Quân dự bị động viên là lực lượng dự bị chiến lược của quân đội. Xây dựng quân DBĐV là qui luật phổ biến để duy trì sức mạnh quân đội của các quốc gia, là một nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời cũng là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng nền QPTD, thế trận QPTD và thế trận chiến tranh nhân dân chủ động đối phó với mọi tình huống đe dọa đến QPAN của đất nước, nhất là tình huống xung đột vũ trang và chiến tranh xâm lược, nhằm bảo vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập, chủ quyền thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Trang 1Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt
QP, QSQPTD
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Chương 1 CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TRONG XÂY
DỰNG QUÂN DỰ BỊ ĐỘNG VIÊN Ở TỈNH VĨNH LONG- NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
10 1.1 Xây dựng quân dự bị động viên và những vấn đề cơ bản
về công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng quân
1.2 Thực trạng và một số kinh nghiệm công tác đảng, công tác
chính trị trong xây dựng quân dự bị động viên ở tỉnh Vĩnh Long
Chương 2 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CÔNG TÁC ĐẢNG,
CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TRONG XÂY DỰNG QUÂN
DỰ BỊ ĐỘNG VIÊN Ở TỈNH VĨNH LONG HIỆN NAY 57 2.1 Sự phát triển của tình hình nhiệm vụ và yêu cầu công tác
đảng, công tác chính trị trong xây dựng quân dự bị động
2.2 Những giải pháp công tác đảng, công tác chính trị trong
xây dựng quân dự bị động viên ở tỉnh Vĩnh Long hiện nay 64
Trang 3KẾT LUẬN 92
MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài
Quân dự bị động viên là lực lượng dự bị chiến lược của quân đội Xây dựng quân DBĐV là qui luật phổ biến để duy trì sức mạnh quân đội của các quốc gia, là một nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời cũng là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng nền QPTD, thế trận QPTD và thế trận chiến tranh nhân dân chủ động đối phó với mọi tình huống đe dọa đến QP-AN của đất nước, nhất là tình huống xung đột vũ trang và chiến tranh xâm lược, nhằm bảo vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập, chủ quyền thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa
Xây dựng quân DBĐV là cuộc vận động chính trị sâu rộng, liên quan đến mọi cấp, mọi ngành, mọi thành phần kinh tế, xã hội trên địa bàn tỉnh; là sự quán triệt quan điểm quần chúng, quan điểm lấy dân làm gốc trong xây dựng LLVT cách mạng của địa phương; kế thừa truyền thống kinh nghiệm “ngụ binh ư nông”, “thực túc binh cường” trong dựng nước và giữ nước của tổ tiên ta và tiếp thu kinh nghiệm tích trữ lực lượng của các quốc gia, dân tộc
Trang 4trên thế giới Đồng thời, đây là biểu hiện nhất quán quan điểm của Đảng về sự kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới, nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp làm thất bại chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, xã hội từ cơ sở
và sẵn sàng động viên khi có lệnh
Chất lượng xây dựng quân DBĐV phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan, chủ quan Trong đó, CTĐ, CTCT
có vị trí, vai trò rất quan trọng: trực tiếp xây dựng con người, xây dựng tổ chức, xây dựng yếu tố chính trị- tinh thần; bảo đảm thường xuyên giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng trong xây dựng quân DBĐV Nhân tố xét đến cùng quyết định chất lượng quân DBĐV
Những năm qua, CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long đạt được nhiều thành tựu to lớn Tuy nhiên, còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới; trong quá trình xây dựng quân DBĐV chưa phát huy đầy đủ vai trò, chức năng của các thành viên trong cơ chế của quá trình xây dựng quân DBĐV; nội dung, hình thức, biện pháp, chất lượng hiệu quả tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở một số cơ sở xã, phường và một số cơ quan, đơn vị chưa tốt; quản lý, giáo dục và thực hiện chế độ, chính sách đối với quân DBĐV còn thiếu thường xuyên và chưa kịp thời…
Hiện nay, trước những diễn biến nhanh chóng, phức tạp của tình hình thế giới, khu vực và trong nước, trước yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ hội nhập và ngày càng mở rộng đã và đang đặt ra yêu cầu mới rất cao đối với hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long CTĐ, CTCT trong lĩnh vực này
Trang 5cần phải được nghiên cứu, kế thừa, phát triển những kinh nghiệm đã qua và nâng cao chất lượng ngang tầm với đòi hỏi của tình hình nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay.
2 Tình hình nghiên cứu có liên quan
CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV là một trong những vấn đề được các tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo, các nhà khoa học trong và ngoài quân đội quan tâm nghiên cứu Những năm gần đây trên các báo, tạp chí, các công trình nghiên cứu khoa học đã có nhiều tác giả đề cập đến vấn đề này; từ nhiều góc độ khác nhau, các tác giả đã tập trung phân tích làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất một số giải pháp tiến hành CTĐ, CTCT trong phạm vi nghiên cứu
Những công trình, đề tài khoa học liên quan đến xây dựng lực lượng DBĐV nói chung, hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV nói riêng, tiêu biểu như :
“Công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng và huy động lực lượng dự bị động viên giai đoạn cách mạng mới”, Tổng cục Chính trị, Nxb.QĐND, H.2001; “Tổ chức xây dựng và huy động nguồn lực lượng dự bị động viên cấp huyện (đồng bằng) các tỉnh phía Bắc trong tình hình hiện nay” , đề tài khoa học cấp Học viện của Khoa Chiến thuật Chiến dịch, Học viện Chính trị- Quân sự, 2001; “Nâng cao bản lĩnh chính trị của sỹ quan dự
bị thuộc các đơn vị dự bị động viên ở Thủ Đô Hà Nội hiện nay” , Luận văn Thạc sĩ khoa học chính trị, Hồ Sĩ Cung, H.2001; “Nâng cao hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng khu vực phòng thủ ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ khoa học chính trị, Nguyễn Như Hội, H.2002; “Công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng quân dự bị động viên của tỉnh Hà Tây giai đoạn hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ khoa học chính trị, Nguyễn Đức Bàng, H.2007“ Mấy vấn đề xây dựng lực lượng và thế trận quốc phòng- an ninh”, Giáo sư Bùi Phan
Trang 6Kỳ, Cẩm nang công tác quốc phòng-an ninh dành cho cán bộ lãnh đạo cao cấp, Nxb, VH-TT, H.2007; “ Xây dựng lực lượng dự bị động viên hiện nay- Thực trạng, vấn đề và giải pháp” Phạm Chân Lý, Cẩm nang công tác quốc phòng-an ninh dành cho cán bộ lãnh đạo cao cấp, Nxb,VH-TT, H.2007; “Lực lượng, thế trận quốc phòng- biểu hiện tập trung sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân”, Nguyễn Mạnh Hùng, Cẩm nang công tác quốc phòng-an ninh dành cho cán bộ lãnh đạo cao cấp, Nxb, VH-TT, H.2007;“Phát huy kết quả 5 năm thực hiện Pháp lệnh về lực lượng
dự bị động viên, tiếp tục thực hiện pháp lệnh trong giai đoạn cách mạng mới” của Tống Ngọc Thắng, Tạp chí Quốc phòng toàn dân tháng 02/2002; “Quân khu Thủ Đô: 5 năm thực hiện Pháp lệnh dự bị động viên” của Bùi Minh Thứ, Tạp chí Khoa học quân sự số 6(36) tháng 6/2002; “Công tác xây dựng lực lượng dự bị động viên ở Thái Bình-một số biện pháp và kinh nghiệm bước đầu” của Trịnh Duy Huỳnh, Tạp chí Quốc phòng toàn dân tháng 8/2002; “Công tác
tổ chức xây dựng lực lượng dự bị động viên ở Quân khu Thủ Đô” của Nguyễn Như Hoạt, Tạp chí Khoa học quân sự
số 11(65) tháng 11/2004
Các công trình khoa học, các bài viết đều khẳng định: quân DBĐV là lực lượng dự bị chiến lược của quân đội; một bộ phận quan trọng trong LLVT nhân dân và thế trận QPTD; xây dựng quân DBĐV là nội dung quan trọng trong đường lối QP, QS của Đảng, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và của cả hệ thống chính trị; mục đích xây dựng: quân DBĐV hùng hậu để sẵn sàng bổ sung thay thế và phát triển lực lượng thường trực của quân đội khi cần thiết; nguyên tắc xây dựng: quân DBĐV phải đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự quản lý điều hành của chính quyền các cấp và vai trò tham mưu của cơ quan QSĐP, phát huy trách nhiệm của các cơ quan ban ngành đoàn thể và toàn dân tham gia xây dựng quân DBĐV; xây dựng quân DBĐV phải vững chắc, phù hợp, thiết thực, hiệu quả theo kế hoạch
Trang 7thống nhất; xây dựng quân DBĐV phải đảm bảo số lượng lớn, chất lượng cao, bí mật, an toàn, sẵn sàng động viên với thời gian nhanh nhất; xây dựng quân DBĐV phải kết hợp chặt chẽ với nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, văn hoá,
