LUẬN văn THẠC sĩ xây DỰNG ĐẢNG xây DỰNG đời SỐNG văn hóa ở KHU dân cư THUỘC QUẬN hà ĐÔNG THÀNH PHỐ hà nội HIỆN NAY

Cùng với quá trình dựng nước và giữ nước nền văn hoá Việt Nam đã hình thành và phát triển. Bằng lao động sáng tạo và ý chí đấu tranh bền bỉ kiên cường, nhân dân ta đã xây đắp nên một nền văn hoá kết tinh sức mạnh và in đậm dấu ấn bản sắc cộng đồng các dân tộc Việt Nam, chứng minh sức sống mãnh liệt và sự trường tồn của dân tộc. Là kết quả giáo dục và tiếp thu tinh hoa của nền văn hoá thế giới. Để không ngừng hoàn thiện mình. Văn hoá Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn. khí phách, bản lĩnh Việt Nam, làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc.

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở KHU DÂN

CƯ QUẬN HÀ ĐÔNG THÀNH PHỐ HÀ

NỘI-NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Đời sống văn hóa ở khu dân cư và những vấn đề cơ

bản về xây dựng đời sống văn hóa ở các khu dân

cư thuộc quận Hà Đông

1.2 Thực trạng và một số kinh nghiệm xây dựng đời

sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông

thành phố Hà Nội

Chương 2 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP TIẾP TỤC XÂY

DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở KHU DÂN CƯ

THUỘC QUẬN HÀ ĐÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI

HIỆN NAY

2.1 Những yếu tố tác động và yêu cầu xây dựng đời

sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông

thành phố Hà Nội hiện nay

2.2 Những giải pháp tiếp tục xây dựng đời sống văn

hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố

Hà Nội hiện nay

Cùng với quá trình dựng nước và giữ nước nền văn hoá Việt Nam đãhình thành và phát triển Bằng lao động sáng tạo và ý chí đấu tranh bền bỉkiên cường, nhân dân ta đã xây đắp nên một nền văn hoá kết tinh sức mạnh và

in đậm dấu ấn bản sắc cộng đồng các dân tộc Việt Nam, chứng minh sức sốngmãnh liệt và sự trường tồn của dân tộc Là kết quả giáo dục và tiếp thu tinhhoa của nền văn hoá thế giới Để không ngừng hoàn thiện mình Văn hoá ViệtNam đã hun đúc nên tâm hồn khí phách, bản lĩnh Việt Nam, làm rạng rỡ lịch

sử vẻ vang của dân tộc

Đời sống văn hóa là một bộ phận của đời sống xã hội, bao gồm tổng thểnhững yếu tố hoạt động văn hóa vật chất và tinh thần, những tác động qua lạilẫn nhau trong đời sống xã hội để tạo ra những quan hệ có văn hóa trong cộng

đồng, trực tiếp hình thành nhân cách và lối sống của con người Đời sống văn

hoá cơ sở là bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ nền văn hoá Đờisống văn hoá cơ sở là nơi khơi nguồn sáng tạo, đồng thời là nơi hưởng thụ cácgiá trị văn hoá của nhân dân Đời sống văn hoá cơ sở là nơi bảo tồn và pháthuy mạnh mẽ tính đa dạng, phong phú của văn hoá các dân tộc… Xây dựngđời sống văn hoá cơ sở là nền tảng, là bước đi ban đầu để thực hiện thànhcông đường lối văn hoá của Đảng là xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiêntiến, đậm đà bản sắc dân tộc Thông qua hoạt động xây dựng đời sống vănhoá cơ sở mà các quan điểm, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật củaNhà nước đến với người dân, được nhân dân thực hiện

Trước tình hình hiện nay, Đất nước thực hiện đổi mới, công nghiệphóa, hiện đại hóa, thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa, giao lưu hợp tác, hội nhập sâu rộng với các nước trong khu vực và thếgiới, tạo điều kiện cho đất nước phát triển, đồng thời cũng đặt ra nhiều nguy

cơ, thách thức tiềm ẩn; cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, sựbùng nổ thông tin, sự giao thoa, đan xen và du nhập nhiều nét văn hóa của các

nước trên thế giới (từ phim, ảnh, sách, báo, tạp chí, từ các Việt Kiều, từ người lao động nước ngoài tại Việt Nam v.v.) đến nền văn hóa truyền thống của dân

tộc ta, vấn đề đặt ra là làm sao và bằng cách nào để vừa xây dựng được mộtnền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa phù hợp với bước tiến củathời đại, đảm bảo hội nhập quốc tế, song, không làm phai nhạt hoặc mất đicác giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Đây là vấn đề đặt ra cho các cấp,các ngành trong công tác quản lý văn hoá nói riêng và toàn xã hội nói chung,

đó là làm thế nào để đời sống văn hoá của Việt Nam được nâng lên, nhân dânngày càng có điều kiện và thực sự trở thành chủ thể sáng tạo, hưởng thụ cácgiá trị văn hoá một cách đích thực Cho nên việc nâng cao chất lượng hoạtđộng văn hóa là vấn đề cấp bách và lâu dài của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổquốc và cả hệ thống chính trị nhằm định hướng cho nhân dân giữ gìn và pháthuy truyền thống văn hóa của dân tộc

Xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư hiện nay là một trong nhữngvấn đề cấp thiết, quan trọng nhằm tạo các điều kiện cần thiết để xây dựng nềnvăn hoá mới, con người mới nhằm góp phần ổn định chính trị, giữ vững quốcphòng, an ninh, tạo động lực mạnh mẽ cho việc phát triển kinh tế - xã hộị, đápứng yêu cầu thực tiễn của đất nước trong giai đoạn phát triển mới Kết luậnHội nghị lần thứ mười Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã xác

định: xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa là nhiệm vụ trọng tâm và phải được đặt lên hàng đầu trong xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc giai đoạn hiện nay.

Cùng với những thành tựu đã đạt được trên các lĩnh vực chính trị, kinh

tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng trong công cuộc đổi mới của đấtnước; những năm qua quận Hà Đông, thành phố Hà Nội đã tập trung mọi lỗlực, huy động mọi tiềm năng, phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức,các lực lượng đẩy mạnh phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cưthu được nhiều kết quả tốt đẹp Tuy nhiên do những nguyên nhân cả kháchquan và chủ quan nên kết quả xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư cònnhiều bất cập, hạn chế về mặt nội dung, hình thức

Hiện nay trước sự tác động đan xen nhiều chiều đến đời sống văn hóa ở

khu dân cư và sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch trong chiếnlược “diễn biến hòa bình” trong lĩnh vực tư tưởng và hòa cùng những tácđộng tiêu cực của mặt trái nền kinh tế thị trường và những tiêu cực lạc hậucủa xã hội Sự phát triển của khoa học công nghệ càng nhiều yêu cầu cao xâydựng nét văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc theo đó là những

đòi hỏi phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội của quận Hà Đông “Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội hiện nay là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cần thiết hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Quán triệt quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ ChíMinh, đã có một số công trình nghiên cứu về lịch sử và văn hóa Cũng nhưnghiên cứu về đời sống văn hóa cũng đã thu hút sự quan tâm của nhiều tậpthể, cá nhân cán bộ khoa học, tiêu biểu là các công trình:

Phan Ngọc, “Văn hoá Việt Nam và cách tiếp cận mới”, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội Bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Văn hóa thông tin, nhân cách văn hoá trong bảng giá trị Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội,

1994 Vũ Dương Ninh, Kinh nghiệm lịch sử và sự hội nhập văn hoá thế giới,

Văn hoá học đại cương và cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà

Nội, 1996 Đỗ Nguyên Phương, Nhân tố văn hóa - xã hội trong quá trình đôthị hóa, Hội nghị lần thứ 12 "Văn hóa và nếp sống đô thị trong công nghiệphoá - hiện đại hóa đất nước", Uỷ ban quốc gia thập kỉ quốc tế phát triển vănhóa của Việt Nam, Hà Nội, 1997

Lương Hồng Quang, Dân trí và sự hình thành văn hóa cá nhân, Viện Văn hoá và Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội, 1999 Nguyễn Duy Quý và Đỗ Huy, Xây dựng nền văn hóa mới ở nước ta hiện nay, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội,

1992 Văn Đức Thanh, Về xây dựng môi trường văn hóa cơ sở, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001 Trần Ngọc Thêm Cơ sở văn hoá Việt Nam, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1999 Chu Khắc Thuật và Nguyễn Văn Thủ (chủ biên), Văn hóa, lối sống với môi trường, Trung tâm nghiên cứu và tư vấn phát triển,

Nxb Văn hoá thông tin Nguyễn Tài Thư, Về giá trị văn hóa tinh thần Việt Nam, Nxb thông tin lý luận, Hà Nội, 1983.

Những công trình trên, ở các góc độ tiếp cận khác nhau đã nghiên cứu, tổngkết khá toàn diện những vấn đề lý luận, thực tiễn để cung cấp luận cứ khoa họcphục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay như: quan hệgiữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; nhân tố chính trị - tinh thần trong chiến tranh;phòng, chống "diễn biến hòa bình ", trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa

Một số công trình đã tiếp cận văn hóa với tính cách là một bộ phận đặcthù của đời sống văn hóa xã hội, tính đặc thù của đời sống văn hóa làng ViệtNam Quá trình phát triển của văn hóa làng, xã gắn liền với quá trình đấutranh giữ nước và dựng nước của dân tộc Việt Nam Sự phát triển của đờisống văn hóa làng, xã Việt Nam, những qui luật đặc thù của văn hóa làng, xã,qua đó làm giàu thêm bản sắc văn hoá dân tộc Từ đó các tác giả đi đến khẳngđịnh: bản sắc từ truyền thống đến hiện đại là những đặc trưng cốt lõi của vănhoá làng, xã Việt Nam Quá trình xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cưhiện nay cần chú ý đến đặc điểm đó để xác định đúng nội dung, phương pháp,tiến hành nhằm không ngừng mở rộng và làm giàu thêm các giá trị văn hóa.Tiếp cận văn hóa và đời sống văn hóa với xây dựng con người, các côngtrình đều cho rằng nhân cách người Việt Nam là sự tương tác biện chứng giữacác cư dân với toàn bộ môi trường trong đó họ sống và hoạt động dưới góc độvăn hóa, là sự kết tinh cao nhất những giá trị văn hóa trong truyền thống dựngnước và giữ nước của dân tộc Đời sống văn hóa là nơi nuôi dưỡng, phát triển

và hoàn thiện những giá trị "người" Từ cách tiếp cận đó, các tác giả cho rằng,xây dựng đời sống văn hóa, về thực chất là một quá trình văn hóa toàn bộ đờisống tinh thần để phát triển những phẩm chất cao quí trong nhân cách Đểhoàn thành nhiệm vụ đó, cùng với gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa trongtruyền thống và hiện đại của dân tộc, cần quan tâm xây dựng, phát triển đờisống văn hóa ở khu dân cư Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đó, quá trìnhtriển khai, tổ chức thực hiện phải từng bước giải quyết tốt mối quan hệ bên

trong và bên ngoài, truyền thống và hiện đại làm cho đời sống văn hóa pháthuy sức mạnh vào việc xây dựng con người văn hóa Các tác giả đều chorằng, các giá trị văn hóa, đời sống văn hóa trong môi trường văn hóa khôngphải là bất biến, cùng với sự phát triển của xã hội, của quá trình hợp tác, giaolưu văn hóa, các hệ giá trị đó cũng có những biến đổi nhằm theo kịp yêu cầucủa sự phát triển.

