta và Đảng

ta phải giữ gìn và phát huy mãi mãi đạo đức trong sáng ấy” [ 27, 557]

Trong mối quan hệ với tài, đức vừa là cơ sở nền tảng, vừa giữ vai tròđịnh hướng đồng thời là động lực thúc đẩy quá trình phấn đấu nâng cao trình

độ mọi mặt của người phóng viên Đạo đức và tài năng của người phóng viên

là đại lượng cơ bản để đánh giá chất lượng của người phóng viên báo chí caohay thấp Tuy nhiên, đạo đức và tài năng đó phải được biểu lộ ra thông quahoạt động thực tiễn, gắn liền với hoạt dộng của cả cơ quan báo chí trong quátrình thực hiện nhiệm vụ Người phóng viên báo chí không chỉ có tư cách đạođức trong sáng, mẫu mực, mà còn phải là người kiên định những vấn đề cótính nguyên tắc, đồng thời tinh tế, nhạy bén, chủ động, sáng tạo trong thựchiện nhiệm vụ

Nghiên cứu nắm vững chất lượng đội ngũ phóng viên là cơ sở để đánhgiá đúng chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội Song cần phải thấyrằng, chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí với tư cách là đối tượng nghiêncứu vừa cụ thể, vừa trừu tượng Việc đánh giá chính xác chất lượng đội ngũphóng viên báo chí là một vấn đề khó khăn, đòi hỏi rất công phu Vì vậy, cầnphải xây dựng một hệ thống tiêu chí khoa học làm cơ sở cho việc đánh giá,

bố trí sử dụng Những tiêu chí về chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quânđội là một thể thống nhất, luôn tác động chuyển hoá lẫn nhau Với từng người

và cả đội ngũ phóng viên báo chí, phẩm chất cơ bản nhất và tiêu chuẩn hàngđầu là sự kiên định vững vàng về chính trị, thực sự tiêu biểu về đạo đức cách

mạng Sự kiên định vững vàng của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội chính

là sự kiên định vững vàng về mục tiêu, lý tưởng, con đường cách mạng ViệtNam Kiên định vững vàng lập trường của giai cấp công nhân, có sự giác ngộsâu sắc lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt sâusắc đường lối, quan điểm của Đảng về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, về xâydựng lực lượng vũ trang nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Nhiệm vụcủa nhà báo là quan trọng và vẻ vàng Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ ấy thìphải cố gắng học tập chính trị, nâng cao tư tưởng, đứng vững trên lập trườnggiai cấp vô sản; phải nâng cao trình độ văn hoá, phải đi sâu vào nghiệp vụ củamình” [ 25, 204 ]

Chất lượng của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội phụ thuộc vàonhiều yếu tố, trong đó có bản lĩnh chính trị vững vàng Sự kiên định vữngvàng về chính trị của người phóng viên còn thể hiện ở sự chủ động trước diễnbiến phức tạp của tình hình, sự nhạy bén, sắc sảo trong xem xét và giải quyếtmọi vấn đề theo đúng quan điểm của Đảng, không hữu khuynh giao động,không mơ hồ thoả hiệp, luôn tỉnh táo trước mọi luận điệu của kẻ thù, sángsuốt trước những dư luận không lành mạnh, tích cực đấu tranh bảo vệ trận địachính trị tư tưởng của Đảng Người làm báo-chiến sỹ phải có phẩm chất đóthể hiện trong mục đích cũng như phương pháp công tác của mình Đối vớingười phóng viên báo chí quân đội, sự kiên định vững vàng về chính trị và sựtrong sáng kiểu mẫu về đạo đức cách mạng là thống nhất Người phóng viênbáo chí phải là một tấm gương tiêu biểu cho những phẩm chất, đức tính tốtđẹp của con người Việt Nam thời đại mới, thể hiện tập trung ở thái độ, hành

vi đúng mực trong giải quyết các mối quan hệ với Đảng, Tổ quốc, nhân dân,với bộ đội, với công việc và bản thân Suốt quá trình công tác người phóngviên báo chí quân đội phải có trách nhiệm, tạo được uy tín cao trong đơn vị,được tổ chức tin tưởng, được bạn bè yêu mến Người phóng viên báo chí phải

luôn tỉnh táo, sáng suốt, có tinh thần cảnh giác cao, nắm vững bản chất, âmmưu thủ doạn của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, biết tuyêntruyền, tạo dư luận tổ chức đấu tranh có hiệu quả với mọi âm mưu, hành độngphá hoại của kẻ địch Đối với công việc, người phóng viên phải say sưa, tậntuỵ, yêu nghề, luôn tự hào về nghề nghiệp, gắn bó với cơ sở, với bộ đội vàquần chúng nhân dân để thu thập tư liệu phản ánh trên trang báo Ngườiphóng viên báo chí quân đội không chỉ có nếp sống lành mạnh, lạc quan, tintưởng, mà phải luôn có đạo đức trong sáng, kiên quyết đấu tranh khắc phụcmọi biểu hiệu của chủ nghĩa cá nhân Đúng như Hồ Chí Minh đã chỉ ra: “đạođức cách mạng là quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng Đó

là điều chủ yếu nhất” [ 27, 285 ]

Là người thường xuyên ở đầu nguồn tin tức, có vai trò quan trọng và cótính chất quyết định trong việc hình thành nên các loại hình tác phẩm, các sảnphẩm báo chí: tin, bài, phóng sự, phản ánh, do đó người phóng viên báo chíquân đội phải có kiến thức toàn diện cả về chính trị, quân sự, văn hoá, xã hội,kinh tế kỹ thuật và nghệ thuật quân sự Chỉ có như vậy, người phóng viên mớihoàn thành được nhiệm vụ vẻ vang của mình và mới góp phần nâng cao chấtlượng hoạt động của cơ quan báo chí, của từng tờ báo

