LUẬN văn THẠC sĩ bộ đội địa PHƯƠNG TỈNH lâm ĐỒNG THAM GIA xây DỰNG cơ sở CHÍNH TRỊ xã , PHƯỜNG VỮNG MẠNH TRONG GIAI đoạn HIỆN NAY

Tham gia xây dựng cơ sở chính trị là một nhiệm vụ trong thực hiện chức năng của “đội quân công tác”, một nội dung của công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam. Tiến hành công tác xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh là góp phần củng cố lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa, tăng cường đoàn kết quân dân, xây dựng thế trận lòng dân vững mạnh, chống âm mưu “diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tham gia xây dựng cơ sở chính trị là một nhiệm vụ trong thực hiện chức năng của “đội quân công tác”, một nội dung của công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam Tiến hành công tác xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh là góp phần củng cố lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa, tăng cường đoàn kết quân dân, xây dựng thế trận lòng dân vững mạnh, chống âm mưu “diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch Tiến hành công tác xây dựng

cơ sở chính trị vững mạnh còn góp phần giữ vững sự ổn định chính trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương và hoạt động của các tổ chức quần chúng, tích cực tham gia các chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, nâng cao đời sống, dân trí của nhân dân

Trong những năm qua, việc xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã được sự quan tâm của các cấp, các ngành trong tỉnh Chất lượng xây dựng cơ sở chính trị đã được nâng lên một bước đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ của địa phương trong giai đoạn cách mạng mới Song, thực trạng hiện nay còn không ít cơ sở yếu kém, tình hình diễn biến phức tạp Ở một số xã, phường, đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa yếu, vừa thiếu Hoạt động của hệ thống chính trị chưa phát huy hết chức năng, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn Các tôn giáo hoạt động trái phép đang tập trung vào đồng bào dân tộc ít người, đồng bào ở vùng sâu, vùng xa Các thế lực thù địch đang ráo riết thực hiện âm mưu chống phá, kích động đồng bào dân tộc bạo loạn chính trị chống phá chế độ

Vì vậy, công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh ở Lâm Đồng vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài, vừa là nhiệm vụ cấp bách của Đảng

và Nhà nước ta hiện nay

Bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng là con em của đồng bào các dân tộc trong tỉnh Với chức năng là đội quân chiến đấu, lao động sản xuất và là đội quân công tác, trong những năm qua đã quán triệt và thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, quân đội Nghị quyết của tỉnh, Đảng bộ và Hội đồng nhân dân các cấp về xây dựng cơ sở chính trị xã, phường đạt được những kết quả nhất định, góp phần xây dựng địa phương vững mạnh Tuy nhiên so với yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ mới vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập.Xuất phát từ vị trí chiến lược của Lâm Đồng với Tây Nguyên và với cách mạng cả nước, để phát huy những kết quả đã đạt được, đồng thời kịp thời khắc phục những hạn chế thiếu sót vừa qua trong xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh cần phải nghiên cứu một cách cơ bản công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường Tìm ra giải pháp phù hợp nâng cao chất lượng công tác này trên địa bàn của tình đáp ứng với yêu cầu và nhiệm vụ cách mạng trong

giai đoạn mới Đó là lý do tác giả chọn đề tài: “Bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài luận văn Thạc sĩ khoa học chính trị, chuyên ngành

Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Xây dựng cơ sở chính trị xã, phường làmột trong những nhiệm vụ chiến lược của Đảng, nội dung quan trọng trong công tác dân vận của quân đội Trong những năm gần đây đã có nhiều bài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học về xây dựng cơ sở chính trị, tiêu biểu như:

- Tổng cục Chính trị: “Đổi mới công tác dân vận của Quân đội nhân dân

- Xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần nhằm tăng cường sức mạnh quốc phòng toàn dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới của Lê Minh Vụ, Tạp chí giáo dục lý luận chính trị quân sự, số 2/ 2003.

- Củng cố vững chắc cơ sở chính trị - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân

là cơ sở thực hiện công tác quốc phòng - an ninh ở Nam Định, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, tháng 5/ 2003

- Xây dựng nền tảng chính trị - xã hội của lực lượng vũ trang nhân dân trong giai đoạn mới của cách mạng của Nguyễn Thế Trị, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, tháng 11/ 2003

Những công trình trên đã đi sâu nghiên cứu lý giải những vấn đề ở các góc độ khác nhau trong công tác xây dựng cơ sở chính trị của Quân đội nhân dân Việt Nam Tuy nhiên chưa có một công trình nào giải quyết đầy đủ, có hệ thống về xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng Vì vậy, đề tài tác giả chọn mang tính độc lập, không trùng lặp với các công trình khoa học và các luận văn, luận án đã công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn

* Mục đích: Trên cơ sở luận giải, làm sáng tỏ lý luận và thực tiễn tham

gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng; Đề xuất một số giải pháp cơ bản để thực hiện nhiệm vụ tham gia xây dựng cơ sở chính trị ở xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng

- Đề xuất phương hướng, yêu cầu và một số giải pháp tham gia xây dựng

cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng hiện nay

* Đối tượng nghiên cứu: Tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường

vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng

* Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã,

phường vững mạnh của các đơn vị thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Lâm Đồng trên địa bàn tỉnh (gồm: các cơ quan quân sự huyện, trung đoàn bộ đội địa phương và trường quân sự) từ năm 2000 đến nay

4 Cơ sở lý luận thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận văn

* Cơ sở lý luận: Luận văn dựa trên quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư

tưởng Hồ Chí Minh; các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của Đảng, Nhà nước, quân đội về công tác vận động quần chúng; các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan đã được nghiệm thu và công bố

* Cơ sở thực tiễn: Thực tiễn tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã,

phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng Các báo cáo tổng kết và các số liệu điều tra khảo sát về công tác xây dựng cơ sở chính trị của các quân khu, quân đoàn, các đơn vị trên địa bàn Tây Nguyên đã được công

bố, kết quả điều tra khảo sát của tác giả là cơ sở thực tiễn của luận văn Các tài liệu, số liệu thực tiễn từ năm 2000 đến thời điểm tháng 5-2005

* Phương pháp nghiên cứu: Dựa trên cơ sở phương pháp của chủ nghĩa

Mác - Lênin; luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp của các khoa học

chuyên ngành, liên ngành; trong đó đặc biệt coi trọng các phương pháp phân tích tổng hợp; lôgích - lịch sử, so sánh; điều tra, khảo sát, tổng kết thực tiễn

và phương pháp sử dụng chuyên gia

5 Ý nghĩa của luận văn

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp luận cứ khoa học về công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng; giúp cho lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị tham khảo, nghiên cứu, vận dụng trong quá trình tiến hành tham gia xây dựng cơ sở chính trị ở các địa phương vững mạnh đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng

Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy môn công tác đảng, công tác chính trị trong các Học viện, nhà trường quân đội

6 Kết cấu của luận văn

Gồm: Phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

BỘ ĐỘI ĐỊA PHƯƠNG TỈNH LÂM ĐỒNG THAM GIA XÂY DỰNG CƠ SỞ CHÍNH TRỊ XÃ, PHƯỜNG -

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Cơ sở chính trị xã, phường và những vấn đề cơ bản tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng

1.1.1 Xã, phường và cơ sở chính trị xã, phường tỉnh Lâm Đồng

Để nghiên cứu những vấn đề cơ bản của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường, trước hết cần làm rõ xã, phường và đặc điểm xã, phường của tỉnh Lâm Đồng

* Đặc điểm xã, phường của tỉnh Lâm Đồng

Điều 118 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xác định: “Các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được phân định như sau: nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; tỉnh chia thành huyện, thành phố thuộc tỉnh và thị xã; thành phố trực thuộc Trung ương chia thành quận, huyện và thị xã; huyện chia thành xã, thị trấn; thành phố thuộc tỉnh, thị xã chia thành phường và xã; quận chia thành

phường” [14] Theo đó xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính lãnh thổ cấp

cơ sở của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Ở đó có những cộng

đồng dân cư liên kết với nhau trong các sinh hoạt vật chất và tinh thần trên một địa bàn cố định; có hệ thống tổ chức hành chính ổn định hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật Trong xã bao gồm các làng, xóm, thôn, bản, ấp,

buôn; phường chia thành khu phố, khối phố

Hệ thống chính trị xã, phường, thị trấn là một bộ phận của hệ thống chính trị đất nước, được tổ chức chặt chẽ, hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ bao gồm: tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân là Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh v.v…, trong đó tổ chức đảng là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị Các

hệ thống tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể được tổ chức từ xã, phường đến các làng, xóm, thôn, bản, ấp, khu phố, hoạt động theo nguyên tắc cấp trên chỉ đạo, hướng dẫn cấp dưới, cấp dưới phục tùng cấp trên Với cách tổ chức như vậy, nên các tổ chức trong hệ thống chính trị xã, phường, thị trấn có sự gắn kết chặt chẽ, có tính thống nhất cao về ý chí và hành động

Thực tiễn lịch sử cho thấy xã, phường, thị trấn có vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Xã, phường, thị trấn là nơi trực tiếp cụ thể hóa việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, thực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch, nhiệm vụ cụ thể về các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh Cấp xã là nơi khai thác có hiệu quả mọi tiềm năng trong từng thôn, bản, xóm, ấp, khu phố, từng gia đình, là nơi trực tiếp giải quyết những vấn đề đặt

ra trong xây dựng phát triển kinh tế, văn hóa, giữ vững an ninh chính trị, trật

tự an toàn xã hội, kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh, phát động toàn dân tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Xã, phường, thị trấn ổn định về chính trị, vững mạnh về kinh tế, quốc phòng, an ninh là cơ sở, nền tảng tạo nên tiềm lực chính trị - tinh thần, tiềm lực kinh tế - xã hội, tiềm lực quốc phòng toàn dân v.v… của các địa phương và trên phạm vi cả nước