Tóm lại, các công trình trên đều thống nhất cho rằng, văn hóa và xâydựng đời sống văn hóa luôn gắn với văn hóa dân tộc, mang tính đặc trưng củavăn hóa dân tộc, có tính lịch sử Nhưng do đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứucủa mỗi công trình khác nhau mà các tác giả chỉ đề cập đến từng yếu tố củavăn hóa và đời sống văn hóa để phục vụ cho nội dung nghiên cứu mà chưaluận giải vấn đề xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư một cách có hệthống với tính chất là một công trình khoa học độc lập Trong điều kiện lịch

sử mới, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đòihỏi phải nghiên cứu xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trong sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

* Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn; đề xuấtgiải pháp tăng cường xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đôngthành phố Hà Nội hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận HàĐông thành phố Hà Nội hiện nay

- Đánh giá đúng thực trạng xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư

quận Hà Đông thành phố Hà Nội

- Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp tăng cường xây dựng đờisống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

* Đối tượng nghiên cứu: Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư

thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân

cư của cấp ủy chính quyền, các tổ chức khác trong hệ thống chính trị và nhândân trong khu dân cư ở quận Hà Đông thành phố Hà Nội, các số liệu phục vụnghiên cứu giới hạn từ năm 2009 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của đề tài

* Cơ sở lý luận: Hệ thống các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa

Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam vềvăn hóa, xây dựng phát triển về văn hóa, con người Việt Nam

* Cơ sở thực tiễn: Hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư

quận Hà Đông thành phố Hà Nội

* Phương pháp nghiên cứu: Dựa vào phương pháp luận của chủ nghĩa

Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp với sử dụng các phương pháplịch sử - lô gích, phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp khái quáthoá, trừu tượng hoá, phương pháp hệ thống - cấu trúc, phương pháp khảo sát -

điều tra xã hội học, phương pháp chuyên gia để thực hiện mục tiêu nhiệm vụ

nghiên cứu của đề tài luận văn

6 Ý nghĩa của đề tài

Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học giúp cấp ủy,chính quyền quận Hà Đông lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đời sống văn hóa khudân cư; Luận văn có thể dùng làm tài liệu nghiên cứu tham khảo trong giảngdạy ở các học viện, nhà trường

7 Kết cấu của để tài

Luận văn gồm phần mở đầu; 2 chương (4 tiết); kết luận; danh mục tàiliệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở KHU DÂN CƯ

QUẬN HÀ ĐÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI - NHỮNG VẤN ĐỀ

LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Đời sống văn hóa ở khu dân cư và những vấn đề cơ bản về xây

dựng đời sống văn hóa ở các khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội 1.1.1 Đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội

* Quan niệm đời sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông

Đời sống văn hóa là tổ hợp hoạt động sống của con người nhằm đáp ứngnhững nhu cầu vật chất và tinh thần của con người Nhu cầu vật chất đượcđáp ứng làm cho con người tồn tại như một sinh thể Nhu cầu tinh thần thìgiúp con người tồn tại như một sinh thể xã hội, tức một nhân cách văn hóa.Hai nhu cầu này xuất hiện ngay từ buổi bình minh của xã hội loài người vàphát triển cùng với trình độ phát triển của xã hội Đời sống văn hóa là một bộphận của đời sống tinh thần xã hội, nhằm hướng tới các giá trị cao cả của conngười là hướng tới chân, thiện, mỹ Các hoạt động nhằm đáp ứng nhu cầu vănhóa của con người được gọi là hoạt động văn hóa

Sản phẩm văn hóa đến với công chúng phải thông qua các thiết chế vănhóa xã hội Thiết chế văn hóa xã hội bao gồm hoạt động lãnh đạo, quản lý vănhóa, các trung tâm văn hóa, nhà bảo tàng tòa báo nhà xuất bản…để chuyển tảicác sản phẩm văn hóa đến với mọi người trong xã hội

Từ những phân tích trên có thể quan niệm đời sống văn hóa ở cơ sở là là tổng thể các hoạt động lưu giữ, bảo tồn, sáng tạo, hưởng thụ các giá trị văn hóa trong tổ chức và hoạt động của cộng đồng xã hội.

* Quận Hà Đông thành phố Hà Nội

Năm 2006, Nghị định số 115/2006/NĐ-CP ngày 27/12/2006 được banhành, Hà Đông được Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namcông nhận là thành phố trực thuộc tỉnh Hà Tây

Tiếp đó, cùng với sự hợp nhất của thành phố Hà Nội và tỉnh Hà Tây theoNghị quyết số 15/2008/QH12 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam, Hà Đông chính thức trở thành một thành phố trực thuộc thành phố

Hà Nội Đến ngày 08/5/2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 19/NQ-CP,thành phố Hà Đông chính thức trở thành một Quận thuộc thành phố Hà Nội.Lúc này, quận Hà Đông với diện tích tự nhiên 48,33Km2, 232 tổ dân phố vàkhoảng 60.000 nhân khẩu, có 17 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm cácphường: Biên Giang, Dương Nội, Đồng Mai, Hà Cầu, Kiến Hưng, La Khê,

Mộ Lao, Nguyễn Trãi, Phú La, Phú Lãm, Phú Lương, Phúc La, Quang Trung,Vạn Phúc, Văn Quán, Yên Nghĩa, Yết Kiêu Phía Đông giáp huyện ThanhTrì, quận Thanh Xuân; phía Tây giáp huyện Chương Mỹ, huyện Hoài Đức,huyện Quốc Oai; phía Nam giáp huyện Thanh Oai; phía Bắc giáp quận Nam

Từ Liêm, thành phố Hà Nội Với gần 500 cơ quạn, doanh nghiệp

Quận Hà Đông ngày nay là một quận nằm ở trung tâm Thành phố HàNội, là Quận có tốc độ phát triển kinh tế - xã hộ nhanh nhất trong 30 quận,huyện thuộc Thành phố những năm qua, Hà Đông có rất nhiều nhà máy các xínghiệp của Nhà nước, xí nghiệp tư doanh, xí nghiệp liên doanh với nướcngoài, xí nghiệp 100% vốn nước ngoài Toàn quận hiện nay có khoảng 250nhà máy, công ty có quy mô sản xuất lớn, Quận hình thành thêm nhiều Khu

Đô thị lớn là: Khu đô thị Văn Phú, Văn Quấn, Dương Nội, Kiến Hưng…vớikhoảng (4.791,74 ha).Về thương mại, quận có một số chợ truyền thống nhưchợ Hà Đông, chợ Vồ, Bên cạnh đó là nhiều khu thương mại và dịch vụ lớntại các Phường Văn Quán, Quang Trung, Yết Kiêu, Kiến Hưng, Dương Nội

Hà Đông tập trung khá nhiều đình chùa, nhà thờ của nhiều tôn giáo khácnhau Bên cạnh đó, các Trung tâm văn hoá - Thể dục thể thao, Nhà Thiếu nhiquận, các Nhà văn hóa tại các khu dân cư được xây dựng khang trang đáp ứngnhu cầu VHVN-TDTT của nhân dân Hà Đông là trung tâm của tỉnh Hà Tây

cũ khi hợp nhất về Hà Nội đến nay có rất nhiều các trụ sở, cơ quan của Trungương và Thành phố đóng trên địa bàn, quận hiện có các đơn vị bộ đội đóngquân trên địa bàn như: Sư đoàn 301, Trường dự bị bay, có nhiều các Bệnhviện và các Học viện, Đại học, Cao đăng và THCN…

* Khu dân cư thuộc quận Hà Đông

Khu dân cư là một hình thái tổ chức cơ bản của xã hội Đó là nhữngcộng đồng dân cư liên kết với nhau trong các sinh hoạt vật chất và tinh thần,

có một địa bàn sinh sống cố định với một tổ chức hành chính ổn định Ở các

xã, khu dân cư là các làng, xóm, thôn, ấp, bản Ở các phường, khu dân cư lànhững khu phố, khối phố Khu dân cư ở các phường trên địa bàn quận HàĐông thành phố Hà Nội là những khu phố do phường trực tiếp quản lý về mọimặt, ở đó có các tầng lớp nhân dân sinh sống và hoạt động hàng ngày với một

tổ chức hành chính hoạt động theo Hiến pháp và Pháp luật cùng với đặc điểmriêng về thói quen, phong tục, truyền thống văn hóa

* Khái niệm văn hoá

Văn hoá là một thuật ngữ đa nghĩa, thường được xem xét từ nhiều khíacạnh khác nhau Trước đây nhận thức của xã hội về văn hoá còn phiến diện,chúng ta chỉ coi văn hoá như một hoạt động riêng biệt có tính ngành nghề, chúng

ta chỉ coi văn hoá là những hoạt động tuyên truyền cổ động chủ trương chínhsách, phong trào Công việc chủ yếu do Bộ VHTT&TT đảm nhiệm nên đầu tư

cho văn hoá rất hạn chế Xã hội coi văn hoá là "bánh xe thứ 5" , chúng ta thường

đồng nhất văn hoá với học vấn, văn hoá với văn minh (trên thực tế văn hoákhông thể đồng nhất với học vấn, học vấn chỉ là một bộ phận của văn hoá

Ngày nay việc nhìn nhận văn hoá bắt đầu từ vấn đề con người, nói đếncon người Nói đến văn hoá là nói đến phát huy năng lực bẩm sinh bản chấtcon người nhàm hoàn thiện con người, hoàn thiện xã hội bởi vậy văn hoámang đậm tính nhân văn, cơ sở hoạt động của văn hoá là khát vọng hướng tới

"Chân, thiện, mỹ" là hoạt động nhằm tạo ra những giá trị những chuẩn mực xãhội: là môi trường thứ hai, cái nôi nuôi dưỡng sự hình thành nhân cách con người

Đã có nhiều định nghĩa về vàn hoá với nội dung rộng hẹp khác nhau

Định nghĩa UNESCO: "Văn hoá là tổng thể các hoạt động sáng tạo của các cá nhân và cộng đồng trong quá khứ và trong hiện tại qua các thời

kỳ, hoạt đông sáng tạo ấy để tạo nên giá trị truyền thống thị hiếu và đặc tính riêng của mỗi dân tộc”.

Khái niệm về văn hoá của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức pháp luật, khoa học tôn giáo văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày và ăn mặc, ở và các phương tiện sử dụng toàn bộ những sáng tạo văn minh đó tức là văn hóa.

Văn hoá được đề cập trong NQ TW5 (khoá VIII): "Văn hoá là toàn bộ giá trị do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử bằng lao động của mình nên cả hai lĩnh vực sản xuất vật chất và sản xuất tinh thần" [16] NQ TW5 (khoá VIII) tập chung vào lĩnh vực lớn: Tư tương đạo đức lối sống, phong tục tập quán, giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ, văn học nghệ thuật, thông tin đại chúng, giao lưu văn hoá quốc tế, các thể chế và thiết chế văn hoá Trong các lĩnh vực đó thì tư tưởng, đạo đức lối sống và đời sống văn hoá được coi là những lĩnh vực quan trọng nhất hiện nay cần được đặc biệt quan tâm.

