ràng, diễn đạt lưu loát, trôi chảy, không bị mắc lỗi diễn đạt, văn phong trong sáng, có cảm xúc...*Yêu cầu cụ thể : a.Mở bài: Giớ thiệu tác giả,tác phẩm, vấn đề cần nghị luận; 0,25 điểm
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI MINH HOẠ KỲ THI TỐT NGHIỆP THPT
QUỐC GIA NĂM HỌC 2014- 2015
MÔN: NGỮ VĂN 12(Thời gian làm bài 180 phút)
PHẦN I: Đọc hiểu (3.0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời từ câu 1 đến câu 3 nêu bên dưới:
Người mẹ đang bận rộn nấu bữa cơm tối dưới bếp, bất ngờ cậu con trai
bé bỏng chạy ù vào, và đưa cho mẹ một mẩu giấy nhỏ Sau khi lau tay,
người mẹ mở tờ giấy ra và đọc:
- Cắt cỏ trong vườn: 5 đô la
- Dọn dẹp phòng của con: 1 đô la
Sau khi đọc xong, người mẹ nhìn con trai đang đứng chờ với vẻ mặt đầy
hy vọng Bà cầm bút lên, lật mặt sau của tờ giấy và viết:
- Chín tháng mười ngày con nằm trong bụng mẹ: Miễn phí.
- Những lúc mẹ bên cạnh chăm sóc, cầu nguyện mỗi khi con ốm đau: Miễn phí.
- Những giọt nước mắt con làm mẹ khóc trong những năm qua: Miễn phí.
- Tất cả những đồ chơi, thức ăn, quần áo mà mẹ đã nuôi con trong suốt mấy năm qua: Miễn phí.
Và đắt hơn cả chính là tình yêu của mẹ dành cho con: Cũng miễn phí
luôn con trai ạ.
Khi đọc những dòng chữ của mẹ, cậu bé vô cùng xúc động, nước mắt lưng
tròng Cậu nhìn mẹ và nói: “Con yêu mẹ nhiều lắm!” Sau đó, cậu đặt bút viết thêm vào tờ giấy dòng chữ thật lớn: “MẸ SẼ ĐƯỢC NHẬN LẠI
Trang 2Câu 4 : Theo em câu chuyện trên có ý nghĩa gì ? Từ đó hãy đặt tên cho câu
chuyện này ?
Đọc đoạn văn sau và trả lời từ câu hỏi 5 đến câu hỏi 7
Những người bị nhiễm viêm gan B mãn tính có nguy cơ phát triển ung
thư gan cao gấp 100 lần so với người không mắc bệnh Virut tấn công trực
tiếp vào gan, khiến gan bị tổn thương, dẫn tới suy gan và ung thư gan Một người lần đầu tiên bị nhiễm viêm gan B, khi đó bị coi là nhiễm trùng cấp tính Hầu hết 90% người bệnh viêm gan B cấp tính có thể tự khỏi bệnh
mà không cần điều trị Tuy nhiên ở những người có hệ miễn dịch kém virut vẫn còn tồn tại trong máu, sau 6 tháng có thể trở thành viêm gan B mãn tính
( Theo Sức khoẻ và đời sống) Câu 5 : Em hãy cho biết câu chủ đề trong đoạn văn ?
Câu 6 : Đoạn văn trên thuộc phong cách ngôn ngữ chức năng nào ?
Câu 7 : Em hãy viết đoạn văn (từ 3- 5 dòng) về vai trò của sức khoẻ ?
Phần II: Làm văn (7 điểm)
Câu 2( 3 điểm)
Vẫn biết con người ta lớn lên sẽ có nhiều nơi để đến, nhiều chỗ để đi, nhiều thứ phải nghĩ, nhiều điều phải lo toan Nhưng có một nơi mà con
người luôn muốn được tìm lại đó là tuổi thơ và tình mẹ.
(Nh ững câu chuyện hay về tình yêu-NXB Thanh Niên)
Em hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của bản thân
Câu 3 (4 điểm)
Phân tích tâm trạng nhân vật bà cụ Tứ trong truyện ngắn “Vợ nhặt” (Kim
Lân) Qua đó em hiểu gì về tấm lòng người mẹ ?
Hết
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HDC ĐỀ THI MINH HOẠ KỲ THI TỐT NGHIỆP
QUỐC GIA NĂM HỌC 2014- 2015
MÔN: NGỮ VĂN 12
PHẦN I: Đọc hiểu (3.0 điểm)
Câu 1 : Mục đích của cậu con trai là được « nhận » (vật chất) từ người mẹ.
-Điểm 0,5 : Trả lời đúng
-Điểm 0 : Trả lời sai
Câu 2 : Những dòng chữ người mẹ ghi lại sau trang giấy thể hiện sự cho đi,
đó là tình yêu thương, đùm bọc của người mẹ dành cho con mà không hề đòi hỏi sự đáp trả.
-Điểm 0,5 : Trả lời đúng
-Điểm 0 : Trả lời sai
Câu 3 : Câu nói của cậu con trai như một lời hứa của sự biết ơn, và sẽ mang
đến cho mẹ niềm vui, niềm hạnh phúc.
-Điểm 0,5 : Trả lời đúng
-Điểm 0 : Trả lời sai
Câu 4 :
Ý nghĩa câu chuyện: Tình cảm mẹ con là tình cảm thiêng liêng,
cao quý Biết đón nhận tình thương, sự quan tâm của mẹ thì phải biết ơn và cũng biết mang đến cho mẹ niềm vui, niềm hạnh phúc.
Nhan đề có thể đặt cho câu chuyện: Món quà vô giá
-Điểm 0,5: Nếu trả lời đúng cả hai ý trên
-Điểm 0,25 : Trả lời đúng một trong hai ý trên
-Điểm 0 : Trả lời sai
Câu 5: Những người bị nhiễm viêm gan B mãn tính có nguy cơ phát triển
ung thư gan cao gấp 100 lần so với người không mắc bệnh.
-Điểm 0,25 : Trả lời đúng
-Điểm 0 : Trả lời sai
Câu 6 : Phong cách ngôn ngữ báo chí
-Điểm 0,25 : Trả lời đúng
-Điểm 0 : Trả lời sai
Câu 7 : Học sinh viết được một đoạn văn (khoảng 5 dòng)về vai trò của sức
khoẻ trong đời sống
-Điểm 0,5 : Viết được đoạn văn đúng ngữ pháp, ý nghĩa
-Điểm 0 : Không viết gì
Trang 4Phần II: Làm văn (7 điểm)
Câu 2 (3 điểm)
*Yêu cầu chung : Thí sinh biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, bài viết
có cấu trúc rõ ràng, diễn đạt lưu loát, trôi chảy, không bị mắc lỗi diễn đạt, văn phong trong sáng, có cảm xúc
*Yêu cầu cụ thể :
- Đảm bảo đúng cấu trúc bài văn (0,5 điểm)
+Điểm 0,5 nếu đúng cấu trúc gồm ba phần mở bài, thân bài, kết bài, trong
đó phần thân bài có sự phân tích và triển khai logic các luận điểm, luận cứ +Điểm 0,25 nếu đúng cấu trúc bài nghị luận, tuy nhiên chưa thể hiện được đầy đủ các nội dung của đề bài.
+Điểm 0 : Không có mở bài, kết luận, cả bài văn chỉ là một đoạn văn.
+Điểm 0,5 : Đáp ứng từ 1/2 dến 2/3 yêu cầu
+Điểm 0 : Không đáp ứng được yêu cầu nào
-Điểm sáng tạo (0,5 điểm) :
+Điểm 0,5 : Những bài viết có sự sáng tạo độc dáo, ấn
tượng
+Điểm 0,25 : Có sáng tạo tuy nhiên chưa sâu sắc
+Điểm 0 : Không sáng tạo
-Điểm diến đạt, chính tả, chữ viết (0,5 điểm)
+Điểm 0,5 : Những bài viết không mắc lỗi diễn đạt, chính tả, chữ viết đẹp
*Yêu cầu chung : Thí sinh biết cách làm bài văn nghị luận văn học, biết
cách phân tích và cảm thụ văn học, biết tập trung phân tích hình ảnh nhân vật bà cụ Tứ với nhiều phẩm chất tốt đẹp Bài viết phải đảm bảo cấu trúc rõ
Trang 5ràng, diễn đạt lưu loát, trôi chảy, không bị mắc lỗi diễn đạt, văn phong trong sáng, có cảm xúc
*Yêu cầu cụ thể :
a.Mở bài: Giớ thiệu tác giả,tác phẩm, vấn đề cần nghị luận; ( 0,25 điểm)
+Điểm 0,25: Trình bày đầy đủ yêu cầu nêu trên
+Điểm 0: Không viết mở bài
b.Thân bài: (3.0 điểm)
-Giới thiệu hoàn cảnh nạn đói và sự kiện Tràng có vợ:
+Giữa cảnh tối sầm lại vì nạn đói (người chết như ngã rạ, những đám người đói đi lại dật dờ như những bóng ma,…) thì Tràng lại nhặt được người
đàn bà về làm vợ Sự việc này gây ngạc nhiên cho nhiều người dân xóm ngự
cư và trong đó có cả bà cụ Tứ - mẹ Tràng.
-Diễn biến tâm trạng bà cụ Tứ:
*Khi chưa biết người đàn bà là con dâu:
- Bà cụ rất ngạc nhiên, bà không hiểu vì sao lại có người đàn bà ngồi ngay ở giường con mình, không phải là cái Đục, mà lại chào mình bằng u….
