Quan sát hình 18.1 SGK, thảo luận nhóm xác định các phần của vỏ trai trên mẫu trai mang đi?... Quan sát mẫu mang đi và cho biết: vỏ trai có cấu tạo gồm mấy mảnh?. Lớp sừngLớp đá vôi Lớ
Trang 2P N:
ĐÁP ÁN: ÁP ÁN:
*Các loài động vật có ích thuộc ngành giun đốt là:
Rươi, sa sùng, bông thùa, giun đất, giun đỏ, giun ít tơ nước ngọt *Vai trò của chúng:
- Làm thức ăn cho người.
- Làm thức ăn cho động vật khác.
- Làm cho đất trồng xốp, thoáng khí, màu mỡ.
Hãy kể tên các loài động vật có ích thuộc ngành giun đốt ? Nêu vai trò của chúng?
Trang 3Trai sông sống ở đâu,lối sống như thế nào?
Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngòi; bò và ẩn nửa mình trong bùn, cát.
Trang 4Vòng tăng trưởng vỏ
vỏ trai trên mẫu trai mang đi?
Quan sát hình 18.1 SGK, thảo luận nhóm xác định các phần của
vỏ trai trên mẫu trai mang đi?
Trang 5Quan sát mẫu mang đi và cho biết: vỏ trai có cấu tạo gồm mấy mảnh? Chúng được gắn với nhau nhờ đặc điểm nào?
Trang 6Bản lề
Bản lề
động tác đóng
Dõy chằng bản lề
Dõy chằng bản lề
Quan sỏt sơ đồ trờn màn hỡnh và nghiờn cứu mục thụng tin
cho biết trai đúng mở vỏ nhờ đặc điểm nào?
Trang 7Để mở vỏ trai quan sát bên trong, phải luồn lưỡi dao vào qua khe vỏ cắt
cơ khép vỏ Cơ khép vỏ bị cắt, lập tức vỏ trai sẽ mở ra => chứng tỏ sự
mở vỏ là do tính tự động của trai (do dây chằng bản lề trai có tính đàn hồi cao) Vì thế khi trai bị chết vỏ thường mở ra
B n ản lề
B n ản
lề chằng Dây
bản lề
Dây chằng bản lề
Cơ khép vỏ
Cơ khép vỏ
Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể, phải làm thế
nào? Tại sao trai chết thì mở vỏ?
Trang 8Lớp sừng
Lớp
đá vôi
Lớp
xà cừ
Quan sát hình nêu cấu tạo vỏ trai?
Vì phía ngoài là lớp sừng có thành phần giống tổ chức sừng ở các động vật khác nên khi mài nóng cháy, chúng có mùi khét.
Tại sao khi mài mặt ngoài vỏ trai ta thấy
có mùi khét?
Vì sao lớp xà cừ óng ánh mầu cầu vồng?
Vì lớp xà cừ gồm nhiều tấm đá vôi mỏng xếp đè lên
nhau Cấu tạo này đã tạo cho lớp xà cừ óng ánh mầu
cầu vồng do hiện tượng giao thoa ánh sáng.
Nếu trong quá trình hình thành vỏ có vật lạ (hạt cát,vật kí sinh) thì các lớp xà cừ sẽ bao quanh vật lạ tạo thành ngọc trai Đó là cơ chế tạo ngọc trai tự nhiên và nhân tạo.
Nếu trong quá trình hình thành vỏ có vật lạ (hạt cát,vật kí sinh) thì các lớp xà cừ sẽ bao quanh vật lạ tạo thành ngọc trai Đó là cơ chế tạo ngọc trai tự nhiên và nhân tạo.
Cơ chế tạo ngọc trai:
Trang 9Ống thoát Ống hút
Áo trai
Mang Chân
6 7
8
Quan sát hình và nghiên cứu mục thông tin Cho biết cơ thể trai
có cấu tạo như thế
Trang 10Quan sát hình sau và giải thích cơ chế giúp trai di chuyển được trong bùn theo chiều mũi tên?
Trang 11Nước (Thức ăn, oxi)
Thức ăn
Chất thải
III Dinh dưỡng
Quan sát hình dưới đây, thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi sau:
- Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào mang và miệng trai?
-Trai lấy thức ăn (động vật nguyên sinh, vụn hữu cơ) và oxi chỉ nhờ vào cơ
chế lọc từ nước hút vào, vậy đó là kiểu dinh dưỡng gì (chủ động hay thụ động)?
Ống hút Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
Trang 12Trai dinh dưỡng theo kiểu hút nước để lọc lấy vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh, các động vật nhỏ khác, góp phần lọc sạch môi trường nước Ở những nơi nước ô nhiễm người ăn trai, sò hay bị ngộ độc vì khi lọc nước, nhiều chất độc còn tồn đọng ở cơ thể trai, sò.
Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế nào với môi trường
nước?
Trang 13Trai cái Trai đực
Quan sát hình ảnh Mô tả quá trình sinh sản của trai sông.
IV.SINH SẢN
Ấu trùng (sống
trong mang trai mẹ)
Ấu trùng (bám vào mang và da
cá)
Trang 14Trứng đã thụ tinh
Theo dòng nước
Trai
sông
Trai đực
Trứng
Ấu trùng
(Bám vào mang, da cá)
Trai con
(ở bùn)
Sơ đồ quá trình sinh sản n của trai.
Trang 151.Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang của trai mẹ?
Để bảo vệ trứng và ấu trùng khỏi bị động vật khác ăn mất, hơn nữa ở đây có nhiều dưỡng khí và thức ăn
2.Ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?
Tăng lượng oxi, được bảo vệ và phát tán nòi giống rộng rãi
Vì ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá Khi con người thả cá vào ao hoặc khi mưa cá vượt bờ mang theo ấu trùng trai vào ao
3 Nhiều ao đào thả cá, trai không thả mà tự nhiên có, tại sao?
Quan sát hình dưới đây, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:
Ấu trùng ( sống trong mang
mẹ )
Ấu trùng ( bám vào mang,da
cá )
Trang 163
2
Trang 17
Chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trường sống của các loài thân mềm nói riêng và môi trường sống của chúng ta nói chung?
- Chống ô nhiễm nguồn nước:
+ Không vức rác bừa bãi.
+ Tổ chức các buổi lao động tình nguyện.
+ Xử lý nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp trước khi thải ra môi trường.
+ Hạn chế sử dụng các hóa chất độc hại
- Bảo vệ, gây nuôi và khai thác hợp lý những loài động vật có ích.
- Tuyên truyền và giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
Trang 18Tìm cụm từ thích hợp điền vào số 1, 2, 3… 7 trong các câu sau:
Trai sông là đại diện của ngành ……(1)… Chúng có lối sống …(2)
… trong bùn và di chuyển … (3)… , có 2 mảnh vỏ bằng
(4)… che chở bên ngoài Phần (5) trai tiêu giảm nhưng nhờ
hai đôi … (6)…… và hai đôi … (7)… , trai lấy được thức ăn và oxi
Thân mềm chui rúc chậm chạp
tấm miệng tấm mang
Cñng cè
Trang 19EM CÓ BIẾT?
Trang 20Học bài và trả lời câu hỏi SGK.
thân mềm (ốc sên, ốc vặn, ốc nhồi, hến, sò ).