* Khái niệm đời sống văn hoá

Đời sống vàn hoá là một bộ phận của đời sống xã hội, là tổng hoà cáchoạt động Đời sống xã hội là một tổ hợp những hoạt động sống của conngười, nhằm đáp ứng các nhu cầu vật chất và tinh thần của con người Đó làmột phức thể bao gồm các yếu tố vật thể văn hoá và các quan hệ ứng xử vănhoá, thể hiện trình độ văn hoá của cá nhân và của cộng đồng Toàn bộ các yếu

tố đó trực tiếp hình thành nên lối sống văn hoá của con người trong xã hội

* Khái niệm đời sống văn hoá ở cơ sở

Văn hoá cơ sở là một bộ phận của văn hoá Việt Nam, xây dựng đờisống văn hoá ở cơ sở là xây dựng văn hoá ngay trong đời sống hàng ngày củanhân dân Xây dựng đời sống vật chất tinh thần phát triển theo định hướng

"dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh " Đời sống văn

hoá cơ sở bao gồm các yếu tố văn hoá tĩnh tại (các sản phẩm văn hoá vật thể,các thiết chế văn hoá) cũng như các yếu tố văn hoá động thái (con người vàcác hoạt động của nó)

1.1.2 Những vấn đề cơ bản về xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân

cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội

* Các thành tố của đời sống văn hóa

Một là: Hệ giá trị văn hoá với sự đồng bộ của ba chuẩn mực chân, thiện,

mỹ được tạo ra từ hoạt động thực tiễn Hệ thống các giá trị văn hoá là toàn bộnhững giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể được hình thành, phát triển gắnliền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam được tồn tạidưới hai dạng thức: những giá trị văn hoá vật thể như tổ chức và con ngườihoạt động; những giá trị văn hoá phi vật thể như lý tưởng, niềm tin, yêu nước,bản lĩnh chính trị, nếp sống, nhân đạo, nhân văn…giữ vai trò chi phối, địnhhướng hình thành, phát triển hệ giá trị chân, thiện, mỹ

Hai là: Hệ thống các hình thái hoạt động văn hoá, là biểu hiện tập trung

và sinh động nhất của các giá trị văn hoá, các quan hệ văn hoá Hệ thống cáchình thái hoạt động văn hoá được coi là phương thức cơ bản để truyền tải các

hệ giá trị văn hoá đó đến nhân dân nhằm hiện thực hoá trong thực tiễn: Hệthống các hình thái hoạt động văn hoá là những hoạt động thường xuyên như

tự học tập, sinh hoạt, giao tiếp, trao đổi thông tin tuyên truyền cổ động, câulạc bộ, thư viện, sách báo, giáo dục truyền thống, văn nghệ quần chúng, hoạtđộng thể dục thể thao vui chơi giải trí, hoạt động xã hội từ thiện

Ba là: Hệ thống các thiết chế văn hoá bao gồm hệ thống thiết chế lãnhđạo, quản lý; các thiết chế tổ chức thực hiện và các thiết chế cơ sở vật chất -

văn hoá như thư viện, câu lạc bộ… đóng vai trò chủ thể trực tiếp trong việc

lựa chọn các giá trị, thiết kế, chuẩn hoá và phát huy vai trò của toàn bộ các hệthống khác nhằm bảo đảm đời sống văn hoá, nhu cầu học tập…

Tóm lại đời sống văn hóa ở cơ sở là một bộ phận đời sống tinh thần baogồm các yếu tố tạo thành cấu trúc của đời sống văn hóa trong xã hội Vì vậy

tổ chức xây dựng đời sống văn hóa xã hội phải chú ý xây dựng đồng bộ của

ba yếu tố hợp thành, không được coi nhẹ yếu tố nào

* Quan niệm xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội

Theo từ điển Tiếng Việt: "Xây dựng làm cho hình thành một chính thể,một tổ chức theo phương hướng nhất định" Theo đó, "xây dựng" chính là làhoạt động chủ động, tự giác, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể trên cơ sởnhận thức và vận dụng quy luật khách quan để thực hiện mục đích trong mộtlĩnh vực hoạt động nào đó của con người

Xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở là một chủ trương lớn của Đảng,Nhà nước ta, có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp xây dựng nền văn hóamới, con người mới, đáp ứng với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước Đảng ta khẳng định: "Phát động phong trào toàn dân tham gia thực hiệnnếp sống văn minh, gia đình, bản, làng văn hóa, tiến tới hoàn chỉnh hệ thốngthiết chế văn hóa bằng nguồn lực Nhà nước và mở rộng xã hội hóa, làm chovăn hóa thấm sâu vào khu dân cư, từng gia đình, từng người dân" [17, tr.296-297] Theo quan điểm đó xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư chính làxây dựng các yếu tố hợp thành của đời sống văn hóa ngay trong đời sốnghàng ngày của nhân dân khu dân cư Từ những phân tích trên có thể quanniệm xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà

Nội hiện nay là quá trình nhận thức, phát triển và vận dụng của các chủ thể, dựa trên các yếu tố hình thành đời sống văn hoá nhằm làm cho các yếu tố cấu thành của đời sống văn hoá ở khu dân cư phát triển, góp phần xây dựng đời sống văn hóa- tinh thần, môi trường văn hoá lành mạnh theo quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Mục tiêu xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư là làm cho văn hóa

thấm sâu vào khu dân cư, từng gia đình, từng người dân, góp phần xây dựngđời sống văn hóa - tinh thần, môi trường văn hoá lành mạnh, xây dựng cơ sởđịa phương vững mạnh toàn diện, văn minh hiện đại

Chủ thể lãnh đạo, quản lý xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận

Hà Đông thành phố Hà Nội là cấp ủy, chính quyền; sự tham gia của các tổchức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân

Lực lượng xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư quận Hà Đông là toàn

thể cán bộ, đảng viên, mọi tầng lớp nhân dân, các lực lượng đứng chân trênđịa bàn

Đối tượng xây dựng khu văn hóa bao gồm các thành tố của đời sống văn

hóa; con người văn hóa, gia đình văn hóa, bao gồm các giai cấp, tầng lớp,thành phần xã hội khác nhau, văn hóa hoạt động của các tổ chức, đoàn thểnhân dân ở khu dân cư

Nội dung: xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành

phố Hà Nội Đó là nâng cao dân trí, việc bảo vệ nền tảng chính trị, tư tưởng,quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; bảo

vệ sự lãnh đạo của Đảng bảo vệ Nhà nước và hệ thống chính trị; tổ chức cácphong trào chính trị quần chúng được phát động nhằm mục tiêu xây dựng Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa phồn vinh, vững mạnh, văn minh, giàu đẹp;đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hành động phá hoại của các lực lượng thùđịch; xây dựng và bảo vệ nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc …được thể hiện trong đời sống tinh thần của nhân dân ta

Sáng tạo, lưu giữ, bảo vệ các giá trị văn hóa vật thể và văn hóa phi vậtthể trong kho tàng di sản văn hóa, được tích hợp qua hàng nghìn năm dựngnước và giữ nước của dân tộc, những nét đẹp văn hóa của người Việt Nam;xây dựng các quan hệ và hoạt động xã hội, bảo vệ các mối quan hệ xã hội -giai cấp, xã hội - dân tộc, xã hội tôn giáo theo đúng quan điểm, đường lối củaĐảng, pháp luật Nhà nước

Phương thức xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông

thành phố Hà Nội là sự quán triệt và vận dụng cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhànước quản lý, nhân dân làm chủ Theo đó cấp ủy, tổ chức đảng cơ sở phải xâydựng văn hóa lãnh đạo; có chủ trương nghị quyết lãnh đạo, sát đúng; lãnh đạo

chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội đề cao trách nhiệm cụ thể hóacác chủ trương biện pháp lãnh đạo của cấp ủy về xây dựng đời sống văn hóathành chương trình, kế hoạch thực hiện cụ thể; lãnh đạo công tác tuyên truyềngiáo dục vận động nhân dân tích cực tham gia vào các hoạt động xây dựngđời sống văn hóa; giáo dục rèn luyện cán bộ đảng viên phát huy vai trò tiềnphong gương mẫu đi đầu trong xây dựng đời sống văn hóa, thực hiện lời Bác

Hồ căn dặn "Đảng viên đi trước, làng nước theo sau"

* Vai trò xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội

Thứ nhất, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông trực tiếp góp phần hình thành phát triển nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thỏa mãn nhu cầu văn hóa của nhân dân Đảng ta khẳng định xây dựng đời sống văn hóa là bước đi để thực hiện xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc một cách hiện thực, trực tiếp nhất Bằng việc xây dựng kết cấu hạ tầng về văn hóa' để tiến hành các hoạt động văn hóa, giáo dục, thông tin, cổ động hướng tới nhân dân lao động, đồng thời tổ chức giao lưu văn hóa giữa họ; tổ chức cho nhân dân sáng

tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa, nghệ thuật, tạo dựng một lối sống vănminh lịch sự, phong tục, tập quán, lễ thức tốt đẹp vừa đậm đà bản sắc dân tộc,

vừa phù hợp với văn hóa tiến bộ của nhân loại Mục đích chủ yếu của xây

dựng đời sống văn hóa ở cơ sở là nhằm hình thành nhân cách phát triển hàihòa và toàn diện Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận

Hà Đông, góp phần khắc phục sự chênh lệch về trình độ văn hóa, hưởng thụvăn hóa giữa các tầng lớp dân cư, nâng cao đời sống tinh thần tốt đẹp cho nhândân Với ý nghĩa ấy xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận HàĐông, góp phần nâng cao đời sống tinh thần tốt đẹp cho nhân dân

Thứ hai, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông trực tiếp góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế văn hóa xã hội, giữ vững an ninh chính trị và trật tư an toàn xã hội ở cơ sở Mục

tiêu của sự nghiệp đổi mới là phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh, trong đó phải giải quyết hài hòa giữa phát triểnkinh tế và văn hóa, bảo đảm cho đất nước phát triển bền vững Phát triển kinh

tế tạo cơ sở vật chất để phát triển văn hóa Văn hóa là nền tảng tinh thần xãhội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển xã hội, văn hóa khôngphải kết quả thụ động của kinh tế mà là nguyên nhân, động lực thúc đẩy sựphát triển kinh tế xã hội Con người là trung tâm, mục tiêu của sự phát triểnkinh tế - xã hội Mọi hoạt động kinh tế phải đặt con người vào vị trí trung tâmcủa sự phát triển, vừa phải chú ý đến hiệu quả xã hội của văn hóa Thực chấtcủa phát triển văn hóa là phát triển con người toàn diện hướng tới chân, thiện,

mỹ Con người không chỉ là trung tâm của phát triển kinh tế - xã hội với tưcách là mục tiêu mà còn là nhân tố bảo đảm cho quá trình công nghiệp hóa,hiện.đại hóa đất nước thành công Bằng ý chí, tình cảm, lương tâm, đạo đức,tri thức, quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, thử thách, con người Việt Nammới là nhân tố quyết định thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ,công bằng, văn minh Với ý nghĩa ấy xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cưtrên địa bàn quận Thủ Đức trực tiếp góp phần giữ vững ổn định chính trị pháttriển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hộixây dựng địa phương vững mạnh toàn diện

Thứ ba, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông trực tiếp góp phần đấu tranh ngăn ngừa phòng, chống văn hóa xấu độc giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng ở cơ sở Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ, văn hóa là một "Mặt trận" Cơ sở là nơi phải đối diện trực tiếp với các thủ đoạn diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, đặc biệt là trên lĩnh vực tư tưởng văn hóa; là nơi trực tiếp đấu tranh chống lại cái xấu, các ác, cái giả dối, khẳng định cái đúng, cái tốt và cái đẹp đang nảy sinh trong

sự nghiệp đổi mới Với ý nghĩa đó, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư

trên địa bàn quận Hà Đông, trực tiếp góp phần đấu tranh ngăn ngừa phòng,

chống văn hóa xấu độc giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng ở cơ sở.