*Khi biết thị là con dâu:
- Sau khi Tràng giới thiệu với bà, bà hiểu ra bao nhiêu cơ sự, hàng loạt tâm trạng ngổn ngang xuất hiện:
+ Bà mừng: vì con bà (xấu trai, nhà nghèo) mà cũng có được vợ.
+ Cảm thông cho người đàn bà: “Ngươì ta gặp bước đói khổ này mới lấy đến con mình…”
+ Tủi thân: Vì bà không làm tròn bổn phận dựng vợ gả chồng cho con + Xót xa cho số kiếp của đứa con: Lấy vợ ngay khi khốn khó bởi cái đói, cái chết.
+ Lo: Không biết chúng nó có qua khỏi được giai đoạn này không.
*Từ tâm trạng của bà, ta nhận ra tình cảm sâu sắc của người mẹ:
Điều đó lại càng được tô đậm thêm qua những cử chỉ, lời nói của bà:
- Bữa cơm ngày đói bà nói toàn chuyện vui, chuyện sung sướng về sau.
- Bà vun đắp hạnh phúc cho đôi vợ chồng trẻ: “Khi nào rảnh, kiếm ít nứa, dan cái phên mà ngăn ra mày ạ”.
- Bày biểu con cách làm ăn: chuyện nuôi gà.
- Đặt vào lòng con một niềm tin vào cuộc sống, tương lai: Không ai giàu
ba họ, không ai khó ba đời May ra ông trời cho khá…
- Khi khóc, bà vội quay mặt đi, bà không để con dâu nhìn thấy bà khóc…
Trang 6_Thông qua những biểu hiện về tâm trạng, nhà văn thể hiện vẻ đẹp trong tấm lòng của người mẹ Đó là tình thương con rất mực, tinh thần
cưu mang đùm bọc Đó chính là nét đẹp thuần hậu nguyên thuỷ của người mẹ Việt Nam.
+Điểm 3,0: Trình bày và phân tích, cảm nhận đầy đủ các nội dung nêu trên +Điểm 2,0: Trình bày tương đối đầy đủ, tuy nhiên chưa phân tích sâu và chưa có sự cảm nhận tốt.
+Điểm 1,0: Chỉ nêu được một hoặc hai hai nội dung, chưa có sự phân tích
+Điểm 0: Không có kết bài
d Sáng tạo, diễn đạt, chính tả (0,5 điểm)
+Điểm 0,5: Bài viết có sự cảm thụ sâu sắc, có những ý tưởng độc đáo khi cảm nhận về vẻ đẹp nhân vật, bài viết không mắc lỗi diễn đạt, viết đúng chính tả.
+Điểm 0,25: Có sự sáng tạo,tuy nhiên chưa có sự lí giải sâu sắc
+Điểm 0: không có sự sáng tạo, bài viết còn mắc lỗi chính tả, diễn đạt.
Trang 7BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Trường THPT Tân Yên số 1)
ĐỀ THI MINH HỌA – KỲ THI THPT QUỐC GIA
NĂM 2015Môn: Ngữ văn
Thời gian: 180 phút
Phần I Đọc - hiểu (3.0 điểm)
Đọc và trả lời các câu hỏi sau:
Giữa cơ thể và môi trường có ảnh hưởng qua lại với nhau Môi trường có ảnh hưởng tớimọi đặc tính của cơ thể Chỉ cần so sánh những lá mọc trong các môi trường khác nhau là thấy
rõ điều đó Để thực hiện những nhiệm vụ thứ yếu hoặc do ảnh hưởng của môi trường, lá mọctrong không khí có thể biến thành tua cuốn như ở cây đậu Hà Lan, hay tua móc có gai bám vàotrụ leo như ở cây mây Ở những miền khô ráo, lá có thể biến thành gai giảm bớt sự thoát hơinước như ở cây xương rồng hay dày lên và chứa nhiều nước như ở cây lá bỏng
(Dẫn theo Tiếng Việt thực hành, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1997) Câu 1 Nội dung chính của đoạn văn trên? (0,5 điểm)
Câu 2 Phân tích tính thống nhất về chủ đề của đoạn? (0,5 điểm)
Câu 3 Đặt nhan đề cho đoạn văn? (0,25 điểm)
Câu 4 Đoạn văn trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào? (0,25 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại dòng sông xưa vẫn bên lở, bên bồi khi tôi biết thương bà thì đã muộn
bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi.
(Đò Lèn - Nguyễn Duy)
Câu 5 Chỉ ra những phương thức biểu đạt trong khổ thơ? (0,25 đ)
Câu 6 Biện pháp nghệ thuật được tác giả được sử dụng trong bốn câu thơ và nêu tác dụng?
(0.5đ)
Câu 7 Tình cảm, thái độ của nhà thơ khi nghĩ về người bà của mình ? (0,25 đ)
Câu 8 Viết một đoạn văn ngắn (5 đến 7 dòng) nói lên cảm nhận của anh/chị về triết lý
sống rút ra từ khổ thơ? (0,5 đ)
Phần II Làm văn (7 điểm)
Câu 1 (3 điểm):
Nhà bác học Đacuyn nói về kinh nghiệm thành công của mình như sau: “ Tôi nghĩ rằng tất
cả những gì có giá trị một chút, tôi đều đã thu nhận được bằng cách tự học”.
Viết một bài văn (khoảng 600 chữ) trình bày những suy nghĩ của anh/chị về câu nóitrên
Trang 8-BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM
ĐỀ THI MINH HỌA – KỲ THI THPT QUỐC GIA
NĂM 2015Môn: Ngữ văn
Thời gian: 180 phút
Phần I Đọc - hiểu
Câu 1 Nội dung chính của đoạn văn: Sự ảnh hưởng qua lại giữa cơ thể và môi
trường.:
- Điểm 0,5: trả lời đúng yêu cầu trên.
- Điểm 0: ghi câu khác hoặc không trả lời.
Câu 2 Đoạn văn có một chủ đề thống nhất: Câu chốt đứng ở đầu đoạn và được làm
rõ bằng các câu tiếp theo với 2 luận cứ và 4 luận chứng.
- Điểm 0,5: trả lời đủ như trên.
- Điểm 0,25: tìm được câu chốt nhưng chưa nói rõ được các câu làm rõ cho câu chốt, hoặc chưa chỉ ra đầy đủ sự triển khai như trên.
- Điểm 0: trả lời sai, chung chung hoặc không trả lời.
Câu 3 Nhan đề cho đoạn văn: Môi trường và cơ thể.
-Điểm 0,25: đặt được tiêu đề hợp lí, thuyết phục (như trên)
-Điểm: trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 4 Đoạn văn trên thuộc phong cách ngôn ngữ khoa học
- Điểm 0,25: trả lời đúng như trên.
- ĐIểm: trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 5 Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm
- Điểm 0,25: trả lời đúng đầy đủ các phương thức như trên.
- Điểm 0: trả lời thiếu, sai hoặc không trả lời.
Câu 6 Biện pháp nghệ thuật: cách nói khẳng định (vẫn - chỉ còn); nghệ thuật đối lập
giữa câu 2 và câu 4: sự vĩnh hằng của tạo vật và sự ngắn ngủi của đời người.
-Điểm 0,5: trả lời đúng các yêu cầu.
-Điểm 0,25: chỉ ra một biện pháp nghệ thuật và tác dụng.
-Điểm 0: trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 7.Tình cảm, thái độ của nhà thơ khi nghĩ về người bà của mình: trưởng thành,
nghĩ về bà, biết thương bà thì bà đã không còn nữa Trong lòng nhà thơ bao trùm là sự xót xa, day dứt, ân hận.
- Điểm 0,25: trả lời như trên.
- Điểm 0: trả lời thiếu, sai hoặc không trả lời.
Câu 8 Viết từ 5-7 câu nói về triết lý sống rút ra từ khổ thơ: Hãy biết trân trọng những
gì đã có, đang có, đừng để phải ân hận khi đã quá muộn.
-Điểm 0,5: khái quát nội dung khổ thơ và triết lý rút ra.
-Điểm 0,25: nói chung chung nội dung của đoạn thơ.
-Điểm 0: lan man, không bám vào yêu cầu câu hỏi.
Phần II Làm văn:
Câu 1 (3 điểm):
Trang 9*Yêu cầu chung: thí sinh biết kết hợp kiens thức và kĩ năng về dạng bài nghị luận xã
hội đẻ tạo lập văn bản Bố cục rõ ràng, đầy đủ, văn viết có cảm xúc, diễn đạt khá trôi chảy, bảo đảm tính liên kết Không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.
*Yêu cầu cụ thể.
- Bố cục ba phần: Mở bài: giới thiệu được đúng vấn đè cần nghị luận, thân bài biết tách thành nhiều đoạn văn có liên kết với nhau, kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện
được quan điểm của cá nhân.(0,5 đ)
Giải thích câu nói của Đacuyn (0,5đ)
Tự học là sự chủ động, tích cực, độc lập tìm hiểu, lĩnh hội tri thức và hình thành kĩ năng cho bản thân.
-> Chân lý về sự tự học giúp người ta làm những điều có ý nghĩa
Bàn luận + Chứng minh
- Trong cuộc sống, để đạt được một điều nào đó thì bản thân mỗi người phải luôn có ý thức tự học: khi nghe giảng, đọc sách, làm bài tập cần tích cực suy nghĩ, ghi chép, sáng tạo để rút ra những điều hữu ích cho bản thân (0,5đ)
- Ý nghĩa của việc tự học: (0,5đ)
+ Tự học giúp ta nhớ lâu và vận dụng những kiến thức đã học một cách hiệu quả vào thực tế; giúp con người năng động, sáng tạo, không ỷ lại, không phụ thuộc vào người khác Đồng thời, biết bổ sung khiếm khuyết để tự hoàn thiện mình hơn.