xã hội, QP-AN ở địa phương
Tác giả Phạm Chân lý nhấn mạnh rằng: từ khi Pháp lệnh về lực lượng DBĐV được ban hành cho đến nay, các cấp, các ban ngành, đoàn thể từ Trung ương tới cơ sở đã tích cực nghiên cứu, tổ chức quán triệt và phổ biến, tuyên truyền sâu rộng đến mọi đối tượng với nhiều hình thức, biện pháp phong phú, đa dạng, thiết thực, nhờ đó
đã tạo được chuyển biến mới quan trọng trong công tác xây dựng lực lượng DBĐV
Trong bài viết “lực lượng, thế trận quốc phòng- biểu hiện tập trung sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân”, tác giả Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng: xây dựng lực lượng, thế trận quốc phòng toàn dân là những nội dung
cơ bản tập trung nhất sức mạnh bảo vệ Tổ quốc Theo quan điểm của Đảng ta, sức mạnh quốc phòng bảo vệ Tổ quốc là sức mạnh tổng hợp, được cấu thành bởi nhiều nhân tố, đương nhiên lực lượng, thế trận quốc phòng là những nhân tố trực tiếp, quan trọng Có lực lượng quốc phòng hùng hậu, thế trận quốc phòng vững chắc ở ngay
từ cơ sở là nhân tố trực tiếp, quyết định thắng lợi trong cuộc đấu tranh chống chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch cũng như bảo đảm đánh thắng mọi loại hình chiến tranh xâm lược của kẻ thù
Trang 8Các công trình, đề tài khoa học bước đầu đã đánh giá đúng thực trạng, rút ra ý nghĩa, bài học kinh nghiệm, nêu lên phương hướng, đề xuất những giải pháp CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV Đây là cơ sở quan trọng có thể
kế thừa trong nghiên cứu xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long hiện nay
Đối với hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV: mỗi công trình, đề tài khoa học trên đều đặt ra mục đích, vai trò, yêu cầu, nội dung, biện pháp cụ thể Nhìn chung các công trình, đề tài khoa học đó đều liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu của luận văn ở các khía cạnh, mức độ khác nhau vì đã luận giải được những vấn đề
cơ bản về CTĐ, CTCT như sau:
CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV, xét về bản chất là hoạt động lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đối với Quân đội nhân dân Việt Nam; nội dung cơ bản của CTĐ, CTCT là công tác tư tưởng, công tác tổ chức và công tác chính sách của Đảng; tiến hành CTĐ, CTCT trong tất cả các nhiệm vụ, các lĩnh vực hoạt động ở tất cả các cơ quan, đơn vị là một nguyên tắc, nhằm không ngừng giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với các nhiệm vụ, các lĩnh vực hoạt động của các cơ quan đơn vị; tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV là trách nhiệm của tổ chức đảng, tổ chức chỉ huy, tổ chức quần chúng, của mọi cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên, chiến sĩ trong tất cả các cơ quan, đơn vị
Tuy nhiên, chưa có đề tài nào đề cập và nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống về CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long Với tư cách là một đề tài nghiên cứu độc lập Vì vậy, đề tài của luận văn không trùng lặp với các công trình, đề tài khoa học đã được công bố
Trang 93 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
*Mục đích nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV và đề xuất những giải pháp CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long hiện nay
*Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề cơ bản về xây dựng quân DBĐV và CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long hiện nay
*Đối tượng nghiên cứu
CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Trang 10*Cơ sở lý luận
Hệ thống lý luận Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm đường lối, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết của Đảng ủy quân sự Trung ương, Đảng ủy quân sự Quân khu IX, Đảng ủy quân sự tỉnh Vĩnh Long về xây dựng quân đội, xây lực lượng DBĐV thời kỳ mới
*Cơ sở thực tiễn
Thực tiễn xây dựng quân DBĐV và hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV của các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long; các báo cáo tổng kết; các công trình liên quan đến đề tài đã được công bố; số liệu, kết quả điều tra về công tác xây dựng quân DBĐV và CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV của tỉnh Vĩnh Long thời gian qua
*Phương pháp nghiên cứu
Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, luận văn sử dụng và kết hợp chặt chẽ phương pháp logic-lịch sử, phân tích-tổng hợp, tổng kết thực tiễn và chuyên gia
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn cung cấp cơ sở khoa học cho các cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan QSĐP các cấp ở tỉnh Vĩnh Long nghiên cứu vận dụng vào quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV hiện nay
Trang 11Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy và học tập bộ môn CTĐ, CTCT trong công tác QP, QS địa phương ở các nhà trường quân đội.
6 Kết cấu của luận văn
Phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục
Chương 1 CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TRONG XÂY DỰNG QUÂN DỰ BỊ ĐỘNG VIÊN Ở TỈNH
VĨNH LONG- NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Xây dựng quân dự bị động viên và những vấn đề cơ bản về công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng quân dự bị động viên ở tỉnh Vĩnh Long
1.1.1 Quân dự bị động viên và xây dựng quân dự bị động viên ở tỉnh Vĩnh Long
* Khái quát đặc điểm lịch sử, địa lý, kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh tỉnh Vĩnh Long.
Vĩnh Long ngày nay là một phần của Long Hồ dinh, được hình thành từ năm 1732, bao gồm các tỉnh Bến Tre, Trà Vinh và một phần của thành phố Cần Thơ Long Hồ dinh xưa nay là vùng đất quan trọng của những bậc tiền nhân đi khai phá, mở mang đất Phương Nam là nơi “địa linh nhân kiệt” đã sản sinh r a nhiều nhân tài cho đất nước, trong đó có cố Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt và cố Viện sĩ giáo sư Trần Đại Nghĩa… nhiều anh hùng LLVT, anh hùng Lao động trong 02 cuộc kháng chiến và trong thời kỳ đổi mới Tỉnh Vĩnh Long được Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” Truyền thống đó được nhân dân và LLVT tiếp tục phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đọan cách mạng mới
Trang 12Ngày nay, Vĩnh Long là tỉnh bản lề nối liền các tỉnh Miền Tây, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Miền Đông Nam Bộ, nằm ở trung tâm đồng bằng sông Cửu Long Diện tích tự nhiên 1.475,19 km2 bằng 0,4% diện tích cả nước, dân số 1.062.600 người, gồm các dân tộc Kinh, Khơmer và Hoa So với 12 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long là tỉnh có quy mô tương đối nhỏ cả về diện tích lẫn dân số, nhưng lại có mật độ dân cư cao nhất vùng (715 người/km2),
cơ cấu hành chính gồm 07 huyện, 01 thành phố thuộc tỉnh; 107 xã, phường, thị trấn; 846 ấp, khóm Hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở được củng cố kiện toàn, đã và đang đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ hội nhập quốc tế
Hệ thống giao thông thủy, bộ khá thuận lợi tạo cho Vĩnh Long có vị thế rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế, xã hội
và QP-AN của Miền Tây Nam Bộ
Vĩnh Long có rất nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như: gạch ngói, gốm sứ, chầm nón, thêu đan, dệt chiếu nguồn lao động dồi dào, trình độ dân trí với tay nghề cao, người dân có truyền thống đoàn kết, cần cù và sáng tạo Với lợi thế về vị trí, địa lý, Vĩnh Long là một trong những trung tâm đào tạo nguồn nhân lực ở đồng bằng sông Cửu Long, có hệ thống trường phổ thông chất lượng, các trường đào tạo từ trung cấp đến đại học Trong xu thế phát triển kinh tế của khu vực và cả nước; định hướng phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của tỉnh giai đoạn 2001-2010 là: tranh thủ mở rộng hợp tác quốc tế và trong nước, tránh tụt hậu xa hơn về kinh tế so các tỉnh khác trong vùng; “Tăng trưởng GDP bình quân hàng năm đạt 14%; đến năm 2010 GDP bình quân đầu người đạt 930-950 USD; cơ cấu kinh tế đến năm 2010 là (nông nghiệp- thuỷ sản:38%; công nghiệp-xây dựng:25%; dịch vụ:37%)”[16, tr.36]
Về QP,QS : Với vị trí là cửa ngõ Miền Tây Nam Bộ, tỉnh Vĩnh Long có vị trí chiến lược quan trọng về quân
sự (trước 30/04/1975 tỉnh Vĩnh Long được chính quyền Sài Gòn bố trí lực lượng nhiều nhất trong vùng, đứng thứ hai
Trang 13sau Cần Thơ) Hiện nay, trong khi tập trung phát triển kinh tế, Quân khu IX và Tỉnh ủy Vĩnh Long đã rất chú trọng xây dựng tiềm lực QP-AN của tỉnh.