* Những vấn đề có tính nguyên tắc xây dưng đời sống văn hóa ở khu dân

cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội

Thứ nhất, quán triệt và vận dụng sáng tạo quan điểm, đường lối của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm bản sắc dân tộc trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội Trong mối quan hệ giữa văn hoá với chính trị thì xét đến cùng, chính trị bao giờ cũng giữ vai trò quyết định, chi phối toàn bộ định hướng phát triển văn hoá, nhưng văn hoá lại là nền tảng xã hội rộng lớn của chính trị,

là môi trường cho sự phát triển hệ thống chính trị và là phương thức có hiệu quả đặc biệt để tiến hành các hoạt động chính trị Hơn nữa, theo nghĩa rộng

nhất của văn hoá thì bản thân chính trị cũng là một thành tố - thành tố quantrọng nhất - của văn hoá Sự tác động của văn hoá chính trị là nhân tố chính

quy định việc xây dựng đời sống văn hoá, phản ánh trình độ về tri thức lý luận, tư duy chính trị, sự am hiểu truyền thống chính trị, niềm tin, lý tưởng và những chuẩn mực chính trị, biểu hiện ở nhận thức, bản lĩnh cũng như phẩm chất chính trị tư tưởng ở mỗi chủ thể và mỗi người Mối quan hệ giữa văn hoá với chính trị trong xây dựng đời sống văn hoá được biểu hiện tập trung ở mối quan hệ giữa việc giữ vững trận địa chính trị tư tưởng, củng cố và tăng cường

hoá với chính trị đòi hỏi phải nâng cao trình độ nhận thức và khả năng vậndụng của các chủ thể, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo.

Thứ Hai, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội phải gắn kết chặt chẽ với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, cơ sở C Mác đã khẳng định: con người vừa là sản phẩm, vừa là chủ thể của hoàn cảnh; mỗi hoạt động của từng con người cụ thể, đối tượng cụ thể đều chịu sự quy định của môi trường xã hội Theo quan điểm đó, xây dựng

đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội phụ thuộc rất

lớn vào trình độ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Xét đến cùng, toàn

bộ đời sống vật chất và đời sống tinh thần hợp thành một cộng đồng văn hoá trong những giai đoạn lịch sử nhất định là do con người sáng tạo ra trên cơ sở

kế thừa có chọn lọc những thành quả do các thế hệ trước để lại Điều này

được phản ánh từ chính nền sản xuất vật chất xã hội Kinh tế phát triển sẽ có điều kiện cơ sở vật chất mọi mặt xây dựng đời sống văn hoá trên thực tế Mặt khác, kinh tế phát triển sẽ chi phối tới đời sống văn hoá, tinh thần của cư dân vùng, miền, của cả dân tộc, qua đó là cơ sở vững chắc để xây dựng đời sống

văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội

Vấn đề có tính nguyên tắc này đòi hỏi, xây dựng đời sống văn hóa ở khudân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội phải gắn với điều kiện kinh tế - chínhtrị - xã hội Theo đó phải nhận thức và nghị quyết đúng đắn mối quan hệ giữavăn hoá với kinh tế chính trị, xã hội, lối sống của các chủ thể văn hoá Làmột mặt của đời sống xã hội (theo nghĩa hẹp), đời sống văn hoá có mối quan

hệ biện chứng với tất cả các mặt khác mà quan trọng nhất là kinh tế, chính trị,

xã hội, đạo đức, lối sống…Các mối quan hệ đó tác động mạnh mẽ đến xâydựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội, nhưnhững điều kiện khách quan không thể thiếu Xây dựng đời sống văn hóa ởkhu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội phụ thuộc rất lớn vào khả năngcủa các chủ thể, nhất là các cấp lãnh đạo, quản lý Nhân tố kinh tế - xã hội thểhiện ở mức tăng trưởng kinh tế, thu nhập cùng với trình độ đạt được của các

quan hệ xã hội trên các vấn đề công bằng, bình đẳng, dân chủ, giáo dục - đàotạo, cơ sở vật chất - kỹ thuật, về điều kiện, phương tiện đáp ứng những yêucầu cửa nhiệm vụ xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đôngthành phố Hà Nội đặt ra.

Thứ ba, quán triệt quan điểm thực tiễn, quan điểm phát triển bền vững trong xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư ở quận Hà Đông thành phố

Hà Nội Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý Hoạt động thực tiễn của con người là hoạt động sáng tạo và luôn "đối tượng hoá" Mặt khác "sáng tạo" ra những phẩm chất của con người tương ứng với toàn bộ sự phong phú đa dạng của hệ thống các quan hệ xã hội của họ Chỉ có trong quá trình hoạt động thực tiễn, tác động qua lại với những điều kiện khách quan con người mới hình thành

và phát triển thế giới quan của mình, hình thành ý thức của mình "Không hoạt động trong một hệ thống xã hội thì con người chỉ là một khách thể chết của tự nhiên, giống như các vật thể bị đông cứng không được lôi cuốn vào quá trình tác

động qua lại về mặt xã hội" [3, tr.151] vì vậy, xây dựng đời sống văn hoá phải

gắn với khoa học, với đời sống thực tiễn của khu dân cư.

Vấn đề có tính nguyên tắc này đòi hỏi phải thông qua hoạt động vớinhững hình thức đa dạng để giáo dục, rèn luyện văn hoá kỷ luật, văn hoáchính trị, văn hoá kinh tế, văn hoá kỹ thuật, văn hoá ứng xử và giao tiếp, vănhoá đạo đức, văn hoá nghệ thuật, thể chất, thẩm mỹ Vì vậy, đa dạng hoá cáchình thức và phương thức hoạt động là con đường cơ bản để xây dựng đờisống văn hoá Phát triển bền vững là một quan điểm của Đảng trong phát triểnkinh tế - xã hội Quán triệt quan điểm này trong xây dựng đời sống văn hoá ởkhu dân cư là phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa truyền thống với hiện đại.Truyền thống yêu nước và truyền thống nhân văn, sức mạnh đại đoàn kết

và cả chiều sâu tâm linh; đặc biệt, sự liên kết cộng đồng dân tộc là nền tảngnhân hoà để khai thác thiên thời, địa lợi, tạo ra sức mạnh xây dựng đời sốngvăn hoá Truyền thống văn hoá tinh thần của dân tộc được thể hiện thông quagiải quyết mối quan hệ giữa văn hoá với xã hội Xã hội bao giờ cũng là nội

dung phản ánh của văn hoá, in dấu ấn lên tất cả các giá trị văn hoá, các quan

hệ văn hoá, các hoạt động văn hoá và các thiết chế văn hoá Đồng thời, vănhoá tác động trở lại với tư cách "là bộ mặt của xã hội, bộ mặt của con người

và cộng đồng con người, diện mạo bên trong với những phẩm chất cao quýcủa nó và phong cách bên ngoài với hoạt động đa dạng của nó" [3, tr.85].Những nhân tố đó đã tạo ra dấu ấn tinh thần to lớn để cả nước chung sức,đồng lòng vì sự trường tồn của dân tộc trong thế giới đương đại Chính vì vậy,xây dựng đời sống văn hoá một mặt gắn với việc giải quyết đúng đắn mốiquan hệ giữa văn hoá và xã hội ngay ở trong mỗi cơ sở, mặt khác luôn mởthông với sự phát triển môi trường xã hội, tự làm giàu từ những dòng chảycủa xã hội và góp phần làm phong phú thêm sự giàu có của môi trường vănhoá xã hội Giải quyết quan hệ giữa văn hoá và xã hội ở đây thực chất là mởrộng dân chủ và nâng cao văn hoá dân chủ, tôn trọng nhân cách, điều chỉnhcác quan hệ xã hội giữa cư dân với nhau nhằm khắc phục dần khoảng cáchgiữa các đối tượng trong thực hiện nhiệm vụ Để xây dựng đời sống văn hoá

có hiệu quả cao phụ thuộc rất lớn vào việc giải quyết hai vấn đề đó Nhưngđến lượt nó, cả hai vấn đề nêu trên đều đòi hỏi khả năng tinh tế của các chủthể, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chủ chốt Vấn đề cốt yếu ở đây vẫn là quántriệt sâu sắc và vận dụng đúng đắn quan điểm của Đảng về chiến lược conngười và phát triển văn hoá

Thứ tư, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông phải đi đôi với chống lại những quan điểm, tư tưởng phản văn hóa, phản nhân văn, loại bỏ những yếu tố bảo thủ, tiêu cực lạc hậu, làm cho các giá trị văn hóa cách mạng, tiến bộ thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội ở khu dân cư Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông còn là một cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng và văn hóa Đó là cuộc đấu tranh nhằm khẳng định các giá trị nhân đạo, nhân văn, dân chủ của văn

hóa, giáo dục nếp sống đạo đức và phong cách ứng xử có văn hóa cho mọingười trong xã hội; phát triển văn hóa dân tộc đi đôi với mở rộng giao lưu văn

hóa với nước ngoài, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Đồng thời đâu 'tranh chống lại những quan điểm về văn hóa lạc hậu, phản động, lỗi thời, phản văn hóa, phi đạo đức và nhân tính của các thế lực thù địch.