+ Con người biết tự học là con người có ước mơ, hoài bão, có lí tưởng đóng góp cho cuộc sống.
- Tuy nhiên: vẫn không ít các bạn trẻ còn ỷ lại, trông chờ, thụ động (0,5 đ)
Bài học nhận thức và hành động: cho bản thân và những người xung quanh về tầm
quan trọng của việc tự học (0,5 đ)
Câu 2 (4 điểm):
* Mở bài: (0,5 điểm)
- Giới thiệu về Nguyễn Tuân và hai tác phẩm kết tinh cho hai chặng đường sáng tác
của ông trước và sau cách mạng tháng Tám: Chữ người tử từ và Người lái đò Sông Đà.
- Khẳng định: đây là hai tác phẩm thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật của Nguyễn
Tuân, đặc biệt là ở phương diện khám phá con người: tài hoa nghệ sĩ.
*Thân bài: (3 điểm):
+ Khái quát chung: (0,25 điểm)
- Một trong những nét ổn định trong cách nhìn con người của Nguyễn Tuân trước và sau Cách mạng tháng Tám chính là ở cách nhìn con người Các nhân vật của ông, dù làm nghề gì, thuộc tầng lớp nào đều được khám phá ở phương diện tài hoa nghệ sĩ.
- Để bộc lộ vẻ đẹp tài hoa nghệ sĩ ấy, Nguyễn Tuân thường đặt nhân vật của mình trong những hoàn cảnh có thử thách.
+Biểu hiện (2,5 điểm)
*Ch ữ người tử tù: (1,25 điểm)
- Nhân vật Huấn Cao: xuất hiện trong tư cách là người tử tù, sắp đến ngày bị xử chém Tuy nhiên, chính trong hoàn cảnh đó, sự tài hoa nghệ sĩ của ông lại được bộc lộ trọn vẹn nhất.
Trang 10- Huấn Cao vừa là một anh hùng, một con người có thiên lương trong sáng, nhưng trước hết là một nghệ sĩ tài hoa trong nghệ thuật viết chữ đẹp Chữ của ông là sự kết tinh của cả cái tài, cái đẹp và cái tâm Tài viết chữ của ông đã trở thành huyền thoại, nổi tiếng khắp một vùng, ngay cả một viên quản ngục của một huyện nhỏ cả được cũng chỉ có một
sở nguyện: có được chữ ông Huấn treo trong nhà…Thậm chí, phải dụng công, phải nhẫn
nhục, đánh đổi cả tính mạng của mình để mong có được chữ của ông Huấn.
- Nhân vật Quản ngục: sống giữa một “đống cạn bã”, giữa cái xấu và cái ác, nhưng lại
biết yêu, trân trọng cái đẹp, cái tài, cũng là con người có tâm hồn nghệ sĩ.
- Nguyễn Tuân xây dựng một tình huống truyện độc đáo: cuộc gặp gỡ giữa Huấn Cao
và Quản ngục - những con người đối lập trên bình diện xã hội nhưng lại đều là những con
người có chung tâm hồn nghệ sĩ, “liên tài tri kỉ”, lại trong những ngày cuối cùng của
Huấn Cao, để từ đó, không chỉ khắc họa vẻ đẹp của người nghệ sĩ tài hoa, mà còn khẳng định sự chiến thắng của cái đẹp, cái tài và cái tâm trước những cái dơ bẩn, tầm thường.
*Người lái đò Sông Đà: (1,25 điểm)
- Hoàn cảnh: ông lái đò hiện lên trong cuộc chinh phục “kẻ thù số 1” của con người
Tây Bắc - sông Đà.
- Biểu hiện của sự tài hoa nghệ sĩ:
+ Sông Đà hung bạo và nham hiểm bày binh bố trận đòi tiêu diệt người lái đò đang đơn độc trên con thuyền vượt qua sóng thác.
+ Ông đò bình tĩnh, điêu luyện, mưu trí, dũng cảm điều khiển con thuyền với 6 bơi chèo vượt qua những hút nước nham hiểm, nhất là vượt qua trùng vi thạch trận trên sông.
=> Ông đò như một nghệ sĩ trên sông nước với tay lái nở hoa chinh phục dòng thác dữ.
Đánh giá chung (0,25 điểm)
- Nhân vật của Nguyễn Tuân, dù là kiểu nhân vật của một thời đã xa nay chỉ còn vang bóng hay nhân vật trong cuộc sống lao động thường nhật, họ đều là những con người có
sự tài hoa nghệ sĩ trong cốt cách Đó cũng là điều tạo nên chất lãng mạn trong sáng tác của Nguyễn Tuân.
*Kết bài: (0,5điểm)
- Hai tác phẩm viết ở hai giai đoạn khác nhau, với hai thể loại khác nhau, nhưng đều hội
tụ rõ nét quan điểm thẩm mĩ và phong cách sáng tác của Nguyễn Tuân trong cách nhìn, cách khám phá về con người Chính nét phong cách độc đáo đó đã làm nên một Nguyễn Tuân với vị trí đặc biệt trong VHVN hiện đại.
Hết
Trang 11ĐỀ THI TN THPT QUỐC GIA NĂM 2015
Môn: Ngữ văn Thời gian : 180 phút, không kể thời gian giao đề
I-ĐỌC HIỂU (2,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏ từ câu 1 đến câu 3:
“ Có một truyền thuyết về con chim chỉ hót một lần trong đời, nhưng nó hót
hay nhất thế gian, có lần nó rời tổ bay đi tìm bụi mận gai và tìm cho bằng được mới thôi Giữa đám cành gai góc, nó cất tiếng hát bài ca của mình và lao ngực vào chiếc gai dài nhất, nhọn nhất Vượt lên trên nỗi đau khổ khôn tả, nó vừa hót vừa lịm dần đi, và tiếng ca hân hoan ấy đáng cho cả sơn ca và họa mi phải ghen tị.Bài
ca duy nhất có một không hai, bài ca phải đổi bằng cả tính mạng mới có
được.Nhưng cả thế gian lặng đi khi nghe, và chính Thượng đế trên Thiên Đình
cũng mỉm cười Bởi vì tất cả những gì tốt đẹp nhất chỉ có thể có được khi ta chịu trả giá bằng nỗi đau khổ vĩ đại nhất…”
(Trích Ti ếng chim hót trong bụi mận gai - Colleen M.Cullough) Câu 1: (0,25 điểm)
Tìm câu chủ đề của đoạn văn?
Trang 12Sống đã vì cách mạng, anh em ta Chết cũng vì cách mạng, chẳng phiền hà!
Vui vẻ chết như cày xong thửa ruộng Lòng khoẻ nhẹ anh dân quê sung sướng Ngửa mình trên liếp cỏ ngủ ngon lành
Và trong mơ thơm ngát lúa đồng xanh
Vui nhẹ đến trên môi cười hy vọng.
( Trăng trối_ Tố Hữu)
Quan niệm của tác giả trong câu thơ
“Vui vẻ chết như cày xong thửa ruộng
Lòng khoẻ nhẹ anh dân quê sung sướng
Ngửa mình trên liếp cỏ ngủ ngon lành “
II- LÀM VĂN( 7,0 điểm)
Câu 1(3,0 điểm)
Trình bày suy nghĩ của em về câu chuyện sau:
“Con yêu, phần nào là quan trọng nhất trên cơ thể hả con?”
Ngày nhỏ, tôi đã nói với mẹ rằng âm thanh là quan trọng đối với con người nên tai là bộ phận quan trọng nhất Mẹ lắc đầu: “ Không phải đâu con Có rất nhiều người trên thế giới này không nghe được đâu, con yêu ạ Con tiếp tục suy nghĩ về câu đố đó đi nhé, sau này mẹ sẽ hỏi lại con.”
Vài năm sau, tôi đã nói với mẹ rằng hình ảnh là quan trọng nhất, vì thế đôi mắt
là bộ phận mà mẹ muốn đố tôi Mẹ lại nhìn tôi âu yếm nói: “Con đã học được
Trang 13nhiều điều rồi đấy, nhưng câu trả lời của con chưa đúng bởi vì vẫn còn nhiều người trên thế gian này chẳng nhìn thấy gì.”
Rồi đến năm 1991, bà nội yêu quý của tôi qua đời Mọi người đều khóc vì thương nhớ bà Tôi đạp thật nhanh về bệnh viện huyện để mong được gặp bà lần cuối Nhưng tôi đến nơi thì đã muộn mất rồi Tôi đã thấy bố tôi gục đầu vào vai mẹ tôi
và khóc Lần đầu tiên tôi thấy bố khóc như tôi.
Lúc liệm bà xong, mẹ đến cạnh tôi thì thầm: “Con đã tìm ra câu trả lời
chưa?” Tôi như bị sốc khi thấy mẹ đem chuyện đó ra hỏi tôi lúc này Tôi chỉ nghĩ
đó là một trò chơi giữa hai mẹ con thôi.
Nhìn vẻ sững sờ trên khuôn mặt tôi, mẹ liền bảo cho tôi đáp án: “ Con trai
ạ ,phần quan trọng nhất trên cơ thể con chính là cái vai.”
Tôi hỏi lại: “Có phải vì nó đỡ cái đầu con không hả mẹ ?”
Mẹ lắc đầu: “Không phải thế, bởi vì đó là nơi người thân của con có thể dựa vào khi họ khóc Mỗi người đều cần có một cái vai để nương tựa trong cuộc sống.
