HỌC THUYẾT KINH LẠC TRONG CHẨN ĐOÁN & ĐIỀU TRỊ YHCT, ỨNG DỤNG VÀO XOA BÓP & BẤM HUYỆT TS.. YHCT Traditional medicine: tổng hợp các kiến thức, kỹ năng, thực hành dựa trên những nguyên lý
Trang 1HỌC THUYẾT KINH LẠC TRONG CHẨN ĐOÁN & ĐIỀU TRỊ YHCT,
ỨNG DỤNG VÀO XOA BÓP & BẤM HUYỆT
TS BS TR NH TH DI U TH ỊNH THỊ DIỆU THƯỜNG ỊNH THỊ DIỆU THƯỜNG ỆU THƯỜNG ƯỜNG NG
Trang 2Y học cổ truyền
(Traditional medicine)?
Trang 4YHCT (Traditional medicine):
tổng hợp các kiến thức, kỹ năng, thực hành dựa trên những nguyên lý, tín ngưỡng, và kinh nghiệm bản địa cho dù có thể được chứng minh hay không
duy trì sức khỏe, phòng ngừa, chẩn đoán, cải thiện hoặc điều trị các bệnh lý
về thể chất và tinh thần (WHO)
Trang 5Lịch sử châm cứu
Cổ và trung đại:
Thời Vua Hùng - Thời Tr n D Tôngần Dụ Tông ụ Tông
Nguy nễn Đại N ngi ăng , 'Châm C u Ti p Hi u ứu Tiệp Hiệu ệp Hiệu ệp Hiệu
Di n Ca', ễn (TK 14, Đời nhà Hi nhà Hồ)
Lê H uữu Trác, 'H i Thải Thượng Y Tôn Tâm Lĩnh’ ượng Y Tôn Tâm Lĩnh’ng Y Tôn Tâm L nh’ĩnh’ ,
(TK 18)
Hiện đại:
1968, H i Châm C u Vi t Nam.ội Châm Cứu Việt Nam ứu Tiệp Hiệu ệp Hiệu
1982, Vi n Châm C u Vi t Namệp Hiệu ứu Tiệp Hiệu ệp Hiệu
Trang 6NGUYÊN LÝ CỦA CHÂM CỨU
• Châm cứu là phương pháp điều khí huyết
thông qua kích thích những vị trí giải phẫu
đặc biệt (huyệt vị), bởi nhiều kỹ thuật
khác nhau.
Trang 9CƠ CHẾ TÁC DỤNG CỦA CHÂM
Trang 10ĐẠI CƯƠNG HỆ KINH LẠC
Trang 11NGŨ HÀNH TẠNG PHỦ
ÂM -DƯƠNG
THIÊN NHÂN HỢP NHẤT
KINH LẠC
Trang 12• Kinh lạc là những đường vận hành khí huyết
• Hệ thống liên hệ chặt chẽ giữa tất cả các vùng, cơ quan của cơ thể thành một thể thống nhất
Đại cương về kinh lạc:
Trang 13i c ng v kinh l c:
Đại ương về kinh lạc: ề kinh lạc: ại
NC chứng minh sự tồn tại của kinh mạch.
• Jean-Claude Darras BV Necker - Paris phóng xạ
tiêm lợn tại một số huyệt, theo dõi chuyển động chất phóng xạ theo kinh mạch NC chất phóng xạ tiêm vào điểm trung tính của da: Không có sự di chuyển.
• NC Popp, Schlebusch, Maric-Oehler dùng máy
quay hồng ngoại & ngài nhung làm nóng một
vùng nhất định trên cơ thể để xem hướng chạy
của một kinh mạch: có thể thấy sự tăng nhiệt độ dọc theo kinh mạch Kết quả này hoàn toàn phù hợp với mô tả của khoa học cổ đại 5.000 năm tuổi của Trung Quốc về kinh mạch
Trang 14TÊN GỌI
Trang 15HỌC THUYẾT KINH LẠC
12 Kinh chính :
- 3 kinh âm ở tay: kinh phế, tâm, tâm bào
- 3 kinh dương ở tay: kinh đại trường, tam
tiêu, tiểu trường
- 3 kinh âm ở chân: kinh tỳ, can, thận
- 3 kinh dương ở chân: kinh bàng quang,
đởm, vị.
12 Kinh cân
Hệ thống kinh biệt.
Kỳ kinh bát mạch
Trang 16HỌC THUYẾT KINH LẠC
12 Kinh chính :
3 kinh âm ở tay: từ bên trong ra bàn tay
3 kinh dương ở tay: đi từ bàn tay vào
trong và lên đầu
3 kinh âm ở chân: đi từ bàn chân lên
bụng ngực
3 kinh dương ở chân: đi từ đầu xuống bàn chân
Trang 17PHỐI HỢP HUYỆT TRONG
CHÂM CỨU
Tác dụng theo tiết đoạn thần kinh
Tác dụng theo đường kinh Tác dụng tại chổ
Theo nguyên tắc tại chổ:
Chọn huyệt tại chổ đau
và lân cận nơi đau
Theo lý luận đường
Trang 18TINH, KHÍ, HUYẾT, TÂN DỊCH,
Trang 19QUAN NIỆM CỦA Y HỌC HIỆN ĐẠI VỀ HỆ KINH LẠC
* Chưa thống nhất về sự hiện hữu của đường kinh châm cứu về mặt giải phẫu học
* Chỉ công nhận sự hiện hữu của châm cứu về mặt hiệu quả trị liệu và về mặt điện sinh vật/huyệt
Trang 20ĐẠI CƯƠNG VỀ HUYỆT
Trang 21“huyệt là nơi thần khí hoạt động vào ra; nó được phân bố khắp phần ngoài cơ
thể.”
Linh khu (Thiên cửu châm thập nhị nguyên)
Trang 23Tạng phế
Kinh phế
Vùng cơ thể liên quan Thái uyên
Thanh quản Họng
Vai Mặt ngoài chi trên
Trang 24Huyệt
Phản ánh bệnh lý :
Đau
Thay đổi màu sắc
Thay đổi hình thái
Ngoại tà
Tạng Phủ
Trang 25Gợi ý chẩn đoán Tạng phủ
Đau
Thay đổi màu sắc
Thay đổi hình thái
Huyệt
Trang 26Kích thíc h: Châm
, cứu…
Huyệt
Điều hòa những rối
loạn bệnh lý Tái lập hoạt động sinh lý bình thường
Trang 28CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ HUYỆT
1 P/P đo lấy huyệt
2 P/P dựa vào mốc giải phẫu hoặc hình thể tự
nhiên để lấy huyệt.
3 P/P lấy huyệt dựa vào tư thế hoạt động của một bộ phận.
4 P/P lấy huyệt dựa vào P/P cảm giác khi dùng ngón tay đè và di chuyển trên da.
Trang 29Phương pháp đo lấy huyệt
Trang 30Tư thế qui ướùc
Đứng thẳng 2 tay xuôi theo thân, lòng bàn tay
hướng về trước.
Trang 31• Thốn: đơn vị chiều dài của châm cứu
• Có 2 loại thốn
Thốn B (bone proportional - cun)
Thốn F (finger – cun)
Trang 32
Thốn B
(bone proportional - cun):
Dùng xác định các huyệt ở
những vùng đã được phân đoạn.
Trang 3312 THOÁN B
Trang 343 THOÁN B
9 THOÁN B
Trang 358 THỐN B
8 THỐN B
9 THỐN B
Trang 365 TH N B ỐN B
Trang 389 th n B ốn B
12 th n B ốn B
Trang 3919 th n B ốn B
13 th n B ốn B 16 th n B ốn B
Trang 40THỐN NGÓN TAY (F)
( Finger - cun )
•Thốn F được dùng
•cho các huyệt ở mặt,
•bàn tay, bàn chân …
Trang 411 THỐN F 1 THỐN NGÓN CÁI
Trang 421,5 THOÁN F 02 THOÁN F
Trang 4303 THỐN F 1 KHOÁT NGÓN TAY
Trang 44Châm là dùng kim châm vào những điểm trên cơ thể gọi là huyệt, nhằm mục đích phòng và trị bệnh.
Kỹ thuật châm
Trang 45• Cưú là dùng sức nóng tác động lên huyệt để kích thích tạo nên phản ứng của cơ thể, nhằm mục đích phòng và trị bệnh.
Kỹ thuật cứu
Trang 46TÁC DỤNG CỦA XOA BÓP &
BẤM HUYỆT
Trang 47XOA BÓP & BẤM HUYỆT
Xoa bóp bấm huyệt là biện pháp phòng
& chữa bệnh đơn giản
Đặc điểm là dùng bàn tay, ngón tay là chính để tác động lên huyệt, da thịt, gân khớp của người bệnh
Trang 48XOA BÓP & BẤM HUYỆT
Theo y học cổ truyền, xoa bóp thông
qua tác động vào các huyệt, kinh lạc:
giúp đuổi được ngoại tà điều hòa được dinh vệ thông kinh hoạt lạc
điều hòa chức năng tạng phủ, quân bình Âm Dương
Trang 49TÁC DỤNG XOA BÓP & BẤM HUYỆT
ĐIỀU TRỊ
kích thích vật lý vào da thịt, thần kinh, mạch máu, cảm thụ quan thay đổi thần kinh, thể dịch, nội tiết …
nâng cao hoạt động hệ thần kinh, quá trình dinh dưỡng, giãn mạch máu, tăng tuần hoàn tại chỗ, chống viêm, giảm phù
Trang 50TÁC DỤNG XOA BÓP & BẤM HUYỆT
giãn cơ, và điều hòa chức năng nội tạng, tăng cường nhu động của dạ dày, ruột và cải thiện chức năng tiêu hoá, tăng dinh dưỡng của da làm da bóng đẹp, có tác dụng tốt đối với chức năng bảo vệ của da
Trang 51CHỈ ĐỊNH XOA BÓP & BẤM HUYỆT
Các bệnh mạn tính điều trị có hiệu quả bằng xoa bóp như:
thoái hóa cột sống cổ thoái hóa cột sống lưng đau quanh khớp vai
liệt vận động do tai biến mạch máu não mất ngủ kéo dài
Người bị đau đầu, mệt mỏi
Trang 52Không xoa bóp ở vùng lở loét mụn nhọt vì
sẽ gây nhiễm khuẩn và lở loét thêm
Khi các cơ quan bị tổn thương thực thể về ngoại khoa, viêm ruột thừa, thủng dạ dày, bệnh truyền nhiễm…
Trang 53NGHE