Nội dung vấn đề có tính nguyên tắc này đòi hỏi xây dựng đời sống vănhóa ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông phải kế thừa và phát huy truyềnthống đại đoàn kết dân tộc, nhân ái, sống có tình nghĩa, giữ gìn thuần phong,

mỹ tục, đi đôi với bài trù hủ tục mê tín, dị đoan và các tệ nạn xã hội khác;cảnh giác với âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địchtrên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa

* Tiêu chí đánh giá xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội

Tiêu chí là thuật ngữ dùng để chỉ tính chất, dấu hiệu làm căn cứ để nhậnbiết, xếp loại một sự vật, một khái niệm Bất cứ một sự vật, hiện tượng nào đótrong thế giới khách quan đều có những tính chất, thuộc tính riêng để chỉ rõ

nó là cái gì, tác dụng, giá trị và làm cho nó khác với những sự vật, hiện tượngkhác Căn cứ vào quan niệm xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địabàn quận Hà Đông thành phố Hà Nội có thể xác định tiêu chí đánh giá xâydựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông ở những vấn

đề cơ bản sau:

Một là, nhận thức trách nhiệm, năng lực của các chủ thể trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội, bao gồm chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, chủ thể tổ chức thực hiện Tiêu chí

này được đánh giá thông qua việc nhận thức của các chủ thể đối với văn hoá

và xây dựng đời sống văn hoá có sâu sắc không; Cấp uỷ, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể chính trị - xã hội, gia đình…mỗi tổ chức, lực lượng có coi xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư nhiệm vụ thiết thân của mình hay chưa Ý thức, trách nhiệm đối với thực hiện nhiệm vụ xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư ở mức độ nào? Những tri thức chuyên môn, nghiệp vụ

có liên quan và kinh nghiệm xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư của mỗi

chủ thể Mức độ, chất lượng thực hiện các hoạt động xây dựng đời sống văn

hóa ở khu dân cư theo chức năng, nhiệm vụ của mỗi tổ chức, lực lượng Đó là

tiêu chí chung, để đánh giá chính xác cần căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của mỗi chủ thể trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư Đối với cấp uỷ, tổ chức Đảng là sự đứng đắn của các chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư Đối với chính quyền là hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành các hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư Đối với cơ quan là năng lực tham mưu, chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư theo chức năng, nhiệm vụ…Đối với

mỗi cán bộ, đảng viên nhất là người.đứng đầu cấp ủy, đơn vị tư chất là nhiệt

tình cách mạng, ý thức trách nhiệm, sự thống nhất giữa nhận thức và hành động trong tư tưởng, rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức thực hiện chức

trách, nhiệm vụ được giao…

Hai là, nội dung, phương thức xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội Tiêu chí này thể hiện ở việc xác định

chính xác, khoa học nội dung xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư Ở

việc sử dụng các hình thức, biện pháp, phương tiện trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư ở việc thực hiện các chế độ chính sách trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư Ở việc phát huy sức mạnh của công tác tổ chức vào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư phát huy quyền làm chủ của nhân dân tại khu dân cư tích cực tham gia các phong trào cách mạng tại địa phương Hiệu lực, hiệu quả phối hợp giữa các tổ chức, lực lượng trong

xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư Việc đầu tư sử dụng, quản lý vàhiệu quả của các công cụ, phương tiện, cơ sở vật chất cho tổ chức và hoạt

động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Ba là, kết quả xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố Hà Nội Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý Suy cho cùng chỉ có thể đánh giá chính xác việc xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông Thành phố Hà Nội thông qua kết quả thực hiện nhiệm vụ theo chức

trách, nhiệm vụ của mỗi người và mỗi tổ chức Theo đó việc đánh giá xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông cần căn cứ vào mức độ chi phối ảnh hưởng của những giá trị văn hoá đã được đúc kết trong đời sống văn hoá tinh thần của khu dân cư Xây dựng đời sống văn hóa

ở khu dân cư quận Hà Đông Thành phố Hà Nội là quá trình làm cho các giá

trị văn hoá từ truyền thống đến hiện đại được khai thác tối đa biến tiềm năngthành những hành động cụ thể; làm cho nhận thức và hành động của mỗi con

người theo các giá trị văn.hoá đã được đúc kết Là một bộ phận của văn hoá dân tộc gắn liền với đặc điểm, truyền thống của khu dân cư Vì vậy để hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ của địa phương, cơ sở phải xây dựng cho mỗi công dân nhận thức đúng và phát huy các giá trị văn hoá trở thành hành động cụ thể, thiết thực Mức độ tác động ảnh hưởng tạo nên sự đồng thuận của khu dân cư đối với xây dựng khu dân cư về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội,

quốc phòng, an ninh

Mục đích của xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông

Thành phố Hà Nội là góp phần tạo nên sự chuyển hoá, đồng thuận của nhân

dân ở cơ sở đối với phát triển địa phương về mọi mặt nâng cao chất lượngcuộc sống và tinh thần cũng như vật chất Không có sự chuyển hoá đó thì nóvẫn nằm ở dạng tiềm năng, chưa tạo ra sức mạnh hoặc chưa giải phóng hết đểđưa đến sự thay đổi nhất định trong thực hiện mục tiêu Xây dựng đời sống

văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông Thành phố Hà Nội là quá trình nỗ lực

vượt bậc của chủ thể, khắc phục khó khăn, vượt lên những điều kiện, hoàn

cảnh để thực hiện nhiệm vụ Đây là quá trình giải phóng tiềm năng, sức mạnh

tiềm ẩn từ bên trong gắn với quá trình tích cực hoá của mỗi con người, mỗichủ thể để có sức mạnh tối đa vào thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ trên thực tế

Để thực hiện được điều này cần khơi dậy tình cảm, ý chí, động cơ cho mỗicon người, mỗi tổ chức; kết hợp giáo dục, nâng cao trình độ giác ngộ chínhtrị, khơi dậy truyền thống, lòng tự hào, tự tôn dân' tộc và bảo đảm tốt đời sốngvật chất tinh thăn cho họ Từ đó họ tin tưởng, phấn khởi, tích cực khắc phục

mọi khó khăn để hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ Bồi dưỡng nâng cao trình độ.tri thức, nhất là tri thức khoa học, những tri thức mới trong nước, thế giới vềkhoa học kỹ thuật, khoa học công nghệ cho mỗi con người, mỗi tổ chức làm

cơ sở cho xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông thành phố

Hà Nội hiện nay

1.2 Thực trạng và một số kinh nghiệm xây dựng đời sống văn hóa ở

khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội

1.2.1 Những ưu điểm và hạn chế, khuyết điểm

* Ưu điểm:

Một là, chủ thể xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư cơ bản có nhận thức đúng đắn, đầy đủ, có tinh thần trách nhiệm và có trình độ năng lực trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức xây dựng đời sống văn hóa ở khu.dân cư Chủ thể xây dựng đời sống văn hóa có nhận thức đúng đắn về xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư hiện nay Mỗi chủ thể, mỗi con người ở những mức độ khác nhau đã biết khai thác, khơi dậy và phát huy các giá trị văn hoá từ dạng tiềm năng trở thành hành động cụ thể, thiết thực Chủ thể xây dựng đời sống văn hóa là cấp uỷ Đảng, chính quyền, các đoàn thể chính trị - xã hội và toàn

thể nhân dân trên địa bàn quận Hà Đông Trong những năm qua, quán triệtquan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư,

cấp uỷ, chính quyền các phường đã có nhiều chủ trương, giải pháp để xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư ngày càng đi vào bề rộng lẫn chiều sâu, đưa lại diện mạo, sắc thái mới trong đời sống văn hoá - xã hội, góp phần to

lớn vào ổn định chính trị xã hội

Cấp uỷ đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị phường đã quán triệtquan điểm của Đảng về đổi mới tư duy lý luận, kiên định và vận dụng sángtạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, khắc phục bệnh giáo điều,chủ quan, duy ý chí trong xây dựng đời sống văn hoá Đã lãnh đạo, chỉ đạo,chặt chẽ việc triển khai, tổ chức thực hiện các Nghị quyết của Đảng về xâyđựng nền văn hoá Việt Nam "tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc", "xây dựng

đời sống văn hoá cơ sở ', văn hóa công sở, cơ quan, xí nghiệp, văn hoá xãhội…Kết quả trưng cầu ý kiến đã minh chứng cho nhận định này Có 90% sốngười được hỏi đánh giá rằng, cấp uỷ tổ chức đảng đã quan tâm lãnh đạo, chỉđạo xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư

Cấp uỷ tổ chức đảng đã quán triệt quan điểm phát triển kinh tế đi đôi vớigiải quyết các vấn đề về an sinh xã hội làm cơ sở vững chắc cho xây dựng đờisống văn hoá ở khu dân cư Hệ thống chính trị phường đã giáo dục nâng caonhận thức về nội dung xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư Bồi dưỡngnâng cao trình độ tri thức, nhất là tri thức khoa học xã hội nhân văn và nhữngtri thức mới trong nước, thế giới về văn hoá Nhờ việc quan tâm giáo dụcnâng cao nhận thức về vai trò của văn hoá trong lịch sử và trong sự nghiệp đổimới đất nước hiện nay đã thiết thực góp phần nâng cao nhận thức, tình cảm,đạo đức, xây dựng bản lĩnh cho mỗi tổ chức và mỗi con người Khơi dậy tìnhcảm, ý chí, động cơ cho mỗi con người, mỗi tổ chức; kết hợp giáo dục, nângcao trình độ giác ngộ chính trị, khơi dậy truyền thống, lòng tự hào, tự tôn dântộc và bảo đảm tốt đời sống vật chất tinh thần cho họ Củng cố lòng tin, nângcao tinh thần phấn khởi, tích cực khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành mụctiêu, nhiệm vụ, phương thức xây dựng đời sống văn hoá

Trước những khó khăn, thách thức, trên cơ sở quán triệt sâu sắc nguyên

lý, lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm,đường lối của Đảng, đội ngũ cán bộ các cấp đã từng bước đổi mới công tácxây dựng đời sống văn hoá Đó là tiền đề, điều kiện thuận lợi, đồng thời làmục tiêu động lực thúc đẩy tính tích cực xã hội để phát huy hệ giá trị văn hoá.Kết quả trưng cầu ý kiến cho thấy, có 90% số người được hỏi đánh giá caovai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ trong xây dựng đời sống văn hoá ởkhu dân cư[Phụ lục 2.3]

Hai là, đã tạo sự đồng thuận và có nhiều biện pháp tích cực để thực hiện nội dung, phương thức xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông Nội dung xây dựng đời sống văn hóa đã được khẳng định và

ngày càng đi vào bề rộng lẫn chiều sâu của cuộc sống, đưa lại diện mạo, sắc thái mới trong đời sống văn hoá xã hội, góp phần to lớn vào ổn định chính trị

xã hội Việc quán triệt triển khai, tổ chức thực hiện các Nghị quyết của Đảng

về xây dựng nền văn hoá Việt Nam "tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc", "xây dựng đời sống văn hoá nông thôn",… bước đầu đã được xác lập và từng bước phát huy hiệu quả Đã khơi dậy, khai thác mọi tiềm năng, tạo ra sức mạnh, đồng

thời giải phóng hết tiềm năng vào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư

Hệ thống chính trị phường đã triển khai nhiều hoạt động nhằm củng cốkhối đại đoàn kết toàn dân, coi trọng việc thực hiện đa dạng hoá các các hìnhthức tập hợp nhân dân vào xây dựng đời sống văn hoá Các phong trào thi đuayêu nước và các cuộc vận động xã hội ngày càng đi vào lòng dân và đượcđông đảo các tầng lớp nhân dân đồng tình hưởng ứng thông qua đó đã huyđộng sức mạnh nội lực, tạo sức mạnh tổng hợp trong cộng đồng dân cư trongxây dựng đời sống văn hoá

Nhiều phòng trào, nhiều cuộc vận động đã được đông đảo các tầng lớpnhân dân các phường, tham gia như: Cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xâydựng đời sống văn hoá ở khu dân cử" Đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế,xoá đói giảm nghèo Đoàn kết phát huy truyền thống "Uống nước nhớnguồn", "Tương thân tương ái" Đoàn kết phát huy dân chủ, giữ gìn kỷ cương,sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật Vận động mọi người sống làmviệc theo Hiến pháp và pháp luật Bổ sung, hoàn thiện qui ước cộng đồng,Quy chế dân chủ ở khu dân cư Chỉ đạo xây dựng các mô hình điểm về phòngchống tội phạm Động viên thực hiện luật nghĩa vụ quân sự ở khu dân cư.Đoàn kết chăm lo sự nghiệp giáo dục đào tạo, chăm sóc sức khoẻ ban đầu,công tác dân số kế hoạch hoá gia đình "phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm,cảm hoá, giáo dục người phạm tội tại gia đình và cộng đồng dân cư", "Xây dựngphường, cơ quan, đơn vị, trường học không có tội phạm ma tuý và người nghiện

ma tuý", xây dựng thư viện gia đình…đã mang lại kết quả thiết thực

Hầu hết số cán bộ, đảng viên được hỏi cho rằng nội dung xây dựng đờisống văn hoá ở khu dân cư khá phong phú.[Phụ lục 2.4] Rõ nhất là hoạt động

về tuyên truyền, giáo dục pháp luật, truyền thống uống nước nhớ nguồn, hoàgiải các mâu thuẫn, xung đột trong cộng đồng được đánh giá cao với 88% tiếptheo là việc giám sát thực hiện dân chủ cơ sở, chống tệ quan liêu xa dân củacán bộ, đảng viên

Nhiều phường đã xây dựng được mô hình khu dân cư thực hiện nếp sốngvăn minh trong việc cưới, tang, lễ hội, mô hình về chăm sóc sức khoẻ nhândân Ở nhiều phường, ngày hội Đại đoàn kết đã trở thành một nhu cầu tinhthần của dân, góp phần khơi dậy truyền thống yêu nước đoàn kết, củng cốtình nghĩa, Quan hệ giữa tổ chức Đảng chính quyền với nhân dân ở khu dân

cư ngày càng bền chặt Nội dung và phương thức hoạt động, nâng cao chấtlượng các mặt công tác, vận động, tổ chức các tầng lớp nhân dân thực hiệnchủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, góp phần quan trọngđẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự antoàn xã hội, đời sống nhân dân được nâng cao Nhiều cuộc vận động, chươngtrình hành động, phong trào thi đua được các đoàn thể nhân dân hưởng ứng,thực hiện Nhân dân ở khu dân cư có sự nỗ lực vượt bậc, khắc phục khó khăn,vượt lên những thách thức để xây dựng gia đình văn hóa khu phố văn hóa,phát huy tiềm năng, sức mạnh của mỗi con người, mỗi chủ thể vào thực hiệnmục tiêu, nhiệm vụ, phương thức xây dựng đời sống văn hóa Đường lối xâydựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đã và đang phát huy tácdụng tốt trong cuộc sống Về cơ bản, nền dân chủ được thực hiện rộng rãi, kỷluật nghiêm minh, đoàn kết chặt chẽ, nhờ đó mà mỗi tổ chức và mỗi conngười không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm

vụ được giao

Phương thức xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư đã được coi trọng

và có bước tiến bộ Cấp uỷ, chính quyền đã đã quán triệt tính khách quankhoa học, tính mục đích đúng đắn; được tiến hành đồng bộ, có kế hoạch, huy

động được rộng rãi cán bộ, đảng viên và nhân dân, phát huy cao độ trí tuệ tậpthể, thực hiện dân chủ trong xây dựng đời sống văn hoá Các tổ chức trong hệthống chính trị đã thực hiện ngày càng tốt hơn việc phối hợp với thống nhấthành động trong vận động các tầng lớp nhân dân tham gia vào các cuộc vậnđộng, các phong trào thi đua yêu nước, góp phần thực hiện thắng lợi các cácchương trình phát triển kinh tế - xã hội Các đoàn thể chính trị - xã hội ở một

số phường đã lồng ghép các nội dung của công tác tuyên truyền giáo dục vớicác hội thi văn hoá, văn nghệ quần chúng, thi tìm hiểu về lịch sử, truyềnthống, với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh, thực hiện khá tốt việc tuyên truyền, thông báo các chủ trương, nghịquyết, quyết định quan trọng liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của dântrên các phương tiện thông tin đại chúng Đã tiến hành đổi mới phương pháp,cách thức tiến hành, từng bước khắc phục tình trạng đi theo lối mòn, chỉ dựavào những kết luận đã có sẵn để luận giải theo lối kinh nghiệm, ít đưa ra sựkhái quát mới phù hợp với thực tiễn, qua đó đã xây dựng năng lực giải quyếtnhững vấn đề thực tiễn mới trong xây dựng đời sống văn hoá Trong quátrình xây dựng đời sống văn hoá, đội ngũ cán bộ các cấp đã được thườngxuyên bồi dưỡng, tập huấn, tổ chức rút kinh nghiệm phổ biến những thành tựumới nhất Quá trình đó được tiến hành thường xuyên, chu đáo, thông quanhiều hình thức hoạt động phong phú, thiết thực đã góp phần nâng cao trình

độ, bồi dưỡng nghiệp vụ, xây dựng động cơ, tình yêu nghề nghiệp, tạo nên sựchuyển biến về chất trong nhận thức và hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán

bộ, người trực tiếp triển khai và thực hiện nhiệm vụ xây dựng đời sống vănhoá Những năm qua, đội ngũ này đã tham gia tích cực vào cuộc đấu tranhbảo vệ, vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà

nước Sự biến động về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội…Trước sự "xâm

lăng" văn hoá, cấp uỷ, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ chủ trì đã tỏ ra vững vàng

về quan điểm, giữ vững được lòng tin vào học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng để khắc phục khó khăn, vượt lên nhữngthách thức trong xây dựng đời sống văn hoá Nhờ đó đã phát huy tiềm năng,sức mạnh tiềm ẩn từ bên trong gắn với quá trình tích cực hoá của mỗi conngười, mỗi chủ thể vào xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư.

Ba là, xây dựng đời sống văn hoá đã góp phần trực tiếp bồi dưỡng, rèn luyện mỗi con người và mỗi tổ chức năng lực thực hiện nhiệm vụ Việc cụ thể hoá đường lối, chủ trương của Đảng thành những việc làm cụ thể trong xây dựng đời sống văn hoá đã và đang phát huy tác dụng tốt trong cuộc sống Về

cơ bản, các giá trị dân chủ xã hội chủ nghĩa được thực hiện rộng rãi, kỷ luật nghiêm minh, đoàn kết chặt chẽ, nhờ đó mà mỗi tổ chức và mỗi con người không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao Những thành tựu đó là cơ sở và điều kiện để củng cố niềm tin cho cán

bộ, đảng viên và nhân dân làm cho họ tin tưởng hơn vào công cuộc đổi mới,Vấn đề thực hiện và mở rộng dân chủ hoá xã hội ngày càng trở thành vấn đềchính trị - xã hội trung tâm, bởi vì dân chủ gắn bó chặt chẽ với quyền sốngcủa con người, là nhu cầu không thể thiếu được của từng cá nhân cũng nhưcộng đồng người trong xã hội Dân chủ có vai trò to lớn thúc đẩy con ngườihoạt động sáng tạo, nó có vị trí, vai trò hết sức quan trọng với tư cách độnglực của quá trình phát huy hệ giá trị văn hoá Dân chủ được thực hiểm trongthảo luận, Xây dựng Và quán triệt Các Nghị quyết, đường lối, Cươn lĩnhchiến lược của Đảng, luật pháp của Nhà nước và các đề án xây dựng địaphương Dân chủ được thực hiện trong bầu cử, bỏ phiếu tín nhiệm các cơquan và cán bộ trong hệ thống lãnh đạo, trong sinh hoạt Đảng, trong công táccán bộ, trong công tác tài chính,…quá trình xây dựng và thực hiện quy chế

dân chủ ở cơ sở đã phát huy trí tuệ, khơi dậy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo, lòng hăng hái nhiệt tình, tạo sự thống nhất ý chí và hành động, trở thành động lực mạnh mẽ xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư.

Các vấn đề xã hội khác cũng đều được giải quyết thoả đáng nên đã tạonền tảng để giải quyết ngày càng tốt hơn trong xây dựng đời sống văn hoá

Xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư đã góp phần đấu tranh phòng, chốngdiễn biến hoà bình" và bạo loạn lật đổ của các thế lực địch Cấp uỷ đảng đãquan tâm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, coi đó là nền tảngxây dựng đời sống văn hoá Theo quan điểm đó, đã có nhiều chủ trương giảipháp xây dựng các tổ chức xã hội, phát huy tính chủ động, sáng tạo của cáctầng lớp nhân dân nhằm trực tiếp giáo dục, quản lý, định hướng tư tưởng đối

với nhiệm vụ xây dựng đời sống văn hoá Hệ thống chính trị cơ sở đã được

xây dựng, củng cố ngày càng vững mạnh, phát huy tốt vai trò trong giải quyếtcác bức xúc tiêu cực xã hội, điểm nóng, góp phần đấu tranh dập tắt âm mưucủa các thế lực thù địch ngay từ cơ sở Hiện nay trên địa bàn quận Hà Đôngcó181/232 khu dân cư

Theo Văn kiện Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quân Hà Đông lầnthứ XX, nhiệm kỳ 2014 – 2019 cho thấy kết quả đăng ký:

- Năm 2013 có 55.700/59.198, kết quả hộ đăng ký đạt danh hiệu Gia đìnhvăn hóa (có 53.095, đạt 89,7% tăng 1,5% so với năm 2012) [Phụ lục 11]

- Có 218/233 tổ dân phố đăng ký đạt tiêu chuẩn Tổ dân phố văn hóa(đạt 93,96% tăng 4,96% so với năm 2012) [Phụ lục 11]

- Có 48 tổ dân phố đăng ký quận kiểm tra xét công nhận danh hiệu “Tổ dân phố văn hóa” năm 2013 [Phụ lục 11]

Theo Văn kiện Đại hội Đảng bộ quân Hà Đông lần thứ XX, nhiệm kỳ

2015 – 2020:

Kết quả bình xét, công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa” năm 2013:

52.637/59.342 hộ đạt 88,7 % , vượt 0,2% so với chỉ tiêu HĐND quận giao,tăng 0,5 % so với năm 2012; vượt 3,5% so với chỉ tiêu Thành phố giao tạiQuyết định số 5699/QĐ-UBND ngày 10/12/2012 của UBND thành phố HàNội [Phụ lục 11]

* Hạn chế, khuyết điểm.

Một là, nhận thức, trách nhiệm, năng lực của một số chủ thể và lực lượng xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư còn nhiều mặt hạn chế Cấp

uỷ, chính quyền, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ở một số phường chưa thực sự quan tâm đầu tư công sức, trí tuệ cho việc lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đời sống văn hoá Chưa nắm vững những nội dung, yêu cầu trong Nghị quyết và các chỉ thị, hướng dẫn của cấp trên cũng như tình hình thực tiễn xây dựng đời sống văn hoá, còn ỷ lại trông chờ cấp trên, vin vào những khó khăn của địa phương, chưa chủ động khơi dậy, phát huy nguồn lực của địa phương

vào xây dựng đời sống văn hoá Việc bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ chuyênmôn cho các chủ thể, lực lượng tham gia mới chỉ tập trung vào những vấn đề

chung về đường lối, quan điểm của Đảng về văn hoá, nên nhận thức của nhiều cán bộ, đảng viên về xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở chưa sâu sắc, chưa toàn diện Công tác kiểm tra đôn đốc bị buông lỏng Chất lượng hoạt động của một số chi bộ khu phố còn thấp Nội dung sinh hoạt đảng còn nghèo nàn, nghị quyết chưa đi sâu bàn bạc, quyết nghị những nội dung thiết thực để lãnh đạo xây dựng đời sống văn hoá Chưa tập trung nghiên cứu, thảo luận tìm

cách giải quyết những vướng mắc trong xây dựng đời sống văn hoá và những

vấn đề xã hội đang xảy ra ở địa bàn.

Một số cấp ủy cơ sở chưa thật sự coi trọng công tác quản lý, kiểm tra,giám sát, rèn luyện đội ngũ đảng viên Công tác kiểm tra, giám sát của đảng

ủy, ủy ban kiểm tra đảng ở một số phường về xây dựng đời sống văn hoá cònbuông lỏng, chỉ kiểm tra khi có đơn thư tố cáo hoặc khi có chỉ thị của cấptrên Trình độ, năng lực của một bộ phận đảng viên vẫn còn hạn chế

Tổ chức quản lý văn hoá và xây dựng đời sống văn hoá của chính quyền

cơ sở còn nhiều yếu kém, mang tính hình thức Năng lực đội ngũ cán bộ, côngchức làm văn hoá còn hạn chế Tình trạng để lãng phí, thất thoát vốn đầu tư,

sử dụng sai mục đích các dự án, quản lý không chặt chẽ, không hiệu quả các

cơ sở thiết chế văn hoá còn khá phổ biến

Quá trình thực hiện vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng, quản lý của chínhquyền về văn hóa, vẫn còn tiềm ẩn những nhân tố phức tạp: An ninh chính trịchưa thật sự vững chắc; an toàn xã hội chưa thực sự đảm bảo; hệ thống chínhtrị tuy đã được đổi mới một bước song vẫn còn hạn chế khuyết điểm, vẫn cónhững tổ chức chưa thực sự trong sạch vững mạnh…Một bộ phận cán bộ,đảng viên và nhân dân còn sa sút về phẩm chất đạo đức lối sống, mắc các tệnạn tiêu cực xã hội Công tác quản lý đô thị có mặt còn gặp khó khăn nhất làquản lý xây dựng và trật trật tự an toàn xã hội, văn hoá giao thông còn nhiều

vấn đề bức xúc Công tác xây dựng các phong trào văn hóa xã hội…còn chậm,

sự phối hợp giữa các đơn vị đứng chân trên địa bàn chưa thật sự nhịp nhàng.Kết quả trưng cầu ý kiến cho thấy có tới 31,55% số người được hỏi cho rằngcấp uỷ Đảng chưa có sự quan tâm đúng múc đến xây dựng đời sống văn hoá ởkhu dân cư [Phụ lục 2.2]; 46,6% ý kiến cho rằng, năng lực quản lý về văn hoácủa chính quyền cơ sở chưa tốt [Phụ lục 2.5 ]

Một số đoàn thể chính trị - xã hội ở cơ sở chưa nhận thức đầy đủ vai trò,trách nhiệm trong xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở, hoạt động còn mangtính thừa hành, bị động, trông chờ, ỷ lại Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc vàcác tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng đời sống văn hoá vẫn còn chồngchéo, chậm đổi mới về nội dung, hình thức nghèo nàn Hiệu quả tập hợp, thuhút đoàn viên, hội viên tham gia xây dựng đời sống văn hoá, các phong tràohoạt động còn thấp Còn lúng túng trong điều hành và phối hợp hoạt độnggiữa các tổ chức đoàn thể nhân dân, nhất là khi xuất hiện "điểm nóng", tìnhhuống giải quyết khiếu kiện, các vấn đề về trật tự an toàn xã hội, hậu quảthiên tai, hoạt động tôn giáo trái phép Việc nắm bắt tâm tư, tình cảm vànguyện vọng của đoàn viên, hội viên chưa kịp thời Có nơi quần chúng bị cácthế lực phản động lôi kéo, lợi dụng, khống chế Một số nơi cấp ủy đảng khi bốtrí, phân công cán bộ làm công tác dân vận vẫn còn nặng về cơ cấu, chưa thật

sự chú ý đến chất lượng Nhiều nơi các đoàn thể hoạt động rất mờ nhạt, hìnhthức, thụ động và thường đi kèm với bệnh theo đuôi không dám đấu tranh

chống tiêu cực Không phát huy được sáng kiến tích cực của các đoàn viên,hội viên Xây dựng và thực hiện qui ước ở nhiều nơi còn mang tính hình thứcchưa phù hợp, như: quy ước thực hiện nếp sống văn minh trong tang, cưới, lễhội Một số ít cán bộ có những biểu hiện suy thoái về đạo đức, sống xa dân,quan liêu, tham nhũng lãng phí, lợi dụng chức quyền làm trái các nguyên tắcquản lý như: tham ô công quỹ tiền của do nhân dân đóng góp xây dựng cơ sở

hạ tầng văn hoá và các công trình phúc lợi công cộng, các công trình, dự án

do Nhà nước đầu tư cho địa phương gây tổn hại đến uy tín và làm giảm sútlòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước

Hai là, tổ chức thực hiện xây dựng đời sống văn hoá có nơi còn nặng về hình thức, chưa chú trọng hiệu quả Nhiều phường chưa bám sát nội dung và tiêu chí xây dựng đời sống văn hoá Chưa thấy hết vai trò nền tảng của đời sống văn hoá Các hoạt động tuyên truyền còn chung chung, hô hào, chưa bám sát vào đối tượng cũng như yêu cầu nhiệm vụ Hoạt động tuyên truyền giáo dục cho các tổ chức, các lực lượng về xây dựng đời sống văn hoá chưa sâu rộng Phương pháp tiến hành tuy có đổi mới nhưng chưa nhiều chưa linh hoạt, sáng tạo nhất là ở cơ sở Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện

các nghị quyết còn yếu, đôi khi không kịp thời Sự phối kết hợp giữa các ban,

ngành trong từng địa phương chưa cao, nhất là sự phối hợp trong chỉ đạo, định hướng xây dựng đời sống văn hoá Các vấn đề bức xúc xã hội, nhất là tệ nạn xã hội, khiếu kiện về đất đai chưa được giải quyết cơ bản Giải quyết

khiếu nại, tố cáo vẫn còn tồn đọng

Sự chồng chéo trong quy định và thực hiện chức năng, nhiệm vụ của tổchức đảng chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng đờisống văn hoá còn phổ biến Một số nơi, mối quan hệ công tác giữa các tổchức còn lỏng lẻo, chưa chặt chẽ, việc phối hợp hoạt động giữa các tổ chứctrong xây dựng đời sống văn hoá chưa tốt Tình trạng các cấp ủy đảng ômđồm, bao biện làm thay chính quyền xẩy ra khá phổ biến Đảng ủy ở nhiềuphường đã ôm đồm quá sâu vào công việc của chính quyền trong xây dựng

đời sống văn hoá Chức năng giám sát của các tổ chức chính trị - xã hội đốivới hoạt động của chính quyền trong xây dựng đời sống văn hoá chưa tốt thểhiện chưa rõ nhất là trong giám sát việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáocủa công dân Công tác thông tin của uỷ ban nhân dân về các quyết định của

uỷ ban nhân dân phường trong xây dựng đời sống văn hoá chưa tốt, chưađược xem trọng

Ba là, Một số nội dung xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư đạt kết quả thấp Vấn đề nổi cộm hiện nay trong xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông là tình trạng văn hoá phẩm độc hại tràn lan,

tệ nạn xã hội có chiều hướng gia tăng, gây bức xúc trong các tầng lớp nhân

dân Một số người còn đứng ra bao che, tiếp tay cho bọn xấu hoạt động Cùng

với mại dâm, tệ nạn ma tuý cũng là những vấn đề xã hội cấp thiết hiện nay phải giải quyết ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông Đặc biệt là số thanh, thiếu niên nghiện tăng nhanh; cờ bạc, mê tính dị đoan có chiều hướng gia

tăng Việc khôi phục những tập tục lễ hội truyền thống dân tộc được chú ý

trong quá trình đất nước đổi mới Nhưng không ít người lợi dụng những hoạt động này để hành nghề mê tín dị đoan Đây cũng là một vấn đề xã hội không nhỏ đối với xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà

Đông thành phố Hà Nội hiện nay

Một điều nữa đáng quan tâm là quan hệ đạo đức, giữa người với người,một trong những nội dung quan trọng của xây dựng đời sống văn hoá ở khudân cư có nhiều mặt sa sút nghiêm trọng Mặt trái của kinh tế thị trường đãchi phối hành vi của nhiều người Họ sẵn sàng làm bất cứ điều gì miễn là cólợi nhận cao Vì vậy, một số người ở khu dân cư đã bất chấp pháp luật, lạovào kinh doanh trái pháp luật Đây cũng là một vấn đề bức xúc trong xâydựng đời sống văn hoá ở khu dân cư trận địa bàn quận Hà Đông thành phố HàNội hiện nay Kết quả trưng cầu ý kiến cho thây có tới 50% số người được hỏicho rằng, các tệ nạn xã hội đang là thách thức lớn đối với xây dựng đời sốngvăn hoá ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông thành phố Hà Nội hiện nay

1.2.2 Nguyên nhân và một số kinh nghiệm xây dựng đời sống văn hóa

ở khu dân cư thuộc quận Hà Đông thành phố Hà Nội

* Nguyên nhân ưu điểm

Một là, đường lối đúng đắn xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc của Đảng là nhân tố quan trong định hướng cho mọi hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông Thực tiễn sau gần 30 năm đổi mới thực hiện và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đất nước ta vượt qua một giai đoạn thử thách gay go, đạt được những thành tựu nổi bật trên nhiều mặt và có ý nghĩa lịch sử Nước ta đã thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, lực lượng sản xuất bước đầu được giải phóng, khơi dậy các tiềm năng kinh tế, đời sống kinh tế xã hội trở nên sống

động hơn; nền sản xuất nông, công nghiệp và dịch vụ có sự tăng trưởng, tổng

sản phẩm trong trong nước hàng năm đều tăng lên Các vấn đề xã hội và thực hiện chính sách xã hội được quan tâm hơn Vấn đề bình đẳng, công bằng xã hội trong phân phối, thu nhập quốc dân có bước phát triển Hệ thống chính trị từng bước đổi mới theo hướng dân chủ hoá, có kỷ cương và trật tự hơn, sự ổn định về chính trị được giữ vững, quốc phòng, an ninh được đảm bảo, lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và công cuộc đổi mới được tăng lên Kinh tế thị.trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn thúc đẩy quá trình từng bước hội nhập kinh tế thế giới, mở rộng hợp tác giao lưu, góp phần rút ngắn

chênh lệch kinh tế giữa các vùng, miền trong nước, làm cho uy tín của nước

ta trên trường quốc tế được nâng lên một bước mới.