Mẹ chỉ mong con có nhiều bạn bè và nhận được nhiều tình thương để mỗi khi con khóc lại có một cái vai cho con có thể ngả đầu vào.”
Từ lúc đó, tôi hiểu rằng phần quan trọng nhất của con người không phải là
“phần ích kỷ”, mà là phần biết cảm thông với nỗi đau của người khác.
( Theo Quà tặng cuộc sống, NXB Thanh niên, 1992)
Câu 2(4,0 điểm)
Hai cuộc giao tranh: cái ch ết với sự sống, bóng tối với ánh sáng trong truyện ngắn V ợ nhặt của nhà văn Kim Lân.
Trang 14Đáp án đề thi THPT Quốc gia môn Văn
I Đọc hiểu( 2,0 điểm)
Câu 1 Câu nêu khái quát chủ đề của văn bản: Bởi vìtất cả những gì tốt đẹp nhất
chỉ có thể có được khi ta chịu trả giá bằng nỗi đau khổ vĩ đại nhất.
-Điểm 0,25: Ghi lại chính xác câu văn trên.
- Điểm 0: Ghi câu khác hoặc không trả lời
Câu 2 Phong cách ngôn ngữ của văn bản:Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật/ Phong
cách ngôn ngữ văn chương.
-Điểm 0,25: Trả lời chính xác theo một trong các cách trên.
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 3.Giải thích tại sao tác giả lại cho rằng “ …tất cả những gì tốt đẹp nhất chỉ có
thể có được khi ta chịu trả giá bằng nỗi đau khổ vĩ đại nhất…” Có thể trả lời, diễn đạt theo quan điểm riêng của mình nhưng phải thấy được rằng:Những gì tốt đẹp nhất trong cuộc sống (tri thức, thành công, tình bạn, tình yêu, hạnh phúc, ) chỉ có thể có được khi ta trải qua những khó khăn, gian khổ thậm chí phải trả giá bằng chính nỗi đau khổ “vĩ đại” tức là bằng cả sự sống và sinh mạng của mình.
- Điểm 1,0: Trả lời theo cách trên.
- 0,5 điểm: Trả lời chung chung nhưng chưa rõ ý.
- 0 điểm: Trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 4.Hai biện pháp tu từ:
Lặp cấu trúc( ở hai dòng thơ đầu)
So sánh( trong câuVui vẻ chết như cày xong thửa ruộng )
- Điểm 0,5: Trả lời đúng hai biện pháp tu từ.
- 0,25: Trả lời đúng một trong hai biện pháp tu từ.
- 0 điểm: Trả lời sai hoặc không trả lời.
Trang 15Câu 5 Phương thức biểu đạt của đoạn thơ: biểu cảm, miêu tả.
- Điểm 0,5: Trả lời đúng hai phương thức biểu đạt.
- 0,25: Trả lời đúng một trong hai phương thức biểu đạt.
- 0 điểm: Trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 6: Nêu quan niệm của tác giả trong dòng thơ: Lý tưởng sống cao đẹp của
người chiến sĩ cách mạng đó là sẵn sàng hi sinh vì quê hương, đất nước Và sự hi
sinh ấy đối với họ nhẹ nhàng như người nông dân đã hoàn thành nhiệm vụ của mình, chìm sâu vào giấc ngủ nghỉ ngơi.
Có thể diễn đạt theo các cách khác nhưng hợp lí và có sức thuyết phục
- Điểm 0,5: Trả lời đúng hai ý trên hoặc diễn đạt theo cách khác nhưng phải hợp lí
- 0,25: Trả lời đúng một trong hai ý trên hoặc chung chung chưa rõ ý
- 0 điểm: Trả lời sai hoặc không trả lời.
II- LÀM VĂN( 7,0 điểm)
Câu 1(3,0 điểm)
Yêu cầu chung: Về kĩ năng
-Nắm được cách làm bài nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lí
-Biết vận dụng kết hợp các thao tác lập luận trong bài làm Có thể trình bày bài viết dưới nhiều hình thức: Bài nghị luận, bức thư, nhật ký,…
-Diễn đạt lưu loát trong sáng có cảm xúc và sức thuyết phục
Yêu cầu cụ thể:
-Giới thiệu nội dung và vấn đề nghị luận từ câu chuyện: phần quan trọng nhất của con người không phải là “phần ích kỷ”, mà là phần biết cảm thông , đồng cảm và biết sẻ chia với nỗi đau của người khác.
- Học sinh tìm được ý nghĩa khác nhau từ câu chuyện, có thể là:
Trang 16+ Trong cuộc sống mỗi con người cần phải có lối sống và cách sống đẹp:
Đó là biết cho đi những gì tốt đẹp nhất của bản thân, biết chia sẻ và đồng cảm với những khó khăn, nỗi buồn đau của người khác, sống nhân ái, bao dung , những người ấy ắt sẽ đón nhận niềm vui và những hạnh phúc cùng
ý nghĩa của cuộc sống.
+ Lên án phê phán những con người sống vô cảm, ích kỉ chỉ nghĩ đến bản thân mình Từ đó gieo vào lòng người mong muốn được sẻ chia, hòa nhập.
-Học sinh bàn luận và mở rộng vấn đề từ những dẫn chứng thực tế, từ những trải nghiệm của bản thân và những câu nói có ý nghĩa tương tự; rút
ra bài học thiết thực cho bản thân và mọi người.
Đề bài chỉ đề cập đến một khía cạnh về phương diện nghệ thuật
của tác phẩm Học sinh có thể viết theo những cách viết khác
nhau nhưng cần đạt được những ý chính cơ bản sau:
Ý 1 -Giới thiệu về tác giả, tác phẩm, khẳng định giá trị của tác phẩm.
Trong truyện ngắn Vợ nhặt, Kim Lân đã xây dựng thành công
0,5 điểm
Trang 17tình huống truyện Từ tình huống truyện ấy đã làm nổi lên hai
cuộc giao tranh: cái chết với sự sống, bóng tối và ánh sáng.
Ý 2 -Phân tích hai cuộc giao tranh, tìm ra hiệu quả nghệ thuật
2.1 Cuộc giao tranh: Cái chết với sự sống, biểu hiện qua:
-Không gian: Tác phẩm mở ra một cõi dương, âm khí nặng nề,
cái chết xâm tràn bao vây, rình rập, đe dọa cuộc sống của con
người.
-Đưa ra một số dẫn chứng: người chết như ngả rạ, nằm còng
queo, la liệt bên đường; người đói xanh xám như những bóng
ma; khói đống rấm xua mùi tử khí bốc lên; tiếng khóc hờ người
chết; tiếng quạ đen gào lên từng hồi thảm thiết,…
0, 5 điểm
-Nhân vật: Con người sống giữa cái chết ấy không nản chí,
không buông xuôi mà cố gắng vượt lên trên cái chết, khao khát
được sống, khao khát về cuộc sống gia đình, luôn hi vọng ở
tương lai.
-Dẫn chứng qua nhân vật Tràng, người vợ nhặt, bà cụ Tứ.
Những nhân vật này cùng nhìn về một hướng: hướng sự sống,
hướng tương lai, cùng nhau tạo dựng, tổ chức lại cuộc sống gia
đình, nói đến những chuyện vui, chuyện ngày mai,…
0, 5 điểm
-Đánh giá: Qua cuộc giao tranh này Kim Lân muốn nói: sự sống
mạnh hơn cái chết trong bất kì hoàn cảnh khốn khổ nào, con
người vẫn vượt lên cái chết, hướng về sự sống, vẫn yêu thương,
đùm bọc lẫn nhau và hy vọng vào ngày mai tươi sáng.
0, 5 điểm
2.2 Cuộc gia tranh giữa bóng tối và ánh sáng, biểu hiện qua:
+Kết cấu tác phẩm: Truyện bắt đầu bằng một buổi chiều chạng
vạng, trời nhá nhem tối, truyện khép lại bằng một buổi sáng mùa
hè, mặt trời lên bằng con sào với ánh nắng chói chang.
0, 5 điểm
Trang 18+Hệ thống tình tiết, chi tiết trong tác phẩm:
-Khi Tràng dẫn người đàn bà xa lạ về những “khuôn mặt hốc
hác, u tối” của nhân dân xóm ngụ cư đột nhiên “rạng rỡ hẳn
lên”.
-Khuôn mặt bủng beo u ám của bà cụ Tứ bừng sáng trước hạnh
phúc của con cái.
-Căn nhà tăm tối được thắp sáng bằng hành động đánh diêm đốt
đèn của Tràng, nhen lên ánh sáng hi vọng,…
-Sân vườn đang hoang tàn bỗng trở lên sáng sủa, quang đãng
nhờ bàn tay thu vén của các thành viên trong gia đình.
-Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng bay phấp phới trong tâm trí Tràng,
nguồn sáng mạnh, rực rỡ như xua tan bóng tối…
0.5 điểm
+Nhận xét: Bóng tối bao trùm lên không gian của tác phẩm.
Bóng tối của đói nghèo, của cơ cực đắng cay Ánh sáng nảy sinh
từ bóng tối, bừng lên rực rỡ lung linh Đó là ánh sáng của tình
người, của niềm tin hi vọng, của cách mạng Bóng tối, ánh sáng
va chạm, biến động, tranh chấp Cuối cùng ánh sáng chiến thắng
bóng tối.