Nhiệm vụ chung về QP-AN của tỉnh hiện nay là: Xây dựng nền QPTD và nền an ninh nhân dân vững mạnh toàn diện, bảo vệ vững chắc địa phương, góp phần bảo vệ Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng văn hoá và an ninh xã hội; duy trì trật tự kỷ cương, an toàn xã hội; giữ vững sự ổn định của địa phương, ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, không để bị động, bất ngờ
* Quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long :
Pháp lệnh về lực lượng DBĐV qui định: “Lực lượng dự bị động viên gồm quân nhân dự bị và phương tiện kỹ thuật đã xếp trong kế hoạch bổ sung cho lực lượng thường trực của quân đội” [32, tr 6] Theo đó, lực lượng DBĐV gồm 02 thành phần: quân nhân dự bị và phương tiện kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân đã được xếp trong kế hoạch bổ sung cho lực lượng thường trực của quân đội chứ không phải là toàn bộ quân nhân dự bị
Quân nhân dự bị gồm: sĩ quan dự bị, quân nhân chuyên nghiệp dự bị và hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị
Phương tiện kỹ thuật gồm: những phương tiện kỹ thuật vận tải, làm đường, xếp dỡ, thông tin liên lạc, y tế
và một số loại phương tiện khác…
Quân DBĐV được đăng ký, quản lý, tổ chức thành các đơn vị DBĐV và được huấn luyện theo chương trình qui định, nhằm chuẩn bị lực lượng cho thời chiến, đồng thời đáp ứng yêu cầu giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch, bảo vệ địa phương, bảo vệ Tổ quốc ngay trong thời bình và tạo ra lực lượng xung kích trên các mặt trận phòng, chống thiên tai và phát triển ở địa phương
Trang 14Từ những vấn đề trên có thể quan niệm : Quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long là một bộ phận quân dự bị của quân đội, một bộ phận trong LLVT của quân khu và của tỉnh, bao gồm các quân nhân dự bị được xếp vào các đơn vị DBĐV thuộc các đơn vị bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, được huấn luyện theo chương trình qui định, nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong thời bình, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống khi chiến tranh xảy ra và cùng với các lực lượng vũ trang trên địa bàn bảo vệ vững chắc địa phương trong mọi tình huống
Quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long có số lượng tương đối lớn, được bố trí rộng khắp, song tập trung đông ở thành phố, trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội các huyện và các khu công nghiệp.Thực hiện quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Tư lệnh Quân khu IX về việc giao chỉ tiêu, kế hoạch xây dựng quân DBĐV của tỉnh; căn cứ vào tình hình mọi mặt của địa phương, yêu cầu xây dựng LLVT địa phương và xây dựng tác chiến khu vực phòng thủ Ủy ban nhân dân tỉnh ra quyết định số 166/2005/QĐ.UB ngày 20/12/05 về việc giao chỉ tiêu, kế hoạch xây dựng quân DBĐV cho thành phố và các huyện trên địa bàn của tỉnh Theo chỉ tiêu toàn tỉnh hiện đã sắp xếp quân nhân dự bị vào các đơn vị DBĐV đạt 93,7% Có 31 đơn vị DBĐV (quân khu 06 đơn vị và địa phương 25 đơn vị)
Quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long phong phú đa dạng về ngành nghề; trình độ văn hoá, trình độ kỹ, chiến thuật quân
sự không đồng đều Khi xuất ngũ trở về địa phương, hoà nhập vào các lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội, nghề nghiệp của họ rất phong phú, đa dạng, họ có mặt ở tất cả các thành phần, các lĩnh vực kinh tế, xã hội, có cả bộ binh, công binh, pháo binh, trinh sát… Nơi cư trú, sinh hoạt, làm ăn, công tác không ổn định, các mối quan hệ của họ rất đa dạng, phức tạp
Do điều kiện sinh sống và được bổ sung từ nhiều nguồn khác nhau nên nhìn chung trình độ văn hóa, trình độ kỹ chiến thuật quân sự không đồng đều (văn hóa trung học cơ sở 40%; trung học 53%), đồng thời trình độ giác ngộ chính trị của quân
Trang 15DBĐV có sự khác biệt khá lớn Để xây dựng quân DBĐV có chất lượng, hiệu quả đòi hỏi các chủ thể, các lực lượng tiến hành phải nắm chắc tình hình mọi mặt của địa phương và đặc điểm quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long.
* Xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long:
Để đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, việc xây dựng lực lượng DBĐV nói chung và quân DBĐV nói riêng đã được Đảng và Nhà nước ta đặt ra ngay từ khi nước nhà thống nhất Quan điểm chủ trương xây dựng quân DBĐV của Đảng, Nhà nước ta trong thời kỳ mới được xác định là: quân DBĐV là LLVT của Đảng, xây dựng quân DBĐV là nội dung quan trọng trong đường lối quân sự, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và của cả hệ thống chính trị; tổ chức thực hiện xây dựng quân DBĐV phải đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng; phải phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị ở địa phương, cơ sở và tổ chức động viên đông đảo quần chúng nhân dân cùng tham gia; phải bảo đảm quân DBĐV hùng hậu có số lượng đủ, chất lượng cao, sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu, ứng phó thắng lợi với các tình huống dự kiến Quán triệt chấp hành nghiêm chỉnh quan điểm, chủ trương xây dựng quân DBĐV của Đảng, Nhà nước Trong thực tiễn việc xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long được vận hành theo cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác QP, QS địa phương Cụ thể là cấp ủy địa phương các cấp trực tiếp lãnh đạo các khâu, các bước trong xây dựng, huy động quân DBĐV; Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện việc quản lý, điều hành xây dựng quân DBĐV theo luật định, nghị quyết của cấp uỷ địa phương và nghị quyết của Hội đồng nhân dân các cấp; cơ quan QSĐP phối hợp với các cơ quan, ban ngành đoàn thể trên địa bàn và các đơn vị bộ đội thường trực có liên quan thực hiện chức năng tham mưu và tổ chức thực hiện nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy, chính quyền địa phương về xây dựng quân DBĐV
Trang 16Từ cách tiếp cận trên có thể quan niệm: Xây dựng quân DBĐVở tỉnh Vĩnh Long là tổng thể các chủ trương, biện pháp, cách thức của hệ thống chính trị, LLVT, nhân dân trong tỉnh cùng các đơn vị DBĐV và các lực lượng khác có liên quan trên địa bàn, tác động vào các khâu, các bước xây dựng quân DBĐV nhằm tạo ra đội ngũ quân
dự bị động viên hùng hậu, có số lượng đủ, chất lượng cao, sẵn sàng động viên, ứng phó thắng lợi với các tình huống
dự kiến và kịp thời bổ sung cho lực lượng thường trực theo yêu cầu
Quan niệm trên chỉ rõ:
Mục đích xây dựng quân DBĐV nhằm tạo ra lực lượng quân DBĐV hùng hậu có số lượng đủ, chất lượng cao, sẵn
sàng động viên thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ trong mọi tình huống xảy ra trên địa bàn tỉnh, quân khu, kịp thời bổ sung thay thế và phát triển lực lượng thường trực của quân đội khi cần thiết
Chủ thể xây dựng quân DBĐV của tỉnh gồm: chủ thể lãnh đạo là các cấp ủy đảng, tổ chức đảng các cấp ở địa
phương và cấp ủy đảng ở đơn vị thường trực trực tiếp chỉ đạo xây dựng quân DBĐV theo phạm vi chức trách Chủ thể quản lý điều hành là chính quyền địa phương, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có quân DBĐV
Lực lượng tham mưu và trực tiếp tham gia xây dựng: Cơ quan QSĐP, các cơ quan ban, ngành, đoàn thể, nhân
dân địa phương, các đơn vị thường trực của quân đội có quân DBĐV
Đối tượng tác động trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long là mọi tổ chức, mọi lực lượng, mọi cán bộ,
chiến sĩ trong các đơn vị DBĐV
* Nguyên tắc xây dựng quân dự bị động viên:
Xây dựng quân DBĐV phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của Đảng ủy (chi ủy)
Trang 17Quân đội ta là công cụ bạo lực sắc bén của Đảng và Nhà nước có chức năng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Do vậy, bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp
về mọi mặt của Đảng đối với quân đội nói chung và công tác xây dựng quân DBĐV nói riêng là một nguyên tắc cơ bản, bất
Sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương được thể hiện trên tất cả các khâu, các bước trong xây dựng quân DBĐV từ việc tạo nguồn, đăng ký, quản lý nguồn, tổ chức xây dựng các đơn vị DBĐV đến tiến hành CTĐ, CTCT, bảo đảm hậu cần, trang
bị kỹ thuật, ngân sách và chuẩn bị các mặt cần thiết để sẵn sàng động viên Sự lãnh đạo ấy được thể hiện bằng nghị quyết, cụ thể hoá bằng chỉ thị, bằng các biện pháp kiểm tra thực hiện; thông qua hoạt động tổ chức, chỉ đạo, tuyên truyền vận động, kiểm tra việc thực hiện nghị quyết của Đảng cũng như pháp luật của Nhà nước đối với tổ chức đảng và đảng viên
Phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị ở địa phương, cơ sở trong xây dựng quân DBĐV
Sức mạnh quốc phòng của ta là sức mạnh tổng hợp của đường lối chính trị, đường lối QP-AN của Đảng và chế độ XHCN Nhiệm vụ xây dựng, củng cố quốc phòng là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Do vậy, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị ở địa phương, cơ sở trong xây dựng quân DBĐV là một quan điểm cơ bản, mang tính nguyên tắc trong xây dựng nền QPTD, LLVT
Trang 18nhân dân Sức mạnh tổng hợp đó là sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của cấp ủy, tổ chức đảng; sự quản lý điều hành của chính quyền, sự phối hợp hiệp đồng giữa các đơn vị quân đội, cơ quan quân sự với các ban ngành chức năng trong hệ thống chính quyền, các tổ chức kinh tế, xã hội và sự chăm lo xây dựng quân DBĐV của nhân dân tại địa phương, cơ sở.
Nhân dân tham gia xây dựng quân DBĐV: nhân dân tham gia xây dựng quân DBĐV dưới hai hình thức, tham gia trực
tiếp và tham gia gián tiếp
Tham gia trực tiếp là tham gia trong việc bình xét, sắp xếp quân nhân dự bị vào đơn vị DBĐV; đóng góp vật chất, tinh thần trong xây dựng quân DBĐV; tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến vào quá trình xây dựng các văn bản pháp luật về công tác xây dựng quân DBĐV; kiểm tra hoạt động của các cơ quan Nhà nước, ban ngành trong hệ thống chính quyền tại địa phương, cơ sở trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV; thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo đối với những hành vi vi phạm pháp luật trong xây dựng quân DBĐV tại địa phương, cơ sở
Tham gia gián tiếp là nhân dân có thể thông qua các tổ chức xã hội như: tổ chức mặt trận, hội nông dân, công đoàn, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội cựu chiến binh để thực hiện nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV; thông qua việc thực hiện hiến pháp, các đạo luật trong đó pháp lệnh và các văn bản hướng dẫn thi hành pháp lệnh về lực lượng DBĐV
Xây dựng quân DBĐV đảm bảo số lượng theo kế hoạch, chất lượng cao, xây dựng toàn diện nhưng có trọng tâm, trọng điểm.
Quân DBĐV cần huy động bổ sung cho quân đội lớn hơn nhiều lần so với lực lượng thường trực được duy trì trong thời bình Số lượng lớn được thể hiện ở quy mô, số lượng đơn vị DBĐV, tổng quân số được tổ chức, xây dựng và chuẩn bị sẵn sàng huy động bổ sung cho các đơn vị thường trực của quân đội Khi thực hành huy động mà không bảo đảm đủ số lượng
Trang 19theo chỉ tiêu, kế hoạch sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành nhiệm vụ của các đơn vị quân đội Do đó, các địa phương, cơ sở được giao chỉ tiêu, nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV phải phấn đấu hoàn thành tốt chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao.
Chất lượng cao trong xây dựng quân DBĐV được thể hiện trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, tinh thần, tổ chức lãnh đạo, chỉ huy, trình độ kỹ, chiến thuật, chuyên môn nghiệp vụ, trang bị, khả năng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật
Trong điều kiện kinh tế, xã hội hiện nay của đất nước nói chung và của từng địa phương nói riêng còn những khó khăn nhất định, nên chưa bảo đảm đầy đủ yêu cầu cần thiết cho xây dựng quân DBĐV Do đó, xây dựng quân DBĐV phải dựa trên khả năng kinh tế hiện có của địa phương để xây dựng từng bước vững chắc, bảo đảm xây dựng đến đâu chắc đến
đó, trước mắt ưu tiên huấn luyện đơn vị DBĐV chuyên môn kỹ thuật và huấn luyện cán bộ (sĩ quan dự bị) Từng bước tăng thêm ngân sách, tăng thời gian và nội dung huấn luyện, diễn tập, tránh lãng phí, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cả trước mắt và cả lâu dài
Xây dựng quân DBĐV phải kết hợp chặt chẽ với nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, xã hội, QP-AN của địa phương trong thời bình và trong thời chiến.
Kinh tế phát triển, chính trị, xã hội ổn định là điều kiện cơ bản nhất cho xây dựng lực lượng DBĐV nói chung, xây dựng quân DBĐV nói riêng Ngược lại, xây dựng quân DBĐV hùng hậu, độ tin cậy cao là điều kiện quan trọng góp phần gìn giữ ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của địa phương cũng như trên toàn quốc Trong mối quan hệ biện chứng giữa phát triển kinh tế, chính trị, xã hội và nhiệm vụ xây dựng lực lượng DBĐV ở địa phương phải đặt lên hàng đầu ưu tiên phát triển kinh tế, chính trị, xã hội, đồng thời phải thường xuyên quán triệt và thực hiện nghiêm túc những quan điểm của Đảng về công tác QP, QS địa phương trong thời kỳ mới Quân DBDV phải
Trang 20tích cực tham gia giúp địa phương xây dựng củng cố cơ sở chính trị, xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương, đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, các tệ nạn xã hội; tham gia vào hoạt động phòng chống khắc phục hậu quả thiên tai, tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện đường lối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, xây dựng gia đình văn hoá ở khu dân cư, xây dựng nếp sống văn minh ở đô thị và nông thôn
Xây dựng quân DBĐV phải trên cơ sở luật định và theo kế hoạch xác định.
Xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long phải thực hiện nghiêm minh, thống nhất theo pháp lệnh về lực lượng DBĐV Mở rộng việc đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức xã hội, hệ thống chính trị ở địa phương, cơ sở Các cơ quan quản lý, chỉ đạo, tổ chức xây dựng quân DBĐV khi ban hành các quyết định, chủ trương, biện pháp không được vượt khỏi thẩm quyền theo phạm vi do luật định Mọi tổ chức, mọi lực lượng và nhân dân trong tỉnh đều có quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm xây dựng quân DBĐV; ai vi phạm các quy định của pháp luật về xây dựng quân DBĐV đều bị xử lý theo pháp luật Xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long phải phù hợp, theo kế hoạch xác định, phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức, các lực lượng với bước đi vững chắc, đạt hiệu quả
* Nội dung xây dựng quân dự bị động viên:
Một là, lập kế hoạch xây dựng quân DBĐV Đây là khâu đầu tiên bảo đảm công tác xây dựng quân DBĐV được
tiến hành tích cực, chủ động, khoa học, các địa phương cần căn cứ vào chỉ tiêu trên giao, tiêu chuẩn quân nhân dự bị
đã được quy định trong pháp lệnh DBĐV; nhiệm vụ QP, QS địa phương và tình hình quân DBĐV để xây dựng kế hoạch Kế hoạch phải đáp ứng nhiệm vụ QP, QS của địa phương và nhiệm vụ bổ sung quân nhân dự bị cho các đơn vị DBĐV trong thời gian trước mắt và quá trình phát triển lâu dài Chính quyền các cấp, các ban, ngành đoàn thể địa phương, các đơn vị quân đội và các cơ quan, tổ chức liên quan trực tiếp xây dựng quân DBĐV hoặc bảo đảm hậu cần, kĩ
Trang 21thuật, tài chính cho quá trình xây dựng quân DBĐV, cần đề cao trách nhiệm, thực hiện đúng quy định trong Nghị định số 39/CP ngày 28 tháng 4 năm 1997 của Chính phủ Từng địa phương, cơ quan, đơn vị theo chức trách, nhiệm vụ chủ động lập kế hoạch, kế hoạch cần xác định rõ khối lượng, trình tự, thời gian tiến hành, các biện pháp triển khai xây dựng Đồng thời thường xuyên bám sát thực tiễn để điều chỉnh, bổ sung kế hoạch cho sát với nhiệm vụ QP, QS và tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của từng địa phương
Hai là, tạo nguồn, đăng kí và quản lý nguồn Đây là yếu tố quan trọng tạo cơ sở để tổ chức các đơn vị DBĐV.
Nguồn quân nhân DBĐV bao gồm: các sĩ quan, hạ sĩ quan- binh sĩ dự bị và số thanh niên đã được tuyển chọn xếp vào diện sẵn sàng nhập ngũ Nguồn được tạo từ các đơn vị thanh niên xung phong, đơn vị kinh tế quốc phòng, dân quân tự vệ, các
cơ quan, xí nghiệp, công nông lâm trường, bệnh viện, các trường phổ thông trung học, trung học dạy nghề, trường đại học, cao đẳng
Biện pháp tạo nguồn là: đào tạo, huấn luyện trước khi xuất ngũ, huấn luyện chuyển loại chuyên môn kỹ thuật, huấn luyện chuyển loại chuyên môn quân sự, huấn luyện dự bị hạng hai thành dự bị hạng một Ngoài ra, việc quy hoạch vùng động viên, kết hợp với tuyển quân góp phần quan trọng để tạo nguồn và nâng cao chất lượng nguồn
Đăng ký và quản lý nguồn là nội dung quan trọng để xây dựng quân DBĐV, làm cơ sở sắp xếp tổ chức biên chế, lập
kế hoạch động viên và tổ chức huấn luyện hàng năm Đăng kí, quản lý quân nhân dự bị, thực hiện theo quy định của Luật nghĩa vụ quân sự và Luật về sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, được tiến hành tại nơi cư trú của quân nhân dự bị, do Ban chỉ huy quân sự cấp xã; Ban chỉ huy quân sự cấp huyện thuộc tỉnh thực hiện Đăng ký quản lý phải chính xác theo từng chuyên nghiệp quân sự, từng độ tuổi, loại sức khoẻ, hoàn cảnh gia đình, trình độ văn hoá, nhận thức về chính trị, trình
độ hiểu biết về quân sự, trình độ chuyên môn kỹ thuật nghiệp vụ
Trang 22Chủ thể, đối tượng, trình độ, thủ tục đăng ký, quản lý quân nhân dự bị thực hiện theo Nghị định số 83/2001/CP-NĐ ngày 09/11/2001 của Chính phủ về đăng ký nghĩa vụ quân sự và hướng dẫn số 308/CT6-ĐV ngày 09/05/05 của Cục Quân lực tại hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác động viên năm 2005.
Để làm tốt công tác đăng ký, quản lý nguồn các đơn vị thường trực từ cấp trung đoàn và tương đương trở lên cần làm tốt công tác giáo dục chính trị, huấn luyện bổ sung trước khi quân nhân xuất ngũ, kiểm tra hồ sơ đầy đủ, chính xác, hiệp đồng chặt chẽ, có kế hoạch bàn giao cho các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các địa phương và cử cán bộ có thẩm quyền đưa quân nhân xuất ngũ về bàn giao chu đáo
Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các địa phương cần tổ chức tốt tiếp nhận, đăng ký quân dự bị thuộc phạm vi đơn vị mình
Ba là, tổ chức xây dựng các đơn vị DBĐV: đơn vị DBĐV là tổ chức quân sự được biên chế chủ yếu hoặc
hoàn toàn là quân nhân dự bị và một số phương tiện kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân, nhằm duy trì tiềm lực quân
sự trong thời bình để bổ sung cho lực lượng thường trực trong thời chiến, là yếu tố góp phần quyết định giành thắng lợi trong chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Đơn vị DBĐV có các loại hình sau:
Đơn vị biên chế thiếu (TH)
Đơn vị biên chế khung thường trực (KTT)
Đơn vị không biên chế khung thường trực (KKTT)
Đơn vị chuyên môn cho thời chiến (CM)
Đơn vị xây dựng mới (XDM)
Trang 23Về nguyên tắc sắp xếp biên chế quân nhân dự bị vào các đơn vị DBĐV, xếp người có trình độ chuyên nghiệp quân sự, chuyên môn kỹ thuật phù hợp với chức danh biên chế, nếu thiếu thì xếp người có trình độ chuyên nghiệp quân
sự, chuyên môn kỹ thuật tương ứng
Sắp xếp quân dự bị hạng 1 trước, nếu thiếu thì sắp xếp quân dự bị hạng 2
Sắp xếp những quân nhân dự bị có nơi cư trú gần nhà vào từng đơn vị
Đơn vị thuộc bộ đội địa phương của tỉnh và huyện do địa phương chịu trách nhiệm toàn bộ (trừ bảo đảm trang bị
và vũ khí, quân trang, quân dụng)
Đơn vị thuộc bộ đội chủ lực do địa phương xây dựng là chính, đơn vị phối hợp trong sắp xếp, bổ nhiệm và quản lý quân nhân dự bị Riêng huấn luyện và bảo đảm trang bị, vũ khí, quân trang, quân dụng do đơn vị chủ lực chịu trách nhiệm
Đơn vị chuyên môn dự bị do các bộ, ngành và tỉnh chịu trách nhiệm xây dựng toàn diện, các đơn vị thường trực phối hợp
Bốn là, Quản lý, tổ chức huấn luyện, diễn tập, kiểm tra đơn vị DBĐV Đây là một trong những khâu quan trọng
tác động trực tiếp đến việc nâng cao trình độ và sức mạnh chiến đấu của các đơn vị DBĐV, nhưng lại liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành địa phương, đơn vị, nhiều thời gian, kinh phí Căn cứ vào chỉ tiêu huấn luyện, diễn tập, kiểm tra của cấp trên giao Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, huyện, chỉ huy trưởng cơ quan quân sự có thẩm quyền, trách nhiệm gọi quân nhân dự bị đi huấn luyện, diễn tập theo phạm vi, quyền hạn của từng cấp
Năm là, tiến hành CTĐ, CTCT: đây là nội dung quan trọng đảm bảo cho quân DBĐV sẵn sàng động viên, tích cực
tham gia huấn luyện, diễn tập và sẵn sàng thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ trong mọi điều kiện hoàn cảnh CTĐ, CTCT cần làm cho quân nhân dự bị nắm vững nhiệm vụ xây dựng quân đội, nghĩa vụ trách nhiệm của người quân nhân dự bị trong sự
Trang 24nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nắm được tinh thần cơ bản trong đường lối, chính sách của địa phương, các nghị định, chỉ thị, pháp lệnh về DBĐV, thấy rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch đối với địa phương và cách mạng nước ta Xây dựng quân DBĐV và đơn vị DBĐV vững mạnh toàn diện về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thực hiện tốt công tác bảo
vệ, công tác chính sách và công tác quần chúng trong các đơn vị DBĐV
Sáu là, thực hiện công tác bảo đảm hậu cần, trang bị kỹ thuật và tài chính cho công tác xây dựng quân DBĐV
Nội dung bảo đảm bao gồm (công tác bảo đảm hậu cần, bảo đảm kĩ thuật và ngân sách ) bằng các hình thức, biện pháp như: dự trữ bằng vật chất ở các cấp, dự trữ quốc gia, kho quân đội, niêm cất trong kho các đơn vị quân đội, chuẩn bị huy động từ nền kinh tế quốc dân và dự trữ ngân sách theo kế hoạch Các cấp, các ngành của địa phương và các đơn vị quân đội có liên quan cần tính toán các nhu cầu cho xây dựng quân DBĐV để lập kế hoạch bảo đảm và có kế hoạch sử dụng đúng quy định
* Đặc điểm xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Xây dựng quân DBĐVở tỉnh Vĩnh Long trong điều kiện địa bàn sông nước đang chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Theo xu hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước, của địa phương, trong những năm qua và thời gian tới đã và đang tạo ra cơ sở vật chất, xã hội ngày càng tăng, đời sống vật chất, tinh thần nhân dân được cải thiện, bước đầu có tích lũy, có điều kiện đầu tư nhiều hơn cho công tác xây dựng quân DBĐV, các quân nhân dự bị cũng có điều kiện thực hiện nhiệm vụ của mình tốt hơn Mặt khác, kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh phát triển còn tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng tiếp thu tốt hơn những kiến thức về QP, QS, khi động viên có thể rút ngắn thời gian huấn luyện, quân DBĐV có thể nhanh chóng tiếp thu khoa học quân sự, làm chủ và phát huy vũ khí trang bị tốt hơn
Trang 25Song tỉnh Vĩnh Long về vị trí địa lý là tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long, kênh rạch chằng chịt, nơi hội tụ nhiều con sông lớn (sông Tiền, sông Hậu, sông Mang Thít), giao thông đi lại giữa tỉnh xuống cơ sở gặp không ít khó khăn, nhất
là mùa nước lũ Vì vậy, quản lý, huấn luyện, động viên quân DBĐV gặp trở ngại lớn Quá trình xây dựng quân DBĐV đòi hỏi phải tích cực, chủ động, sáng tạo của các cấp, các ngành rất cao mới có thể xây dựng quân DBDV có số lượng đủ, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu tác chiến bảo vệ địa phương vùng sông nước
Xây dựng quân DBĐ trong điều kiện nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, nhiều quân nhân dự bị là người Hoa, Khơme, trình độ dân trí còn thấp so cả nước.
Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, phát huy được tiềm năng lao động, tạo ra sản phẩm phong phú dồi dào ở mọi vùng, mọi miền, mọi cấp làm cho đời sống mọi thành viên ngày càng nâng cao, tác động tốt đến xây dựng quân DBĐV Tuy nhiên, mặt trái của kinh tế thị trường cũng tác động không nhỏ đến quá trình xây dựng quân DBĐV, sự phân hóa giàu nghèo trong tỉnh diễn ra ngày càng gay gắt, nhất là đối với những vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống vật chất, tinh thần, tác động mạnh mẽ tới tâm tư và tình cảm của nhân dân, của quân DBĐV Mặt khác, quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long: trình độ nhận thức không đồng đều, đa số xuất thân từ nông dân, không có việc làm ổn định, trước áp lực là trụ cột chính trong gia đình, nên họ thường mưu sinh khắp nơi
ở các trung tâm thành phố lớn, trong các khu công nghiệp, các công ty liên doanh, các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp 100% có vốn đầu tư nước ngoài, do đó tư tưởng và trách nhiệm của quân DBĐV bị phân tán; việc quản lý số lượng, chất lượng chính trị quân DBĐV, gọi tập trung huấn luyện, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu gặp nhiều khó khăn, chất lượng đạt thấp; nhiều quân dự bị khi hoàn thành nhiệm vụ tại ngũ về địa phương không đăng ký (cá biệt có sĩ quan dự bị được đào tạo từ nguồn sinh viên tốt nghiệp đại học về địa phương, công tác ở các
Trang 26cơ quan không đăng ký), di chuyển nơi ở khác chưa báo cáo, do đó theo dõi quản lý số lượng, chất lượng quân dự bị động viên thiếu chính xác; một bộ phận đội ngũ cán bộ làm công tác DBĐV chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Xây dựng quân DBĐV là một quá trình lâu dài, liên tục, toàn diện, đồng bộ, liên quan đến các tổ chức, các lực lượng trong và ngoài quân đội.
Xây dựng quân DBĐV là một nhiệm vụ cơ bản, lâu dài được tiến hành thường xuyên liên tục từ thế hệ này đến thế hệ khác, gắn liền với nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng LLVT địa phương, xây dựng thế trận QPTD, thế trận chiến tranh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ; chuẩn bị cho địa phương chủ động đối phó với mọi tình huống
có thể xảy ra Xây dựng quân DBĐV thực chất là xây dựng con người, đòi hỏi phải toàn diện cả chính trị, tư tưởng, tổ chức và chính sách, liên quan đến mọi cấp, mọi ngành, mọi lực lượng, mọi thành phần kinh tế, tổ chức đoàn thể và nhân dân ở phạm vi rộng Do đó, công tác xây dựng quân DBĐV phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, kiên trì, toàn diện, đồng bộ; phát huy được trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, các cấp, các ngành, các thành phần kinh
tế, tổ chức đoàn thể ở địa phương
1.1.2 Những vấn đề cơ bản về công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng quân dự bị động viên ở tỉnh Vĩnh Long
* Quan niệm về CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Trên cơ sở nghiên cứu, quán triệt sâu sắc điều lệ CTĐ, CTCT trong Quân đội nhân dân Việt Nam và thực tiễn tiến hành CTĐ, CTCT trong công tác QP, QS địa phương, có thể quan niệm CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long như sau:
CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long là một bộ phận CTĐ, CTCT trong công tác QP,
QS địa phương, bao gồm tổng thể các hoạt động công tác tư tưởng, công tác tổ chức và công tác chính sách đối với
Trang 27các thành phần, các lực lượng tham gia nhằm xây dựng quân DBĐV hùng hậu, có số lượng đủ, chất lượng cao, sẵn sàng thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, bảo vệ vững chắc địa phương trong mọi tình huống và kịp thời bổ sung cho lực lượng thường trực của quân đội theo yêu cầu
Quan niệm trên chỉ rõ :
Mục đích tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long là nhằm giữ vững, tăng cường sự
lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành, chỉ huy, hướng dẫn của hệ thống cấp ủy, chính quyền địa phương và hệ thống ĐUQS, cơ quan QSĐP, các đơn vị DBĐV trong xây dựng quân DBĐV; làm cho công tác xây dựng quân DBĐV luôn phát triển theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước, xây dựng được đội ngũ quân DBĐV hùng hậu có
số lượng đủ, chất lượng cao, bí mật, an toàn, sẵn sàng động viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của quân đội trong điều kiện mới
Chủ thể CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Chủ thể định ra những chủ trương, định hướng hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh là các cấp
ủy đảng, tổ chức đảng các cấp của địa phương; chủ thể tham mưu đề xuất là ĐUQS tỉnh, huyện, chi bộ quân sự cấp xã; chủ thể chỉ đạo, hướng dẫn và trực tiếp tiến hành các hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV là ban, ngành trực thuộc tỉnh ủy, huyện ủy, cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ chính trị, chính ủy, chính trị viên thuộc cơ quan quân sự, các đơn vị DBĐV; chủ thể trung tâm phối hợp hiệp đồng các hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh là cơ quan chính trị thuộc cơ quan QSĐP các cấp
Lực lượng tham gia tiến hành các hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV là mặt trận tổ quốc, các đoàn
thể, các tổ chức kinh tế, xã hội địa phương; đảng ủy, cơ quan chính trị các đơn vị bộ đội chủ lực, cơ quan, đơn vị đứng chân
Trang 28trên địa bàn tỉnh, đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhân dân địa phương, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy Quân khu
IX, sự chỉ đạo của Cục chính trị Quân khu IX và hướng dẫn của ban, ngành đoàn thể cấp trên
Đối tượng tác động của CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long là mọi con người, mọi tổ chức
tham gia xây dựng quân DBĐV và mọi tổ chức, mọi cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị DBĐV
* Nhiệm vụ CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Phát huy trách nhiệm, huy động mọi khả năng sức mạnh kinh tế ở địa phương và hệ thống chính trị, trước hết là trách nhiệm của cơ quan QSĐP và các đơn vị tiếp nhận nguồn động viên, tiến hành CTĐ, CTCT trong suốt quá trình xây dựng quân DBĐV
Nắm vững nguyên tắc CTĐ, CTCT, kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng, công tác tổ chức, công tác chính sách và công tác vận động quần chúng ở tất cả các khâu, các bước xây dựng quân DBĐV Hết sức coi trọng các bước ở cấp huyện, ở cơ sở và từ cơ sở
Gắn thực hiện nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV với các nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, củng cố QP-AN, phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương, công tác tuyển quân, xây dựng và hoạt động của dân quân tự vệ, xây dựng cơ quan QSĐP, xây dựng các đơn vị quân đội vững mạnh toàn diện và sẵn sàng chiến đấu của LLVT
*Nội dung tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long :
Thường xuyên giáo dục, quán triệt sâu sắc đường lối nhiệm vụ cách mạng, đường lối quân sự của Đảng, nhiệm vụ củng cố QP-AN, xây dựng nền QPTD, thế trận chiến tranh nhân dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, quan điểm kết hợp kinh tế với QP-AN, QP-AN với kinh tế; ý nghĩa chiến lược, nội dung cơ bản, tính cấp bách của nhiệm vụ xây dựng
Trang 29LLVT, xây dựng quân DBĐV nhằm nâng cao nhận thức trách nhiệm của các tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể, quân đội và nhân dân trong tỉnh đối với nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV.
Phát huy hiệu lực và vận dụng sáng tạo cơ chế lãnh đạo của Đảng trong công tác QP, QS địa phương vào xây dựng quân DBĐV và chăm lo xây dựng nâng cao chất lượng tổng hợp, trước hết là chất lượng chính trị của quân DBĐV, bảo đảm quân DBĐV sẵn sàng nhận và hoàn thành các nhiệm vụ trong mọi tình huống
Tổ chức hướng dẫn các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, LLVT, nhân dân địa phương tiến hành công tác tư tưởng,
tổ chức, chính sách trong các khâu, các bước của quá trình xây dựng quân DBĐV bảo đảm sát với đặc điểm của từng địa phương, từng đối tượng
Tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV, xây dựng đội ngũ sĩ quan dự bị, hình thành các tổ chức đảng,
tổ chức đoàn theo quy định, bảo đảm động viên nhanh gọn, kịp thời
Xây dựng cơ quan quân sự, đội ngũ cán bộ QSĐP và các đơn vị tiếp nhận nguồn động viên vững mạnh, giữ vững vai trò là lực lượng nòng cốt trong xây dựng quân DBĐV
Kết hợp chặt chẽ xây dựng quân DBĐV với thực hiện các nhiệm vụ của địa phương cơ sở, bảo đảm chế
độ, chính sách đối với quân nhân và gia đình quân DBĐV
*Hình thức, biện pháp tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long.
Phát huy vai trò lãnh đạo trực tiếp, tập trung thống nhất của cấp ủy địa phương; ĐUQS và cơ quan chính trị các cấp
Chủ thể trung tâm của CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV bao gồm cả hai hệ thống: trong LLVT và ở địa phương Trong đó, vai trò của hệ thống cấp ủy địa phương là trực tiếp lãnh đạo tập trung, thống nhất về mọi mặt Hệ thống
Trang 30ĐUQS, cơ quan chính trị lãnh đạo, chỉ đạo và hướng dẫn chuyên sâu theo ngành dọc về QP, QS và CTĐ, CTCT: đây là hai chủ thể trung tâm- nhân tố quyết định sự thành công của CTĐ, CTCT trong công tác xây dựng quân DBĐV.
Cấp ủy địa phương và các cơ quan chức năng ở địa phương phải nắm vững yêu cầu công tác xây dựng quân DBĐV; tình hình mọi mặt của quân DBĐV và trạng thái chính trị, tinh thần của nhân dân địa phương để quyết định chủ trương công tác tư tưởng và tổ chức trong hệ thống chính trị và toàn dân; phối hợp cùng ĐUQS, cơ quan chính trị trong LLVT chỉ đạo các tổ chức
ở địa phương thực hiện Hệ thống ĐUQS và cơ quan chính trị các cấp trong LLVT cần căn cứ vào chủ trương của cấp trên về công tác xây dựng quân DBĐV, tình hình địa phương, đơn vị quyết định nội dung CTĐ, CTCT đối với LLVT và phối hợp cùng cấp ủy địa phương và các cơ quan chức năng của cấp ủy, cơ quan địa phương tổ chức thực hiện
Cần có sự phối hợp chặt chẽ và đoàn kết, hiệp đồng để CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV luôn có sự thống nhất giữa LLVT và hệ thống chính trị, nhân dân địa phương nhằm đạt kết quả cao, hiệu quả thiết thực
Mỗi địa phương và cơ sở thuộc tỉnh Vĩnh Long có những đặc điểm khác nhau, nên khi tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV cần nghiên cứu kỹ từng địa phương, từng vùng, từng đối tượng Từ đó đề ra phương hướng kế hoạch, nội dung, biện pháp tiến hành phù hợp
CTĐ, CTCT ở các đơn vị bộ đội địa phương, đơn vị chủ lực tiếp nhận nguồn động viên cần vận dụng linh hoạt, sáng tạo để phù hợp với đặc điểm công tác xây dựng quân DBĐV và nhiệm vụ của đơn vị
Đối với các đơn vị DBĐV, hình thức, biện pháp tiến hành thường xuyên và chủ yếu là phải kết hợp chặt chẽ và thông qua sinh hoạt chính trị, sinh hoạt của các tổ chức và các hoạt động khác của cơ quan đoàn thể, các ngành, các cấp để tiến hành
Kết hợp công tác tư tưởng, công tác tổ chức và chính sách với các hình thức, biện pháp hành chính, kinh tế, pháp luật để tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV
Trang 31Các mặt công tác, các hình thức, biện pháp trên tuy có vị trí khác nhau nhưng có mối quan hệ chặt chẽ và tác động lẫn nhau, cùng điều khiển hành vi của con người hướng tới hành động đúng vì lợi ích của cộng đồng và của xã hội Vì vậy, khi tiến hành CTĐ, CTCT cần gắn chặt các mặt công tác và các hình thức, biện pháp đó nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp và có hiệu quả cao.
Phát huy sự chủ động, sáng tạo của các tổ chức, các lực lượng ở cơ sở
Kết quả thực hiện công tác xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long xét đến cùng đều do cơ sở tạo nên Vì vậy, cần phải hướng mạnh về cơ sở, coi trọng sự chủ động, sáng tạo của cơ sở để phát huy vai trò cơ sở trong xây dựng quân DBĐV Mặt khác, phải thường xuyên sâu sát cơ sở, nắm chắc tình hình mọi mặt, để có kế hoạch, biện pháp chỉ đạo sát đúng, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ sở thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV
Phát huy sức mạnh tổng hợp của mọi tổ chức, mọi lực lượng trên địa bàn để cùng tiến hành CTĐ, CTCT trong công tác xây dựng quân DBĐV
Trên cơ sở chủ trương, kế hoạch CTĐ, CTCT đã được xác định, phải tổ chức phối hợp chặt chẽ các cơ quan, đoàn thể cả trong và ngoài quân đội ở địa phương để tiến hành một cách thống nhất, có hiệu quả Khi đề xuất chủ trương cũng như khi tổ chức phối hợp thực hiện, cần chú trọng tất cả các chủ thể, đối tượng Với các phong trào hành động cách mạng của nhân dân địa phương phải coi trọng cả bề rộng và chiều sâu, luôn luôn bảo đảm tính thiết thực và
sự tham gia của tất cả các lực lượng trong hệ thống chính trị ở địa phương
Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, tính chất hoạt động của các tổ chức, các cơ quan để có sự phối hợp hiệp đồng; phân công nhiệm vụ phù hợp, nhằm tạo nên một hệ thống rộng rãi các lực lượng tiến hành CTĐ, CTCT trong công tác xây dựng quân DBĐV
Trang 32Các hình thức, biện pháp trên đều có những yêu cầu và tác dụng khác nhau, song đều đưa đến kết quả chung là làm cho CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV đạt được mục đích, yêu cầu Vì vậy, quá trình tiến hành cần có sự nghiên cứu cặn kẽ, vận dụng sáng tạo và kết hợp nhuần nhuyễn giữa các hình thức, biện pháp mới đem lại kết quả cao.
* Đặc điểm CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Một là, hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh diễn ra trên địa bàn rộng, phức tạp với
nhiều đối tượng, không đồng đều về trình độ nhận thức
Vĩnh Long là tỉnh tuy không lớn về diện tích tự nhiên so với các tỉnh trong vùng miền Tây Nam Bộ Song sự phân
bố dân cư trong tỉnh có sự chênh lệch rất lớn giữa thành phố, các khu công nghiệp với xã, phường, thị trấn thuộc các huyện vùng nông thôn Theo đó, nguồn DBĐV và quân DBĐV không chỉ ở khắp các nơi trong tỉnh mà còn có sự chênh lệch lớn giữa các địa bàn Hoạt động CTĐ, CTCT gặp không ít khó khăn trong quá trình tuyên truyền vận động nhân dân xây dựng quân DBĐV và kết hợp xây dựng quân DBĐV với xây dựng thế trận khu vực phòng thủ, xây dựng LLVT địa phương vững mạnh Mặt khác, đối tượng tác động của CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh rất rộng rãi, đa dạng, phức tạp, bao gồm cả quân và dân, các dân tộc, tôn giáo, các tổ chức kinh tế, xã hội, các cơ quan ban ngành, đoàn thể; đời sống khó khăn, thiếu thốn; trình độ dân trí, truyền thống, văn hoá, phong tục tập quán, tín ngưỡng khác nhau Vì vậy, chủ thể CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long cần nắm vững nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, yêu cầu xây dựng khu vực phòng thủ, xây dựng LLVT địa phương, nắm vững địa bàn, đối tượng để tiến hành cho phù hợp
Thứ hai, hoạt động CTĐ, CTCT trong điều kiện kinh tế, xã hội của tỉnh còn nhiều khó khăn, tình hình
mọi mặt chưa thật ổn định và vững chắc, cơ sở vật chất, phương tiện của CTĐ, CTCT còn nhiều hạn chế
Trang 33Mặc dù tỉnh Vĩnh Long đã được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo và chăm lo đầu tư xây dựng phát triển kinh tế, xã hội nhưng vẫn là tỉnh nghèo của vùng đồng bằng sông Cửu Long, còn gặp nhiều khó khăn trong cả lĩnh vực đầu tư, thương mại, du lịch, công nghiệp và nông nghi ệp, thu ngân sách của tỉnh còn thấp so với các tỉnh trong khu vực Đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, khoảng cách giàu nghèo có chiều hướng gia tăng, một số nơi phong tục tập quán còn lạc hậu, trình độ cán bộ thấp Vì vậy, công tác vận động nhân dân xây dựng quân DBĐV gặp không ít khó khăn trở ngại Mặt khác, cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ cho hoạt động CTĐ, CTCT còn thiếu thốn Hiện nay, việc xây dựng hệ thống chính trị, nhất là xây dựng tổ chức đảng, phát triển đảng viên ở dân quân tự vệ, lực lượng DBĐV trong các công ty, xí nghiệp tư nhân, liên doanh, liên kết với nước ngoài gặp nhiều khó khăn Để xây dựng quân DBĐV hùng hậu có số lượng đủ, chất lượng cao, đòi hỏi CTĐ, CTCT cần kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng, công tác tổ chức, công tác vận động quần chúng, đặc biệt phải thường xuyên quan tâm nâng cao chất lượng chính trị và thực hiện tốt công tác chính sách đối với quân nhân và gia đình quân DBĐV.
Thứ ba, chủ thể và lực lượng tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long rất đa
dạng (cả trong và ngoài quân đội)
Xây dựng quân DBĐV là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và cả hệ thống chính trị CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV vừa là một bộ phận CTĐ, CTCT trong LLVT, vừa là một bộ phận trong những hoạt động lãnh đạo của cấp ủy địa phương đối với công tác QP, QS địa phương Theo đó, chủ thể và lực lượng tham gia tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long rất đa dạng, không chỉ là cấp ủy, chính quyền các ban ngành, đoàn thể địa phương từ tỉnh đến xã, phường, thị trấn mà còn là cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị của
bộ đội địa phương, bộ đội chủ lực tiếp nhận nguồn động viên và thủ trưởng các cơ quan, nhà máy, xí nghiệp đóng
Trang 34trên địa bàn Để tăng cường hiệu lực CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh, cần quan tâm bồi dưỡng năng lực, trách nhiệm và có quy chế, kế hoạch phối kết hợp phát huy vai trò các chủ thể, các lực lượng ở tỉnh cùng tham gia.
Thứ tư, CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long vừa chịu sự chi phối cơ chế lãnh đạo
của Đảng đối với LLVT, vừa chịu sự chi phối cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác QP, QS địa phương
Đảng lãnh đạo LLVT tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt, đây là nguyên tắc bất di, bất dịch, bảo đảm cho LLVT tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân Quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long là một bộ phận LLVT của địa phương, mọi hoạt động của quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long đều phải chịu sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh là một bộ phận quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng đối với LLVT địa phương Vì vậy, CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long phải quán triệt, vận dụng sáng tạo nguyên tắc (cơ chế) vào trong quá trình xây dựng, tức là mọi hoạt động CTĐ, CTCT đều phải chịu sự lãnh đạo của Đảng, theo hệ thống dọc từ Ban Chấp hành Trung ương, Đảng ủy quân sự Trung ương, Đảng ủy Quân khu IX, đồng thời chịu sự chỉ đạo của Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Cục Chính trị Quân khu IX Mặt khác, xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long là một bộ phận công tác QP, QS của tỉnh, theo đó CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV còn phải thực hiện theo cơ chế “cấp ủy địa phương lãnh đạo, chính quyền địa phương quản lý, điều hành theo pháp luật, các cơ quan, ban ngành, đoàn thể địa phương mà nòng cốt là cơ quan quân sự làm tham mưu theo chức năng, chỉ huy trưởng cơ quan quân sự chỉ huy thống nhất các lực lượng thuộc quyền” Theo cơ chế này, hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV phải chịu sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương Muốn CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV có hiệu quả, chủ thể CTĐ, CTCT phải nắm vững đặc điểm trên, tiến hành một cách song trùng, tránh chồng chéo và mâu thuẫn trong quá trình tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV
Trang 35Những đặc điểm trên tác động đến hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long Vì vậy, khi tiến hành CTĐ, CTCT phải nắm vững đối tượng và căn cứ vào đối tượng, nhiệm vụ, điều kiện cụ thể để đề ra nội dung, biện pháp tiến hành cho phù hợp.
* Vai trò của CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long
Thứ nhất, CTĐ, CTCT góp phần giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương đối với
công tác xây dựng quân DBĐV
Xây dựng quân DBĐV hùng hậu, có số lượng đủ, chất lượng cao là nhiệm vụ rất quan trọng, liên quan đến mọi tổ chức, mọi lực lượng trong tỉnh Muốn thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV, công tác xây dựng quân DBĐV phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy địa phương và phải được tiến hành bằng sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và hệ thống chính trị của địa phương Bằng hoạt động công tác tư tưởng, công tác tổ chức, công tác cán bộ, công tác chính sách, công tác vận động quần chúng, CTĐ, CTCT bảo đảm cho đường lối, chủ trương của Đảng, nghị quyết của cấp ủy địa phương về xây dựng quân DBĐV được quán triệt sâu sắc đến từng tổ chức đảng, chính quyền, chỉ huy, cơ quan các cấp, các ngành và nhân dân trong tỉnh, đồng thời tổ chức triển khai biến chủ trương, nghị quyết của Đảng, nghị quyết của địa phương về xây dựng quân DBĐV được thực hiện thắng lợi ở địa phương Bằng công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, CTĐ, CTCT góp phần bảo đảm cho công tác xây dựng quân DBĐV của tỉnh phát triển đúng hướng, hạn chế sai lầm, khuyết điểm và đóng góp bổ sung, phát triển đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, nghị quyết của cấp ủy địa phương về xây dựng quân DBĐV Mọi hiện tượng coi nhẹ, hoặc buông lỏng CTĐ, CTCT đều dẫn đến làm suy yếu sự lãnh đạo của Đảng đối với nhiệm
vụ xây dựng quân DBĐV của tỉnh
Trang 36Thứ hai, CTĐ, CTCT trực tiếp góp phần tuyên truyền vận động nhân dân tích cực tham gia xây dựng
quân DBĐV
Đặc trưng cơ bản của quân DBĐV, là các quân nhân dự bị họ vừa là quân, vừa là dân, việc xây dựng quân DBĐV trực tiếp tác động đến mọi mặt của đời sống, kinh tế, xã hội, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành ở địa phương Xây dựng quân DBĐV chỉ có hiệu lực cao khi nhân dân đồng tình, hưởng ứng và tự giác tham gia Thực chất xây dựng quân DBĐV là công tác vận động, tổ chức cho quần chúng tham gia xây dựng quân đội, củng cố QP-AN của địa phương, cơ sở Bằng hoạt động tuyên truyền giáo dục sâu rộng, thường xuyên trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân về nhiệm vụ chiến lược của cách mạng, về quan điểm: “toàn dân xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc”, “toàn dân bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước”, về đường lối nhiệm vụ quân sự, nhiệm vụ xây dựng LLVT, hiến pháp, pháp luật của Nhà nước, pháp lệnh về lực lượng DBĐV CTĐ, CTCT trực tiếp góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho toàn dân, mọi cấp, mọi ngành, mọi tổ chức tích cực chủ động tham gia xây dựng quân DBĐV
Thứ ba, CTĐ, CTCT trực tiếp xây dựng con người, xây dựng tổ chức trong các đơn vị DBĐV vững
mạnh
Đây là nội dung quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao chất lượng quân DBĐV và đơn vị DBĐV Bằng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, công tác xây dựng Đảng, công tác cán bộ, công tác chính sách CTĐ, CTCT trực tiếp bồi dưỡng nâng cao nhận thức, kiến thức, trình độ, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực cho các lực lượng, các thành phần, mọi con người, mọi tổ chức trong các đơn vị DBĐV của tỉnh
Căn cứ vào kế hoạch, hướng dẫn chỉ đạo của cấp trên, các đơn vị thường trực được phân bổ nguồn DBĐV trực tiếp hướng dẫn, chỉ đạo và tổ chức các hoạt động giáo dục, học tập chính trị cho quân nhân dự bị
Trang 37theo chương trình quy định hàng năm; phối hợp chặt chẽ với địa phương giữ vững nề nếp sinh hoạt đơn vị theo luật định Thường xuyên nắm chắc từng quân nhân, có biện pháp giải quyết cả về nhận thức tư tưởng và chế độ chính sách Động viên quân nhân dự bị chấp hành nghiêm lệnh động viên; thông qua các phong trào hành động cách mạng của quần chúng ở địa phương, bồi dưỡng quân nhân dự bị trưởng thành về bản lĩnh chính trị, làm lực lượng nòng cốt xây dựng địa phương Thường xuyên làm tốt công tác phát triển đảng viên, đoàn viên, bồi dưỡng nhân tố tích cực trong quân dự bị tại địa phương, bảo đảm trong các đơn vị DBĐV có tỷ lệ đảng viên, đoàn viên cần thiết để hình thành tổ chức đảng, tổ chức đoàn Chú trọng giáo dục, bồi dưỡng rèn luyện và phát huy vai trò tiền phong mẫu mực của đội ngũ đảng viên, sĩ quan dự bị trong xây dựng đơn vị vững mạnh.
Thứ tư, CTĐ, CTCT trực tiếp góp phần quán triệt thực hiện tốt các chế độ chính sách đối với quân nhân dự
bị và gia đình quân DBĐV
Thực hiện chính sách đối với quân nhân dự bị và gia đình quân DBĐV là quá trình phức tạp, công phu, đòi hỏi phải thực hiện chu đáo, tận tụy Đây là một nội dung, một nhiệm vụ trong công tác lãnh đạo của cấp ủy và công tác điều hành của chính quyền các cấp ở địa phương Vai trò CTĐ, CTCT không chỉ đơn thuần là hoạt động đảm bảo việc thực hiện chính sách mà là hoạt động giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, sự quản lý điều hành của chính quyền, phát huy vai trò làm tham mưu của các cơ quan chức năng, nhất là cơ quan quân sự và cơ quan lao động, thương binh xã hội ở địa phương trong thực hiện các chế độ chính sách hậu phương quân đội đối với các quân nhân dự bị Nhờ có hoạt động CTĐ, CTCT mà truyền thống tốt đẹp của từng địa phương được phát huy, động viên được mọi tổ chức, mọi tầng lớp nhân dân và khai thác mọi tiềm năng ở địa phương để thực hiện chính sách quốc phòng, chính sách gia đình quân DBĐV có hiệu quả Thực tiễn hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV
Trang 38ở tỉnh Vĩnh Long những năm qua đã góp phần to lớn trong việc động viên, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các ngành, các địa phương của tỉnh khắc phục mọi khó khăn, đảm bảo mọi chính sách đối với quân nhân dự bị và gia đình quân DBĐV đều được thực hiện theo đúng chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước đến từng đối tượng ở địa phương
và thực hiện công bằng, dân chủ, công khai
*Tiêu chí đánh giá hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV
Tiêu chí đánh giá là những tính chất, dấu hiệu, những thang biểu giá trị được dùng làm căn cứ để đánh giá một
sự vật, một hiện tượng hoạt động trong đời sống xã hội Thông thường những dấu hiệu, những thang biểu giá trị được thể hiện bằng những chỉ số, thông số, chỉ tiêu cụ thể Những chỉ số, thông số, chỉ tiêu càng cụ thể chính xác bao nhiêu thì việc đánh giá càng chính xác bấy nhiêu Căn cứ những vấn đề cơ bản của CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV có thể khái quát các tiêu chí đánh giá hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV theo các dấu hiệu cơ bản sau đây:
Một là, nhận thức trách nhiệm, năng lực của cấp ủy địa phương, hệ thống chính trị, ĐUQS, cơ quan chính trị,
cán bộ chính trị và đội ngũ cán bộ các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV
Đây là tiêu chí quan trọng đánh giá hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV Bởi vì, nhận thức, trách nhiệm, năng lực lãnh đạo của cấp ủy, các cơ quan ban ngành, đoàn thể địa phương, ĐUQS, cơ quan chính trị, cán bộ chính trị và đội ngũ cán bộ, đảng viên các cấp trong các đơn vị thường trực tiếp nhận nguồn động viên ảnh hưởng quyết định tới chủ trương, biện pháp hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV
Trang 39Cấp ủy địa phương là chủ thể lãnh đạo mọi mặt địa phương (trong đó có công tác xây dựng quân DBĐV) Vì vậy, việc hoàn thành nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV ở tỉnh Vĩnh Long phụ thuộc trước hết vào nhận thức, trách nhiệm, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy địa phương mà trực tiếp là ĐUQS địa phương các cấp Vấn đề này thể hiện ở việc xác định các chủ trương biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng quân DBĐV một cách sát đúng, phù hợp với đặc điểm, tình hình địa phương; việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác tư tưởng, tổ chức, chính sách và kiểm tra, giám sát, kịp thời khắc phục các khâu yếu, mặt yếu trong quá trình xây dựng quân DBĐV; sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng quân DBĐV.
Chính quyền địa phương có chức năng quản lý điều hành mọi hoạt động xây dựng quân DBĐV theo đúng quy định của pháp lệnh DBĐV, đồng thời có trách nhiệm tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV Vì vậy, đánh giá trách nhiệm, năng lực của chính quyền địa phương phải căn cứ vào khả năng nắm vững nghị quyết của cấp ủy địa phương, chỉ thị của cấp trên, tình hình mọi mặt của địa phương, chỉ đạo, động viên tổ chức các cơ quan chức năng soạn thảo các kế hoạch, phương án, các văn bản pháp quy và các chỉ thị để tổ chức quản lý và điều hành các ngành, các cấp ở địa phương thực hiện; kiểm tra, đôn đốc và duy trì các lực lượng thực hiện thắng lợi kế hoạch, chỉ thị đã ban hành
Các cơ quan, ban ngành, đoàn thể chính trị xã hội và cơ quan chính trị thuộc cơ quan QSĐP vừa làm tham mưu giúp cấp ủy, ĐUQS, vừa trực tiếp chỉ đạo tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV Do đó, đánh giá năng lực của các cơ quan này phải căn cứ vào khả năng nhạy bén nắm bắt tình hình để đề đạt với cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc sử dụng lực lượng, huy động tiềm năng của địa phương, phát động phong trào quần
Trang 40chúng, sử dụng nhân tài, vật lực thực hiện nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV, đồng thời xây dựng kế hoạch chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra cơ quan, đơn vị mình tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV.
Chính ủy, chủ nhiệm chính trị, chính trị viên là lực lượng nòng cốt, người chủ trì và trực tiếp tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV Đánh giá nhận thức trách nhiệm, năng lực của đội ngũ này phải căn cứ vào khả năng điều hành hoạt động của bộ máy CTĐ, CTCT trong cơ quan quân sự, các đơn vị thường trực tiếp nhận nguồn động viên trong xây dựng quân DBĐV; năng lực chỉ đạo cơ quan chính trị phối hợp, hiệp đồng các tổ chức, các lực lượng trên địa bàn tiến hành CTĐ, CTCT trong xây dựng quân DBĐV; sự phối hợp chặt chẽ với người chỉ huy trong thực hiện nhiệm vụ; sự gương mẫu trong học tập, rèn luyện phẩm chất năng lực, đạo đức tác phong công tác và chấp hành luật pháp Nhà nước, kỷ luật Quân đội để cho cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền noi theo
Đội ngũ cán bộ chỉ huy là người trực tiếp tổ chức thực hiện nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV, đồng thời có trách nhiệm tiến hành CTĐ, CTCT trong nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV Đánh giá năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của cán bộ chỉ huy trong nhiệm vụ xây dựng quân DBĐV phải căn cứ vào việc nắm vững nghị quyết của cấp ủy địa phương, trực tiếp là của ĐUQS địa phương; chỉ thị của chính quyền và mệnh lệnh của Tư lệnh Quân khu IX, tình hình địa phương và đơn vị DBĐV; trình độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng cương vị công tác, khả năng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, khả năng phối hợp hiệp đồng các tổ chức, các lực lượng, vận động quần chúng nhân dân chủ động tự giác tham gia xây dựng quân DBĐV; khả năng nắm bắt tư tưởng, tình cảm tâm lý cán bộ, chiến sĩ trong các đơn vị DBĐV và phương pháp giải quyết các mối quan hệ công tác theo chức trách, nhiệm vụ và khả năng vận dụng, phát huy sức mạnh các hình thức, biện pháp tiến hành CTĐ, CTCT trong quá trình xây dựng quân DBĐV