Cùng với đổi mới tư duy về kinh tế, Đảng ta đã đổi mới tư duy nhận thức

về văn hoá, xây dựng nền văn hoá Đảng ta đã nhận thức và giải quyết đúngđắn mối quan hệ giữa kinh tế và văn hoá Đảng ta xác định văn hoá là nềntảng tinh thần xã hội, là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển xã hội.Mọi hoạt động kinh tế phải đặt con người vào vị trí trung tâm của sự pháttriển, vừa phải chú ý đến hiệu quả xã hội của văn hóa

Chính nhờ đổi mới tư duy về kinh tế và văn hoá không những tạo điềukiện cho quá trình phát triển kinh tế, mà còn tạo cơ sở cho việc nâng cao đờisống nhân dân, coi trọng và phát huy quyền con người trong đời sống xã hội.Những thành công ấy sẽ ngày càng nâng cao vị thế và tính chủ động, năngđộng của nhân dân, nâng cao ý thức tránh nhiệm của họ với Đảng, với Tổquốc Những thành tựu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa và xây dựng đời sống văn hoá mới làm cho trình độ dân trí của toàn xãhội được nâng cao, tạo điều kiện để họ năng động, sáng tạo hơn trong quátrình xây dựng đời sống văn hoá, đồng thời tăng thêm sức đề kháng trước sựtấn công phá hoại của kẻ thù vào mặt trận tư tưởng văn hoá.

Hai là, sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ đồng bộ toàn diện của cấp ủy, chính quyền địa phương có ý nghĩa quyết định xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông Các tổ chức trong hệ thống chính trị cơ sở đã chủ động khắc phục mọi khó khăn, phấn đấu xây dựng đời sống văn hoá có chất lượng, hiệu quả Sự nỗ lực, cố gắng khắc phục khó khăn của cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền cơ sở, Mặt trận và các đoàn thể các cấp mà trước hết là đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở có bản lĩnh chính trị vững vàng, tận tụy, có trách nhiệm xây dựng đời sống văn hoá; đã vững vàng vượt qua thử thách và những khó khăn của địa phương, tích cực nghiên cứu, đề ra các biện pháp xây dựng đời sống

văn hoá, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương

Ba là, sự đoàn kết quyết tâm của cả hệ thống chính trị và mọi tầng lớp nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông Các đoàn thể tổ chức chính trị đặc biệt là nhân dân ở khu dân cư trên địa bàn quận

Hà Đông đã phát huy tốt truyền thống cách mạng, yêu nước, cần cù lao động,

ủng hộ sự nghiệp đổi mới, xây dựng quê hương, đất nước giàu mạnh, tích cựctham gia xây dựng đời sống văn hóa, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ phát triển

toàn diện địa phương trong thời kỳ mới Xây dựng đời sống văn hóa trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã được

nhân dân đồng tình ủng hộ, nên đã tích cực đóng góp trí tuệ, tìm tòi các giải

pháp xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư

* Nguyên nhân hạn chế

Một là, những hạn chế bất cập về nhận thức, trình độ năng lực của một

số chủ thể đã ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả xây dựng môi trường văn hóa ở khu dân cư quận Hà Đông Hệ thống chính trị cơ sở tuy đã được quan tâm xây dựng song vẫn còn hạn chế khuyết điểm, vẫn có những tổ chức chưa thực

sự trong sạch vững mạnh…Một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân còn sa sút về phẩm chất đạo đức, lối sống, mắc các tệ nạn tiêu cực xã hội; một số dao động con đường đi lên chủ.nghĩa xã hội Việc thực thi chính sách về văn hoá nhìn chung vẫn chưa thực sự ngang tầm với vị trí vai trò của văn hoá, còn

nhiều điều chưa hợp lý Tình trạng tham nhũng, quan liêu, cửa quyền của một

bộ phận cán bộ, Đảng viên chậm được khắc phục, lối sống thực dụng, các tệ nạn xã hội tràn lan chưa được ngăn chặn kịp thời Vấn đề đó còn tồn tại ngay trong một số cán bộ, Đảng viên làm công tác văn hóa, thực thi pháp luật, dẫn đến sự đồng thuận trong xã hội không cao Công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát thiếu thống nhất, đồng bộ, chặt chẽ Triển khai thực hiện nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa có phường còn chưa sâu rộng, xây dựng các

phong trào văn hoá - xã hội nhìn chung còn chậm trong khâu xác định nội

dung, phương thức, phương pháp tiến hành và tổ chức thực hiện, vẫn còn không ít nơi coi nhẹ thậm chí buông lỏng công tác quản lý.

Quá trình thực hiện dân chủ vẫn bộc lộ những yếu kém, làm ảnh hưởngxấu đến bầu không khí dân chủ, kìm hãm tính tích cực, sáng tạo và lòng hănghái, nhiệt tình của đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân trong xây dựng đờisống văn hoá Bệnh tự do vô kỷ luật, coi thường kỷ cương, pháp luật còn kháphổ biến Văn hoá lãnh đạo của cấp uỷ, tổ chức đảng chưa được quan tâm xâydựng Trong sinh hoạt cấp uỷ, chi bộ, dự' thảo nghị quyết thường được thôngqua nhanh chóng nếu như chỉ đề cập những vấn đề chung chung, không mangtính phê phán Một số cán bộ, đảng viên còn mang nặng tư tưởng thụ động,

trông chờ vào chỉ đạo hướng dẫn của trên, chưa mạnh dạn nêu cao tinh thầnđấu tranh tự phê phán và phê bình Có ý kiến khác, nhưng không phát biểutrong sinh hoạt đảng mà phát ngôn vô tổ chức hoặc viết đơn, thư khiếu tố nặcdanh, dẫn đến hiện tượng dân chủ hình thức, mất đoàn kết kéo dài Một số cán

bộ đã quá đề cao quyền lực cá nhân đến mức vi phạm nguyên tắc tập thể lãnhđạo - cá nhân phụ trách, thậm chí lấn át tập thể hậu quả là vai trò tiền phong

về trí tuệ của ngũ cán bộ, đảng viên không được phát huy, làm suy yếu sựlãnh đạo của tổ chức Đảng

Hai là, chưa huy động được hết sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng trong xây dựng môi trường văn hóa ở khu dân cư trên địa bàn quận

Hà Đông thành phố Hà Nội Quận Hà Đông là nơi tập trung nhiều cơ sở giáo dục của Thành phố và Nhà nước, nơi có nhiều nhà máy của các xí nghiệp của Nhà nước, xí nghiệp tư doanh, xí nghiệp liên doanh với nước ngoài, xí nghiệp 100% vốn nước ngoài trong các Khu công nghiệp, Khu đô thị…Về văn hoá, Quận Hà Đông cũng là nơi tập trung khá nhiều đình chùa, 15 nhà thờ và nhà nguyện của nhiều tôn giáo khác nhau Tuy nhiên cộng đồng trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân, các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội, các đoàn

thể và của mỗi gia đình, mỗi người dân vào xây dựng đời sống văn hoá ở khu

dân cư trên địa bàn quận Hà Đông còn nhiều hạn chế Việc xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông chưa có sự phối hợp chặt chẽ, phát huy thế mạnh của các tổ chức kinh tế, xã hội, đơn vị hành chính, sự nghiệp trên địa bàn vào xây dựng đời sống văn hoá Đặc biệt là các cơ sở giáo dục vào phổ biến, hướng dẫn cho nhân dân các phương pháp khoa học giáo dục con người Việc kết hợp giữa nhà trường với gia đình và các tổ chức xã hội vào giáo dục trẻ em, xây dựng gia đình văn hoá mới chưa tốt Một số phường, chưa thực hiện tốt việc đa dạng hoá, huy động các nguồn lực đầu tư cho xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư Một số cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp, tổ

chức kinh tế xã hội trên địa bàn quận Hà Đông cũng như một số cộng đồng,

người dân chưa thấy rõ trách nhiệm của mình đối với xây dựng đời sống văn hoá

ở khu dân cư trên địa bàn quận Hà Đông thành phố Hà Nội.

Ba là, tác động tiêu cực từ mặt trái của kinh tế thị trường và sự phá hoại của các thế lực thù địch Những tiêu cực và tệ nạn xã hội nảy sinh từ mặt trái của kinh tế thị trường ngày càng có xu hướng gia tăng và thực sự là lực cản kìm hãm, thậm chí còn phá huỷ những thành quả xây dựng đời sống văn hóa Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII - tháng 7/1998) của Đảng ta đã chỉ rõ: "Cơ chế thị trường và sự hội nhập quốc tế bên cạnh những tác động tích

cực to lớn cũng bộc lộ mặt trái của nó, ảnh hưởng tiêu cực đến ý thức tưtưởng, đạo đức, lối sống của nhân dân ta", "…tệ sùng bái nước ngoài, coithường những giá trị văn hoá dân tộc, chạy theo lối sống thực dụng, cá nhân,

vị kỳ….đang gây hại đến thuần phong mỹ tục của dân tộc Không ít trườnghợp vì đồng tiền và danh dự mà chà đạp lên tình nghĩa gia đình, quan hệ thầytrò, đồng chí, đồng nghiệp Buôn lậu và tham nhũng phát triển Ma tuý, mạidâm và các tệ nạn xã hội khác gia tăng" [13, tr.40] Cố Thủ tướng Phạm VănĐồng cũng nhận xét rằng: "Trong cuộc sống của chúng ta, ở bất kỳ đâu hìnhnhư cũng có một dạng tiêu cực của kinh tế thị trường trắng trợn hoặc kín đáo,ngay cả ở nhưng nơi không thể chấp nhận như ở trường học, ở các việnnghiên cứu khoa học, trong văn học và nghệ thuật, trong báo chí và xuất

bản… tình trạng thiếu kỷ luật, kỷ cương…đã khiến cho kinh tế thị trường sơ

khai nhiều khi có tính hoang dã đã triển khai hoạt động ở hầu khắp các lĩnhvực của cuộc sống, gây tác hại về nhiều mặt" [20, tr.60-70]

Sự biến đổi cơ cấu xã hội - giai cấp, làm gia tăng sự phân hoá giàu nghèotrong xã hội làm hạn chế động lực chính trị - tinh thần xây dựng đời sống vănhóa ở khu dân cư Tàn dư của văn hóa cũ, sự lây nhiễm của những phản giá trịnhư: cách suy nghĩ, ứng xử, cách tổ chức các hoạt động theo kiểu "gia đình"mang nặng tính độc đoán gia trưởng…sự biến đổi nhận thức theo hướng đềcao lợi ích cá nhân của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân; nguyêntắc sống nhân đạo, tương thân tương ái bị xói mòn; trong cuộc sống chỉ tập