0, 5 điểm
2.3 Mối quan hệ giữa hai cuộc giao tranh:
Cái chết tạo nên bóng tối, hợp lực cùng bóng tối hòng làm nhấn
chìm con người Nhưng con người với lòng khát sống, khát làm
người, khát hạnh phúc đã kiên cường vượt lên Từ trong bóng
tối, con người hướng ra ánh sáng, tạo ra nguồn sáng, thắp lên
ngọn lửa tình người, ngọn lửa niềm tin Và họ đã nhìn thấy ánh
sáng của cách mạng Họ hi vọng đổi đời,…
điểm
Ý 3 Đánh giá:
-Ngòi bút Kim Lân sắc sảo, tinh tế có sức mạnh tố cáo tội ác của
kẻ thù, thể hiện cái nhìn lạc quan, luôn tin yêu con người, tin yêu
0,25 điểm
Trang 19cách mạng.
-Nhắn gửi đến mọi người thông điệp: “Hãy biết sống cả những
khi cuộc đời trở nên không thể chịu được nữa”.
* Lưu ý: Trên đây chỉ nêu một số yêu cầu và gợi ý làm bài Khuyến khích những bài làm có sự tìm tòi, sáng tạo trong cảm nhận và trong diễn đạt.
Trang 20TRƯỜNG THPT TỨ SƠN – LỤC NAM ĐỀ THI MINH HỌA QUỐC GIA NĂM 2015
được đầu nữa Trói xong vợ, A Sử thắt nốt cái thắt lưng xanh ra ngoài áo rồi A Sử tắt đèn, đi ra, khép cửa buồng lại
( Trích Vợ chồng A Phủ- Tô Hoài )
1 Đoạn văn bản trên được viết theo phương thức biểu đạt nào là chính?
2 Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản là gì?
3 Đoạn văn bản, Nhà văn Tô Hoài sử dụng nhiều kiểu câu ngắn kết hợp với kiểu câudài, nhịp điệu nhanh Tác dụng của hình thức nghệ thuật này?
4 Từ đoạn văn bản, anh chị liên tưởng đến hiện tượng nào trong đời sống? Nêu ngắngọn hiểu biết của anh chị về hiện tượng và đưa ra giải pháp?
Phần II: Làm văn
Câu 1: Nghị luận xã hội ( 3 điểm)
Viết bài văn trình bày suy nghĩ của anh chị về vấn đề sau:
“ Đừng xin người khác con cá mà hãy xin chiếc cần câu và học cách đi câu”
Câu 2 nghị luận văn học ( 4 điểm)
“ Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, nhữngmong sinh con đẻ cái để mở mặt sau này Con mình thì… Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà
rỉ xuống hai dòng nước mắt”
( Vợ nhặt- Kim Lân)
“ Thằng nhỏ cho đến lúc này vẫn chẳng hề hé răng, như một viên đạn bắn vào ngườiđàn ông và bây giờ đang xuyên qua tâm hồn người đàn bà, làm rỏ xuống những dòngnước mắt”
( Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu)Trình bày cảm nhận của anh chị về chi tiết “dòng nước mắt” trong những câu văn trên
Hết
Phần I: Đọc hiểu (3 điểm)
Câu 1 Đoạn văn bản viết theo phương thức :Tự sự ( 0,25 điểm)
Câu 2 Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản: Diễn tả sự việc A Sử trói Mị
vào cột (0,25 điểm)
Trang 21Câu 3 Tác dụng của kiểu câu ngắn kết hợp với kiểu câu dài: Diễn tả hành
động trói vợ của A Sử diễn ra rất nhanh, thuần thục, thô bạo, Mị thụ động chịu đựng ( 0,5 điểm)
Câu 4: Hiện tượng bạo lực gia đình (1,0 điểm)
- Thí sinh nêu ra hậu quả của hiện tượng bạo lực gia đình
- Nguyên nhân của hiện tượng
- Giải pháp của hiện tượng
Phần II: Làm văn
Câu 1: Nghị luận xã hội
Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kỹ năng về dạng bài
ngị luận xã hội.bài viết có bố cục rõ ràng,văn viết có cảm xúc, diễn đạt tốt, đảm bảo tính liên kết,không mắc lỗi chính tả, dùng từ , đặt câu.
+ Tại sao không nên xin người khác con cá ? ( 0,25 điểm)
+ Tại sao lại phải học cách đi câu con cá và xin chiếc cần câu? ( 0,25 điểm)
- Chứng minh: Biểu hiện vấn đề như thế nào?
+ Dấn chứng trong văn học ( 0,25 điểm)
c) Kết bài: Khẳng định được vấn đề ( 0,25 điểm)
Câu 2: Nghị luận văn học:
* Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kỹ năng về dạng bài
ngị luận văn học.Bài viết có bố cục rõ ràng,văn viết có cảm xúc, diễn đạt tốt, đảm bảo tính liên kết,không mắc lỗi chính tả, dùng từ , đặt câu.
* Yêu cầu cụ thể:
a) Mở bài: ( 0,25 điểm)
Giới thiệu được hai tác giả Kim Lân và Nguyễn Minh Châu
Trang 22Giới thiệu được hai chi tiết ( chỉ ra mối quan hệ tương đồng của hai chi tiết)
- Phân tích được ý nghĩa của hai chi tiết dòng nước ( 1,0 điểm)
- Đánh giá chung: ( 0,5 điểm)
+ Giá trị hiện thực hai chi tiết đặt ra
+ Giá trị nhân đạo hai chi tiết đặt ra
+ Nghệ thuật khắc họa hai chi tiết
* Chỉ ra điểm tương đồng : ( 0,75 điểm)
- Tương đồng về nội dung của hai chi tiết
- Tương đồng về nghệ thuật của hai chi tiết
* Chỉ ra điểm khác biệt của hai chi tiết:( 0,5 điểm)
Khẳng định được vẻ đẹp của chi tiết dòng nước mắt
Khẳng định sức sống của chi tiết trong tác phẩm
Người ra đề : Nghiêm văn Thắng
Trang 23ĐỀ THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2014-2015
Môn thi: Ngữ văn Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề
( Đề thi gồm 2 trang)
A/Phần I:Đọc hiểu ( 3 điểm)
Câu 1: (2 điểm)
Đọc đoạn văn sau đây và trả lời các câu hỏi:
" Tôi muốn nhấn mạnh rằng: Việt Nam kiên quyết bảo vệ chủ quyền và lợi ích
chính đáng của mình bởi vì chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền biển đảo là thiêng liêng.
Chúng tôi luôn mong muốn có hòa bình, hữu nghị nhưng phải trên cơ sở bảo đảm độc lập, tự chủ, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, vùng biển, và nhất định không chấp nhận
đánh đổi điều thiêng liêng này để nhận lấy một thứ hòa bình, hữu nghị viển vông, lệ
thuộc nào đó."
(Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng) 1.Nội dung cơ bản của đoạn văn trên là gì?
2.Nội dung đó được thể hiện chủ yếu qua phép liên kết nào?
3.Đoạn văn chủ yếu được viết theo phương thức biểu đạt nào?
4.Trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định:"Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất
định không chịu làm nô lệ" Anh/chị hãy tìm ra thông điệp chung của hai văn bản?
Thông điệp đó đã thể hiện sâu sắc truyền thống cao quý nào trong đời sống tinh thần, tình cảm của dân tộc?
Câu 2 (1 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời các câu hỏi:
Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng,
Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi;
Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng
Trang 24Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời.
Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ, Đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ;
Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió, Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.
(Chi ều xuân-Anh Thơ)
1.Cảnh xuân trong đoạn thơ trên được miêu tả bằng những hình ảnh thiên nhiên nổi bật nào?
2.Cảnh xuân ở đây nói lên tình cảm gì của tác giả?
3.Chỉ ra các từ láy được sử dụng trong đoạn thơ và nêu hiệu quả biểu đạt của chúng.
B/Phần 2:L àm văn (7 điểm)
Câu 1 (3 điểm)
Trí tuệ giàu lên nhờ cái nó nhận được, con tim giàu lên nhờ cái nó cho đi.
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên.
Câu 2 : (4 điểm)
Qua sự cảm nhận về hình tượng người nghệ sĩ trong tác phẩm “Đàn ghi ta của ca” của Thanh Thảo và “ Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu ,anh (chị ) hãy bày tỏ suy nghĩ về phẩm chất cần có của người nghệ sĩ.
Lor-………Hết
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ tên thí sinh: ……… Số báo danh: ………
Trang 25ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
KÌ THI THPT QUỐC GIA –NĂM HỌC 2014-2015
Môn thi: Ngữ văn PHẦN I:ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Câu 1 :(2điểm) Trả lời các câu hỏi sau khi đọc đoạn văn của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.
1 Nội dung cơ bản của đoạn văn: khẳng định ý chí kiên quyết bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của đất nước (0.5 điểm)
2 Nội dung đó được thể hiện chủ yếu qua phép lặp với các từ ngữ: Chủ quyền, thiêng liêng, lãnh thổ, biển đảo, vùng biển.(0.5điểm)
3 Đoạn văn chủ yếu được viết theo phương thức nghị luận.(0.25 điểm)
4 Thông điệp chung của cả hai văn bản đều khẳng định ý chí bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của đất nước với bất cứ giá nào, vì "không có gì quý hơn độc lập, tự do!" Thông điệp đó đã thể hiện sâu sắc truyền thống yêu nước cao quý trong đời sống tinh thần, tình cảm của dân tộc.(0.75 điểm)
Câu 2 :(1điểm) Đọc đoạn thơ trong bài Chi ều xuân của Anh Thơ và trả lời các
câu hỏi.