Phương pháp tác phong công tác là biểu hiện cụ thể quan điểm tưtưởng, tính nguyên tắc, tinh thần trách nhiệm, trình độ năng lực thực hiệnnhiệm vụ của người phóng viên báo chí Do đó, gắn liền với phẩm chất nănglực, người phóng viên phải có phong cách, tác phong công tác khoa học, dânchủ, sâu sát thực tế, lời nói phải đi đôi với việc làm Do tính chất đặc thù củangười làm báo trong quân đội, thường xuyên có mặt ở những nơi khó khăn,gian khổ, xa xội hẻo lãnh, tác nghiệp độc lập cho nên trong bất kỳ hoàn cảnhnào, người phóng viên báo chí quân đội cũng phải nắm vững nguyên tắc, nêucao tinh thần trách nhiệm, giữ nghiêm kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp Trong

từng thời điểm, trong từng công việc người phóng viên phải luôn luôn sâu sát,

tỷ mỷ, có kế hoạch công tác khoa học để vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ củangười phóng viên quân đội, vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ của ngưòi lính trênmặt trận tư tưởng văn hoá

Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội luôn vận động biếnđổi bởi sự vận động của các yếu tố bên trong cấu thành nó và trong mối quan

hệ biện chứng với những yêu cầu khách quan của tình hình nhiệm vụ công táctuyên truyền báo chí Tình hình nhiệm vụ công tác tư tưởng văn hoá, công táctuyên truyền báo chí luôn có sự phát triển cùng với sự chấn chỉnh tổ chức biênchế đã tác động trực tiếp và gián tiếp đến đội ngũ những người làm báo nóichung và đội ngũ phóng viên nói riêng, làm cho số lượng, chất lượng và cơcấu luôn có sự vận động biến đổi Nếu số lượng biên chế và cơ cấu liên tụcthay đổi thì công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và công tác chính sách sẽ

bị tác động làm cho đội ngũ phóng viên không thể tích luỹ đủ nội lực để vươntới Một đội ngũ phóng viên báo chí có chất lượng cao, ổn định phải luôn đápứng yêu cầu nhiệm vụ công tác tuyên truyền Sự đáp ứng đó không phải nhấtthời Do đó, chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội hiện tại và tươnglai phụ thuộc rất quan trọng vào số lượng cần thiết và cơ cấu hợp lý Số lượngphóng viên trong mỗi cơ quan báo chí quân đội không thể tuỳ thuộc vào ýmuốn chủ quan của một số người mà phải căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, chứcnăng của từng tờ báo và tờ tạp chí Số lượng phóng viên thích hợp là điềukiện quan trọng để nâng cao chất lượng của từng tờ báo Cơ cấu đội ngũphóng viên báo chí quân đội rất phong phú, đa dạng bao gồm cơ câu thànhphần giai cấp, dân tộc, trình độ, cấp bậc quân hàm, lứa tuổi, thâm niên côngtác Tính hợp lý trong cơ cấu sẽ bảo đảm sự phát triển vững chắc có bổ sung

và kế thừa nhau của đội ngũ phóng viên Cơ cấu về độ tuổi, sức khoẻ, trình

độ, cấp bậc, quân hàm và thâm niên công tác nếu cân đối, hợp lý sẽ tránhđược sự ùn tắc, bảo đảm sự kế thừa và phát triển.

Ở các cơ quan báo chí quân đội sự biến đổi về cơ cấu đội ngũ phóngviên phải tuân thủ theo một trình tự hợp lý, gắn liền với quy hoạch sử dụngcán bộ, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ công tác tuyên truyền của từng loạihình báo chí, từng giai đoạn lịch sử của cách mạng, nhiệm vụ của quân đội,của từng ngành Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội được phảnánh chủ yếu ở kết quả thực hiện công tác tuyên truyền của từng cơ quan báochí gắn bó hữu cơ với kết quả CTĐ, CTCT, công tác tư tưởng văn hoá trongquân đội Một đôi ngũ phóng viên báo chí có chất lượng phải là một đội ngũ

có khả năng thực hiện tốt nhiệm vụ được giao Với đội ngũ phóng viên báochí quân đội thì kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác tuyên truyền ở tại mỗi cơquan báo chí (báo Quân đội nhân dân, Truyền hình Quân đội nhân dân, Phátthanh Quân đội nhân dân, Báo biên phòng, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, Tạpchí Văn nghệ Quân đội, Điện ảnh Quân đội và các tạp chí chuyên ngành) màđội ngũ phóng viên thực hiện nhiệm vụ bao giờ cũng là căn cứ chủ yếu đểxem xét, đánh giá chất lượng trên thực tế của đội ngũ này

* Những vấn đề có tính nguyên tắc nâng cao chất lượng đội ngũ phóng

viên báo chí quân đội

Nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là quá trìnhvận dụng tổng hợp các chủ trương, biện pháp, cách thức, quy hoạch, tuyểnchọn, đào tạo, bồi dưỡng, sắp xếp sử dụng, luân chuyển và thực hiện các chế

độ chính sách, nhằm tạo ra sự chuyển hoá đồng bộ về chất lượng của từngngười và cả đội ngũ theo đúng mô hình, mục tiêu đã xác định, đáp ứng yêucầu nhiệm vụ công tác tư tưởng văn hóa, tuyên truyền của báo chí quân độitrong thời kỳ mới

Nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội đòi hỏi phảitiến hành nhiều khâu, nhiều bước, từ quy hoạch, tạo nguồn, tuyển chọn đếnđào tạo, bồi dưỡng, bố trí sắp xếp, bổ nhiệm, đề bạt, thực hiện các chế độchính sách Quá trình đó phải thực hiện toàn diện và đồng bộ các chủ trương,biện pháp, cách thức vừa tác động trực tiếp, vừa tác động gián tiếp đến độingũ phóng viên báo chí quân đội, qua đó tạo nên sự biến đổi và phát triển về

số lượng, cơ cấu đội ngũ và chất lượng người phóng viên Hoạt động nângcao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội không chỉ là hoạt độngnghiệp vụ đơn thuần của cơ quan chức năng, mà trước hết là hoạt động lãnhđạo của các cấp ủy đảng với các chủ trương, biện pháp, cách thức cụ thể đểxây dựng và phát triển lên một trình độ mới về chất lượng của cả đội ngũtheo đúng mô hình và mục tiêu đã xác định Mục đích của nâng cao chấtlượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm

vụ công tác tuyên truyền báo chí, qua đó nâng cao chất lượng CTĐ, CTCTđáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của Quân đội và sự phát triển của tình hình cáchmạng Việt Nam trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

Các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân độithực chất là các giải pháp quán triệt, cụ thể hoá công tác tư tưởng, công tác tổchức, công tác chính sách, trên cơ sở vận dụng nhuần nhuyễn và kết hợp chặtchẽ tốt các khâu, các bước của công tác cán bộ được vận dụng nhuần nhuyễnđược kết hợp chặt chẽ, với sự thống nhất cao của các cấp, các ngành, các cơquan báo chí và các đơn vị chủ quản nhằm tạo ra sự chuyển biến về chấtlượng đội ngũ này theo đúng với mô hình, mục tiêu yêu cầu đã xác định

Quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân độiphải tuân theo những nguyên tắc nhất định Đó là những vấn đề có tính quyluật, đòi hỏi chúng ta phải nhận thức sâu sắc, vận dụng đúng đắn sáng tạo đểthực hiện có hiệu quả, không thể chủ quan tùy tiện; đồng thời nó là những cău

cứ để xác định mô hình, mục tiêu và lựa chọn các giải pháp phù hợp nhằm tạo

ra sự chuyển biến mạnh mẽ và vững chắc về chất lượng đội ngũ phóng viênbáo chí Quán triệt lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cácquan điểm của Đảng trong chiến lược cán bộ, trên cơ sở Luật Báo chí, kết hợpnghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng

viên báo chí quân đội có thể khái quát những vấn đề có tính nguyên tắc sau:

Thứ nhất, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí phải xuất

phát từ đường lối chính trị, đường lối quân sự của Đảng, nhiệm vụ của quân đội đồng thời nắm vững đặc điểm, yêu cầu nhiệm vụ của từng cơ quan báo chí và yêu cầu nhiệm vụ đào tạo cán bộ, phóng viên trong thời kỳ mới.

Sự nghiệp cách mạng của Đảng muốn thành công trước hết phải cóđường lối, nhưng nếu chỉ có đường lối đúng thì chưa đủ, mà phải có lực lượnglàm cách mạng và có đội ngũ cán bộ tốt Muốn có lực lượng cách mạng đôngđảo thì phải tuyên truyền, giác ngộ và tập hợp lực lượng, vì thế cần phải cócác tổ chức để tiến hành những công việc đó Khi đã có các tổ chức thì cầnphải có sự điều hành và phân công nhiệm vụ, do đó, tất yếu phải tiến hànhcông tác tổ chức và công tác cán bộ Xét trong mối quan hệ giữa cán bộ vànhiệm vụ chính trị thì cán bộ vừa là sản phẩm, vừa là người góp phần xâydựng chủ trương đường lối, bảo vệ, giữ vững và tổ chức thực hiện thắng lợiđường lối nhiệm vụ Đường lối nhiệm vụ chính trị là cơ sở, là phương hướng

để xây dựng đội ngũ cán bộ, phóng viên báo chí ngang tầm với nhiệm vụ nhưchỉ thị 22-CT/TW ngày 17/10/1997 của Bộ Chính trị đã chỉ rõ: “Đào tạo, bồidưỡng cán bộ, phóng viên báo chí chủ yếu là trong nước, dưới sự chỉ đạothống nhất của Đảng và sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước Nâng cao chấtlượng dào tạo bồi dưỡng phóng viên báo chí, luôn luôn gắn bó với thực tiễnđất nước” [ 4,11 ] Đường lối nhiệm vụ chính trị quyết định vấn đề tổ chứccán bộ, quyết định phương hướng lựa chọn, sắp xếp đội ngũ phóng viên, quyết

định nội dung đào tạo, bồi dưỡng phóng viên báo chí Ngược lại, có đội ngũphóng viên tốt, có trình độ giỏi, năng động, tận tuỵ, sáng tạo thì chất lượngcông tác tuyên truyền báo chí đạt cao hơn, việc tổ chức thực hiện đường lối,tuyên truyền chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước và Quân đội đềuthuận lợi và thành công.

Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là một bộ phận trong hệ thống cán

bộ của Đảng Sự ra đời của đội ngũ này xuất phát yêu cầu thực hiện nhiệm vụchính trị của các cơ quan báo chí Sự phát triển về chất lượng của đội ngũphóng viên báo chí quân đội trong quá trình thực hiện nhiệm vụ công tácđảng, công tác chính trị trong lực lượng vũ trang nhân dân thời gian quachứng minh sự cần thiết phải có và khẳng định vấn đề có tính nguyên tắc lànâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội phải xuất phát từyêu cầu nhiệm vụ công tác tuyên truyền của Quân đội, của từng cơ quan báochí trong thời kỳ mới Trong giai đoạn hiện nay, trước sự phát triển của tìnhhình thế giới, khu vực, trong nước; trước yêu cầu mới của nhiệm vụ bảo vệ

Tổ quốc và xây dựng dội ngũ cán bộ, phóng viên báo chí quân đội thời kỳ đẩymạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nhiệm vụ công tác tuyên truyền, côngtác tư tưởng văn hoá cũng phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu đòi hỏi độingũ phóng viên báo chí phải được nâng cao chất lượng về mọi mặt Cần phảibám sát yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo cán bộ trong quân đội để tiến hành côngtác quy hoạch, tuyển chọn, đào tạo bồi dưỡng và sắp xếp sử dụng, bảo đảmcho đội ngũ phóng viên báo chí quân đội luôn có đủ số lượng, cơ cấu hợp lý

và chất lượng cao ở mỗi người cũng như cả đội ngũ và chỉ có như vậy, độingũ phóng viên báo chí nói riêng và các cơ quan báo chí nói chung mới hoànthành chức năng, nhiệm vụ của mình và góp phần hoàn thành nhiệm vụ chínhtrị của quân đội trong thời kỳ mới

Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

phải gắn liền với việc củng cố kiện toàn tổ chức của các cơ quan báo chí và xây dựng các cơ quan báo chí quân đội vững mạnh toàn diện.

Quan hệ giữa tổ chức và cán bộ là quan hệ biện chứng Tổ chức là nơiphát hiện lựa chọn, sàng lọc và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Tổ chức cũng lànơi giao nhiệm vụ, kiểm định, giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động củacán bộ trên thực tế Cán bộ vừa là thành viên của tổ chức, vừa là chủ thể quantrọng trong xây dựng tổ chức Một tổ chức mạnh phải gồm những con người

có giác ngộ chính trị cao, có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ được tổ chứcphân công; ngược lại có tổ chức, mới đào tạo và rèn luyện được con ngườitốt Sức mạnh của tổ chức trước hết là do sức mạnh tổng hợp của đội ngũ cán

bộ trong tổ chức đó tạo thành Chính sự thống nhất về ý chí và hành động củađội ngũ cán bộ là nguyên nhân làm cho sức mạnh của mọi người trong tổchức được khơi dậy và phát huy đầy đủ nhất Quá trình hình thành, phát triểnchất lượng đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ phóng viên báo chí nói riêngbao giờ cũng gắn bó hữu cơ và chịu sự chi phối của chất lượng tổ chức đảng,

tổ chức chỉ huy Thực tiễn nhiều năm qua, ở các cơ quan báo chí trong quânđội cho thấy: Khi nào, ở đâu tổ chức đảng thực sự trong sạch vững mạnh, tổchức chỉ huy vững mạnh thì vị trí, vai trò của đội ngũ phóng viên mới đượckhẳng định, phát huy, trên thực tế Ngược lại, khi nào, ở đâu vị trí, vai trò củacác tổ chức không được phát huy, vai trò của đội ngũ phóng viên cũng bịgiảm sút, chất lượng công tác tuyên truyền của từng cơ quan báo chí đạt hiệuquả thấp, không thể đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Tổ chức đảng không trongsạch vững mạnh, cơ quan báo chí không vững mạnh thì không thể có đượcđội ngũ phóng viên có chất lượng cao Do đó, nâng cao chất lượng đội ngũphóng viên báo chí quân đội thực chất là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộcủa đảng làm công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng văn hoá trong Quân

đội và cũng là nâng cao chất lượng mọi thành viên trong hệ thống chủ thể tiếnhành công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội và như vậy chính làgóp phần nâng cao và thực hiện tốt vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tácbáo chí trong quân đội Ở các cơ quan báo chí, đội ngũ phóng viên đều lànhững đảng viên, đoàn viên do vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viênchính là phải gắn liền với nâng cao chất lượng tổ chức Đảng, tổ chức đoàncủa các cơ quan báo chí Các nội dung, biện pháp nâng cao chất lượng độingũ phóng viên báo chí đều nhằm mục tiêu chung là thực hiện thắng lợinhiệm vụ chính trị của các cơ quan báo chí là tuyên truyền, giáo dục Các biệnpháp quy hoạch, tuyển chọn phóng viên đều gắn liền với kiện toàn củng cố

tổ chức cơ quan báo chí Các nội dung, biện pháp bồi dưỡng kiến thức,nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ phóng viên phải gắn chặt vớinội dung, biện pháp giáo dục rèn luyện đảng viên, đoàn viên xây dựng độingũ cán bộ quân đội, nâng cao ý thức trách nhiệm, động cơ phấn đấu để độingũ này có đủ đức, đủ tài, có phẩm chất năng lực thực hiện tốt nhiệm vụ

Thứ ba, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

phải gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý báo chí trong quân đội.

Trong Quân đội, đội ngũ cán bộ quản lý báo chí và đội ngũ phóng viên

có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Bởi vì, họ cùng chung một mục đích hoạtđộng nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu nâng cao chất lượng hiệu quả côngtác tuyên truyền báo chí Đồng thời, đội ngũ cán bộ quản lý báo chí thôngthường đều trưởng thành từ đội ngũ phóng viên báo chí, được phân công theodõi quản lý công tác báo chí trong quân đội Do đó, những chủ trương, biệnpháp nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội phải gắn vớichủ trương, biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý báo chí.Những nội dung, biện pháp quy hoạch tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng bố trí,

sử dụng đội ngũ phóng viên phải kết hợp nhuần nhuyễn với tất cả các khâu,các bước xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ phóng viên báo chímột mặt phải nắm chắc tiêu chuẩn của người phóng viên quân đội và tiêuchuẩn của người cán bộ quân đội trong thời kỳ mới Mặt khác, phải nắm chắcphương hướng nhiệm vụ xây dựng cơ quan báo chí quân đội và chức tráchnhiệm vụ của từng người, của từng phóng viên, của cán bộ quản lý Tránhkhuynh hướng tách rời giữa xây dựng đội ngũ phóng viên với xây dựng độingũ cán bộ quản lý Trong quá trình xây dựng đội ngũ phóng viên phải chú ýxây dựng toàn diện, khắc phục hiện tượng chỉ chú ý đến bồi dưỡng chuyênmôn, chuyên ngành báo chí, mà không chú ý đến việc bồi dưỡng nâng caonăng lực công tác đảng, công tác chính trị.

Thứ tư, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội phải

kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo, bồi dưỡng với tự đào tạo bồi dưỡng.

Xây dựng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là cả một quá trình côngphu, tỷ mỷ, đòi hỏi phải giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa trách nhiệmcủa tổ chức và trách nhiệm của cá nhân từng phóng viên Đây là hai mặt củamột qúa trình, mỗi mặt đều có vị trí, vai trò riêng, trong đó, phát huy tính tíchcực tự giác rèn luyện, phấn đấu của từng phóng viên bao giờ cũng là vấn đề

có ý nghĩa trực tiếp quyết định

Sự hình thành, phát triển những phẩm chất nhân cách của người phóngviên báo chí là cả một quá trình lâu dài, bền bỉ, không phải một sớm, mộtchiều mà có được Bởi vậy, cần phải khéo kết hợp chặt chẽ nhiều hình thức,biện pháp đào tạo, bồi dưỡng và phải phát huy được sức mạnh của nhiềulực lượng mới mong đạt được kết quả tốt Nếu chỉ phát huy vai trò của tổchức , với tư cách là chủ thể xây dựng mà không chú ý đến việc phát huytính tích cực, tự giác của mỗi cá nhân, với tư cách là đối tượng xây dựng

hoặc ngược lại, chỉ phát huy vai trò của đối tượng với xây dựng mà khôngchú ý đến trách nhiệm của chủ thể xây dựng thì quá trình đào tạo, bồidưỡng đội ngũ phóng viên báo chí cũng đều không mang lại hiệu quả.

Cho nên, trong qúa trình xây dựng đội ngũ phóng viên báo chí quânđội, một mặt cần phải nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tổ chức, phát huycao độ vai rò của tổ chức trong mọi khâu, mọi bước của quy trình xây dựngđội ngũ phóng viên, từ việc quy hoạch, tuyển chọn đến việc giáo dục chínhtrị, tư tưởng, bồi dưỡng phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong cũngnhư trong bố trí sử dụng và quản lý đội ngũ phóng viên báo chí Chú trọngviệc rèn luyện, thử thách đội ngũ phóng viên qua thực tiễn công tác, thôngqua chất lượng tuyên truyền, tin, bài, tác phẩm báo chí, qua đó có kế hoạchbồi dưỡng, tìm ra những mặt yếu khâu yếu, để có kế hoạch, biện pháp khắcphục Mặt khác, cần phải động viên tính tích cực, tự giác, tính chủ động, sángtạo của cá nhân từng phóng viên trong việc học tập, tu dưỡng rèn luyện, hìnhthành trong họ nhu cầu, động cơ học tập, chí tiến thủ, lòng quyết tâm, sự nỗlực cố gắng vươn lên để tự hoàn thiện và khẳng định mình, nhằm biến quátrình đào tạo, bồi dưỡng thành quá trình tự đào tạo Chỉ khi nào người phóngviên thực sự tự giác, kiểm tra kiểm soát được mọi hành động của mình, luônnghiêm khắc với chính mình, tự ý thức trong việc rèn luyện thì lúc đó việcquản lý, giáo dục của tổ chức mới đạt hiệu quả và quá trình xây dựng đội ngũphóng viên báo chí quân đội mới đạt kết quả tốt

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò tự học, từ rèn,

tự tu dưỡng nâng cao phẩm chất và năng lực của người cán bộ, đảng viên.Người thường dạy: “Năng lực của con người không phải tự nhiên mà có, màmột phần lớn do công tác, do tập luyện mà có” [ 21, 280 ]

Vì vậy, trong quá trình xây dựng đội ngũ phóng viên báo chí cần tránhkhuynh hướng tách rời giữa sự quản lý, giáo dục của tổ chức với việc pháthuy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của mỗi cá nhân, khắc phục nhận thức

và cách làm lệch lạc, chỉ nhấn mạnh vai trò của tổ chức mà xem nhẹ vấn đềđộng viên, khơi dậy tính tích cực, tự giác của cá nhân dẫn đến trạng thái gò ép,căng thẳng, sẽ nảy sinh tư tưởng đối phó hoặc chỉ nhấn mạnh vai trò của cánhân mà xem nhẹ vai trò quản lý, giáo dục, định hướng của tổ chức sẽ dẫn đếntình trạng lỏng lẻo, tự do, tản mạn, được chăng hay chớ

Thứ năm, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

phải phát huy sức mạnh tổng hợp của mọi lực lượng, mọi cấp, mọi ngành, các cơ quan chức năng, đặc biệt là vai trò lãnh đạo của các cấp uỷ đảng.

Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là một bộ phận quan trọng trongđội ngũ cán bộ quân đội, là lực lượng nòng cốt trong xây dựng, nâng cao chấtlượng tuyên truyền của các cơ quan báo chí quân đội Các cơ quan báo chí cóhoàn thành tốt nhiệm vụ hay không đều phụ thuộc vào chất lượng của đội ngũphóng viên Vì thế, xây dựng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội thực sự cóchất lượng cao, ngang tầm với nhiệm vụ là vấn đề tất yếu song, đây là côngviệc rất khó khăn, rất phức tạp, đòi hỏi tính khoa học, tính thực tiễn cao, phảibằng nhiều biện pháp, hình thức phong phú và bằng sự phát huy sức mạnhtổng hợp của mọi lực lượng, của mọi cấp, mọi ngành kể cả trong và ngoàiquân đội, đặc biệt là vai trò lãnh đạo của cấp uỷ đảng thì việc xây dựng độingũ phóng viên báo chí quân đội mới đạt kết quả tốt bởi lẽ phóng viên báo chí

là cán bộ của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra: “Công việc thành cônghoặc thất bài đều do cán bộ tốt hay kém Vì vậy, Đảng phải nuôi dưỡng cán bộnhư người làm vườn vun đắp những cây quý báu” [ 21, 273 ]

Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội hoạt động trong lĩnh vực tuyêntruyền của các cơ quan báo chí, do dó, xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũnày là một trong những công tác quan trọng của tổ chức đảng ở từng cơ quanbáo chí quân đội Trước hết, trách nhiệm của các cấp uỷ đảng trong phạm viđược phân công Phát huy tốt vai trò của cấp uỷ đảng trong nâng cao chấtlượng đội ngũ phóng viên là xuất phát từ yêu cầu không ngừng nâng cao bảnchất cách mạng và sức chiến đấu của quân đội, đặc biệt nâng cao chất lượngcông tác tư tưởng văn hoá trong tình hình mới của cách mạng phải bảo đámcho quá trình xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quânđội luôn đúng đường lối, quan điểm của Đảng Tập thể cấp uỷ đảng phải quántriệt các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo, nhiệm vụ công tác báo chí của Đảng,của Quân đội, các chủ trương, biện pháp của cấp trên, của cấp mình về xâydựng đội ngũ nhà báo, trong đó có việc nâng cao chất lượng đội ngũ phóngviên báo chí Các cấp uỷ phải thường xuyên trực tiếp chăm lo nâng cao chấtlượng đội ngũ phóng viên báo chí, đồng thời phát huy tốt trách nhiệm của cáccấp, các ngành, các cơ quan chức năng, nhất là cơ quan chính trị.

Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội phụ thuộc vào chấtlượng lãnh đạo, quản lý của tổ chức đảng, theo Quyết định số 64 củaĐUQSTƯ, các cấp uỷ đảng trực tiếp và thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ

và quản lý cán bộ Mọi chủ trương, biện pháp, hình thức tiến hành xây dựngđội ngũ cán bộ, phóng viên báo chí phải do cấp uỷ và các cơ quan báo chí đóquyết định Cho nên, các cấp uỷ mà trước hết là bí thư, phó bí thư phải căn cứvào chỉ thị, hướng dẫn và nghị quyết của cấp uỷ cấp trên, đồng thời căn cứ vàtình hình nhiệm vụ và thực trạng đội ngũ phóng viên báo chí ở cơ quan mình

để xây dựng kế hoạch, nội dung, giải pháp thực hiện cho phù hợp Trong qúatrình bồi dưỡng đội ngũ phóng viên, các cấp uỷ phải phát huy được sức mạnh

của mọi cấp, mọi ngành, mọi lực lượng để bồi dưỡng nâng cao chất lượngtoàn diện, từ việc giáo dục nâng cao phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đứclối sống, đến việc bồi dưỡng nâng cao kiến thức, năng lực kể cả năng lựcnhận thức và năng lực hoạt động thực tiễn, chú trọng rèn luyện tác phong,phương hướng công tác cho người phóng viên Mặt khác, các cấp uỷ đảng cầnphải tăng cường quản lý chặt chẽ tình hình mọi mặt của đội ngũ phóng viên,kịp thời phát hiện và uốn nắn những nhận thức và hành động lệch lạc trongxây dựng đội ngũ phóng viên như thái độ thờ ơ, thiếu trách nhiệm, không tíchcực tham gia xây dựng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội.

1.2 Thực trạng và một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội

1.2.1 Thực trạng chất lượng và hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội hiện nay

* Thực trạng chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội hiện nay

Đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là

sự phân tích làm rõ những ưu điểm đạt được, những khuyết điểm cần khắcphục trên các mặt công tác, quá đó phác hoạ một bức tranh toàn cảnh về chấtlượng đội ngũ phóng viên báo chí, làm cơ sở để lựa chọn các giải pháp nângcao chất lượng đội ngũ này một cách khách quan, khoa học

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, được sự chỉ đạo chặt chẽ của Đảng uỷQuân sự trung ương-Bộ Quốc phòng, hệ thống báo chí trong quân đội đượcphát triển mạnh mẽ đã góp phần quan trọng vào công tác tuyên truyền tronglực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng chính trị tinh thần trong quân đội.Trong thành tích chung đó có sự đóng góp rất quan trọng của đội ngũ phóngviên, những người trực tiếp góp phần xây dựng nên những tác phẩm báo chí

Với một lực lượng hùng hậu gồm 496 nhà báo quân đội trong đó có 312 đồngchí được Bộ Văn hoá-Thông tin cấp thẻ thì đội ngũ phóng viên chiếm haiphần ba Được đào tạo cơ bản, được tôi luyện trong thực tế, nhiều đồng chí đãtrai qua chiến tranh nên đại bộ phận đội ngũ phóng viên báo chí quân đội đềukhẳng định được vị trí và phát huy tốt vai trò của mình, nhiều phóng viên có

uy tín sâu rộng, có mức cảm hoá mạnh mẽ đối với cán bộ, chiến sỹ, nhân dân

và bạn đọc, thông qua các tác phẩm báo chí Lớp phóng viên trẻ trong quânđội hôm nay đã và đang kế thừa, tiếp bước các thế hệ đi trước không ngừngtrưởng thành

Bước vào thời kỳ mới, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội đã đượcquan tâm xây dựng, rèn luyện, do đó chất lượng chung có sự phát triển vềnhiều mặt Căn cứ vào kết luận đánh giá của các cấp uỷ đảng, báo cáo củacác cơ quan báo chí; tổng hợp của cơ quan chức năng quản lý báo chí vàviệc nghiên cứu khảo sát ở 7 cơ quan báo chí quân đội phát hành rộng rãi

và 17 cơ quan báo chí chuyên ngành trong quân đội có thể thấy những mặt

ưu điểm và những mặt hạn chế về chất lượng đội ngũ phóng viên báo chíquân đội hiện nay như sau:

* Những ưu điểm về chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội.

Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội nói chung có bản lĩnh chính trịvững vàng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của đảng, vào thắng lợi của sự nghiệpđổi mới; trung thành với mục tiêu, lý tưởng XHCN mà Đảng, Bác Hồ và nhândân đã lựa chọn Trước những khó khăn thử thách, những diễn biến phức tạpcủa tình hình thế giới, khu vực và trong nước, những tác động tiêu cực xã hội

và mặt trái kinh tế thị trường, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội luôn trungthành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc với nhân dân Hầu hết, các phóng viênnắm vững bản chất cách mạng, khoa học của các vấn đề được học tập, nghiên

cứu và biến thành niềm tin, ý chí quyết tâm trong thực hiện nhiệm vụ Điềunày cũng được thể hiện qua từng bài báo, từng tin, phóng sự của đội ngũphóng viên và thông qua kết quả kiểm tra nhận thức chính trị năm 2003-2004,100% các đồng chí phóng viên đạt khá-giỏi; 100% phóng viên báo chí đềunhận thức được tính tất yếu phải phát triển đất nước theo con đường XHCN,tất yếu phải tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, kết hợp chặtchẽ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Theo đánh giá của các cấp uỷ, đội ngũphóng viên luôn kiên định, vững vàng lập trường giai cấp công nhân, luôn cóthái độ đúng trong đấu tranh với những quan quan điểm tư tưởng, sai trái,những hiện tượng suy thoái về chính trị, tư tưởng trong Đảng và những hiẹntượng tiêu cực trong xã hội Họ luôn có niềm tin vào thắng lợi của cáchmạng, vào thành công của sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướngXHCN Trong đội ngũ phóng viên báo chí quân đội hôm nay, tuy phần lớnchưa qua chiến đấu, nhưng ngay từ khi vào quân đội đã được giáo dục, rènluyện và đào tạo cơ bản hệ thống, được bồi dưỡng kiến thức quân sự quốcphòng, do đó ở họ niềm tin và quyết tâm theo Đảng bằng cả sự giác ngộ lýtưởng sâu sắc và cả tự gắn bó lâu dài trong quân đội, sẵn sàng nhận vàhoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Lớp phóng viên báo chí quân đội hôm nay tuy phần đông ở độ tuổi còntrẻ, có người là sỹ quan, có người là quân nhân chuyên nghiệp, công nhânviên quốc phòng, bản lĩnh chính trị đang trong giai đoạn hình thành, bước đầuđược củng cố, hiểu biết về quân đội, về quốc phòng còn hạn chế nhưng nhờ

có sự quan tâm, giáo dục rèn luyện của các cấp uỷ đảng, sự giúp đỡ của lớpphóng viên đi trước nên số phóng viên này có những tiến bộ và tiềm năngphát triển

Nhìn chung ở các cơ quan báo chí trong quân đội, phần lớn phóng viênphát huy được vai trò xung kích, gương mẫu, chủ động, vững vàng trước

những diễn biến phức tạp, luôn tỉnh táo, sáng suốt nhìn nhận, đánh giá tìnhhình để phản ánh chính xác trên mặt báo Tuyệt đại bộ phận có tinh thần cảnhgiác cách mạng cao, có ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm, giữ vững nguyên tắc.Nhiều phóng viên tích cực, xông xáo lao vào những nơi khó khăn gian khổ,theo sát cuộc sống của người lính và các hoạt động huấn luyện chiến đấu củacác đơn vị nơi biên giới, đảo xa để phản ánh kịp thời Thông qua ngòi bút,trang báo các phóng viên quân đội đã thực sự xung kích, đấu tranh ngăn chặn,những biểu hiện suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống của một sốcán bộ, đảng viên trong và ngoài quân đội Dù khó khăn đến đâu, các phóngviên quân đội cũng luôn tích cực chủ động tìm mọi biện pháp để hoàn thànhtốt nhiệm vụ được giao.

Trước sự tác động của mặt trái cơ chế thị trường và những tiêu cựcngoài xã hội, tuyệt đại đa số phóng viên báo chí quân đội vẫn giữ được phẩmchất đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh, trung thực, giản dị Hầu hếtphóng viên quân đội có thái độ và phương pháp xem xét, giải quyết đúng đắnmối quan hệ giữa trách nhiệm và quyền lợi, giữa lợi ích chung với lợi íchriêng cá nhân

Trong quan hệ với cán bộ, biên tập viên, kỹ thuật viên trong cơ quanbáo chí và với nhân dân địa phương nơi đóng quân, với cán bộ, chiến sỹ ở cácđơn vị cơ sở nơi đầu nguồn tin tức, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội luôn

là người sống chan hoà, giàu tình cảm, gương mẫu trong lời nói và việc làm,luôn biết tạo ra sự giao hoà, đồng cảm với các đối tượng có điều kiện và hoàncảnh khác nhau, nhất là đối với bộ đội ở cơ sở để thu thập tin thức tài liệu,cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ Trong cuộc sống, trong công tác đội ngũphóng viên báo chí quân đội luôn đề cao giá trị văn hoá tinh thần, trân trọngtình đồng chí, đồng đội là nét nổi bật, uy tín đội ngũ phóng viên báo chí quânđội và của các cơ quan báo chí quân đội ngày càng tăng Trong Đại hội Đảng

nhiệm kỳ các cấp ở các cơ quan báo chí, tỷ lệ phóng viên được bầu vào cấp

uỷ ngày càng tăng

Quán triệt Chỉ thị 22 của Bộ Chính trị (khoá VIII); Chỉ thị 47 củaThường vụ Đảng uỷ Quân sự Trung ương và thực hiện chủ trương đại học hoáđội ngũ sỹ quan theo tinh thần nghị quyết 93, Nghị quyết 94 Đảng uỷ Quân sựTrung ương, trong những năm gần đây, trình độ nhận thức, năng lực tư duy lýluận của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội được nâng lên một bước, hiệnnay 91% phóng viên được đào tạo cơ bản ở các nhà trường trong và ngoàiquân đội có trình độ cử nhân, trong đó 68% tốt nghiệp đại học chuyên ngànhbáo chí, 17% phóng viên có trình độ trên đại học, 81 % đã qua đào tạo sỹquan và đào tạo sỹ quan dự bị Đội ngũ phóng viên báo chí đã có nhận thứcsâu sắc hơn về lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quanđiểm đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, gần đây kiếnthức về kinh tế, văn hoá-xã hội, quốc phòng an ninh đã được nâng lên; cónhận thức đúng về mô hình XHCN, con đường biện pháp xây dựng CNXH,

về cơ cấu kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường, có sựquản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN, về đối tượng, đối tác vàphương hướng nhiệm vụ quân đội, nhiệm vụ của cơ quan báo chí, nhiệm vụcông tác tuyên truyền, công tác tư tưởng-văn hoá, CTĐ, CTCT trong quânđội Gắn liền với trình độ nhận thức, năng lực tư duy lý luận được nâng lên,khả năng, trình độ tổ chức hoạt động thực tiễn của đội ngũ phóng viên báo chíquân đội cũng được thể hiện rõ năng lực quán triệt nghị quyết của Đảng, chỉthị của cấp trên trong bài viết Nhiều phóng viên thể hiện sự sắc sảo trongphân tích, đánh giá tình hình, đánh giá điều kiện cụ thể và khả năng thực tếcủa đơn vị, của cơ quan báo chí để chủ động khai thức tư liệu, nắm bắt tin tứctài liệu phục vụ cho công tác tuyên truyền báo chí Theo đánh giá của BanChấp hành Hội Nhà báo Việt Nam, chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí

quân đội ngày càng được nâng cao, số lượng tác phẩm báo chí của phóng viênquân đội đoạt giải ngày càng tăng Năm 2003, có 3 tác phẩm báo chí và 2phóng viên quân đội đoạt giải báo chí toàn quốc; năm 2004, có 5 tác phẩmbáo chí và 16 phóng viên quân đội đoạt giải báo chí toàn quốc

Đi đôi với sự chuyển biến tích cực về chất lượng con người, số lượng

và cơ cấu đội ngũ phóng viên báo chí quân đôị, đã được quan tâm giải quyếttương đối tốt Số phóng viên ở các báo, tạp chí phát hành rộng rãi (báoQĐND, Phát thanh QĐND, Truyền hình QĐND, Tạp chí quốc phòng toàndân, Tạp chí Văn nghệ quân đội, Điện ảnh Quân đội nhân dân, Thông tấnquân sự) phóng viên Báo Biên phòng và 16 tạp chí chuyên ngành luôn được

bổ sung, biên chế đủ Cơ cấu đội ngũ phóng viên cũng được cải thiện trên một

số mặt Tỷ lệ phóng viên báo chí quân đội được đào tạo chuyên ngành báo chí

ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Trường Đại học Khoa học xãhội nhân văn ngày một tăng Nhiều phóng viên tốt nghiệp sỹ quan được đàotạo văn bằng 2 cử nhân báo chí Tuổi đời trung bình của đội ngũ phóng viênngày càng trẻ hơn Cơ cấu cấp bậc quân hàm sỹ quan, quân nhân chuyênnghiệp, công nhân viên quốc phòng trong đội ngũ phóng viên ngày càng hợp

lý hơn

Độ chênh lệch về năng lực trình độ giữa các phóng viên báo chí Trungương quân đội phát hành rộng rãi và phóng viên báo chí chuyên ngành trongquân đội ở mức độ vừa phải, không có sự cách biệt lớn, phù hợp với yêu cầu,chức trách nhiệm vụ của từng loại hình, từng cơ quan báo chí nơi phóng viêncông tác Trong những năm qua, một số tạp chí chuyên ngành đã được bổsung các đồng chí có trình độ khoa học lý luận giáo dục, đã góp phần đưa vịthế các phóng viên báo chí quân đội lên cao hơn Qua đánh giá, phân loại củacấp uỷ, chỉ huy các cấp cơ quan báo chí trong quân đội thì không có phóng