Lâm Đồng là một tỉnh nằm ở phía nam Tây Nguyên, được thành lập năm

1976, gồm 2 tỉnh Tuyên Đức và Lâm Đồng (cũ) sát nhập lại Diện tích 9761,5

km2 Tỉnh có một thành phố (Đà Lạt), một thị xã (Bảo Lộc), 10 huyện (Đơn Dương, Đức Trọng, Di Linh, Lạc Dương, Đam Rông, Đạ Huoai, Đạ Tẻ, Cát Tiên, Bảo Lâm, Lâm Hà), 143 xã, phường Dân số 998.000 người (1999) gồm các dân tộc Kinh, Mạ, Hơ rê, Chu ru, Xtiêng, Chăm,… Các địa phương trong tỉnh hầu hết nằm ở phía nam dãy Trường Sơn, có độ cao trung bình từ 1.000 - 1.500 m; phía bắc giáp tỉnh Đắc Lắc, Đắc Nông; phía đông giáp tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận; phía tây giáp tỉnh Bình Phước, Đồng Nai Đất đai Lâm Đồng phì nhiêu thuận lợi cho phát triển lâm nghiệp, nông nghiệp, trồng chè,

cà phê, rau quả ôn đới Khoáng sản đa dạng, phong phú, đặc biệt là quặng bauxít ở Bảo Lộc, sét, cao lanh, bentônít, điatônít, ngọc Sa phia, vàng, thiếc Lâm Đồng là tỉnh nằm trong khu vực khí hậu ôn đới; thời tiết quanh năm mát

mẻ và có những cảnh quan du lịch nổi tiếng; có hệ thống giao thông tương đối thuận tiện bao gồm các quốc lộ 20, 11, 27, 8 nối liền tỉnh với thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh duyên hải miền Trung, Tây Nguyên và miền Đông Nam

bộ Các xã, phường, thị trấn ở tỉnh Lâm Đồng có các đặc điểm chính sau: Thứ nhất: Hệ thống chính trị xã, phường, thị trấn được tổ chức rộng khắp, chặt chẽ, hoạt động ngày càng có hiệu lực, hiệu quả.

Hiện nay, về cơ bản các xã, phường, thị trấn đều có đầy đủ các tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể xã hội của nhân dân Đảng bộ được thành lập ở 87/ 143 xã, phường Các tổ chức đảng, hệ thống chính quyền các cấp đã từng bước được củng cố và đổi mới phương thức hoạt động Các tổ chức chính trị -

xã hội, đoàn thể nhân dân ở xã, phường đã có nhiều hoạt động thiết thực, tham gia xóa đói giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa mới, đấu tranh bác

bỏ các luận điệu xuyên tạc của địch góp phần ổn định trật tự an toàn xã hội ở địa phương Từ khi có nghị quyết của Đảng về xây dựng, củng cố hệ thống

chính trị xã, phường và chỉ thị số 30 ngày 18-2-1998 của Bộ Chính trị về xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, hệ thống chính trị xã, phường, thị trấn ở tỉnh Lâm Đồng ngày càng được tăng cường và củng cố

Tuy nhiên, hệ thống chính trị ở một số xã, phường, thị trấn, đặc biệt các

xã ở vùng dân tộc và miền núi của tỉnh còn yếu Hoạt động của cấp ủy, chính quyền và đoàn thể ở không ít xã, phường, thị trấn chưa hiệu quả, không sát dân, không tập hợp được nhân dân Một số nơi còn để xảy ra tham nhũng, tiêu cực làm giảm lòng tin của nhân dân Trình độ của đội ngũ cán bộ còn thấp Nhiều cán bộ xã, phường công tác ở vùng dân tộc thiểu số không biết tiếng dân tộc, không gần dân, không hiểu được dân, không yên tâm gắn bó với địa phương nơi công tác Công tác phát triển đảng chậm, số lượng đảng viên chiếm tỷ lệ thấp so với tổng số dân cư của xã, phường, đặc biệt ở các xã vùng sâu, vùng xa, nhiều thôn, bản chưa có đảng viên Đây chính là khó khăn của việc lãnh đạo, tổ chức, chỉ đạo, quản lý, điều hành thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ở địa phương

Thứ hai: Các xã, phường, thị trấn của tỉnh Lâm Đồng có quy mô dân số

và trình độ phát triển không đồng đều về kinh tế - xã hội

Lâm Đồng là một trong năm tỉnh Tây Nguyên có nhiều dân tộc, trong đó dân tộc Kinh chiếm đa số, các dân tộc Tây Nguyên chiếm 16,23% dân số toàn tỉnh; cư trú tại 89/ 143 xã, phường, thị trấn Theo số liệu thống kê năm 2004, dân số toàn tỉnh có hơn 1 triệu người Nhưng phân bổ dân cư giữa các xã, phường, thị trấn ở thành phố, thị xã với các xã ở vùng dân tộc, miền núi có sự chệnh lệch lớn Mật độ dân cư ở xã, phường, thị trấn thuộc thành phố Đà Lạt

và thị xã Bảo Lộc thì lớn trong khi đó ở vùng đồng bào dân tộc và miền núi quá thưa thớt Quy mô thôn, bản trong xã phần lớn là nhỏ bé, có xóm, bản chỉ

có số dân từ 100 đến 150 người Trong lịch sử phát triển của tỉnh, một số xã ở vùng cao, vùng đồng bào dân tộc, có nhiều tài nguyên, khoáng sản, nguồn

nước, có tiềm năng to lớn về nhiều mặt đã trở thành căn cứ địa cách mạng trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ Trong sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, các xã, phường, thị trấn ở tỉnh Lâm Đồng có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng và bảo vệ môi trường sinh thái Các xã, phường, thị trấn ở thành phố Đà Lạt, thị xã Bảo Lộc là nơi tập trung các cơ quan đầu não của tỉnh, thành phố, thị xã, quận, huyện, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của địa phương Các xã vùng dân tộc, miền núi là nơi có nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng phục vụ cho sự phát triển của tỉnh, có hệ thống rừng phòng hộ, rừng đặc dụng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sinh thái.

Trong những năm qua kinh tế - xã hội ở các xã, phường phát triển mạnh nhưng không đồng đều Số lượng các doanh nghiệp tư nhân đã tăng lên nhanh chóng Kinh tế hộ gia đình phát triển mạnh về số lượng và quy mô, chủ yếu là loại hình kinh tế trang trại, kinh tế VAC, vườn rừng, núi đồi Hàng năm số hộ đói nghèo giảm Tuy nhiên do lịch sử để lại, kinh tế - xã hội giữa các xã, phường, thị trấn ở thành phố, thị xã còn có chênh lệch lớn với các xã ở vùng dân tộc và miền núi Khoảng cách về mức sống giữa các xã, phường, thị trấn

ở thành phố, thị xã với các xã ở vùng dân tộc và miền núi có xu hướng gia tăng Diện tích các xã ở vùng dân tộc, miền núi rộng lớn, địa hình hiểm trở, phức tạp, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, lũ lụt, hạn hán Nhân dân các dân tộc ở các xã vùng sâu, vùng xa sống phân tán, đi lại khó khăn, ít điều kiện tiếp xúc với dịch vụ, phúc lợi xã hội và nền kinh tế thị trường Ở nhiều xã vùng dân tộc, miền núi kinh tế chậm phát triển, lúng túng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế Tập quán canh tác còn lạc hậu, mang nặng tính tự cấp, tự túc, dựa vào thiên nhiên Một số hộ thiếu đất sản xuất, kết cấu hạ tầng

ở một số xã vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng cũ còn thấp kém Tình

trạng du canh, du cư, di dân tự do vẫn còn.

Đời sống văn hóa tinh thần của các xã, phường có sự cải thiện, phát triển

rõ rệt Đến nay các xã, phường ở thành phố, thị xã đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và xóa mù chữ Các trường phổ thông dân tộc nội trú được hình thành ở các xã và cụm xã vùng đồng bào dân tộc và miền núi Đời sống văn hóa ở các xã, phường nâng cao một bước, văn hóa truyền thống của các xã vùng đồng bào dân tộc được tôn trọng và phát huy Các dịch bệnh cơ bản được ngăn chặn và đẩy lùi, việc khám chữa bệnh cho người nghèo, đồng bào dân tộc và miền núi được cải thiện rõ rệt; về cơ bản các xã ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa có trạm y tế Theo thống kê của Ban Tôn giáo tỉnh, ở Lâm Đồng có 12 tín ngưỡng tôn giáo khác nhau, chiếm 56% dân

số, trong đó tín đồ đạo Phật, đạo Ki tô, đạo Tin Lành chiếm phần lớn Ở nhiều

xã, phường giáo dân chiếm 80-90% dân số Tín đồ các tôn giáo đại bộ phận là nông dân và nhân dân lao động các dân tộc Trong những năm qua, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các tôn giáo được cải thiện, có mặt được nâng lên

Tuy nhiên, chất lượng giáo dục và đào tạo ở các xã, phường, thị trấn ở tỉnh Lâm Đồng còn thấp, nhất là các xã ở vùng đồng bào dân tộc, miền núi, vùng sâu, vùng xa Công tác chăm sóc sức khỏe cho đồng bào ở các xã vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn Ở một số xã, bản sắc tốt đẹp trong văn hóa của các dân tộc đang bị mai một Một số tập quán lạc hậu, mê tín dị đoan có

xu hướng phát triển Ở một số xã vùng dân tộc và miền núi, tôn giáo phát triển không bình thường, trái pháp luật và truyền thống, phong tục tập quán của nhân dân Các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách lợi dụng những khó khăn về kinh tế, đời sống, trình độ dân trí thấp của đồng bào và những sai sót của hệ thống chính trị cơ sở để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, gây mất ổn định chính trị ở địa phương

Thứ ba: Thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân ở các xã, phường, thị trấn được tăng cường, củng cố, an ninh chính trị, trật tự xã hội

cơ bản ổn định nhưng chưa vững chắc.