1 Cảnh xuân được mô tả bằng những hình ảnh thiên nhiên nổi bật: mưa bụi, hoa xoan tím rụng tơi bời, cỏ non tràn biếc cỏ, đàn sáo đen, mấy cánh bướm rập rờn trôi
trước gió, trâu bò thong thả cúi ăn mưa, (0.25 điểm)
2 Tình cảm của tác giả: niềm mến yêu cảnh sắc thiên nhiên gần gũi, thân thuộc; thể hiện sự gắn bó tha thiết với quê hương (0.25điểm)
3 Chỉ ra các từ láy và nêu hiệu quả biểu đạt của chúng trong đoạn thơ : (0.5đểm)
- Các từ láy được dùng trong đoạn thơ: êm êm, im lìm, vu vơ, rập rờn.
- Nhờ tính gợi tả cao, các từ láy trên đã thâu tóm được sự sống bình lặng của mỗi sự vật và trạng thái yên bình của cảnh vật, tạo nên bức tranh xuân êm ả, thơ mộng của chốn quê.
PHẦN II :LÀM VĂN (7ĐIỂM)
Câu 1:(3điểm)
Trình bày suy nghĩ về ý kiến: Trí tu ệ giàu lên nhờ cái nó nhận được, con tim
giàu lên nh ờ cái nó cho đi.
Trang 26*Yêu cầu chung:
Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài nghị luận xã hội để tạo lập văn bản
Bài viết có bố cục đầy đủ,rõ ràng
Đảm bảo tính liên kết;Diễn đạt trôi chảy
Không mắc lỗi chính tả,từ ngữ ,ngữ pháp;Lời văn trong sáng
*yêu cầu cụ thể:
1.Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận(0.25 điểm)
-Trình bày đầy đủ 3 phần mở bài,thân bài và kết bài
Mở bài dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề
Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn ,liên kết chặt chẽ với nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề
Kết bài:khái quát được vấn đề,nêu bài học nhận thức của cá nhân
-0 điểm: Cả bài chỉ có một đoạn văn hoặc thiếu mở bài hoặc kết luậnb.yêu cầu về kiến thức
2.Kiến thức
a Giải thích ý kiến (1.0 điểm)
- Trí tuệ: là khả năng nhận thức của lí tính, giúp con người đạt đến một trình độ hiểu
biết nhất định Muốn trí tuệ giàu lên, con người phải thường xuyên trau dồi, học hỏi,
thu nhận, tích lũy kiến thức từ bên ngoài Đó là cách thức nhận để làm giàu cho trí
tuệ.
- Con tim: là biểu hiện của đời sống tình cảm, cảm xúc Cách làm giàu của con tim
khác với trí tuệ, nó chỉ trở nên giàu có khi cho đi tình yêu thương, sự chia sẻ niềm vui,
nỗi buồn với người khác Đây là cách thức cho để làm giàu trái tim.
- Ý chung: Quan niệm trên đề cập đến cách thức làm giàu trái tim và khối óc của mỗi
con người Trí tuệ chỉ giàu có khi con người chịu khó học hỏi, tích lũy kinh nghiệm phong phú từ đời sống Trái tim chỉ thực sự giàu có khi con người biết yêu thương, chia sẻ, hi sinh,
b Bàn luận ý kiến (1.0 điểm)
Trang 27- Tri thức của con người không phải tự nhiên mà có Trong khi đó, tri thức của nhân loại thì vô tận, luôn vận động và phát triển không ngừng Vì vậy, muốn làm giàu tri thức cho mình, mỗi người cần phải học tập, trau dồi, tích lũy kiến thức.
- Trái tim biết sẻ chia, biết yêu thương, biết rung động sẽ đem đến hạnh phúc cho mọi người và cho chính mình Từ đó, con người sẽ cảm nhận được những ý vị ngọt ngào của cuộc sống, tâm hồn sẽ trở nên nhạy cảm, tinh tế, phong phú hơn.
c Mở rộng, nâng cao vấn đề (0.5 điểm)
- Con người chỉ hoàn hảo khi cả trí tuệ và trái tim cùng giàu có:
+ Nếu trái tim không có trí tuệ dẫn đường sẽ dễ bị lạc lối.
+ Nếu có trí tuệ mà không có sự rung động, nhạy cảm, tinh tế của trái tim thì cuộc sống sẽ trở nên đơn điệu, tẻ nhạt, thậm chí con người có thể gây ra tội ác.
- Phê phán lối sống lười biếng, không chịu học hỏi, ích kỉ, vô cảm đang có nguy cơ lây lan trong xã hội hiện nay.
*Yêu cầu chung:Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài văn nghị luận
văn học để tạo lập văn bản.Bài làm có bố cục đầy đủ,rõ ràng;văn viết cảm xúc,thể hiện
kĩ năng cảm thụ văn học tốt,Diễn đạt trôi chảy,đảm bảo tính liên kết,không mắc lỗi chính tả,từ ngữ,ngữ pháp
*Yêu cầu cụ thể:
1.-Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận(0.25 điểm)
Trình bày đầy đủ 3 phần mở bài,thân bài và kết bài
Mở bài dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề
Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn ,liên kết chặt chẽ với nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề
Kết bài:khái quát được vấn đề,nêu bài học nhận thức của cá nhân
Trang 28-0 điểm: Cả bài chỉ có một đoạn văn hoặc thiếu mở bài hoặc kết luận
2.Kiến thức
MỞ BÀI: Giới thiệu khái quát (0.5 điểm)
-Đàn ghi ta của Lor-ca và Chiếc thuyền ngoài xa là hai tác phẩm được sáng tác vào giai đoạn sau năm 1975
-Hai tác phẩm đều viết về hình tượng người nghệ sĩ,thông qua đó thể hiện khát vọng đổi mới nghệ thuật
THÂN BÀI:(3.0 điểm)
a.Phân tích hình tượng :(1.0 điểm)
*Hình tượng người nghệ sĩ Lor-ca:0.5 điểm
-Lor-ca là người nghệ sĩ thiên tài của đất nước Tây Ban Nha.Trên bình diện văn học Lor-ca là người có vai trò to lớn trong công cuộc cách tân nghệ thuật.Trên bình diện
xã hội,ông là chiến sĩ tiên phong trong phong trào đấu tranh dân chủ ở Tây Ban Nha đầu thế kỉ xx
-Trong bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca,hình tượng nghệ sĩ Lor-ca được cảm nhận ở những phương diện:
+Người nghệ sĩ say sưa sáng tạo,cách tân và cống hiến cho nghệ thuật
+Người chịu số phận bi thương,thảm khốc,do dám đấu tranh chống lại chế độ độc tài bằng sáng tác ông bị hành quyết,thủ tiêu sinh mạng.Những sáng tạo nghệ thuật bị vùi dập
+Là người có ảnh hưởng mạnh mẽ đến làn sóng cách tân nghệ thuật và đấu tranh dân chủ trên đất nước Tây Ban Nha
Qua hình tượng Lor-ca Thanh Thảo gửi gắm khát vọng cách tân nghệ thuật
*Hình tượng người nghệ sĩ Phùng: 0.5 điểm
-Là nghệ sĩ nhiếp ảnh,đồng thời từng là người lính tham gia kháng chiến chống Mĩ,đóng vai trò là người kể chuyện
-Là người nghệ sĩ tài năng,khát khao khám phá,sáng tạo,luôn trăn trở với nghệ thuật -Là người nghệ sĩ giàu lòng nhân ái
+Có thái độ bất bình trước cái ác ,cái xấu
+Sẵn sàng bênh vực những con người bất hạnh
Trang 29b.So sánh hai hình tượng:(1.0 điểm)
*Điểm tương đồng :Cả hai hình tượng người nghệ sĩ trong hai tác phẩm đều say mê nghệ thuật,đều là nơi tác giả gửi gắm khát vọng cách tân nghệ thuật :0.25 điểm
*Điểm khác biệt:0.75 điểm
-Lor-ca là nhân vật trong thơ trữ tình,là hình tượng có nguyên mẫu,còn Phùng là nhân vật tự sự được hư cấu
-Lor-ca là chân dung người nghệ sĩ đã tạo nguồn cảm hứng sáng tạo cho thế hệ
sau,Thanh Thảo viết về ông bằng tình cảm tri ân,ngưỡng mộ
-Nghệ sĩ Phùng trên hành trình khám phá lại là đối tượng đẻ nhà văn suy tư,trăn trở
về cuộc sống và nghệ thuật
c.Rút ra suy nghĩ về phẩm chất người nghệ sĩ:(1.0 điểm)
-Có tài năng nghệ thuật,yêu cái đẹp,luôn trăn trở với nghề
0.25 điểm -Phải có dũng khí,dám đấu tranh cho những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống
0.25 điểm -Phải có khả năng khám phá,trải nghiệm cuộc sống và có cái nhìn đa diện về cuộc đời
0.25 điểm -Phải có phong cách nghệ thuật độc đáo,tạo nên tầm ảnh hưởng sâu rộng
0.25 điểm
3.Kết bài:(0.25 điểm)
Khái quát lại vấn đề
Trang 30Lưu ý:
- Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức.
- Chấp nhận những ý ngoài đáp án nhưng phải có cơ sở khoa học và hợp lý.
Khuyến khích những bài có sự tìm tòi, sáng tạo riêng trong cảm nhận và diễn đạt, trình bày.
Trang 31SỞ GD&ĐT BẮC GIANG
TRƯỜNG THPT VIỆT YÊN SỐ 2 ĐỀ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2015 Môn: NGỮ VĂN - Lớp: 12
(Thời gian làm bài: 180 phút)
PHẦN I ĐỌC HIỂU( 3 ĐIỂM)
Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:
“…Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu
ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình Chao ôi,
người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con
đẻ cái mở mặt sau này Còn mình thì…Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt… Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không…”
Câu 1 Đoạn văn trên trích từ tác phẩm nào, của ai?
Câu 2 Xác định nội dung chủ yếu của đoạn văn?
