Bài Giảng Sự Phát Sinh Loài Người Lớp 12

NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI- Dạng vượn người hóa thạch cổ có liên quan đến nguồn gốc loài người là Đriopitec Dryopithecus africanus hay còn gọi là Proc

ngày nay?

I NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

- Dạng vượn người hóa thạch

cổ có liên quan đến nguồn

gốc loài người là Đriopitec

(Dryopithecus africanus) hay

còn gọi là Proconsul

1 Các dạng vượn người hóa thạch:

- Hộp sọ rất bé (350 cm3).

- Leo trèo bằng tứ chi, sống trên cây.

=> Từ Đriôpitec tiến hóa thành người qua trung gian

người vượn đã tuyệt diệt là Ôxtralôpitec

1 Các dạng vượn người hóa thạch:

Vượn người hóa thạch có những đặc điểm gì?

Ôxtralôpitec (Australopithecus) sống ở cuối kỉ Đệ tam, cách đây

khoảng 2-8 triệu năm

2 Các dạng người vượn hóa thạch (người tối cổ):

I NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

Người vượn hóa thạch sống ở thời điểm nào?

Đặc điểm về nơi sống, dáng đứng, kích thước cơ thể của chúng như thế nào?

Hộp sọ của người vượn hóa thạch

2 Các dạng người vượn hóa thạch (người tối cổ):

Em có nhận xét gì về kích thước hộp sọ?

Ôxtralôpitec (Australopithecus) là dạng người vượn sống ở cuối thế

kỉ Đệ tam, cách đây khoảng 2-8 triệu năm

2 Các dạng người vượn hóa thạch (người tối cổ):

I NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

Chúng là mắt xích trung gian giữa tổ tiên xa xôi của

loài người với dòng người hiện đại.

Hóa thạch của Ôxtralôpitec được phát hiện lần đầu tiên năm

1924 ở Nam Phi.

2 Các dạng người vượn hóa thạch (người tối cổ):

Dấu chân của người tối cổ 3,5 triệu năm về trước ở phía bắc Tanzania

2 Các dạng người vượn hóa thạch (người tối cổ):

I NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

Hãy tìm những điểm sai khác giữa người vượn hóa thạch với vượn người.

2 Các dạng người vượn hóa thạch (người tối cổ):

Đặc điểm Vượn người Người vượn

Dáng đứng Khom, leo trèo

Là các dạng người thuộc chi Homo đã tuyệt diệt sống cách đây 1,6 - 2 triệu năm.

a) Homo habilis (người khéo léo):

Mô hình về người khéo léo

3 Người cổ Homo:

I NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

Người khéo léo đã sống trong khoảng thời gian nào?

a) Homo habilis (người khéo léo):

3 Người cổ Homo:

Một số đặc điểm của người khéo léo?

Đi thẳng, Cao khoảng 1-1,5 m;

nặng 25-50 kg,

Hộp sọ

600-800 cm 3

Họ sống thành đàn, biết chế tác

và sử dụng công cụ bằng đá

Sống cách đây 35 000 năm – 1,6 triệu năm

b) Homo erectus (người đứng thẳng):

3 Người cổ Homo:

I NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

- Người cổ Bắc Kinh (người

Xinantrop):

+ Có hộp sọ 1000 cm 3

+ Đi thẳng đứng

+ Biết chế tác và sử dụng công cụ bằng đá, bằng xương, biết dùng lửa

500000 năm cũng thuộc loài Homo erectus.

Răng, công cụ bằng đá được phát hiện ở Việt Nam, 1960 - 1970

=> Việt Nam xưa kia cũng là nơi sinh sống của người cổ Homo

• Sống chủ yếu ở mặt đất.

• Tay chân phân hóa Đứng thẳng đi bằng hai chân

• Hộp sọ lớn 900 - 1000 cm3.

• Biết chế tác và sử dụng công cụ bằng đá.

Hãy tìm những đặc điểm sai khác giữa người

đứng thẳng Homo erectus với người vượn hóa thạch.

Người cổ Homo erectus đã biến mất cách đây

khoảng 200 000 – 35 000 năm, nhường chỗ cho

người Nêanđectan (Homo neanderthalensis).

- Tầm thước trung bình 1,66m)

(1,55 Hộp sọ 1400cm3

- Xương hàm gần giống với người, có lồi cằm ( có thể đã có tiếng nói)

- Sống thành đàn 50-100 người, chủ yếu ở trong các hang

c) Homo neanderthalensis (người Neanđectan):

3 Người cổ Homo:

- Dùng lửa thông thạo

- Sống săn bắt và hái lượm

-Công cụ của họ khá phong phú

- Có đời sống văn hóa

Một số đặc điểm của người Neanđectan?