Quán triệt quan điểm, đường lối của Đảng về quốc phòng an ninh trong thời kỳ mới, các xã, phường, thị trấn ở Lâm Đồng đã làm cho nhân dân nhận

rõ âm mưu, thủ đoạn của địch; chăm lo giáo dục truyền thống, lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội Vì vậy, ý thức trách nhiệm, trình độ hiểu biết và nhận thức về nghĩa vụ của mỗi công dân đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc được nâng lên Cơ chế quản lý công tác quốc phòng, an ninh ở cấp xã, phường, thị trấn đã được vận dụng sáng tạo và ngày càng phát huy hiệu lực Lực lượng dân quân tự vệ, công an và đội ngũ cán bộ trong ban chỉ huy quân sự xã, phường, thị trấn được củng cố một bước Cán bộ chủ chốt và cốt cán ở các thôn, bản, ấp, khu dân cư ở một số xã, phường, thị trấn đã được tiêu chuẩn hóa về kiến thức quốc phòng, an ninh Hệ thống làng xã (khu phố) và cụm chiến đấu đã từng bước được xây dựng, bảo đảm cho thế trận phòng thủ huyện liên hoàn, vững chắc Công tác tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, quản lý lực lượng dự bị động viên đã được thực hiện ngày càng có nền nếp Nhiệm vụ giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở xã, phường, thị trấn đã được triển khai nghiêm túc Các xã, phường, thị trấn đã thực hiện ngày càng tốt việc quản lý các đối tượng, ngăn ngừa tệ nạn xã hội, giải quyết các

vụ khiếu kiện, vi phạm pháp luật Một số xã, phường đã tổ chức tốt việc phối hợp giữa lực lượng an ninh (dân phòng) với dân quân tự vệ tuần tra canh gác, bảo vệ an ninh trật tự; hoạt động của các tổ hòa giải, tổ tự quản để giải quyết các mâu thuẫn, các vụ việc có liên quan đến an ninh trật tự xã hội ở các điểm

và khu dân cư Trách nhiệm của ban, ngành, đoàn thể trong hệ thống chính trị

xã, phường đối với công tác quốc phòng ngày càng được nâng cao

Tuy nhiên, xây dựng, củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị,

trật tự an toàn xã hội chưa thực sự vững chắc, nhất là các xã ở vùng dân tộc, miền núi, vùng sâu, vùng xa chưa đáp ứng yêu cầu xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp chặt chẽ với thế trận an ninh nhân dân ở cơ sở trong giai đoạn mới Ý thức quốc phòng, sự hiểu biết của nhân dân về âm mưu thủ đoạn của kẻ thù còn hạn chế Những kiến thức quân

sự về phòng và khắc phục hậu quả địch tiến công đường không, tập kích hóa học, kỹ thuật băng bó cấp cứu, công sự ngụy trang, bảo vệ an ninh trật tự, sẵn sàng chiến đấu, phòng chống khắc phục hậu quả thiên tai, bảo vệ cơ sở v.v… chưa được phổ cập trong nhân dân, nhất là các xã ở vùng sâu, vùng xa Công tác tổ chức, xây dựng quản lý, sử dụng lực lượng dân quân tự vệ ở một số xã, phường chưa được tốt, chất lượng chính trị chưa bảo đảm, khi có các tình huống, các “điểm nóng”, sự việc mất an ninh, trật tự ở địa phương hoạt động của dân quân tự vệ đạt hiệu quả thấp Đội ngũ cán bộ quân sự xã, phường, thị trấn tuy đã được chăm lo, bồi dưỡng nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ quản lý quốc phòng, an ninh ở cơ sở, nhất là các xã khu vực miền núi, vùng cao Về cơ bản đội ngũ quân sự cấp xã chưa được chuẩn hóa việc đào tạo, bồi dưỡng, trình độ văn hóa thấp, lại luôn luôn biến động Một số chế

độ chính sách đối với đội ngũ cán bộ quân sự xã, phường, thị trấn còn bộc lộ nhiều vướng mắc, bất cập, chưa phù hợp với thực tiễn hiện nay

Những đặc điểm trên là cơ sở thực tiễn để bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng xác định đúng nội dung, phương thức, biện pháp tham gia xây dựng cơ

sở chính trị xã, phường, thị trấn ở tỉnh Lâm Đồng vững mạnh Mặt khác, để xác định đúng nội dung, biện pháp xây dựng cơ sở chính trị xã, phường nói chung và của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng nói riêng cần có quan niệm khoa học về cơ sở chính trị xã, phường ở tỉnh Lâm Đồng

* Quan niệm cơ sở chính trị xã, phường ở tỉnh Lâm Đồng

Hiện nay thuật ngữ cơ sở, cơ sở chính trị được dùng phổ biến trong đời

sống xã hội Nhưng cơ sở và cơ sở chính trị là gì? Những yếu tố của cơ sở chính trị v.v… còn có những cách hiểu khác nhau Vì vậy, cần phải có nhận thức đúng về cơ sở và cơ sở chính trị làm luận cứ khoa học cho công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng.

Theo các sách Từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ cơ sở được hiểu theo các nghĩa: a, Cái làm nền tảng để dựa vào đó hay từ đó để tồn tại, phát triển Chẳng hạn cơ sở vật chất - kỹ thuật của xã hội bao gồm tổng thể những tư liệu sản xuất, những phương tiện kỹ thuật và công nghệ, dựa vào đó mà xã hội sản xuất của cải vật chất Cơ sở hạ tầng thành phố là các công trình, vật thể kiến trúc và các yếu tố bảo đảm cho thành phố hoạt động đúng chức năng, bao gồm những công trình phục vụ cho sản xuất và đời sống dân cư như nhà xưởng, hệ thống giao thông, thông tin liên lạc v.v…; trường học, bệnh viện, khu đô thị v.v…; b, Trong hệ thống tổ chức hành chính, thuật ngữ cơ sở được hiểu là đơn vị hành chính ở cấp dưới cùng, nơi trực tiếp các hoạt động sản xuất, công tác của bộ máy tổ chức và trong quan hệ với cấp trên Chẳng hạn

xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính lãnh thổ cấp cơ sở trong chỉnh thể Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Từ những phân tích trên có thể quan niệm: Cơ sở chính trị xã, phường

là một bộ phận cấu thành nền tảng chính trị - xã hội của địa phương bao gồm các yếu tố: ý thức chính trị, hệ thống chính trị, các quan hệ chính trị –

xã hội bảo đảm cho hoạt động của các chủ thể chính trị, các phong trào chính trị diễn ra theo đúng chuẩn mực, mục tiêu chính trị và định hướng chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Chính trị là một hoạt động xã hội đặc biệt có một cấu trúc cơ bản, phổ biến bao gồm hệ tư tưởng, quan điểm và chuẩn mực chính trị, các tổ chức, các chủ thể, lực lượng chính trị, quan hệ chính trị, hoạt động chính trị thực tiễn để thực hiện các mục tiêu chính trị Sự ổn định vững mạnh về chính trị của xã,

phường, thị trấn giữ vai trò chi phối, quyết định đến sự phát triển toàn diện về kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng - an ninh ở mỗi địa phương Thế nhưng sức mạnh và vai trò của chính trị có thể phát huy đến đâu lại tùy thuộc vào các yếu tố cấu thành, giữ vai trò nền tảng, chi phối sự vận hành của các quá trình thực thi quyền lực chính trị ở địa phương Cơ sở chính trị xã, phường, thị trấn bao gồm những yếu tố sau đây:

Ý thức chính trị của các lực lượng và nhân dân ở cơ sở Ý thức chính trị

của nhân dân bao gồm nhận thức chính trị được biến thành niềm tin bởi sự thuyết phục của tri thức chính trị, từ đó biến thành tình cảm, đạo đức và rồi tiếp tục chuyển thành hành động chính trị thực tiễn mà kết quả của những hành động đó thể hiện ở việc thực hiện mục tiêu chính trị, chuẩn mực chính trị, hành

vi trong ứng xử chính trị Ý thức chính trị một mặt làm cho mỗi cá nhân, công dân ý thức rõ vị trí của mình trong hệ thống quyền lực chính trị, mặt khác nó định hướng, điều chỉnh hành vi và các quan hệ xã hội - chính trị để mỗi cá nhân tham gia tích cực và tự giác vào công việc của địa phương, hình thành ở họ thói quen và nếp sống chính trị lành mạnh Vì vậy, ý thức chính trị là yếu tố cơ bản nhất, quan trọng nhất cấu thành cơ sở chính trị ở xã, phường

Ý thức chính trị được thể hiện trước hết ở khả năng nhận thức, trách nhiệm, thái độ chính trị của nhân dân và các lực lượng ở xã, phường Nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, chính sách pháp luật của Nhà nước, những chủ trương, chính sách của cấp ủy, chính quyền địa phương về xây dựng và phát triển kinh tế miền núi Ý thức sâu sắc về nhiệm vụ quốc phòng an ninh trong giai đoạn hiện nay, tinh thần cảnh giác trước những âm mưu, thủ đoạn chống phá cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch Ý thức chính trị của các lực lượng và nhân dân ở xã, phường quyết định việc đưa mọi đường lối, quan điểm, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước trở thành hiện thực làm

cho hệ tư tưởng của Đảng chi phối toàn bộ đời sống tinh thần Bộ phận cốt lõi nhất trong ý thức chính trị của nhân dân Việt Nam nói chung và xã, phường ở tỉnh Lâm Đồng nói riêng là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước Đảng ta khẳng định: Hệ tư tưởng là yếu tố cốt lõi nhất, là định hướng cơ bản cho đời sống tinh thần xã hội Vì vậy, việc giáo dục nâng cao trình độ giác ngộ của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước là một nội dung cơ bản của xây dựng cơ sở chính trị xã, phường ở tỉnh Lâm Đồng.

Hệ thống chính trị và hoạt động của các tổ chức chính trị ở xã, phường

Hệ thống chính trị xã, phường là một bộ phận của hệ thống chính trị đất nước, bao gồm các tổ chức, các thiết chế có quan hệ với nhau trong việc thực hiện quyền lực chính trị, đưa ra các quyết định chính trị thuộc thẩm quyền của địa phương Các quá trình chính trị, các quyết định chính trị diễn ra và được thực hiện phụ thuộc vào hệ thống chính trị Vì vậy, hệ thống chính trị xã, phường

là cái “cốt vật chất” của cơ sở chính trị xã, phường Cấu trúc của hệ thống chính trị xã, phường bao gồm: tổ chức đảng ở cơ sở, hệ thống chính quyền và các đoàn thể chính trị xã hội như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Mặt trận Tổ quốc, các lực lượng vũ trang địa phương (dân quân, tự

vệ, công an,…) Mỗi tổ chức có vị trí khác nhau nhưng có quan hệ chặt chẽ với nhau Sự vận hành của hệ thống chính trị xã, phường theo cơ chế Đảng lãnh đạo, chính quyền quản lý, nhân dân làm chủ Đảng bộ, chi bộ cơ sở xã, phường lãnh đạo toàn diện đời sống kinh tế, chính trị, an ninh quốc phòng, văn hóa, xã hội ở địa phương Chính quyền xã, phường dưới sự lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ, cấp ủy cơ sở là tổ chức quan trọng thực thi quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước ở cơ sở, làm chức năng công quyền của nhân dân Các đoàn thể nhân dân là một chủ thể trong hệ thống chính trị xã, phường hoạt

động dưới sự lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ, các cấp ủy đảng cơ sở, tuân theo pháp luật Nhà nước nhưng mang tính tự chủ, tự quyết Với cách tổ chức và hoạt động như vậy, hệ thống chính trị xã, phường có tính thống nhất cao về ý chí và hành động Đương nhiên mỗi tổ chức trong hệ thống này mạnh hay yếu đều có ảnh hưởng đến bộ phận khác và toàn bộ hệ thống Chính vì vậy, xây dựng hệ thống chính trị xã, phường vững mạnh về thực chất là xây dựng các

tổ chức trong hệ thống ấy vững mạnh, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả

Các quan hệ chính trị ở xã, phường Quan hệ chính trị ở xã, phường là

một loại quan hệ xã hội đặc biệt, bao gồm: quan hệ giữa nhân dân với đảng

bộ, chi bộ, cấp ủy chính quyền cơ sở; quan hệ giữa các tổ chức chính trị, đoàn thể nhân dân với tổ chức đảng, chính quyền; quan hệ dân tộc, tôn giáo trong địa bàn v.v… theo các quy định, chuẩn mực, cơ chế của dân chủ xã hội chủ nghĩa, đường lối quan điểm của Đảng và hiến pháp, pháp luật của Nhà nước Trong các mối quan hệ đó thì quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị giữ vai trò nền tảng chi phối, định hướng việc giải quyết các mối quan hệ khác Việc giải quyết tốt các mối quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị bảo đảm cho các tổ chức thành viên và cả hệ thống chính trị hoạt động nhịp nhàng, thống nhất, hiệu quả góp phần quan trọng xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh Giải quyết tốt các mối quan hệ trong các tổ chức trong hệ thống chính trị sẽ làm cơ sở cho việc phát huy sức mạnh tổng hợp Đồng thời khi các mối quan hệ trong hệ thống chính trị được giải quyết tốt là điều kiện để huy động sức người, sức của, huy động mọi tiềm lực để xây dựng phát triển cơ sở xã, phường vững mạnh Để giải quyết tốt các mối quan hệ trong hệ thống chính trị trước hết phải chú ý tới mối quan hệ lãnh đạo giữa tổ chức đảng với chính quyền và các đoàn thể nhân dân Phải có cơ chế vận hành, cơ chế phối hợp hoạt động của các tổ chức và lực lượng chính trị trên địa bàn phù hợp, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, hiệu quả

Năm 1998, Đảng và Nhà nước ban hành quy chế dân chủ ở cơ sở Thực chất của quy chế này là xây dựng, củng cố quan hệ giữa hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư ở địa bàn xã, phường, thị trấn Quan hệ đó được giải quyết theo quan điểm “dân làm gốc, dân làm chủ” mà nội dung là “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Thực chất quy chế dân chủ ở cơ sở chính là để nhân dân lao động làm chủ quyền lực Nhà nước; quyền lực xã hội ở cơ sở, từ

đó mới có thể làm chủ ở các lĩnh vực hoạt động khác của đời sống Với ý nghĩa ấy việc xây dựng và thực hiện các quan hệ dân chủ ở cơ sở là góp phần xây dựng nền tảng chính trị - xã hội của xã, phường, thị trấn

Từ những phân tích trên cho phép rút ra kết luận xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh là xác định các giải pháp tác động vào tất cả các yếu tố cấu thành bao gồm: ý thức chính trị, hệ thống chính trị, các quan hệ chính trị và các phong trào chính trị nhằm làm cho các yếu tố này phát triển toàn diện và vững chắc

Vai trò của cơ sở chính trị xã, phường.

Một là, cơ sở chính trị là nền tảng chính trị - tinh thần vững chắc ở

xã, phường góp phần vào sự ổn định chính trị của địa phương và đất nước.Khẳng định vấn đề trên được xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác

- Lênin về vai trò, mối quan hệ của chính trị đối với các lĩnh vực của đời sống

xã hội Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định chính trị là phản ánh tập trung của kinh tế và trên cơ sở đó là phản ánh tập trung của các lĩnh vực khác của đời sống xã hội Sự phát triển bền vững của một chế độ xã hội, của một quốc gia dân tộc được bảo đảm bằng thành quả đạt được của chính trị Thực tế cho thấy, ổn định chính trị, giữ vững thành quả chính trị là nhân tố quan trọng nhất đối với sự phát triển của đất nước Ngược lại, chính trị không ổn định, thành quả chính trị không được bảo vệ thì xã hội lâm vào khủng hoảng, dẫn đến suy sụp, tan rã

Ý thức chính trị cao của nhân dân ở cơ sở, một mặt nó làm cho mỗi công dân nhận thức rõ vị trí của mình trong hệ thống quyền lực chính trị, mặt khác

nó tạo ra và hoàn thiện môi trường để mỗi công dân tham gia tích cực và tự giác vào công việc Nhà nước và xã hội, hình thành ở họ thói quen và nếp sống chính trị Với ý nghĩa này, theo V.I Lênin: “Chính trị là hoạt động nghiêm túc của số đông, chính trị là vận mệnh thực tế của hàng triệu con người” [22,

tr 404, 405] Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” [25, tr 222] Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, phải có con người xã hội chủ nghĩa Bởi lẽ trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân Chính vì vậy, cơ sở chính trị

xã, phường chính là “nền gốc” để xã, phường phát triển về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh

Hai là, cơ sở chính trị trực tiếp góp phần khơi dậy và động viên các

nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở xã, phường

Xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh là điều kiện quan trọng nhất để phát triển kinh tế xã hội, thực hiện thắng lợi đường lối chính trị của Đảng Vì cơ sở chính trị vững mạnh thì hệ thống chính trị sẽ vững mạnh, các

tổ chức đảng, chính quyền vững mạnh Các tổ chức vững mạnh sẽ lãnh đạo, quản lý có hiệu quả thực hiện đường lối chính trị, nhiệm vụ phát triển kinh tế

xã hội ở xã, phường Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) chỉ rõ: “Hệ thống chính trị ở cơ sở có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, phát huy quyền làm chủ của dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư” [10]

Sự vận động phát triển của các xã hội đến nay đều đã khẳng định, ngày nay không “huy động sức dân” cho sự phát triển thì không một quốc gia nào

có thể phát triển bền vững Huy động sức dân chính là tạo nên sức mạnh nội sinh làm cơ sở, nền tảng cho sự phát triển bền vững, ổn định của mỗi quốc gia dân tộc Huy động sức dân, động viên tất cả các nguồn tài lực cho sự phát triển, chính là tiêu chí tổng hợp, biểu thị sức mạnh trực tiếp và tổng quát của lãnh đạo chính trị.

Cơ sở chính trị vững mạnh sẽ tạo lòng tin của nhân dân với Đảng, chính quyền ở xã, phường, là cơ sở để khơi dậy và phát huy mọi tiềm năng sáng tạo của nhân dân, phát huy mọi nguồn lực vào xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, tạo nên nền tảng vững chắc xây dựng, củng cố lòng tin của nhân dân yên tâm sản xuất, ổn định đời sống, phát triển kinh tế, văn hóa của nhân dân Ngược lại, khi cơ sở chính trị yếu kém thì không phát huy được quyền làm chủ của nhân dân, nhân dân thiếu tin tưởng vào thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước Khi nhân dân nắm, hiểu rõ và tin tưởng đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thì sẽ ra sức thực hiện làm cho kinh tế, văn hóa, xã hội ở xã, phường ngày càng phát triển Nếu đường lối của Đảng không đến được với quần chúng, quần chúng không hiểu, không tin thì không thể tạo ra sự thống nhất trong hành động, không thể phát huy sức mạnh của đại đoàn kết toàn dân trong xây dựng xã, phường vững mạnh

Ba là, cơ sở chính trị có vai trò giữ vững định hướng chính trị cho sự

phát triển về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, quốc phòng an ninh ở xã, phường

Theo V.I Lênin “chính trị vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật” [23 - 80, 81] Chính trị phản ánh tập trung của kinh tế và trên cơ sở đó là phản ánh tập trung của các lĩnh vực khác của đời sống xã hội Chính trị tác động vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, có nghĩa là tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội đều phải thông qua chính trị Thực tiễn cho thấy chính trị tiến bộ

có thể làm cho mọi mặt của đời sống xã hội phát triển đúng hướng, ổn định vững chắc Ngược lại, chính trị lạc hậu, suy đồi sẽ làm cho mâu thuẫn xã hội trở lên gay gắt và dẫn đến khủng hoảng chính trị - xã hội trầm trọng Theo đó

cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh là nền tảng định hướng cho sự phát triển toàn diện mọi mặt, mọi lĩnh vực ở cơ sở

Chỉ thị 58/ TTg của Thủ tướng Chính phủ xác định rõ mục tiêu cơ bản là:

ổn định về chính trị, phát triển kinh tế xã hội, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, quốc phòng an ninh vững, có nếp sống văn minh lành mạnh Xây dựng cơ sở chính trị vững chắc là cơ sở quan trọng của thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và phát triển lực lượng quốc phòng, an ninh ở xã, phường Nghị quyết 10/ Bộ Chính trị ngày 18/ 1/ 2002 cũng chỉ rõ:

“Phát triển kinh tế xã hội gắn chặt xây dựng và củng cố hệ thống chính trị vững mạnh trước hết là ở cơ sở thực sự gắn với dân tăng cường thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, thế trận lòng dân” [10] Vai trò của hệ thống chính trị, đặc biệt là tổ chức đảng, chính quyền cơ sở ở xã, phường và đội ngũ cán bộ đảng viên là ở chỗ trực tiếp lãnh đạo, quản lý, thực hiện nhiệm

vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ buôn, làng Tại các xã, phường ngoài hoạt động của các tổ chức đảng, chính quyền còn có các tổ chức quần chúng Các tổ chức này chính là nơi thu hút đông đảo mọi tầng lớp dân cư, không phân biệt lứa tuổi, tôn giáo, dân tộc tham gia xây dựng, phát triển ở xã, phường vững mạnh Đây là nguồn lực to lớn sức mạnh của đại đoàn kết toàn dân: “Phải coi vấn đề đoàn kết các dân tộc là vấn đề sống còn, là sức mạnh vô địch để chiến thắng mọi kẻ thù, chiến thắng đói nghèo và là yếu

tố quyết định cho sự ổn định và phát triển bền vững ở Tây Nguyên” [10]

Các tổ chức quần chúng và chính quyền dưới sự lãnh đạo của Đảng là lực lượng tại chỗ chống lại các âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch ở Tây Nguyên nói chung cũng như Lâm Đồng nói riêng Tổ chức quần chúng

cũng là nơi thu hút những quần chúng ưu tú, lực lượng kế cận để tổ chức đảng xem xét lựa chọn cán bộ cho Đảng ở xã, phường Đồng thời đây cũng là lực lượng đi đầu trong việc bài trừ hủ tục mê tín dị đoan, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, ổn định chính trị - xã hội cho phát triển kinh tế Như vậy cơ sở chính trị

có vai trò là nền tảng bảo đảm cho xã, phường phát triển toàn diện Vì vậy trong tình hình hiện nay, nhất thiết phải chăm lo xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh làm cơ sở, nền tảng vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Bốn là, cơ sở chính trị xã, phường là pháo đài trong phòng chống “diễn

biến hòa bình” bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch

Những năm vừa qua và hiện nay, trước bối cảnh tình hình thế giới có những diễn biến phức tạp, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mỹ đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình” với những âm mưu, thủ đoạn hết sức tinh vi và xảo quyệt nhằm xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Ở Tây Nguyên hiện nay, vấn đề dân tộc, tôn giáo đang trở thành con bài được các thế lực phản động triệt để lợi dụng, khai thác nhằm thực hiện mưu

đồ đen tối của chúng Lợi dụng vấn đề “dân chủ, nhân quyền, dân tộc”, các thế lực thù địch kích động đồng bào dân tộc biểu tình, bạo loạn chính trị, kêu gọi thành lập nhà nước “Đề ga” độc lập Để thực hiện âm mưu đó, chủ nghĩa

đế quốc đang sử dụng tất cả các thủ đoạn hết sức tinh vi, nham hiểm để làm tan rã niềm tin của nhân dân các dân tộc đối với Đảng, Nhà nước xã hội chủ nghĩa, hòng chia rẽ mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng, Nhà nước, quân đội với nhân dân, phá vỡ sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân Chính vì vậy, cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh sẽ là pháo đài trong phòng chống

âm mưu “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch Bởi lẽ khi mỗi người dân, mỗi tổ chức trong hệ thống chính trị xã, phường có ý thức chính trị cao, nhận rõ âm mưu thủ đoạn thâm độc của kẻ thù thì sẽ là người

xây dựng và bảo vệ quê hương tốt nhất.

1.1.2 Những vấn đề cơ bản về bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh

1.1.2.1 Quan niệm về bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh

Để có quan niệm khoa học về nhiệm vụ tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh cần phải nghiên cứu đặc điểm tổ chức, hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng Bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng là con em của nhân dân các dân tộc trong tỉnh Trong quá trình xây dựng chiến đấu trưởng thành đã không ngừng kế thừa, giữ vững

và phát huy truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của quê hương, bản chất cách mạng của Quân đội nhân dân Việt Nam

Tổ chức lực lượng của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng gồm: Bộ chỉ huy tỉnh; các ban chỉ huy quân sự huyện, thành phố, thị xã, trường quân sự tỉnh và trung đoàn bộ đội địa phương Hoạt động của bộ đội địa phương Lâm Đồng dưới sự lãnh đạo trực tiếp của tỉnh ủy, Đảng ủy quân sự địa phương và

sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 7 về các mặt xây dựng, huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, công tác và sản xuất Nhiệm vụ trọng tâm của bộ đội địa phương Lâm Đồng là sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi bảo vệ Tổ quốc, giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng, an ninh của địa phương, đồng thời thực hiện tốt chức năng đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất, tham gia xây dựng phát triển kinh tế trên địa bàn; tham gia xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc Thế mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng là từng đơn vị, từng con người gắn chặt với địa bàn công tác, tình hình mọi mặt

ở xã, phường, cụm dân cư; có nhiều kinh nghiệm trong vận động quần chúng

đấu tranh chống bọn phản động FULRÔ; vận động quần chúng nhân dân, giúp dân xóa đói giảm nghèo, định canh định cư Sau sự kiện tháng 2/ 2001

và tháng 4/ 2004, các đơn vị bộ đội địa phương đã rút ra bài học kinh nghiệm hết sức quý giá về công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường

Tuy nhiên, bộ đội địa phương Lâm Đồng có những khó khăn nhất định,

đó là: Nhiệm vụ rất nặng nề, phức tạp trong khi tổ chức biên chế chưa đáp ứng được nhu cầu nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu, khả năng cơ động, phương tiện liên lạc hạn chế

Nhận thức, hiểu biết của cán bộ, chiến sĩ về tổ chức biên chế và chức năng nhiệm vụ của từng thành viên trong hệ thống chính trị cơ sở chưa sâu sắc Tỷ lệ cán bộ và chiến sĩ là người dân tộc ở các đơn vị còn ít Đa số cán bộ tham gia xây dựng cơ sở chính trị chưa biết tiếng dân tộc, chưa hiểu rõ phong tục tập quán của đồng bào các dân tộc Đội ngũ cán bộ quân sự xã, phường chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ Trình độ, năng lực còn hạn chế, nhất là thực hiện vai trò tham mưu cho cấp ủy, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo công tác quân sự quốc phòng địa phương Chế độ chính sách, kinh phí, phương tiện phục vụ cho công tác vận động quần chúng, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở còn nhiều bất cập Quy chế hoạt động, mối quan hệ giữa đội công tác với cấp

ủy, chính quyền địa phương và các đoàn thể chưa được thống nhất Tất cả những vấn đề đó dẫn đến ảnh hưởng tới công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương Lâm Đồng

Căn cứ vào quan điểm của Đảng về xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh; từ bản chất, cấu trúc của cơ sở chính trị xã, phường; bản chất,

chức năng nhiệm vụ của quân đội, có thể quan niệm: Bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường là hoạt động có tổ chức theo chức năng nhiệm vụ, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương

mà trực tiếp là đảng ủy quân sự các cấp; bao gồm tổng thể các chủ trương,

biện pháp, cách thức tác động vào sự hình thành, phát triển và hoàn thiện các yếu tố, bộ phận của cơ sở chính trị nhằm góp phần vào sự phát triển vững mạnh của cơ sở chính trị xã, phường ở Lâm Đồng hiện nay.

Quan niệm trên phản ánh bản chất, chức năng, nhiệm vụ của chủ thể tiến hành xây dựng cơ sở chính trị với những nội dung, biện pháp, hình thức cụ thể được thể hiện trên một số vấn đề sau:

Một là, tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường là một nhiệm vụ

của đội quân công tác, là một nội dung quan trọng của công tác dân vận của

bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng.

Xây dựng cơ sở vững mạnh là vấn đề có ý nghĩa chiến lược trong tình hình hiện nay và là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách của toàn Đảng, toàn dân

và cả hệ thống chính trị, đòi hỏi sự cố gắng và sự phối hợp đồng bộ kiên trì của tất cả các cấp, các ngành Bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng nói riêng cũng như quân đội ta nói chung với chức năng của quân đội kiểu mới:

“Không phải chỉ là đội quân nòng cốt cho toàn dân đánh giặc mà còn là đội quân chính trị thực hiện công tác vận động quần chúng của Đảng” [34, tr 11] Với chức năng là đội quân công tác, bộ đội địa phương đã thực sự thể hiện là lực lượng nòng cốt trong xây dựng và củng cố phát triển mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, trong các cuộc vận động chính trị lớn của Đảng, xây dựng

hệ thống chính quyền cơ sở

Hiện nay, với vai trò là lực lượng chính trị tin cậy của Đảng, một bộ phận quan trọng trong hệ thống chính trị ở địa phương, thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị xã, phường chính là sự thể hiện bản chất, phát huy truyền thống của quân đội trong giai đoạn mới của cách mạng Chỉ thị 137/ ĐUQSTW xác định: “Phát huy truyền thống tốt đẹp về quan hệ “cá, nước” quân dân, truyền thống vận động nhân dân thực hiện đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước; giúp đỡ nhân dân trong sản xuất và đời sống, thực hiện

nghiêm chỉnh lời dạy của Bác Hồ về kỷ luật trong quan hệ quân dân; Thực hiện toàn quân tham gia xây dựng địa phương, xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh góp phần đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới” [12].

Hai là, mục tiêu tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ

đội địa phương tỉnh Lâm Đồng là tuyên truyền giáo dục vận động nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; xây dựng Đảng bộ chính quyền và tổ chức quần chúng vững mạnh, giữ vững ổn định chính trị - xã hội ở địa phương.

Cách mạng là sự nghiệp của dân, do dân, vì dân đó cũng là lý tưởng phục vụ nhân dân của Đảng, của quân đội Cách mạng xã hội chủ nghĩa không có mục tiêu nào khác là thực hiện độc lập, thống nhất, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói:

“Nếu nước nhà độc lập mà nhân dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập chẳng có nghĩa lý gì… công việc đổi mới và kiến quốc là trách nhiệm của dân” [26, tr 56] Là bộ phận của Nhà nước và hệ thống chính trị, quân đội ta chiến đấu vì dân, do dân và luôn dựa vào dân để chiến đấu và xây dựng, đó là vấn đề thuộc về bản chất cách mạng và truyền thống tốt đẹp của quân đội ta

“Bộ đội Cụ Hồ” Mục tiêu xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng chính là thể hiện bản chất truyền thống tốt đẹp ấy Thực tiễn cho thấy, bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ cả trong thời bình và thời chiến trước hết là nhờ dựa vào dân, vào tổ chức đảng và các cơ sở chính trị ở địa phương Đó là nền tảng, nguồn sức mạnh vô tận của quân đội trong quá trình chiến đấu và trưởng thành Vì vậy, mục tiêu của nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng chính là xây dựng nền tảng chính trị - xã hội bảo đảm cho sự phát triển vững chắc của địa phương và của chính mình

Ba là, chủ thể tiến hành tham gia công tác xây dựng cơ sở chính trị

vững mạnh là toàn bộ các đơn vị thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Lâm Đồng, trong đó tổ chức Đảng giữ vai trò lãnh đạo, chỉ huy các cấp chịu trách nhiệm

tổ chức, quản lý, điều hành các cơ quan mà nòng cốt là cơ quan chính trị làm tham mưu phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền và tổ chức quần chúng

ở xã, phường.

Hoạt động tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của các chủ thể theo cơ chế: Cấp ủy lãnh đạo, chính quyền thống nhất điều hành; Cơ quan quân sự phối hợp với các cơ quan đoàn thể có liên quan làm tham mưu và tổ chức thực hiện theo chức năng Theo đó, chủ thể lãnh đạo công tác này là cấp

ủy địa phương mà trực tiếp là đảng ủy quân sự các cấp Chủ thể tổ chức thực hiện là các cơ quan quân sự, làm tham mưu, trung tâm phối hợp, hiệp đồng, chỉ đạo, hướng dẫn các lực lượng tiến hành tham gia xây dựng cơ sở chính trị theo chức năng, nhiệm vụ Vì vậy, chăm lo xây dựng Đảng bộ quân sự địa phương trong sạch vững mạnh, xây dựng chính quyền trong sạch vững mạnh, xây dựng các cơ quan, đơn vị bộ đội địa phương vững mạnh toàn diện, nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực của bộ đội đối với nhiệm vụ xây dựng

cơ sở chính trị là nhân tố quyết định chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng

cơ sở chính trị của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng

Bốn là, đối tượng của công tác xây dựng cơ sở chính trị là nhân dân các

dân tộc ở xã, phường tỉnh Lâm Đồng Các tổ chức trong hệ thống chính trị, bao gồm tổ chức đảng, chính quyền và tổ chức quần chúng ở xã, phường.

Mỗi một đối tượng có vai trò vị trí, nhiệm vụ, chức năng khác nhau trong sự vận động, phát triển của quá trình chính trị, giữ vững ổn định chính trị của địa phương Vì vậy phải nắm vững vị trí, nhiệm vụ, chức năng của từng đối tượng để xác định nội dung, biện pháp, các hình thức xây dựng phù hợp

Năm là, nội dung tiến hành xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh.

Công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng có nội dung toàn diện, bao gồm những vấn đề cơ bản sau:

Tham gia xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần của địa phương Thực

hiện nội dung này, các đơn vị bộ đội địa phương phối hợp với các lực lượng

có liên quan tiến hành công tác giáo dục chính trị - tư tưởng làm cho các tầng lớp nhân dân thấu suốt đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; xây dựng tình cảm trách nhiệm xây dựng và bảo vệ quê hương; xác định trách nhiệm và nghĩa vụ, phát huy tính tích cực của mỗi công dân trong thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, an ninh ở xã, phường

Tham gia xây dựng hệ thống chính trị xã, phường vững mạnh, đủ sức

đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, quản lý điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm

vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh trong mọi giai đoạn, mọi tình huống; coi trọng nhiệm vụ tham gia xây dựng tổ chức đảng xã, phường, thị trấn trong sạch vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo Bồi dưỡng phẩm chất năng lực của đội ngũ cấp ủy viên, cán bộ, đảng viên; phát hiện bồi dưỡng cốt cán, tạo nguồn bổ sung cho đội ngũ cán bộ chủ chốt ở xã, phường

Tham gia xây dựng hệ thống chính quyền cấp xã, thôn, đội ngũ trưởng thôn, già làng, trưởng bản thực sự có phẩm chất năng lực đủ sức quản lý điều hành mọi hoạt động của địa phương Khắc phục tình trạng cơ sở vật chất địa

phương còn nghèo, cán bộ xã do dân cử nhưng năng lực hạn chế, nhận thức

và trách nhiệm thấp Xây dựng các tổ chức chính trị - xã hội: Đoàn thanh niên, phụ nữ, hội cựu chiến binh, hội nông dân… vững mạnh, thực sự phát

huy vai trò tập hợp, giáo dục, bảo đảm lợi ích của hội viên, đoàn viên Xây dựng các mối quan hệ chính trị lành mạnh ở cơ sở: Mối quan hệ giữa cấp ủy đảng, chính quyền, tổ chức chính trị xã hội với nhân dân; mối quan hệ giữa dân tộc Kinh với các dân tộc thiểu số và với các tôn giáo ở xã, phường Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân v.v

Sáu là, hình thức, phương pháp xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh bao

gồm vận dụng tổng hợp các hình thức, phương pháp của công tác dân vận.

Qua hoạt động thực tiễn và quá trình nghiên cứu tổng kết rút kinh nghiệm công tác dân vận của quân đội; xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của quân đội nói chung cũng như bộ đội địa phương Lâm Đồng nói riêng có bốn hình thức cơ bản, đó là:

- Tổ chức dã ngoại tham gia các hoạt động của địa phương Hành quân

dã ngoại, huấn luyện kết hợp làm công tác dân vận là hình thức cơ bản của công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường Khi hành quân dã ngoại các đơn vị xây dựng kế hoạch giúp xã, phường xây dựng cơ sở chính trị, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương tạo sự thống nhất cao về chủ trương kế hoạch và hoạt động cụ thể về tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế, khai hoang,…

- Tổ chức kết nghĩa giữa đơn vị với địa phương Đây là hình thức các đơn vị quân đội kết nghĩa với xã, phường, thôn, bản nơi có đồng bào các dân tộc sinh sống và trực tiếp tham gia xây dựng cơ sở chính trị tại chỗ Tổ chức kết nghĩa thường được vận dụng trung đoàn kết nghĩa với địa phương trên cơ

sở từng chiến đấu, công tác trên địa bàn quen thuộc tiếp nối truyền thống quan hệ quân dân, đồng thời trên cơ sở phối hợp chỉ đạo thống nhất của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh

- Cử các đội công tác tham gia cùng địa phương nắm địa bàn, giúp các tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương hoạt động Chỉ thị 123/ CT-BQP về

“Củng cố, kiện toàn tổ chức và hoạt động của các tổ đội công tác tăng cường

cơ sở trên địa bàn Tây Nguyên” xác định thành lập các tổ, đội công tác tăng cường cho từng thôn, xã, hoạt động dưới sự chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy đơn

vị cử đến; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng chương trình hoạt động phù hợp với từng làng, xã…

- Tăng cường cán bộ xuống cơ sở Là hình thức lựa chọn một số cán bộ

sĩ quan đã từng chiến đấu, công tác gắn bó với các địa phương, xã, phường đưa xuống bổ nhiệm làm cán bộ chủ chốt như Bí thư, Chủ tịch xã, Xã đội trưởng… Đội ngũ cán bộ này là một lực lượng nòng cốt góp phần thiết thực xây dựng củng cố cơ sở chính trị xã, phường

- Ngoài các hình thức, phương pháp cơ bản trên cần thông qua các hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ của đơn vị để phục vụ cho công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường như: thông qua tuyển quân mà bồi dưỡng giáo dục rèn luyện thanh niên làm nghĩa vụ quân sự trở thành những cốt cán ở cơ sở sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương; thông qua việc xây dựng lực lượng dự bị động viên; bồi dưỡng kiến thức quân sự quốc phòng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý v.v…

* Vai trò của bộ đội địa phương Lâm Đồng trong tham gia xây dựng

cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh

Thực hiện tốt nhiệm vụ tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh chính là góp phần thực hiện chức năng đội quân công tác trên địa bàn đóng quân và được thể hiện trên một số vấn đề sau:

- Trực tiếp góp phần củng cố và tăng cường mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước, quân đội với nhân dân, xây dựng khối đại doàn kết toàn dân.

Bộ đội địa phương Lâm Đồng là một bộ phận của lực lượng vũ trang Quân khu 7, là nòng cốt của phong trào toàn dân đánh giặc ở địa phương Việc bộ đội địa phương Lâm Đồng tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã,

phường vững mạnh là thể hiện sinh động bản chất, chức năng, truyền thống của quân đội Thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị xã, phường trực tiếp góp phần củng cố và tăng cường mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước, quân đội với nhân dân Tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân là vấn đề chiến lược cách mạng, là đường lối chính trị có tính nguyên tắc của Đảng Bởi vì: “Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân” Thông qua các hoạt động xây dựng cơ sở chính trị, góp phần nâng cao nhận thức trách nhiệm cho nhân dân địa phương trong việc đẩy mạnh phong trào hành động cách mạng, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân; củng cố lòng tin với Đảng, lòng tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; nâng cao năng lực, hiệu quả lãnh đạo quản lý của cấp ủy, chính quyền, hoạt động của ban, ngành, đoàn thể nhân dân; góp phần đào tạo, bồi dưỡng nguồn cán bộ, đảng viên, lực lượng cốt cán cho các địa phương, đồng thời thông qua xây dựng cơ sở chính trị nắm tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của quần chúng để phản ánh với Đảng, Nhà nước, cung cấp cho Đảng, Nhà nước cơ sở thực tiễn của việc ban hành, hoàn thiện đường lối, chủ trương, chính sách.

- Trực tiếp góp phần nâng cao nhận thức, tinh thần cảnh giác cách mạng cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh, xây dựng thế trận lòng dân làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù, giữ vững ổn định chính trị, trật tự

an toàn xã hội.

Mục tiêu cơ bản của xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh là:

ổn định về chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống vật chất tinh thần của nhân dân, quốc phòng, an ninh được giữ vững, góp phần làm thất bại

âm mưu “diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch Chính thông qua các nội dung giáo dục quốc phòng mà các đơn vị bộ đội địa phương Lâm Đồng góp phần làm cho nhân dân nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của địch, nêu cao tinh thần cảnh giác, lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, kiên quyết

đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc, chia rẽ, các hoạt động phá hoại của địch và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Hiện nay, âm mưu của các thế lực thù địch đối với địa bàn Tây Nguyên nói chung và Lâm Đồng nói riêng là vẫn tiếp tục lợi dụng vấn đề dân tộc để tập hợp lực lượng chống phá ta ở trong nước và trên trường quốc tế Để thực hiện mưu đồ đó, các thế lực thù địch đã và đang sử dụng tất cả mọi thủ đoạn hết sức tinh vi, nham hiểm phá rã niềm tin của nhân dân các dân tộc ở Lâm Đồng với Đảng, với chế độ xã hội chủ nghĩa Chia rẽ mối quan hệ mật thiết gắn bó giữa Đảng, Nhà nước, quân đội, nhân dân, phá vỡ khối đại đoàn kết toàn dân Vì vậy, tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh,

bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng trực tiếp góp phần tuyên truyền vận động, giáo dục nhân dân ở xã, phường hiểu rõ âm mưu thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc, từ đó nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, đập tan các hành động phá hoại của kẻ thù Thông qua việc xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh giúp chính quyền và nhân dân địa phương nâng cao nhận thức và thực hiện có kết quả nhiệm vụ quốc phòng an ninh ở địa phương mình, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

- Làm tốt công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh góp phần xây dựng bộ đội địa phương vững mạnh.

Mối quan hệ giữa cơ sở chính trị xã, phường với bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng là mối quan hệ nhân quả Xã, phường vững mạnh là chỗ dựa tinh thần, vật chất để bộ đội địa phương Lâm Đồng phát triển, trưởng thành và chiến thắng Xã, phường trực tiếp cung cấp nhân tài, vật lực cho bộ đội, động viên, tổ chức thanh niên, thành viên các tổ chức chính trị - xã hội tòng quân, nhập ngũ, tham gia lực lượng dự bị động viên, dân quân, tự vệ; cung cấp những điều kiện cần thiết để các đơn vị thực hiện chức năng, nhiệm vụ, tạo ra môi trường xã hội tốt, xây dựng, củng cố mối quan hệ quân - dân, Đảng - dân,

v.v… Với ý nghĩa ấy, xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh là trực tiếp tạo ra những điều kiện về vật chất, tổ chức, sức mạnh chính trị - tinh thần của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng Cả lý luận và thực tiễn cho thấy, hiệu quả của công tác xây dựng cơ sở chính trị cao hay thấp phụ thuộc vào chất lượng của các chủ thể Tổ chức tham gia xây dựng cơ sở chính trị ở xã, phường là một quá trình rèn luyện nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng, sức chiến đấu của bộ đội địa phương, khả năng điều hành, quản lý của người chỉ huy các cấp và phát huy tính năng động, sáng tạo của tổ chức quần chúng Thông qua việc tham gia xây dựng cơ sở chính trị giúp cán bộ, chiến sĩ nhận thức sâu sắc hơn, đầy đủ hơn những thuận lợi, khó khăn trong xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, nâng cao bản lĩnh chính trị, rèn luyện bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc, góp phần giáo dục bộ đội thấm nhuần sâu sắc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quân đội ta là quân đội nhân dân, do dân, vì dân, do dân đẻ ra, vì nhân dân mà chiến đấu, yêu nước, yêu dân cho nên hy sinh gian khổ” [27, tr 722] Xây dựng ý thức thái

độ kinh trọng dân, nâng cao năng lực phương pháp, tác phong vận động quần chúng nhân dân thực hiện đường lối của Đảng Tạo cơ sở cho cá nhân, mỗi đơn vị thực hiện tốt chức năng “đội quân công tác” và góp phần xây dựng đơn

vị vững mạnh toàn diện

1.1.2.2 Những vấn đề có tính nguyên tắc trong tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ đội địa phương Lâm Đồng

Thứ nhất, tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường phải đặt dưới

sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của cấp ủy, chính quyền địa phương; sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh và Cục Chính trị Quân khu

7, phát huy vai trò tham mưu của cơ quan chính trị các cấp.

Thực tiễn đã chỉ rõ không có sự lãnh đạo chặt chẽ của cấp ủy đảng và sự điều hành của chính quyền; sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của Đảng ủy, Bộ

Tư lệnh và Cục Chính trị Quân khu 7 thì bộ đội địa phương Lâm Đồng không thể hoàn thành nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị xã, phường Vì vậy, công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy địa phương và cấp

ủy quân sự các cấp Sự lãnh đạo của cấp ủy các cấp được thể hiện ở các khâu, các bước trong xây dựng, từ chuẩn bị đến tổ chức thực hiện Sự lãnh đạo ấy phải được thể hiện bằng nghị quyết cụ thể hóa bằng chỉ thị, bằng các biện pháp kiểm tra thực hiện; thông qua hoạt động tổ chức chỉ đạo, tuyên truyền vận động nhân dân và sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên

Trong điều kiện Đảng cầm quyền, chính quyền các cấp có vai trò cực kỳ quan trọng trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng Phát huy vai trò của chính quyền và cơ quan tham mưu các cấp là một nội dung của nguyên tắc xây dựng cơ sở chính trị xã, phường tỉnh Lâm Đồng Nguyên tắc này xác định các cấp ủy đảng trực tiếp lãnh đạo, ủy ban nhân dân các cấp trực tiếp chỉ đạo, điều hành; cơ quan quân sự cùng với các cơ quan ban, ngành, tổ chức kinh tế - xã hội… hiệp đồng và hướng dẫn tổ chức thực hiện nhằm phát huy sức mạnh của mọi tổ chức, mọi lực lượng, khả năng của các cấp, các ngành trong thực hiện công tác xây dựng cơ sở chính trị của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng

Thứ hai, thực hiện nhiệm vụ tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã,

phường phải xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị bộ đội địa phương, đặc điểm tình hình ở xã, phường.

Nhiệm vụ chính trị và đặc điểm tình hình cơ sở quy định phương hướng xây dựng chương trình, kế hoạch công tác, bảo đảm tính khoa học trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị Nguyên tắc này xác định hoạt động xây dựng cơ sở chính trị xã, phường phải hướng vào thực hiện tốt công tác tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà

nước Nắm vững chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị xã, phường để

có nội dung biện pháp xây dựng phù hợp, bảo đảm tổ chức đảng, chính quyền

và các tổ chức chính trị hoạt động đúng chức năng nhiệm vụ Giáo dục bộ đội chấp hành nghiêm kỷ luật trong quan hệ quân dân, giúp đỡ nhân dân trong sản xuất và đời sống, kết hợp chặt chẽ việc tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện thắng lợi các chủ trương của cấp ủy, chính quyền địa phương Đồng thời coi trọng việc tuyên truyền vân động nhân dân tích cực chăm lo công tác quốc phòng, an ninh bảo vệ trật tự an toàn xã hội ở xã, phường

Căn cứ vào nhiệm vụ của bộ đội địa phương, các đơn vị phải chủ động báo cáo cấp ủy, chính quyền địa phương để nắm chắc tình hình mọi mặt có liên quan Đặc biệt nắm chắc nhiệm vụ chính trị, tình hình địa bàn, phong tục tập quán, tôn giáo, an ninh chính trị… đồng thời thông báo những vấn đề của đơn vị có liên quan tới việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị của đơn vị để địa phương nắm và phối hợp hoạt động Chủ động giải quyết những vấn đề nảy sinh, tồn đọng trong quá trình phối hợp hoạt động Cần đấu tranh khắc phục những biểu hiện công thần, kiêu ngạo, tự cho mình cao hơn các đoàn thể, các thành viên khác của hệ thống chính trị, ỷ vào đặc điểm hoạt động quân sự đi đến tự do, tùy tiện trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị

Thứ ba, xây dựng cơ sở chính trị xã, phường phải gắn kết với phát triển

kinh tế – xã hội, xây dựng thế trận quốc phòng an ninh, phát huy sức mạnh tổng hợp của địa phương, cơ sở trong xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh.

Xã, phường vững mạnh bao gồm nội dung toàn diện: Giàu về kinh tế, chính trị ổn định, quốc phòng an ninh vững chắc, văn hóa xã hội lành mạnh

Vì vậy, xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh phải gắn kết chặt chẽ với phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng thế trận quốc phòng an ninh ở cơ sở

Bởi lẽ, cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh là nhân tố đảm bảo cho phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng thế trận quốc phòng an ninh theo đúng định hướng chính trị Đồng thời, khi kinh tế phát triển, quốc phòng được củng cố,

an ninh và trật tự xã hội ở cơ sở được giữ vững là điều kiện thuận lợi cho xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh

Xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Do vậy, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị ở địa phương, cơ sở trong xây dựng cơ sở chính trị là vấn đề có tính nguyên tắc Sức mạnh tổng hợp đó là sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy địa phương; sự quản lý, điều hành của chính quyền; sự phối hợp hiệp đồng giữa các đơn vị bộ đội địa phương, cơ quan quân sự với các ban, ngành, cơ quan chức năng trong

hệ thống chính trị, các tổ chức kinh tế - xã hội trong quá trình xây dựng cơ sở chính trị Thực hiện nguyên tắc này, các đơn vị cần coi trọng, phát huy vai trò của cơ quan quân sự địa phương trong việc làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về phối hợp hoạt động Đồng thời làm trung tâm điều hành

sự phối hợp đó Phải tạo sự thống nhất về nội dung, chương trình, chủ trương biện pháp, tổ chức lực lượng, hình thức tổ chức hoạt động Thường xuyên trao đổi tình hình tổ chức thực hiện, giải quyết kịp thời những vấn đề mới nảy sinh trong tổ chức thực hiện Coi trọng sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, kiểm tra, đôn đốc, kịp thời bổ sung những nội dung thích hợp Các hoạt động phải được phối hợp chặt chẽ thống nhất không để các phần tử xấu, kẻ địch lợi dụng, nhất là bọn phản động đội lốt tôn giáo gây chia rẽ Tôn trọng lắng nghe

ý kiến của nhau và lấy ý kiến đóng góp của nhân dân tham gia đóng góp cho

cả hai bên trong quá trình phối hợp hành động

Thứ tư, mọi hoạt động tham gia xây dựng cơ sở chính trị phải bảo đảm

thiết thực, hiệu quả, tăng cường đoàn kết quân dân, thực hiện quân với dân

một ý chí, xây dựng đơn vị và xã, phường vững mạnh toàn diện.

Đây là mục tiêu, đồng thời là thước đo đánh giá công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ đội địa phương Nguyên tắc này đòi hỏi công tác xây dựng cơ sở chính trị của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng phải tập trung vào giúp địa phương, củng cố cấp ủy đảng, chính quyền phường, xã; giáo dục

bộ đội tôn trọng, chấp hành nghị quyết của địa phương, tham gia vận động nhân dân thực hiện, tôn trọng cấp ủy, chính quyền địa phương, tích cực tham gia đấu tranh chống tiêu cực Phối hợp, giúp đỡ các ban, ngành, đoàn thể địa phương xây dựng và hoạt động theo chức năng, sát yêu cầu nhiệm vụ; giúp địa phương xây dựng củng cố các cơ sở yếu, kém nhất là những xã, phường trọng yếu Phối hợp và phát huy khả năng của xã, phường trong việc quản lý giáo dục bộ đội Đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương lãnh đạo, giáo dục nhân dân về nhiệm vụ củng cố quốc phòng, xây dựng quân đội, tạo thuận lợi giúp đơn vị thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị

Những kết quả xây dựng cơ sở chính trị xã, phường phải bảo đảm chất lượng, khách quan; chống những biểu hiện vì thành tích, phóng đại khoa trương, bóp méo sự thật, không chú ý tới những khó khăn và những khuyết điểm của đơn vị, của địa phương, không chấp hành đúng quy định làm ảnh hưởng tới hoạt động chung của đơn vị và địa phương trong quá trình xây dựng

cơ sở chính trị ở xã, phường

Tất cả những vấn đề có tính nguyên tắc nêu trên có vai trò chỉ đạo toàn

bộ xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ đội địa phương Lâm Đồng từ nhận thức đến hoạt động, từ lãnh đạo đến triển khai tổ chức thực hiện

1.1.2.3 Tiêu chí đánh giá công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh của bộ đội địa phương Lâm Đồng

Theo từ điển Tiếng Việt: “Tiêu chí là dùng để chỉ tính chất dấu hiệu làm căn cứ để nhận biết xếp loại một sự vật, một khái niệm” [36] Theo đó kết quả

công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh được xác định bởi một loạt các dấu hiệu, các chỉ số về mặt định tính, định lượng Nhờ kết quả đó

mà có thể tìm ra nguyên nhân, ưu khuyết điểm, kinh nghiệm đề ra các giải pháp xây dựng phù hợp Căn cứ vào quan niệm công tác xây dựng cơ sở chính trị của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng có thể xác định hệ tiêu chí đánh giá sau:

Một là, năng lực tiến hành công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã,

phường vững mạnh của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng

Kết quả công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường được quyết định bởi nhiều nhân tố, trong đó chủ thể xây dựng giữ vai trò trực tiếp, quyết định

Vì vậy, khi đánh giá công tác xây dựng cơ sở chính trị của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng phải coi việc đánh giá năng lực của các chủ thể là một tiêu chí Nói một cách tổng quát, đó là khả năng thực hiện các mục tiêu, nội dung, hình thức, biện pháp xây dựng cơ sở chính trị xã, phường có hiệu quả của các chủ thể Đó là trình độ giác ngộ chính trị, nhận thức chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên về công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị bộ đội địa phương Lâm Đồng Năng lực lãnh đạo của các tổ chức đảng được thể hiện ở tính đúng đắn, sáng tạo của nghị quyết, sự trong sạch vững mạnh của các tổ chức đảng, phẩm chất, trình độ của đội ngũ cán bộ, đảng viên Năng lực của đội ngũ cán

bộ chỉ huy thể hiện ở việc xây dựng và thực hiện kế hoạch xây dựng cơ sở chính trị Trách nhiệm, thái độ của cán bộ, chiến sĩ đối với nhiệm vụ được giao và ý thức tổ chức kỷ luật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, năng lực tuyên truyền giác ngộ nhân dân nắm và chấp hành đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước Trình độ vận dụng những vấn đề lý luận, quan điểm, đường lối để giải quyết những vấn đề thực tiễn xây dựng cơ sở chính trị

Hai là, kết quả thực hiện nội dung, sử dụng các hình thức, phương pháp

tiến hành công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ đội địa phương Lâm Đồng

Đánh giá công tác tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường phải căn

cứ vào mức độ thực hiện nội dung, các hình thức, phương pháp tiến hành Nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành xây dựng cơ sở chính trị xã, phường

là nhân tố quan trọng tạo nên sức mạnh, hiệu lực của công tác này Nếu nội dung xây dựng cơ sở chính trị phản ánh đúng đường lối quan điểm của Đảng, bám sát tình hình, đặc điểm của từng xã, phường sẽ bảo đảm cho các hoạt động của chủ thể có định hướng chính trị đúng, do đó mang lại kết quả thiết thực Ngược lại nội dung xác định không chính xác dẫn đến hoạt động của các chủ thể không có phương hướng chính trị rõ ràng, thậm chí làm sai quan điểm đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Nội dung quyết định hình thức, phương pháp, nhưng hình thức, phương pháp lại là yếu

tố quan trọng để hiện hóa nội dung Nếu nội dung đúng nhưng hình thức, phương pháp không phù hợp sẽ làm cho nội dung xây dựng cơ sở chính trị không được hiện thực hóa Vì vậy, mức độ thực hiện nội dung và kết quả sử dụng các hình thức, phương pháp phải là tiêu chí quan trọng đánh giá công tác xây dựng cơ sở chính trị của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng Vấn đề này thể hiện ở sự chính xác, khoa học, phản ánh đúng đường lối, quan điểm của Đảng, bám sát đặc điểm, nhiệm vụ của từng xã, phường; sự phù hợp của các hình thức, phương pháp xây dựng với nội dung xây dựng cơ sở chính trị xã, phường

Ba là, kết quả xây dựng các tổ chức đảng, chính quyền, tổ chức chính trị

- xã hội, các phong trào quần chúng ở xã, phường

Đây là một tiêu chí đặc biệt quan trọng đánh giá công tác xây dựng cơ sở chính trị xã, phường của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng Vấn đề này được

thể hiện ở kết quả xây dựng các tổ chức đảng ở xã, phường trong sạch vững mạnh; ở năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng, năng lực quán triệt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị hướng dẫn của cấp trên để đề ra chủ trương, biện pháp lãnh đạo đúng đắn; ở củng cố kiện toàn cấp ủy về chất lượng, số lượng, cơ cấu; ở việc chấp hành nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng; ở thực hiện công tác kiểm tra

và kỷ luật đảng, những điều đảng viên không được làm, công tác phát triển đảng viên mới v.v

Kết quả xây dựng các tổ chức chính quyền, tổ chức chính trị - xã hội địa phương thể hiện ở việc kiện toàn tổ chức, phát huy vai trò hiệu quả, hiệu lực của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, của tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh, Hội nông dân, các hội nghề nghiệp, v.v…

Kết quả hoạt động của phong trào cách mạng của nhân dân thể hiện ở tính tích cực chính trị - xã hội của các tầng lớp nhân dân trong các phong trào thi đua thường xuyên và đột kích của địa phương Đó là các phong trào xóa đói, giảm nghèo; xây dựng đời sống văn hóa tinh thần ở cơ sở; phong trào bảo

vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương, v.v…

Đương nhiên, cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh là sản phẩm tổng hợp của nhiều yếu tố trong đó có vai trò của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng Vì vậy, khi đánh giá kết quả của nhiệm vụ xây dựng cơ sở chính trị xã, phường phải đứng trên góc độ thực hiện chức năng của quân đội; đánh giá những hoạt động xây dựng cụ thể, tác động của các hoạt động đó đến kết quả xây dựng cơ sở chính trị xã, phường đến đâu, ở mức độ nào trong hoàn cảnh lịch sử, điều kiện thời gian, không gian cụ thể Tránh khuynh hướng đánh giá không đúng tác dụng, vai trò của bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng đối với nhiệm vụ tham gia xây dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh Mặt khác