Câu 3.Xác định thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn và nêu hiệu quả
Có ba cách để tự làm giàu mình: mỉm cười, cho đi và tha thứ.
( Theo Hạt giống tâm hồn- Nxb Tổng hợpTP.HCM, 2008)
Viết một bài văn( khoảng 600 từ) trình bày những suy ngẫm của anh (chị) về quan niệm trên?
Câu 2 ( 4 điểm )
Em hãy phân tích nhân vật Việt trong truyện ngắn” Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi?
Hết
Trang 32Câu 1 Đoạn văn trích trong tác phẩm “ Vợ nhặt” của Kim Lân.(0,5 điểm)
Câu 2 Đoạn văn diễn tả tâm trạng của bà cụ Tứ khi biết con trai (nhân vật Tràng) dẫn vợ
về nhà (0,5 điểm).
Câu 3: Những thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn: dựng vợ gả chồng, ăn
nên làm nổi, sinh con đẻ cái (0,5 điểm) Hiệu quả nghệ thuật: diễn tả sâu sắc tâm trạng của một
bà mẹ nông dân với cách suy nghĩ thuần hậu chất phác, thể hiện sự đồng cảm của nhà văn với
nhân vật và tài năng trong việc vận dụng ngôn ngữ dân gian (0,5 điểm).
Câu 3: Tình mẫu tử là gì? Biểu hiện của tình mẫu tử? Trách nhiệm của người làm con(1,0
điểm).
Đoạn văn tham khảo: Tình mẫu tử là tình cảm mẹ con Đây là thứ tình cảm vô cùng
thiêng liêng, cao đẹp Người mẹ bao giờ cũng là người yêu thương, chăm lo cho các con, chia sẻvới những buồn vui trong cuộc đời của mỗi chúng ta…Do vậy mỗi chúng ta cần phải biết ơncông lao sinh thành dưỡng dục và hiếu thảo với cha mẹ mình Hiện nay xuất hiện nhiều hiệntượng tiêu cực là con bất hiếu, bạc đãi cha mẹ Đó là những hiện tượng xấu, là tội ác, cần bị trừngtrị…
Phần II LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1.
* Yêu cầu chung: Học sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài nghị luận xã hội
để tạo lập văn bản.Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ rang; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôichảy, bảo đảm tính liên kết, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
luận); biết cách luận chứng; dẫn chứng phù hợp ,sinh động.(1,0 điểm) Cụ thể:
- Giải thích ý nghĩa câu nói:
+ Tự làm giàu mình: tự nuôi dưỡng và bồi đắp tâm hồn mình
+ Mỉm cười: lạc quan, yêu đời
Cho đi: biết quan tâm, chia sẻ với mọi người
Tha thứ: bao dung độ lượng với lỗi lầm của người khác
-> Ý cả câu: Tâm hồn con người sẽ trở nên trong sáng giàu đẹp hơn nếu biết lạc quan, chia sẻ, độ
lượng với người khác
- Bàn luận về ý nghĩa của câu nói Khẳng định tính đúng đắn của vấn đề trên cơ sở triểnkhai các nội dung sau(có dẫn chứng kèm theo):
+Lạc quan yêu đời giúp chúng ta có sức mạnh đẻ vượt lên những thử thách của cuộcsống, có niềm tin vào bản than và hướng đến cuộc sống tốt đẹp
+ Biết quan tâm chia sẻ, con người đã chiến thắng sự vô cảm, sự ích kỉ để giàu tráchnhiệm và yêu thương hơn
Trang 33+ Biết bao dung độ lượng, con người sẽ trút bỏ đau khổ và thù hận để thanh thản hơn
và mang lại niềm vui cho mọi người…
- Bài học về nhận thức và hành động
+Sự giàu có về tâm hồn có ý nghĩa quyết định sự hoàn thiện về nhân cách.Cần có ýthức gìn giữ và bồi đắp để đời sống tinh thần, tình cảm của bản thân không bị xói mòn và chai sạnbởi mặt trái của cuộc sống hiện tại
+Để làm phải bắt đầu từ thái độ sống tích cực, có ý nghĩa với mình và mọi người
d) Sáng tạo (0,5 điểm) Có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo, có quan điểm và thái độ
riêng về vấn đề, phù hợp với đạo đức và pháp luật
e) Chính tả, dùng từ, đặt câu (0,5 điểm)
Câu 2: (4.0 điểm)
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Bài viết đủ 3 phần (MB-TB-KB)
- Nắm vững phương pháp làm văn nghị luận văn học
- Biết cách làm bài văn nghị luận về nhân vật
- Có luận điểm, luận cứ rõ ràng
- Bố cục chặt chẽ, diễn đạt rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở nắm vững tác phẩm Những đứa con trong gia đình của Nguyễn Thi, diễn biến chủ yếu
tâm trạng của nhân vật, học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần nêu đượcnhững nội dung cơ bản sau:
1 Mở bài (0.5 điểm)
- Vài nét về tác giả Nguyễn Thi
- Vài nét về tác phẩm
- Giới thiệu về nhân vật Việt
2 Thân bài (3 điểm)
a Tính tình hồn nhiên, trẻ con (1.0 điểm)
+ Luôn giữ trong mình cái ná thun, cho tới khi đã vào bộ đội
+ Việt không sợ chết mà lại sợ ma cụt đầu và bóng đêm
+ Yêu quý chị nhưng hay tranh giành với chị
+ Rất yêu quý đồng đội nhưng không nói thật là mình có chị, sợ mất chị, phải giấu chị
b Có tình thương yêu gia đình sâu đậm (0.5 điểm)
+ Tình cảm chị em, đối với linh hồn má, với chú Năm
+ Hình ảnh cha mẹ thân yêu luôn chập chờn trong hồi ức khi bị thương
c Tính chất anh hùng, tinh thần chiến đấu dũng cảm (1.0 điểm).
+ Luôn ý thức phải sống và chiến đấu để trả thù nhà, đền nợ nước xứng đáng với truyềnthống gia đình
+ Can đảm chịu đựng khi bị thương
+ Tư thế luôn sẵn sàng chiến đấu dù đang bị kiệt sức
Việt là một con sóng vươn xa nhất trong dòng sông truyền thống, người tiêu biểu cho tinh thầntiến công cách mạng…
Nghệ thuật:(0.5 điểm)
- Tình huống truyện
- Các chi tiết được chọn lọc giàu ý nghĩa, gây ấn tượng mạnh Ngôn ngữ bình dị, phongphú, giàu giá trị tạo hình và đậm sắc thái Nam Bộ
- Giọng văn chân thật, tự nhiên, nhiều đoạn gây xúc động…
Liên hệ tinh thần yêu nước của thế hệ trẻ ngày nay
3 Kết bài (0.5 điểm)
Trang 34- Khái quát giá trị nổi bật từ vấn đề bàn luận.
- Gợi liên tưởng sâu xa trong lòng người đọc
Lưu ý:
- Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức
HẾT
Trang 35Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 3:
…Không những là người cán bộ đã dành trọn cả một đời vì Đảng, vì dân, đồng chí
Nguyễn Bá Thanh còn là một người con hết mực hiếu thảo, một người chồng thủy chung, một
người anh, một người cha, một người ông mẫu mực, hết lòng thương yêu vợ, thương yêu các con,
các cháu mãi mãi là tấm gương sáng cho con cháu noi theo.
Với những công lao cống hiến to lớn của mình, đồng chí Nguyễn Bá Thanh đã được
Đảng, Nhà nước và nhân dân đánh giá cao, đồng chí được tặng thưởng Huân chương Độc lập
hạng Nhất, Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng và nhiều danh hiệu cao quý của Đảng và Nhà nước;
nhưng cao quý nhất và đáng tự hào nhất, chính là tấm huân chương của lòng dân, mà nhân dân
và cán bộ, đảng viên của Đảng bộ Đà Nẵng cũng như trong cả nước đã dành trọn cho đồng
chí…
( Trích Điếu văn tại lễ truy điệu đồng chí Nguyễn Bá Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành
Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham
nhũng, Trưởng ban Nội chính Trung ương - Báo điện tử INFONET giới thiệu ngày 16/02/2015)
Câu 1 Xác định phong cách ngôn ngữ trong văn bản trên (0.5 điểm)
Câu 2 Nêu nội dung chính của văn bản (0.5 điểm)
Câu 3 Xác định biện pháp tu từ về từ trong câu văn cao quý nhất và đáng tự hào nhất,
chính là tấm huân chương của lòng dân, mà nhân dân và cán bộ, đảng viên của Đảng bộ Đà
Nẵng cũng như trong cả nước đã dành trọn cho đồng chí…Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu
từ đó là gì? (0.5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời câu hỏi từ Câu 4 đến Câu 7:
Đường tiến quân ào ào chiến thắng.
Phía trước chờ Anh, người mẹ mong con.
Pháo hãy gầm lên, đỏ nòng bắn thẳng Rộn rực xe tăng chồm tới Sài Gòn!