• Tồn tại cách đây 30000-150000 năm và đã tuyệt

diệt.

• Không phải là tổ tiên trực tiếp của người hiện đại.

• Là một nhánh phát triển trong chi Homo cùng tồn

tại một thời gian dài, sau đó biến mất nhường chỗ

cho người hiện đại.

3 Người cổ Homo:

I NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

c) Homo neanderthalensis (người Neanđectan):

4 Người hiện đại (Homo sapiens):

- Người Crômanhôn sống cách đây 35 000 – 50 000 năm

- Cao 1,8 m, nặng 70 kg

- Hộp sọ 1700 cm3, hàm dưới có lồi cằm rõ chứng tỏ tiếng nói đã phát triển, răng to khỏe

- Công cụ tinh xảo.

- Họ sống thành bộ lạc, đã có nền văn hóa phức tạp, có mầm mống

mĩ thuật và tôn giáo

I NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

4 Người hiện đại (Homo sapiens):

Các đặc điểm sai khác giữa vượn người, người vượn, người cổ Homo habilis, người cổ Homo erectus và

người hiện đại Homo sapiens.

Dạng người Đặc điểm cấu tạo Lối sống

Sống ở mặt đất, sử dụng công cụ tự nhiên (đá, xương, gỗ).

Người hiện đại

Homo sapiens Không thay đổi nhiều Hộp sọ lớn hơn 1000 cm 3 Tổ chức XH phức tạp, văn hóa, KHKT phát triển cao

Công cụ LĐ đa dạng phức tạp.

- Đóng vai trò chủ đạo trong giai đoạn tiến hóa của người vượn hóa thạch và người cổ.

SINH LOÀI NGƯỜI

1 Tiến hóa sinh học

Sự phát sinh và tiến hóa phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Quá trình tiến hóa sinh học diễn ra như thế nào?

- Người vượn hóa thạch: đi bằng hai chân, sống trên mặt đất,…

- Người cổ: bộ não phát triển, chế tạo và sử dụng công cụ lao động,…

- Do quá trình tích lũy các biến dị di truyền kết

hợp với chọn lọc tự nhiên.

Chọn lọc theo hướng tăng dần thể tích hộp

sọ, đây là điều kiện phát triển trí thông minh.

450 - 750 cm 3 850 - 1000 cm 3

II Các nhân tố chi phối quá trình hình thành loài người

Đriôpitec → Ôtralôpitec → Homo habilis → Homo

erectus → Homo sapiens

* Sống thành xã hội, ngôn ngữ giao tiếp, truyền thống văn hóa,…

+ Cải tiến công cụ lao động theo hướng phát tiển trí não

+ Phát triển lực lượng sản xuất

+ Cải tạo quan hệ sản xuất, quan hệ xã hội,…

* Nhân tố quyết định sự phát triển của con người và xã

hội loài người ngày nay.

2 Tiến hóa xã hội

* Hiện nay các nhân tố tự nhiên và xã hội vẫn tác động xấu đến xã hội con người:

+ Ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái, suy thoái

và cạn kiệt tài nguyên,…

+ Chiến tranh, dịch bệnh, tệ nạn xã hội,…

Tại sao lại nói nhân tố xã hội là quyết định?

II Các nhân tố chi phối quá trình hình thành loài người

2 Tiến hóa xã hội

hội (đời sống xã hội, văn hóa giáo dục, khoa học kĩ thuật,…) thì con người dù có cấu tạo cơ thể điển hình cũng không thể trở thành con người thực sự (tức là con người có ngôn ngữ, có văn hóa sống trong cộng đồng

xã hội loài người).

Người Xinantrôp sống cách đây:

Sự khác biệt giữa người Pitêcantrôp và

Xinantrôp thể hiện ở đặc điểm nào dưới đây:

A

Chọn một đáp án dưới đây

A Người Xinantrôp đã biết giữ lửa

B Người Pitêcantrôp chưa biết chế tạo công cụ lao động

C Người Pitêcantrôp chưa đi thẳng người

D Người Xinantrôp đã có lồi cằm

Loài xuất hiện sớm nhất trong chi Homo là?

Thể tích hộp sọ 450-750cm 3 , đứng thẳng, đi bằng hai chân sau, biết sử dụng công cụ bằng cành cây, hòn đá, mảnh xương thú để tự vệ là của dạng:

D

A Cromanhon B Neandectan

C Pitecantrop D Otralopitec

Vượn người hóa thạch thường