Ôi, buổi trưa nay, tuyệt trần nắng đẹp Bác Hồ ơi! Toàn thắng về ta Chúng con đến, xanh ngời ánh thép Thành phố tên Người lộng lẫy cờ hoa
(Toàn thắng về ta - Tố Hữu )
Trang 36Câu 4 Nội dung của đoạn thơ trên là gì? (0.5 điểm)
Câu 5 Sự kiện lịch sử được gợi nhắc trong đoạn thơ giúp anh/chị liên tưởng tới một sự kiện
chính trị - xã hội trọng đại nào của đất nước diễn ra trong năm 2015? (0.25 điểm)
Câu6 Những phương thức biểu đạt nào được sử dụng trong đoạn thơ trên? (0.25 điểm)
Câu 7 Để xứng đáng với thành quả cách mạng của cha ông, thế hệ trẻ ngày nay cần thể hiện
tinh thần trách nhiệm đối với đất nước như thế nào? Hãy viết một đoạn văn ngắn (5-7 dòng) đểtrả lời câu hỏi trên? (0.5 điểm)
Phần II Làm văn (7,0 điểm)
Trang 37Câu 1 Xác định phong cách ngôn ngữ trong văn bản trên(0.5 điểm)
- Điểm 0,5: Xác định đúng phong cách ngôn ngữ chính luận
- Điểm 0: trả lời sai
Câu 2 Nêu nội dung chính của văn bản.(0.5 điểm)
- Điểm 0.5: Trả lời đầy đủ : Ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp và những cống hiến của đ/cNguyễn Bá Thanh; thể hiện niềm tiếc thương và biết ơn của người viết điếu văn
- Điểm 0,25: Trả lời đúng theo một trong các ý trên
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 3 Xác định và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ trong câu văn cao quý nhất và đáng
tự hào nhất, chính là tấm huân chương của lòng dân, mà nhân dân và cán bộ, đảng viên của Đảng bộ Đà Nẵng cũng như trong cả nước đã dành trọn cho đồng chí…(0.5 điểm)
- Điểm 0,5: Trả lời đúng Biện pháp ẩn dụ, hiệu quả - lời văn sinh động, giàu hình ảnh,cảm xúc, tô đậm tình cảm yêu quý của nhân dân, cán bộ, Đảng viên của Đảng bộ Đà Nẵng, cũng
như trong cả nước đối với đồng chí Nguyễn Bá Thanh
- Điểm 0,25: Câu trả lời thiếu 1 trong 2 ý
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 4 Nội dung của đoạn thơ trên(0.5 điểm)
- Điểm 0.5: Trả lời đúng – Đoạn thơ bày tỏ niềm hân hoan sung sướng tự hào của tác giảkhi ghi lại khoảnh khắc lịch sử của Ngày đại thắng 30.4.1975
- Điểm 0,25: Trả lời thiếu 1 trong 2 ý trên
- Điểm 0: Trả lời sai , không có câu trả lời
Câu 5 Sự kiện lịch sử được gợi nhắc trong đoạn thơ giúp anh/chị liên tưởng tới một sự
kiện chính trị - xã hội trọng đại nào của đất nước diễn ra trong năm 2015 (0.25 điểm)
- Điểm 0,25: Trả lời đúng sự kiện đất nước kỷ niệm 40 năm ngày Giải phóng miền Nam
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 6 Phương thức biểu đạt(0.25 điểm)
Trang 38- Điểm 0,25: Trả lời đúng : pt miêu tả và biểu cảm
- Điểm 0: Trả lời thiếu, sai hoặc không trả lời
Câu 7 Để xứng đáng với thành quả cách mạng của cha ông, thế hệ trẻ ngày nay cần thể
hiện tinh thần trách nhiệm đối với đất nước như thế nào? Hãy viết một đoạn văn ngắn (5-7 dòng)
để trả lời câu hỏi (0.5 điểm)
- Điểm 0.5: Đoạn văn có câu chủ đề, đúng yêu cầu về nội dung, có sự liên kết chặt chẽ
- Điểm 0,25: Đoạn văn đúng câu chủ đề, đúng yêu cầu về nội dung, còn có một vài lỗichính tả
- Điểm 0: Đoạn văn mắc một trong các lỗi trên, không có câu trả lời
Phần II Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1 (3.0 điểm)
Hãy viết một bài văn ngắn (không quá 600 từ) trình bày suy nghĩcủa mình về ý kiến của Vauvenagues sau đây :
" Trong tất cả mọi sự lãng phí, đáng trách nhất là lãng phí thời giờ "
* Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài nghị luận xã hội
để tạo lập văn bản Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi
chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp
* Yêu cầu cụ thể:
a) Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận(0,5 điểm):
- Điểm 0,5 điểm: Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận Phần Mở bàibiết dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề; phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kếtchặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện đượcnhận thức của cá nhân
- Điểm 0,25: Trình bày đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết luận, nhưng các phần chưathể hiện được đầy đủ yêu cầu như trên; phần Thân bài chỉ có 1 đoạn văn
- Điểm 0: Thiếu Mở bài hoặc Kết luận, Thân bài chỉ có 1 đoạn văn hoặc cả bài viết chỉ có
1 đoạn văn
b) Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm):
- Điểm 0,5: Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:Bàn về sự lãng phí thời gian
- Điểm 0, 25: Xác định chưa rõ vấn đề cần nghị luận, nêu chung chung
- Điểm 0: Xác định sai vấn đề cần nghị luận, trình bày lạc sang vấn đề khác
Trang 39c) Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai các luận điểm (trong đó phải có thao tác giải thích, chứng minh, bình luận); biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng; dẫn chứng phải lấy từ thực tiễn đời sống, cụ thể
và sinh động(1,0 điểm):
- Điểm 1,0: Đảm bảo các yêu cầu trên; có thể trình bày theo định hướng sau:
+ Giải thích ý kiến để thấy được: Sự lãng phí thời gian là sử dụng thời gian một cách thiếu hiệu quả, vào những việc vô nghĩa,
+ Chứng minh tính đúng đắn (hoặc sai lầm; hoặc vừa đúng, vừa sai) của ý kiến bằng việcbày tỏ sự đồng tình (hoặc phản đối; hoặc vừa đồng tình, vừa phản đối) đối với ý kiến Lập luận
phải chặt chẽ, có sức thuyết phục.
Những biểu hiện của việc lãng phí thời gian? Dùng phần lớn thời gian vào những
việc ăn chơi vô bổ, không lo học tập, làm việc dẫn tới hậu quả xấu… Dành thời gian để suy nghĩnhững chuyện hão huyền, không thực tế; những chuyện buồn phiền bề tắc, những chuyện đã qua
mà lãng quên hiện tại, tương lai,…
Tại sao đáng trách nhất là lãng phí thời gian? Mọi sự lãng phí khác như tiền của,
công sức…tuy đáng phê phán nhưng đều có khả năng tìm lại hoặc phục hồi Để lãng phí thờigian vì không có kế hoạch tốt , không sử dụng quỹ thời gian hợp lí… thì chắc chắn những thời
gian đã mất sẽ không bao giờ tìm lại được Lãng phí thời gian đồng nghĩa với việc bạn lãng phí
nhiều thứ quý giá khác : sức khỏe, tiền bạc, cơ hội, … Khi ấy bạn phải sống những khoảnhkhắc, những quãng đời, hay cả cuộc đời vô nghĩa
+ Bình luận để rút ra bài học cho bản thân và những người xung quanh về vấn đề lựachọn việc làm và thái độ/quan điểm/cách đánh giá công việc…
Nhưng lãng phí thời gian không hoàn toàn đồng nghĩa với sống Nhàn Sống Nhàn là
sống thảnh thơi không đua ganh, không mưu cầu danh lợi, Phần lớn thời gian sống Nhàn dành
để thỏa mãn những sở thích cá nhân tích cực cũng sẽ tạo nên những khoảnh khắc, những quãngđời, hay cả cuộc đời vô cùng ý nghĩa
Làm thế nào để sử dụng Ngân hàng thời gian một cách hiệu quả nhất?
Hãy xác định những mục tiêu cụ thể, hãy lập kế hoạch khoa học, và hãy thực hiện nó một cáchnghiêm túc linh hoạt…
- Điểm 0,75: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu trên, song một trong các luận điểm (giải
thích, chứng minh, bình luận) còn chưa đầy đủ hoặc liên kết chưa thật chặt chẽ
- Điểm 0,5: Đáp ứng 1/2 đến 2/3 các yêu cầu trên.
Trang 40- Điểm 0,25: Đáp ứng được 1/3 các yêu cầu trên.
- Điểm 0: Không đáp ứng được bất kì yêu cầu nào trong các yêu cầu trên.
d) Sáng tạo (0,5 điểm)
- Điểm 0,5: Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình
ảnh và các yếu tố biểu cảm,…) ; thể hiện được quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không
trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
- Điểm 0,25: Có một số cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; thể hiện được một số suy nghĩriêng sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
- Điểm 0: Không có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; không có quan điểm và thái độriêng hoặc quan điểm, thái độ trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
e) Chính tả, dùng từ, đặt câu (0,5 điểm):
- Điểm 0,5: Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
- Điểm 0,25: Mắc một số lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
- Điểm 0: Mắc nhiều lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
Câu 2 (4,0 điểm)
Cảm nhận về những nét khác biệt trong tư tưởng nhân đạo của Kim Lân và Tô Hoài được thể hiện qua hai tác phẩm “ Vợ nhặt” và “ Vợ chồng A Phủ”.
* Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài nghị luận văn
học để tạo lập văn bản Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; thể hiện khả
năng cảm thụ văn học tốt; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ
ngữ, ngữ pháp
* Yêu cầu cụ thể:
a) Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận (0,5 điểm):
- Điểm 0,5 điểm: Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận Phần Mở bàibiết dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề; phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kếtchặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện được
ấn tượng, cảm xúc sâu đậm của cá nhân
- Điểm 0,25: Trình bày đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết luận, nhưng các phần chưathể hiện được đầy đủ yêu cầu trên; phần Thân bài chỉ có 1 đoạn văn
- Điểm 0: Thiếu Mở bài hoặc Kết luận, Thân bài chỉ có 1 đoạn văn hoặc cả bài viết chỉ có
1 đoạn văn
b) Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm):