LUẬN văn THẠC sĩ TRIẾT học đạo đức NGƯỜI cán bộ cơ sở ở HUYỆN THƯỜNG tín HIỆN NAY

Hồ Chí Minh khẳng định: Cán bộ là cái “gốc” của mọi công việc”, “công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” 28, tr.273. Trong xây dựng chính quyền ở cấp xã hoặc tương đương thì cán bộ cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng. Cán bộ cơ sở không những gần dân nhất mà còn trực tiếp tổ chức, vận động quần chúng nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư.

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

Tran g

Chương 1 THỰC CHẤT VÀ TÌNH HÌNH ĐẠO ĐỨCNGƯỜI

CÁN BỘ CẤP CƠ SỞ Ở HUYỆN THƯỜNG TÍN 101.1 Thực chất đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường

1.2 Tình hình đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường

Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC

NGƯỜI CÁN BỘ CƠ SỞ Ở HUYỆN THƯỜNG TÍN

2.1 Yêu cầu xây dựng đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện

2.2 Những giải pháp cơ bản xây dựng đạo đức người cán bộ

cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay 63

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hồ Chí Minh khẳng định: Cán bộ là cái “gốc” của mọi công việc”,

“công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [28, tr.273].Trong xây dựng chính quyền ở cấp xã hoặc tương đương thì cán bộ cơ sở cóvai trò đặc biệt quan trọng Cán bộ cơ sở không những gần dân nhất mà còntrực tiếp tổ chức, vận động quần chúng nhân dân thực hiện đường lối, chủtrương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, củng cố và tăng cườngkhối đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy độngmọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân

cư Cho nên, để chính quyền ở cấp xã hoặc tương đương thực hiện chức năng,nhiệm vụ quản lý địa phương một cách có hiệu lực, hiệu quả thì trước hếtngười cán bộ vừa có “đức”, vừa có “tài”, trong đó đạo đức là “gốc” Đạo đứcngười cán bộ cơ sở là phẩm chất cơ bản, hàng đầu tạo nên giá trị nhân cách,

uy tín và góp phần định hướng, điều chỉnh hành vi của chính mình, đồng thờicòn là cơ sở nâng cao ý thức trách nhiệm của họ trong công tác Sự mẫu mực

về đạo đức ở người cán bộ cơ sở có tác dụng to lớn trong lãnh đạo, chỉ đạo,quản lý và vận động quần chúng nhân dân xây dựng địa phương vững mạnh

và phát triển bền vững

Xây dựng đạo đức người cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cáchmạng là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, là nội dung cơ bản và yêu cầu thườngxuyên của công tác xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước cũng nhưxây dựng chính quyền ở cấp cơ sở Theo đó, trong quá trình công tác, dưới sựlãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, cán bộ cơ sở ởhuyện Thường Tín cũng đã và đang không ngừng nỗ lực tu dưỡng, rèn luyệnđạo đức, đáp ứng yêu cầu về những phẩm chất đạo đức cần có trong nhâncách người cán bộ hoạt động ở cấp xã hoặc tương đương Tuy vậy, so với yêucầu mới về xây dựng đội ngũ cán bộ trong huyện thì chất lượng cán bộ cơ sở

còn bộc lộ những yếu kém, bất cập, nhất là trong công tác quản lý, tổ chứcvận động quần chúng thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước Tình trạng suy thoái về đạo đức, lối sống cũng như quan liêu, thamnhũng, mất đoàn kết nội bộ… vẫn còn diễn ra Có địa bàn sự vi phạm ấy ởmức độ khá nghiêm trọng Vấn đề này đã và đang ảnh hưởng không nhỏ tới

sự phát triển, hoàn thiện phẩm chất đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyệnThường Tín hiện nay

Thực hiện đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH, xây dựng nông thôn mới ởhuyện Thường Tín đang đặt ra yêu cầu nâng cao hơn nữa về phẩm chất vànăng lực của người cán bộ cơ sở để lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và tổ chức nhândân xây dựng (thôn) xã, (cụm dân cư) thị trấn vững mạnh theo 19 tiêu chí đặt

ra Bởi vậy, bên cạnh quan tâm đến năng lực chuyên môn, nghiệp vụ thì phẩmchất đạo đức là nhân tố chủ đạo trong việc định hướng hoạt động của ngườicán bộ cơ sở Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định tới nâng cao chất lượngngười cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới

Như vây, từ những lý do trên, việc nghiên cứu “Đạo đức người cán bộ

cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay” vừa là vấn đề cơ bản, vừa có ý nghĩa

thực tiễn cấp bách

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Trên cơ sở thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cộng sản, C.Mác

và Ph.Ăngghen đã luận giải sâu sắc nguồn gốc, bản chất, giá trị của đạo đức

và mối quan hệ của đạo đức với các yếu tố khác trong đời sống xã hội; đồngthời, đặt nền móng cho những nguyên lý của nền đạo đức mới - đạo đức cộngsản Bảo vệ, phát triển quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen về vấn đề đạo đức,V.I.Lênin trình bày có hệ thống về nền đạo đức mới - đạo đức cộng sản TheoV.I.Lênin, giá trị, tiêu chuẩn của đạo đức cộng sản là phục vụ cho tiến bộ xãhội, vì tự do, hạnh phúc của con người; đồng thời, ông chỉ rõ tính giai cấp,tính chiến đấu, vai trò to lớn của đạo đức cộng sản V.I.Lênin viết: “Đối với

chúng ta, đạo đức phải phục tùng lợi ích của cuộc đấu tranh của giai cấp vôsản… Đạo đức đó là những gì góp phần phá huỷ xã hội của giai cấp bóc lột vàđoàn kết tất cả những người lao động xung quanh giai cấp vô sản đang sángtạo ra xã hội mới của những người cộng sản” [21, tr.368 - 369].

Hồ Chí Minh kế thừa, phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin

về đạo đức, đạo đức cộng sản, đồng thời kế thừa giá trị đạo đức tốt đẹp củadân tộc và nhân loại để xây dựng những quan điểm về đạo đức cách mạng.Đạo đức đó vì lợi ích chung của Đảng, của nhân dân Theo đó, vấn đề đạođức đã được Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng đặc biệt quan tâm trongquá trình đào tạo bồi dưỡng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên

Nhiều bài viết, bài nói của Người để lại được tập hợp và đó là nhữngcông trình nghiên cứu về đạo đức cách mạng như: “Hồ Chí Minh về đạo đứccách mạng”, Nxb Sự thật, Hà Nội 1976; “Chủ Tịch Hồ Chí Minh với vấn đềđạo đức cách mạng”, Nxb Thông tin lý luận, Hà Nội 1986; “Học tập đạo đứccách mạng Hồ Chí Minh”, Nxb Thông tấn, Hà Nội 2004

Trong các năm qua đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu về tácđộng của kinh tế thị trường đến sự biến đổi giá trị, thang giá trị đạo đức ởnước ta, trong đó có các công trình tiêu biểu: “Sự biến đổi của thang giá trịđạo đức trong nền kinh tế thị trường với việc xây dựng đạo đức mới cho cán

bộ quản lý ở nước ta hiện nay”, Nguyễn Chí Mỳ chủ biên, Nxb CTQG, HàNội 1999; “Vai trò của đạo đức với sự hình thành nhân cách người Việt Namtrong điều kiện đổi mới hiện nay”, Lê Thị Thuỷ, Luận án Tiến sĩ, Hà Nội

2001; Huỳnh Khánh Vinh (Chủ biên), "Một số vấn đề về lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội", Nxb CTQG, Hà Nội 2001; Thái Duy Tiên và Phạm

Minh Hạc (chủ biên) (2012) “Định hướng giá trị con người Việt Nam trongthời kỳ đổi mới và hội nhập, Nxb CTQG, Sự thật, Hà Nội; Vũ Khiêu (2013),

“Đạo đức xã hội - nổi lo chung của toàn nhân loại, Trung tâm Khoa học xãhội và nhân văn, Hà Nội

Trong các công trình này, các tác giả đã đưa ra những chuẩn mực đạođức, những nguyên tắc và yêu cầu đạo đức cách mạng của cán bộ Các tác giảcũng thống nhất khi luận giải việc giáo dục đạo đức nói chung và giáo dụcđạo đức cách mạng nói riêng phải trên cơ sở của môi trường kinh tế, văn hóa-

xã hội nhất định, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm xây dựng đạo đức cáchmạng của cán bộ hiện nay

Thực tế cho thấy tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phậncán bộ trong những năm qua không giảm Vấn đề đặt ra là nguyên nhân nàokhiến cho những giải pháp của chúng ta đề ra chưa được thực hiện hiệu quả?Bàn về vấn đề này có các bài viết có thể kể đến là: Nguyễn Văn Phúc (2007),

“Về tính quy luật của sự hình thành hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức mới”,Tạp chí Triết học, Số 3; Nguyên Hữu Toàn (2010) “Giữ gìn và phát huy cácgiá trị đạo đức truyền thống trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, giaolưu văn hóa và hội nhập quốc tế”, Tạp chí phát triển nguồn nhân lực, Số 1;Phan Quốc Huy (2011) “Giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên theo tưtưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí Giáo dục, Số 235;Trần Văn Bính (2013), “Biến đổi trong hệ chuẩn mực đạo đức xã hội nước tatrước tác động của nền kinh tế thị trường”, Tạp chí Cộng sản, Số 853; Lê VũDũng (2014), “Giáo dục đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên là yêu cầucấp thiết hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị, Số 212; Lâm Văn Đồng (2014),

“Tầm quan trọng của giáo dục đạo đức cho người thầy thuốc ở nước ta hiệnnay”, Tạp chí Giáo dục lý luận, Số 8; Nguyễn Thị Thu Hường (2014), “Chuẩnmực đạo đức của người cán bộ lãnh đạo chính trị”, Tạp chí Khoa học Xã hộiViệt Nam, Số 2; Nguyễn Thanh Tịnh (2014), “Nâng cao đạo đức cho đội ngũcán bộ quân y hiện nay”, Tạp chí Giáo dục lý luận chính trị quân sự, Số 5;Nguyễn Thị Thu Hà (2016), “Văn hóa chính trị với đạo đức người cán bộ,công chức trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở ViệtNam”, Tạp chí Tổ chức Nhà nước, Số 2

Nhiều nhà khoa học trong quân đội cũng tập trung nghiên cứu đạo đứccách mạng của các đối tượng cụ thể và có phạm vi nghiên cứu khác nhau, như:

“Phát triển đạo đức cách mạng ở thanh niên QĐNDVN trong tình hình hiệnnay”, Nguyễn Hùng Oanh, Luận án Tiến sĩ Triết học, Hà Nội, 2002; Viện Khoa

họ xã hội và nhân văn quân sự, Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạngcủa người cán bộ quân đội”, Nxb QĐND, Hà Nội 2008; Vũ Đăng Khiên (2011),Nghiên cứu giải pháp nâng cao phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ quân

y cấp phân đội trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay, Đề tài cấp Bộ Quốcphòng, Hà Nội; Nguyễn Thanh Tịnh (2015) “Nâng cao y đức người bác sĩ ởphân đội quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay”, Luận án Tiến sĩTriết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh;…

Tuy có nhiều đề tài nghiên cứu về đạo đức, đạo đức cách mạng, songmỗi đề tài tiếp cận một góc độ khác nhau và chưa có đề tài nào nghiên cứu

“Đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay” Bởi vậy, tác giả

lựa chọn đề tài này để nghiên cứu

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu cung cấp những luận chứng khoa

học và đề xuất giải pháp nhằm góp phần xây dựng đạo đức người cán bộ cơ

sở ở huyện Thường Tín hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Luận chứng thực chất đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín

- Phân tích thực trạng đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay

- Đề xuất giải pháp nhằm góp phần xây dựng đạo đức người cán bộ cơ

sở ở huyện Thường Tín hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: Bản chất đạo đức người cán bộ cơ sở.

* Phạm vi nghiên cứu: Những vấn đề liên quan đến đạo đức người cán

bộ cơ sở ở huyện Thường Tín, từ năm 2010 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận: Các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư

tưởng Hồ Chí Minh, của ĐCSVN về đạo đức cách mạng

* Cơ sở thực tiễn: Tình hình đời sống xã hội, đời sống đạo đức của đội

ngũ cán bộ nói chung, của cán bộ cấp cơ sở nói riêng; các văn kiện và báo cáotổng kết năm của xã, huyện, số liệu điều tra khảo sát về tình hình thực tiễnđạo đức người cán bộ ở một số xã thuộc huyện Thường Tín hiện nay

* Phương pháp nghiên cứu: Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ

nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Sử dụng phương pháptiếp cận hệ thống cấu trúc - hoạt động - giá trị và một số phương pháp khác:phân tích và tổng hợp, lịch sử và lôgíc, phương pháp điều tra xã hội học,phương pháp chuyên gia

6 Ý nghĩa của đề tài

- Đề tài cung cấp một số vấn đề có ý nghĩa phương pháp luận về đạođức người cán bộ cơ sở, góp phần đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ

cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay

- Đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong xây dựng đội ngũ cán

bộ cấp cơ sở của huyện Thường Tín

7 Kết cấu của đề tài

Đề tài gồm: Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu thamkhảo và phụ lục

Chương 1 THỰC CHẤT VÀ TÌNH HÌNH ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÁN BỘ CẤP CƠ SỞ Ở HUYỆN THƯỜNG TÍN

1.1 Thực chất đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín

1.1.1 Quan niệm về đạo đức cách mạng

Đạo đức là một hiện tượng xã hội, thuộc lĩnh vực tinh thần, xuất hiện

và tồn tại cùng với sự hình thành, phát triển của xã hội loài người Trong quátrình tồn tại và phát triển, con người đã sáng tạo ra nhiều phương thức điềuchỉnh hành vi nhằm duy trì xã hội trong vòng trật tự Đạo đức xuất hiện vớivai trò là một phương thức cơ bản để điều chỉnh hành vi ứng xử giữa ngườivới người nhằm đem lại lợi ích cho cộng đồng, xã hội Con người chân chính,đích thực được đánh giá trước hết bằng đạo đức Đạo đức tiến bộ góp phầnsáng tạo nên những giá trị cơ bản - Chân - Thiện - Mỹ - nền tảng tinh thần của

xã hội, thuộc tính bản chất của con người Đạo đức tồn tại hiện hữu trong ýthức, hành vi ở mỗi người và là thước đo trình độ phát triển của con người

Trong lịch sử triết học, khi bàn về vấn đề đạo đức đã có những quanđiểm khác nhau Với khuynh hướng tư tưởng tiến bộ, đạo đức luôn được quanniệm một cách hiện thực, gắn bó chặt chẽ với đời sống xã hội và phản ánh đờisống xã hội, trực tiếp phản ánh hiện thực quá trình lao động sản xuất của xãhội ở các giai đoạn lịch sử nhất định

Cùng với sự vận động, phát triển của xã hội, đạo đức cũng khôngngừng vận động, phát triển theo Nội hàm của đạo đức ngày càng được mởrộng và hoàn thiện Quan niệm của con người về đạo đức ngày càng đúng đắn

và hoàn chỉnh hơn Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp nhữngnguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng

xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng đượcthực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh dư luận xã hội

Trong xã hội có giai cấp, đạo đức mang bản chất giai cấp sâu sắc Bảnchất giai cấp của đạo đức chính là sự biểu hiện đặc trưng bản chất xã hội củađạo đức trong xã hội có đối kháng giai cấp Mỗi giai cấp đều có hệ thống đạođức riêng, phản ánh những lợi ích và các quan hệ thực tiễn của mình Bàn vềvấn đề này, Ph.Ăngghen khẳng định: “Cho đến nay, xã hội đã vận động trongnhững sự đối lập về giai cấp, cho nên đạo đức cũng luôn là đạo đức của giaicấp: hoặc là nó biện hộ cho sự thống trị và lợi ích của giai cấp thống trị, hoặc

là khi giai cấp bị trị đã trở nên khá mạnh, thì nó tiêu biểu cho sự nổi dậychống lại sự thống trị nói trên và tiêu biểu cho lợi ích tương lai của nhữngngười bị áp bức” [1, tr.137]

Ngày nay, đạo đức tiêu biểu cho lợi ích tương lai của những người bị

áp bức (như Ph.Ăngghen đã nói) chính là đạo đức mới - đạo đức cộng sản Kếthừa tư tưởng về đạo đức của C.Mác và Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã khẳngđịnh: giá trị, tiêu chuẩn của đạo đức cộng sản là phục vụ cho tiến bộ xã hội, vì

tự do, hạnh phúc của con người; đồng thời, V.I.Lênin chỉ rõ tính giai cấp, tínhchiến đấu và vai trò to lớn của đạo đức cộng sản trong sự nghiệp cách mạng

xã hội chủ nghĩa Lý luận về đạo đức mà các nhà kinh điển Mác-Lênin chỉ ra

đã trở thành một bộ phận hữu cơ trong hệ thống lý luận mácxít, là kim chỉnam cho các Đảng Cộng sản, phong trào công nhân thế giới trong quá trìnhđấu tranh, hiện thực hoá nền đạo đức cao đẹp vào thực tiễn xây dựng CNXH

ở mỗi nước

Hồ Chí Minh kế thừa, phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin

về bản chất, nội dung của đạo đức cộng sản; đồng thời, kế thừa giá trị đạo đứctruyền thống của dân tộc, tinh hoa giá trị đạo đức của nhân loại để xây dựngnhững quan điểm về đạo đức cách mạng “Đạo đức cách mạng”, theo cách gọicủa Hồ Chí Minh là đạo đức mới - đạo đức cộng sản ở Việt Nam Đạo đứccách mạng đã trở thành những giá trị, chuẩn mực đạo đức của con người ViệtNam cũng như của cán bộ cách mạng Vì vậy, trau dồi đạo đức cách mạng

luôn là yêu cầu nền tảng của mỗi con người trong cuộc sống cộng đồng Yêucầu đó càng trở nên đặc biệt cần thiết đối với người cán bộ cách mạng, trong

đó có người cán bộ cơ sở Khi khẳng định vai trò to lớn của đạo đức cáchmạng trong nhân cách người cán bộ cách mạng, Hồ Chí Minh yêu cầu:

“Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức cách mạng Phải giữ vững đạo đứccách mạng mới là người cán bộ cách mạng chân chính… Mọi việc thành hay

là bại chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay là không”[31, tr.480]; “Người đảng viên, người cán bộ muốn trở thành người cáchmạng phải có đạo đức cách mạng” [28, tr.136]

Uy tín của người cán bộ được tạo nên không chỉ bởi tài năng, mà trướchết còn bởi đạo đức trong sáng của họ Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng viên

và cán bộ cũng là người Ai cũng có tính tốt và tính xấu Song, đã hiểu biết,

đã tình nguyện vào một đảng vì nước vì dân, đã là một người cách mạng thìphải cố gắng phát triển những tính tốt và sửa bỏ những tính xấu Vì tính xấucủa mỗi người thường chỉ có hại cho người đó; còn tính xấu của một đảngviên, một cán bộ sẽ có hại đến Đảng, có hại đến dân” [28, tr.254] Sinh thời,Người thường xuyên nhấn mạnh đến vai trò của đạo đức và coi trọng giáodục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên Hồ ChíMinh khẳng định đạo đức cách mạng là “ gốc”, “nền tảng” của người cáchmạng, “cũng như sông phải có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sôngcạn, cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo, ngừời cách mạng phải có đạođức cách mạng Không có đạo đức cách mạng thì không lãnh đạo được nhândân” [28 tr.252] Có đạo đức cách mạng thì không quản khó khăn gian khổsẵn sàng hy sinh, vì lợi ích của Đảng, của giai cấp, của dân tộc và nhân loại

Trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh về vấn đề đạo đức, có thể khẳng định: đạo đức cách mạng là hệ thống các quan điểm, nguyên tắc, chuẩn mực giá trị đạo đức được kết tinh từ những tinh hoa đạo đức nhân loại và đạo đức truyền thống của dân tộc; phản ánh

thực tiễn sinh động, xuất phát từ lợi ích sự nghiệp đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân; hướng tới sự giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người, xây dựng xã hội - xã hội chủ nghĩa

1.1.2 Quan niệm, vai trò của đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín

* Quan niệm về đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín:

Khái lược về huyện Thường Tín:

Thường Tín là huyện ngoại thành của Thủ đô Hà Nội, diện tích là127,59 km2, với 28 xã - được phân thành 196 thôn và 01 thị trấn Dân số củahuyện khoảng trên 240.000 người Phía bắc giáp huyện Thanh Trì; phía namgiáp huyện Phú Xuyên; phía đông giáp huyện Khoái Châu của tỉnh Hưng Yênvới ngăn cách tự nhiên là sông Hồng; phía tây giáp huyện Thanh Oai

Huyện Thường Tín có chung truyền thống ngàn năm văn hiến vớiThăng Long - Hà Nội Hiện nay, huyện Thường Tín có 385 di tích cổ có giátrị về lịch sử văn hóa, trong đó có 46 di tích được xếp hạng di tích cấp tỉnh -thành phố, 56 di tích được xếp hạng di tích cấp quốc gia Huyện Thường Tín

có 126 làng cổ, trong đó 46 làng được công nhận làng nghề Huyện ThườngTín được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu: Đơn vị anh hùng lực lượng

vũ trang nhân dân thời kỳ chống Pháp

Trong tiến trình lịch sử, đặc biệt là từ khi có Đảng lãnh đạo đến nay cán

bộ và nhân dân huyện Thường Tín luôn kế thừa và phát huy truyền thống:kiên cường, dũng cảm, đoàn kết, sáng tạo, tuyệt đối trung thành với Đảng vàvững tin vào con đường quá độ bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa lên CNXH.Trong lao động sản xuất cũng như xây dựng quê hương cán bộ, nhân dânThường Tín luôn trung thành với mục tiêu, lý tưởng cách mạng, vươn lêncùng với những thăng trầm của đất nước, từng bước tháo gỡ khó khăn, khôiphục và phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng được giữ vững, xâydựng huyện nhà ngày càng giàu đẹp Cán bộ, nhân dân huyện Thường Tín

chung sức, chung lòng cùng với cán bộ, nhân dân Thủ đô Hà Nội và cả nướcphấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, côngbằng, văn minh.

Trong 30 năm thực hiện đường lối đổi mới ở địa phương, cán bộ cáccấp, trong đó có cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín luôn lãnh đạo, quản lý và

tổ chức nhân nhân nắm bắt thời cơ, vượt lên thách thức, hiện thực hóa đườnglối, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước vào điều kiện cụ thể củađịa phương Đến nay, huyện Thường Tín đã đạt được những kết quả trên cáclĩnh vực của đời sống xã hội Kinh tế phát triển khá, cùng với việc chuyểndịch cơ cấu sản xuất có hiệu quả, giữ vững và phát huy ngành nghề truyềnthống Hiện nay, trên địa bàn huyện có 11 cụm công nghiệp và tiểu thủ côngnghiệp; có 36 trường được công nhân đạt chuẩn Quốc gia; có 13 đơn vị đạt xãchuẩn quốc gia về y tế theo tiêu chí mới; có 50 % tổ dân phố, 57,57% số làng

và 63,13% cơ quan, đơn vị được công nhận danh hiệu văn hóa; đặc biệtThường Tín là một trong số huyện đi đầu trong triển khai xây dựng nông thônmới Tính đến nay toàn huyện có 11 xã đã được Ủy ban Nhân dân Thành phốcông nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới [41, tr.3] Chính sách xã hội được thựchiện ngày càng có hiệu quả Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân từngbước được cải thiện, nâng cao An ninh chính trị, trật tự xã hội được giữvững Công tác xây dựng đảng, chính quyền, các đoàn thể quần chúng cũngnhư công tác xây dựng đội ngũ cán bộ có nhiều tiến bộ Cán bộ các cấp, trong

đó có cán bộ cơ sở và nhân dân Thường Tín đang cùng cán bộ, nhân dân Thủ

đô và cán bộ, nhân dân cả nước tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá, xây dựng và phát triển nông thôn mới

Quan niệm về cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín:

Cơ sở là đơn vị ở cấp dưới cùng, nơi trực tiếp thực hiện các hoạt độngnhư sản xuất, công tác của một hệ thống tổ chức, trong quan hệ với các bộphận xã hội cấp trên Trong hệ thống bộ máy chính quyền của Nhà nước,

chính quyền ở cấp cơ sở, tức là cấp xã hoặc tương đương - nơi thực hiện năngquản lý nhà nước trong phạm vi địa giới hành chính Về mặt pháp lý và thựctiễn có thể coi chính quyền cơ sở như trụ cột của hệ thống chính trị cơ sở.Hoạt động quản lý nhà nước ở địa phương được thực hiện, trước hết là bởicán bộ cơ sở

Cán bộ cơ sở là những người trực tiếp lãnh đạo, quản lý toàn bộ nhândân trên địa bàn hiện thực hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước Cán bộ các cấp nói chung, cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tínnói riêng đảm nhận nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý và tổ chức nhân dân địaphương xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội; chỉ đạo, tổ chức các hoạt độngvăn hoá, giáo dục, y tế, thể dục thể thao… ở địa phương

Trong quá trình lãnh đạo, quản lý, người cán bộ cơ sở là “công bộc củanhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, phải không ngừng rèn luyện phẩmchất đạo đức, học tập, nâng cao trình độ và công tác để thực hiện tốt chứcnăng, nhiệm vụ được giao” [35, tr.3] Theo đó, chăm lo xây dựng đội ngũ cán

bộ cơ sở có đủ phẩm chất, năng lực là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa hếtsức quan trọng cả trước mắt và lâu dài trong sự nghiệp cách mạng của Đảng.Trong hệ thống bộ máy chính quyền nước ta, chính quyền ở cấp cơ sở có đặcđiểm cơ bản sau:

Một là, cơ sở (xã và tương đương) là nơi có nhiều công việc gần dân

mà người cán bộ cơ sở đảm nhận, tổ chức thực hiện và giải quyết

Cán bộ cơ sở là những người chịu trách nhiệm trực tiếp quán triệt, triểnkhai chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,thông tư, chỉ thị của các cấp; tổ chức xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa,

xã hội, y tế, giáo dục ở địa phương; tiếp dân, giải quyết hàng ngày nhữngcông việc của dân như: tranh chấp, khiếu nại, tố cáo, việc hiếu, hỷ, an ninh,trật tự, an toàn xã hội, giải quyết các tệ nạn xã hội Có thể nhận thấy, sự ổnđịnh của nhân dân chính là ở cơ sở Những bức xúc của dân cũng chính là ở

cơ sở Những loại công việc trên đây diễn ra hàng ngày, hàng giờ, trực tiếpvới dân đòi hỏi cán bộ cơ sở tiếp nhận và giải quyết Có thể khẳng định, cán

bộ cơ sở trực tiếp tiếp dân nhiều hơn so với cán bộ cấp trên cơ sở Họ lànhững người có nhiều loại công việc gần dân cần giải quyết so với cán bộ cáccấp trên cơ sở

Hai là, cơ sở (xã và tương đương) là nơi, mà ở đó đội ngũ cán bộ có

trình độ đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ khác nhau

Ở các xã thuần nông, cán bộ cơ sở chịu trách nhiệm quản lý hànhchính hàng trăm hộ gia đình, hàng chục hecta cây trồng, hàng ngàn gia súc,gia cầm nhưng cán bộ có trình độ đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ khácnhau, thậm chí có trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ chênh lệch nhau khálớn Một số ít cán bộ cơ sở có trình độ đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ bậcsau đại học, đại học; một số cán bộ có trình độ đào tạo về chuyên môn, nghiệp

vụ bậc cao đẳng, cao đẳng nghề, trung cấp Tính đa dạng, không đồng đều củatrình độ đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ còn thể hiện ở các lĩnh vực màngười cán bộ cơ sở phụ trách Trong một số trường hợp người cán bộ hàngngày phải tiếp cận với nhiều loại công việc đòi hỏi phải có trình độ chuyênmôn cao như: pháp luật, địa chính, tài nguyên, thuế, môi trường, văn hóa xã,

…trong khi đó họ chỉ được đào tạo về một chuyên môn, nghiệp vụ nhất định

Ở thị trấn, cán bộ cơ sở không những quản lý hành chính hàng trăm hộ giađình mà còn có một số cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường học, bệnhviện đóng trên địa bàn

Ba là, cơ sở (xã và tương đương) là nơi có đời sống văn hóa xã hội đa

dạng và có nhiều tầng lớp dân cư sinh sống

Từ cán bộ lãnh đạo cao cấp đến người dân bình thường đều sống vàsinh hoạt cộng đồng ở cơ sở Số lượng và chất lượng dân cư phân bố khôngđồng đều giữa các xã, giữa thị trấn và nông thôn, giữa các địa giới và điềukiện tự nhiên cũng rất khác nhau Theo đó, dường như các lễ hội văn hóa,

thuần phong, mỹ tục đều bắt nguồn và diễn ra ở cơ sở Văn hóa đã và đanghình thành, tồn tại và phát triển lâu đời nhất, sâu sắc nhất ở cơ sở, ngay mỗigia đình, thôn, xóm, tức là ở cơ sở Ngoài ra, ở cơ sở, cán bộ được hưởng chế

độ lương và phụ cấp khá thấp Tuy sự điều chỉnh chính sách về lương, phụcấp cho cán bộ cơ sở, nhưng vẫn khá thấp so với yêu cầu ngày càng cao củanhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, so với sự phát triển mạnh mẽ của đời sống

xã hội

Bốn là, cơ sở (xã và tương đương) là nơi - điều kiên cơ sở vật chất có

những khó khăn so với cấp trên cơ sở Ở những xã thuần nông, tuy cơ sở vậtchất và điều kiện làm việc có sự cải thiện, nhưng nhìn chung vẫn khó khăn,các trạm xá xã, trường học, khu hoạt động văn hóa, hệ thống điện, nước, giaothông nông thôn, các trang thiết bị phục vụ cho lãnh đạo, quản lý địa phương

ở một mức độ còn khá khiêm tốn

Như vậy, từ sự phân tích trên có thể khẳng định: cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín là những cán bộ (xã và tương đương), là những người trực tiếp lãnh đạo, quản lý và tổ chức nhân dân trên địa bàn hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, xây dựng địa phương vững mạnh về mọi mặt, đặc biệt là đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH, xây dựng nông thôn mới

Đạo đức cách mạng thể hiện sinh động trong từng con người, lớp (đốitượng) người và ở mỗi lĩnh vực cụ thể Sinh thời, Hồ Chí Minh không những

đề cập tới các chuẩn mực đạo đức cách mạng nói chung, mà còn đặc biệt quantâm đến việc cụ thể hoá yêu cầu về chuẩn mực đạo đức gắn với từng lớpngười, mỗi loại cán bộ thuộc mỗi lĩnh vực, các cấp trong hệ thống tổ chức xãhội Theo đó, đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín mang nhữngthuộc tính chung của đạo đức cách mạng, đồng thời biểu hiện sinh động ởnhững người cán bộ cụ thể gắn với đặc điểm môi trường công tác, chức trách,nhiệm vụ của người cán bộ cơ sở

Trên cơ sở sự tiếp cận về thống nhất giữa cái chung, cái riêng và cái đơnnhất cấu thành đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín, có thể quan

niệm: Đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín mang bản chất đạo đức cách mạng, là tổng hòa những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức của xã hội, của người cán bộ của Đảng, Nhà nước giữ vai trò lãnh đạo, quản

lý và tổ chức quần chúng nhân dân ở chính quyền cấp xã và tương đương nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử trong các mối quan hệ nghề nghiệp của họ tại địa bàn mà người cán bộ cơ sở sinh sống, công tác

Quan niệm về đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín được thểhiện ở các phương diện cơ bản sau:

Về phương diện cấu trúc: cấu trúc đạo đức nói chung cũng như đạo đức

người cán bộ cơ sở nói riêng bao gồm ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức vàthực tiễn đạo đức Đạo đức vận hành như một hệ thống tương đối độc lập của

xã hội Cơ chế vận hành của nó được hình thành trên cơ sở mối quan hệ biệnchứng của những yếu tố hợp thành đạo đức Khi phân tích cấu trúc của đạođức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín, có thể xem xét nó dưới nhiềugóc độ Mỗi góc độ chỉ rõ một lớp cấu trúc xác định Xét đạo đức theo mốiquan hệ giữa ý thức và hoạt động của người cán bộ cơ sở thì hệ thống đạo đứchợp thành từ hai yếu tố ý thức đạo đức và hành vi đạo đức ở người cán bộ cơ

sở Nếu xét đạo đức trong mối quan hệ giữa người và người thì người ta nhìn

ra quan hệ đạo đức, Trên quan điểm tổng hợp và phương pháp tiếp cận hệthống - cấu trúc - hoạt động thì cấu trúc của đạo đức người cán bộ cơ sở baogồm: ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức, hành vi đạo đức Mỗi yếu tố có mốiliên hệ chặt chẽ với nhau trong sự vận động, phát triển và chuyển hóa của hệthống đạo đức người cán bộ cơ sở

Về phương diện giá trị: đạo đức người cán bộ cơ sở chính là hệ thống

giá trị đạo đức cách mạng với những giá trị cơ bản (chuẩn giá trị) là: Trungthành tuyệt đối với Đảng, ra sức thực hiện thắng lợi mục tiêu lý tưởng cách

mạng; cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, yêu thương con người; kết hợpchặt chẽ giữa chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sản của giai cấpcông nhân và chủ nghĩa nhân đạo cộng sản; chủ nghĩa tập thể, tinh thần đoànkết; không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao trình độ mọi mặt, đáp ứng yêucầu nhiệm vụ cách mạng trong những giai đoạn lịch sử - cụ thể.

Về phương diện chuẩn mực: Đạo đức người cán bộ cơ sở được biểu

hiện tập trung ở các chuẩn mực cơ bản sau:

Thứ nhất, với Tổ quốc: trung thành, phấn đấu vì mục tiêu “dân giàu,

nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Phẩm chất này là cái gốc củangười cán bộ nói chung, người cán bộ cơ sở nói riêng; là chuẩn mực, giá trịcao nhất về đạo đức cách mạng của người cán bộ cơ sở

Trung thành với Tổ quốc là trung thành với sự nghiệp cách mạng,quyết tâm bảo vệ độc lập, chủ quyền quốc gia dân tộc- cái nôi để con ngườiViệt Nam tồn tại và phát triển Theo Hồ Chí Minh, phẩm chất đặc trưng tiêubiểu hàng đầu của đạo đức người cán bộ là “Trung thành tuyệt đối với Tổquốc, với nhân dân, với cách mạng, với Đảng” [28, tr.480] Nghị định củaChính phủ về cán bộ, công chức xã, phường, trị trấn chỉ rõ: Cán bộ, côngchức cấp xã phải có nghĩa vụ: “Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới xây dựng địa phương phát triển

về mọi mặt” [35, tr.3] Lòng trung thành ấy, luôn nuôi dưỡng từ lòng yêunước truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta Mỗi con người Việt Nam cũng nhưngười cán bộ chân chính, từ trong sâu thẳm tâm hồn, luôn mang theo tình yêuquê hương, đất nước, niềm tự hào dân tộc Theo đó, người cán bộ cơ sở trướchết phải trung thành với Tổ quốc, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc vàCNXH Tuyệt đối tin tưởng vào đường lối đổi mới đất nước của Đảng; kiênquyết ngăn chặn, đấu tranh chống các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia,phá hoại hòa bình, độc lập, tự do của Tổ quốc; tích cực và sẵn sàng tham giabảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Tận

tâm, tận lực đóng góp công sức, trí tuệ vào công tác lãnh đạo, quản lý địaphương, xây dựng thôn, xóm, làng xã ngày càng giàu mạnh, văn minh, thựchiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH, xây dựng và phát triển nông thôn mới,góp phần đắc lực vào công cuộc phát triển bền vững đất nước vì mục tiêu

“dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

Thứ hai, với nhân dân: gần dân, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của nhân dân,

hiểu dân, phục vụ nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.Sinh thời, Hồ Chí Minh nhiều lần căn dặn cán bộ cách mạng, cũng như cán bộ

cơ sở phải hết lòng, hết sức, phục vụ nhân dân Người xác định: “Chúng ta phảihiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là côngbộc của dân, nghĩa là để ngánh việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầudân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật Việc gì lợi cho dân,

ta phải hết sức làm Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh Chúng ta phải yêudân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta” [27, tr.56-57]

Hồ Chí Minh đã căn dặn cán bộ phải chăm lo đến đời sống mọi mặt củanhân dân, từ “những việc nhỏ như tương cà, mắm muối cần thiết cho đời sốnghàng ngày” đến “đổi nền kinh tế và văn hóa lạc hậu của nước ta thành một nềnkinh tế và văn hóa tiên tiến”, nhằm phục vụ tốt hơn việc nâng cao đời sống vậtchất và tinh thần của nhân dân Cán bộ, công chức cấp xã không những là “côngbộc của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân” mà còn phải “liên hệ chặt chẽvới nhân dân, tham gia sinh hoạt với cộng đồng nơi cư trú, lắng nghe ý kiến củanhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân” [35, tr.3-4]

Trên tinh thần tư tưởng ấy của Người, đòi hỏi cán bộ cơ sở ở huyệnThường Tín phải nắm vững quan điểm vì dân, tôn trọng và phát huy quyềnlàm chủ của nhân dân Kiên quyết đấu tranh với mọi hành vi xâm phạm quyền

và lợi ích hợp pháp của nhân dân Gần gũi với nhân dân, khi giao tiếp vớicông dân phải có thái độ lịch sự, nghiêm túc, khiêm tốn, tôn trọng, lắng nghe,ngôn ngữ giao tiếp phải chuẩn mực, rõ ràng; không quan liêu, hách dịch, cửa

quyền, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà đối với cơ quan, tổ chức và nhândân khi thực hiện nhiệm vụ; công tâm, khách quan, tận tình hướng dẫn nhândân thực hiện quy trình, thủ tục theo quy định khi giải quyết công việc Tuyêntruyền, giải thích, vận động nhân dân sống và làm việc theo Hiến pháp vàpháp luật của Nhà nước.

Thứ ba, với công việc: hiểu biết, trách nhiệm, yêu ngành, yêu nghề,

vượt khó để hoàn thành tốt nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý địa phương Nhận thức

rõ vị trí, vai trò, ý nghĩa công việc được giao Giỏi về chuyên môn, thườngxuyên cập nhật quy định của pháp luật Không ngừng học tập nâng cao trình

độ, kỹ năng nghiệp vụ và nghiên cứu, đề xuất cải tiến, nâng cao chất lượng,hiệu quả công tác ở chính quyền địa phương

Thực hiện nhiệm vụ được giao đảm bảo chất lượng, hiệu quả; báo cáokịp thời với cấp có thẩm quyền về những khó khăn, vướng mắc; chịu tráchnhiệm về kết quả công việc do mình phụ trách; khi mắc khuyết điểm, sai lầmphải dũng cảm tự phê bình, dám nhận khuyết điểm và nghiêm túc sửa chữa.Yêu ngành, yêu nghề, tự hào với công việc đang làm Tận tụy với công việc,chủ động, sáng tạo, không ngừng cống hiến trí tuệ, tài năng trong lãnh đạo,quản lý địa phương

Thứ tư, với đồng nghiệp: chân tình, thẳng thắn, hợp tác, giúp nhau cùng

tiến bộ Quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ, chân thành, hỗ trợ, phối hợp với nhautrong công việc và cuộc sống Tôn trọng tập thể, mình vì mọi người Chốngchia rẽ, bè phái, đố kỵ, chủ nghĩa cá nhân Thẳng thắn tự phê bình và phêbình, góp ý với thái độ tích cực, cầu tiến để cùng nhau rút kinh nghiệm, sửachữa, thực hiện công việc với chất lượng tốt hơn Phục tùng, chấp hành quyếtđịnh của cấp trên và của tổ chức Cán bộ lãnh đạo, quản lý địa phương khôngđược lạm dụng chức vụ để trục lợi; nắm bắt kịp thời tâm lý, phát huy khảnăng, kinh nghiệm, tính sáng tạo, chủ động của cán bộ cấp dưới và nhân dân.Thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; tạo điều kiện học tập, tôn trọng và xây

dựng niềm tin cho nhân dân; bảo vệ danh dự của cán bộ khi bị phản ánh,khiếu nại, tố cáo không đúng sự thật.

Thứ năm, với bản thân: quán triệt sâu sắc và thực hành tốt cần,

kiệm, liêm, chính, sống và làm việc theo Hiếp pháp và pháp luật Quántriệt và thực hành có chất lượng, hiệu quả về cần, kiệm, liêm, chính, chícông vô tư, nói đi đôi với làm; thường xuyên tự rèn luyện đạo đức để cólối sống lành mạnh, trong sáng, giản dị, khiêm tốn Biết yêu thươngnhững người xung quanh, thường xuyên thực hiện tự phê bình và phêbình Gương mẫu chấp hành những quy định, kỷ cương, kỷ luật của cơquan, đoàn thể và của nơi cư trú Thực hiện nghiêm các quy định vềnhững điều công chức, viên chức không được làm theo quy định tại LuậtCán bộ, công chức; Luật Viên chức; Luật Phòng, chống tham nhũng; Luậtthực hành tiết kiệm, chống lãng phí và các quy định khác của pháp luật;

19 điều Đảng viên không được làm Gương mẫu trong sử dụng tiết kiệm,hiệu quả tài sản, của công Hướng dẫn, tuyên truyền, vận động nhân dânchấp hành đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước, quy định của địa phương nơi sinh sống

Về tiêu chí đánh giá đạo đức người cán bộ cơ sở: gồm nhiều nội dung

được biểu hiện thông qua những chuẩn mực cụ thể về đạo đức người cán bộ

cơ sở như luận giải trên đây Những chuẩn mực đạo đức đó được xem như lànhững tiêu chí “thước đo” làm cơ sở cho việc đánh giá đời sống đạo đức của

họ trong hoạt động thực tiễn Trong hệ thống các chuẩn mực đạo đức đượcxác định, cần coi trọng các nội dung như: mức độ trung thành vô hạn vớiĐảng, Tổ quốc và nhân dân, tấm gương về đạo đức cách mạng, tận tuỵ vớicông việc, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì lý tưởng cách mạng; thái độ, hành viyêu thương, quý trọng nhân dân; tính tập thể, lối sống mình vì mọi người vàtính trung thực; sự thống nhất giữa thái độ, động cơ với hành vi, giữa lời nói

và việc làm

* Vai trò của đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín

Đạo đức cách mạng có vai trò to lớn trong hệ thống phẩm chất và nănglực của người cán bộ Bởi một lẽ, “cũng như sông phải có nguồn mới cónước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì câyhéo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đếnmấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [27, tr.252] Theo đó, vai trò đạođức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín được biểu hiện:

Một là, đạo đức cách mạng là phẩm chất cơ bản, hàng đầu tạo nên giá trị nhân cách của người cán bộ cơ sở

Đạo đức cách mạng là “nền tảng”, “cái gốc” của người cán bộ, bởi nó là

cơ sở cho sự hình thành, phát triển các phẩm chất khác, trong đó có tài năng.Đạo đức cách mạng là “cái hướng đích”, là điều kiện cho sự phát triển của tàinăng Tài năng của người cán bộ cơ sở chỉ phát triển khi nó được dựa vào sựphát triển của đạo đức cách mạng và lấy đạo đức cách mạng làm nền tảng

Khi người cán bộ cơ sở có ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức và thực tiễnđạo đức tốt thì tài năng sẽ được phát triển bền vững, đúng hướng Ngược lại,nếu không có đạo đức cách mạng làm nền tảng thì tài năng rất khó phát triểnhoặc phát triển lệch hướng Có khi tài năng ấy trở thành tai hoạ, tội ác chodân, cho nước Đạo đức cách mạng không chỉ là cơ sở, nền tảng cho tài năng

mà còn là nguồn “nội lực” mạnh mẽ thúc đẩy tài năng của người cán bộ cơ sởphát triển Người cán bộ cơ sở có những phẩm chất đạo đức tốt sẽ là cơ sởcho quá trình nâng cao tính tích cực, sáng tạo trong công việc, tìm tòi, tích luỹkiến thức, trau dồi phương pháp nhằm giải quyết có hiệu quả những vấn đềthực tiễn đặt ra

Có đạo đức và phải lấy đạo đức “làm gốc”, nhưng người cán bộ cơ sởcũng cần có tài, phải có năng lực Sự phát triển của tài năng dựa trên nền tảngcủa đạo đức cách mạng, nhưng khi tài năng đã được phát triển, nghĩa là cácnăng lực của người cán bộ cơ sở đã được phát huy, qua đó tạo ra điều kiện

mới, khả năng mới để phát triển, hoàn thiện các phẩm chất đạo đức Điều đócàng có ý nghĩa hơn khi hoạt động lãnh đạo, quản lý địa phương của cán bộ

cơ sở mang tính trực tiếp và rất sâu sát, cụ thể Cán bộ cơ sở hàng ngày, hànggiờ trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, cùng sống, sinh hoạt với nhân dân; trựctiếp tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; trực tiếp lắng nghe ý kiến, tâm

tư nguyện vọng của nhân dân; trực tiếp giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ratheo thẩm quyền để đáp ứng nguyện vọng chính đáng của nhân dân

Như vậy, cán bộ cơ sở thường xuyên bám sát, nắm chắc các hoạt độngcủa địa phương,… mỗi cử chỉ, lời nói, việc làm của họ trước sự chứng kiến củanhân dân, tác động trực tiếp đến tâm tư, tình cảm, ý chí và hành động của nhândân Tấm gương đạo đức trong sáng của cán bộ cơ sở là “mệnh lệnh không lời”

có tác dụng to lớn trong cổ vũ tinh thần, củng cố niềm tin, thôi thúc nhân dân sởtại vượt lên những khó khăn thử thách, tích cực tham gia xây dựng địa phươngvững mạnh Nhân dân địa phương nhìn vào cán bộ cơ sở như một hình mẫu vềnhân cách Điều này đã từng được Hồ Chí Minh chỉ rõ: “một tấm gương sốngcòn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” [32, tr.263]

Hai là, đạo đức người cán bộ cơ sở có ảnh hưởng rất lớn đối với kết quả xây dựng, phát triển bền vững ở địa phương

Người cán bộ cơ sở giữ vai trò lãnh đạo, quản lý địa phương Tráchnhiệm chính trị hàng đầu của họ là bảo đảm tăng cường sự lãnh đạo về mọimặt của Đảng đối với địa phương, giữ vững bản chất giai cấp công nhân, tínhnhân dân và tính dân tộc sâu sắc; làm cho cán bộ, nhân dân do mình phụ tráchvững tin vào sự nghiệp cách mạng, luôn phấn đấu thực hiện thắng lợi sựnghiệp đổi mới ở địa phương

Đạo đức người cán bộ cơ sở là hiện thân của bản chất giai cấp côngnhân, đường lối chính trị của Đảng, là kết tinh của những giá trị truyền thốngtốt đẹp của dân tộc Việt Nam, của địa phương Vì vậy, đạo đức người cán bộ

cơ sở là nhân tố “phản chiếu”, giữ vai trò định hướng chính trị - tư tưởng,giúp cho nhân dân địa phương đi đúng “con đường chính trị” của của Đảng,của dân tộc ta; góp phần xây dựng các tổ chức cộng đồng dân cư ở thôn, xóm,làng xã hoặc tương đương vững mạnh về chính trị - tư tưởng, làm cơ sở đểphát huy sức mạnh tổng hợp, xây dựng địa phương phát triển bền vững, toàndiện cả về kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, an ninh - quốc phòng.

Ba là, người cán bộ cơ sở có đạo đức tốt sẽ là nhân tố góp phần củng

cố, tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa cán bộ với nhân dân

Cán bộ cơ sở được Đảng, Nhà nước giao cho những quyền hạn nhấtđịnh và chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và cán bộ cấp trên cơ sở, cấp

uỷ đảng cùng cấp về mọi mặt ở địa phương trong phạm vi phụ trách Để hoànthành nhiệm vụ theo chức trách thì hoạt động lãnh đạo, quản lý của cán bộ cơ

sở không chỉ dựa vào uy quyền, mệnh lệnh hành chính mà còn được thực hiệnbằng phương pháp nêu gương Nêu gương là dùng uy tín của tập thể hay cánhân để tác động, cảm hoá, lôi cuốn người khác noi theo Uy tín của ngườicán bộ cơ sở, trước hết là do vị trí, vai trò của họ trong thực hiện chức trách,nhiệm vụ tạo ra Tuy vậy, uy tín của người cán bộ cơ sở có được thực sự chỉ

có thể tạo lập bằng phẩm chất, năng lực của họ Hơn nữa, uy tín của ngườicán bộ cơ sở phải được thể hiện sinh động và cụ thể trong hoạt động thực tiễn

về lãnh đạo, quản lý địa phương; ở hành vi ứng xử hàng ngày và ở kết quảgiải quyết các mối quan hệ xã hội nơi mà họ sống, công tác

Người cán bộ cơ sở gương mẫu về đạo đức Biểu hiện cụ thể, sinh động

ở sự thống nhất nói và làm; có lối sống trong sạch, lành mạnh, “cần, kiệm,liêm, chính” sẽ tạo ra được uy tín, gây dựng được niềm tin và có tác dụng tốttrong thuyết phục, tập hợp nhân dân địa phương thành một khối đoàn kết,thống nhất ý chí và hành động, tạo ra sức mạnh to lớn trong lãnh đạo, quản lý

và tổ chức cộng đồng dân cư thực hiện sự nghiệp đổi mới ở địa phương manglại chất lượng, hiệu quả tối ưu

Cán bộ cơ sở là những người lãnh đạo, quản lý và trực tiếp tuyêntruyền, vận động nhân dân nắm vững, thực hiện thắng lợi đường lối, chủtrương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, trực tiếp giải quyếtmối quan hệ ở địa bàn phụ trách, xây dựng và củng cố nền tảng chính trị-xãhội của Đảng ở địa phương

Những tình cảm yêu quí, tôn trọng, gắn bó máu thịt với nhân dân củacán bộ cơ sở sẽ là động lực thúc đẩy họ luôn tận tâm, tận lực, hết lòng, hết sứcphục vụ nhân dân, sẵn sàng hy sinh xương máu của mình để bảo vệ tài sản,tính mạng của nhân dân, hăng hái giúp đỡ nhân dân phát triển kinh tế, văn hóa

xã hội, nâng cao dân trí, phòng chống, khắc phục thiên tai, Những phẩmchất đạo đức cao đẹp trong nhân cách người cán bộ cơ sở là cơ sở để xâydựng niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và góp phần tô thắm hìnhảnh người cán bộ là “đầy tớ” của nhân dân

Như vậy, ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức, hành vi đạo đức của ngườicán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín gắn liền với các quan hệ thường nhật của

họ trong sinh hoạt, công tác ở địa phương

Đạo đức người cán bộ cơ sở mang những giá trị đạo đức phổ quá củacon người Việt Nam, đồng thời hàm chứa những giá trị đạo đức gắn với đặcthù môi trường công tác, sinh hoạt và gắn với chức trách, nhiệm vụ của ngườicán bộ cơ sở Biểu hiện đạo đức người cán bộ cơ sở ở những chuẩn mực đạođức được xác định là: trung thành với Tổ quốc, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởngcách mạng; gần dân, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của nhân dân; đoàn kết thốngnhất, gắn bó máu thịt với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương; cótinh thần tự lực, tự cường, khắc phục khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ lãnhđạo, quản lý địa phương; nói và làm luôn gắn bó với nhau; nêu gương về đạođức cách mạng trong sinh hoạt, công tác ở địa phương

Đạo đức luôn là yếu tố cơ bản và giữa vai trò cơ sở, nền tảng trongnhân cách người cán bộ cơ sở; có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng, hiệu quảcông tác của người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín

1.1.3 Những nhân tố quy định đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín

Các thuộc tính trong đạo đức người cán bộ cơ sở luôn vận động, pháttriển Sự vận động, phát triển của đạo đức người cán bộ cơ sở là tự thân, do sựvận động, phát triển của các yếu tố bên trong đạo đức của họ cấu thành Đồngthời, nó còn được đặt trong mối quan hệ biện chứng với sự biến đổi của thựctiễn, của tình hình, nhiệm vụ xây dựng huyện Thường Tín Tình hình, nhiệm

vụ xây dựng huyện Thường Tín luôn có sự bổ sung, phát triển tất yếu các yếu

tố và toàn bộ hệ thống thuộc về đạo đức người cán bộ cơ sở cũng vận động,phát triển Sự vận động, phát triển đó sẽ tạo sự vận động, phát triển về nhữngthuộc tính trong đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín, đáp ứngđòi hỏi thực tiễn xây dựng huyện Thường Tín trong mỗi giai đoạn lịch sử - cụthể Theo đó, có thể khẳng định, đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện ThườngTín chịu sự quy định bởi những nhân tố được xem như là vấn đề có tính quyluật sau đây:

Một là, đạo đức người cán bộ cơ sở chịu quy định bởi hoạt động giáo dục, bồi dưỡng và tự giáo dục, tự bồi dưỡng, tự rèn luyện

Đạo đức cũng như các phẩm chất khác của nhân cách được hình thànhchủ yếu và trực tiếp thông qua hoạt động giáo dục Nhờ có giáo dục, conngười từng bước tiếp nhận những giá trị đạo đức và chuyển hóa thành phẩmchất, hành vi, thói quen đạo đức của bản thân Giáo dục là một tất yếu kháchquan đối với sự hình thành, phát triển đạo đức cách mạng trong nhân cáchngười cán bộ

Giáo dục đạo đức là quá trình thống nhất của hai mặt: một mặt là sự tácđộng từ bên ngoài vào đối tượng; mặt khác, thông qua sự tác động đó làm chođối tượng tiếp nhận chuyển hóa những giá trị đạo đức, tự biến đổi, tự hoànthiện phẩm chất đạo đức của mình Trong sự thống nhất biện chứng của một

quá trình giáo dục ấy thì tác động từ bên ngoài (giáo dục theo nghĩa hẹp) giữvai trò tiền đề, định hướng cho toàn bộ quá trình giáo dục.

Hoạt động giáo dục của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội mà trực tiếp làcấp uỷ đảng, chính quyền các cấp và Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức quầnchúng ở địa phương tác động đến nhu cầu, ý thức, tình cảm và hành vi đạođức người cán bộ cơ sở; giúp cho cán bộ cơ sở quán triệt sâu sắc yêu cầu sựnghiệp cách mạng, nhiệm vụ xây dựng địa phương; nhận thức được những giátrị đạo đức truyền thống của dân tộc, của Đảng, của địa phương; chuẩn mựcđạo đức cách mạng Từ đó, phát triển, hoàn thiện hệ thống phẩm chất đạođức phù hợp với đặc điểm về môi trường hoạt động, về chức năng, nhiệm vụ

mà người cán bộ cơ sở đảm nhiệm

Hoạt động giáo dục đóng vai trò định hướng, giúp cán bộ cơ sở biếtđánh giá, lựa chọn những giá trị đạo đức phù hợp, làm cho họ có năng lực lýgiải một cách có cơ sở khoa học những hiện tượng đạo đức xã hội, nâng caonăng lực hành xử trong quan hệ đạo đức; khắc phục, kiềm chế những hành vibột phát, đấu tranh loại trừ những hành vi phi đạo đức, những biểu hiện thoáihoá biến chất trong đội ngũ cán bộ cơ sở

Tự giáo dục là một mặt, một giai đoạn thống nhất trong quá trình giáodục, bồi dưỡng Tự giáo dục, tự bồi dưỡng, rèn luyện cũng là một thuộc tínhriêng có của bản chất con người, là vấn đề có tính quy luật trong sự phát triểnnhân cách nói chung và sự phát triển đạo đức nói riêng Thông qua tự giáodục, tự bồi dưỡng, tự rèn luyện trong trong cuộc sống và giải quyết các mốiquan hệ mà những giá trị đạo đức được cán bộ cơ sở tiếp nhận trong quá trìnhgiáo dục được củng cố vững chắc, làm cho các phẩm chất đạo đức người cán

bộ cơ sở được phát triển từ thấp đến cao, từ những hành vi đơn giản đến thóiquen tốt, từ những hành vi tự phát trở thành những hành vi mang tính tự giác.Đồng thời, thông qua tự giáo dục, tự bồi dưỡng, tự rèn luyện mà hình thànhnhững giá trị đạo đức mới, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn cách mạng, thực

tiễn xây dựng địa phương Có thể nói: tự giáo dục, rèn luyện của người cán bộ

cơ sở trực tiếp quyết định quá trình phát triển các thuộc tính trong đạo đứccủa chính họ

Hai là, đạo đức người cán bộ cơ sở chịu sự quy định bởi môi trường xã hội, trực tiếp là môi trường đạo đức ở địa phương

Môi trường xã hội là sản phẩm của sự tác động lẫn nhau giữa người vàngười, là tổng hợp những điều kiện hoàn cảnh kinh tế, chính trị, văn hoá, đạođức tạo nên một hoàn cảnh hiện thực tác động thường xuyên, trực tiếp đến sựphát triển nhân cách Môi trường xã hội là môi trường con người sống và hoạtđộng, đây là môi trường con người hình thành và phát triển nhân cách củamình, trong đó có sự “tiếp nhận” và “chuyển hoá” các giá trị đạo đức trongnhân cách của con người C.Mác viết: “Con người tạo ra hoàn cảnh đến mứcnào thì hoàn cảnh sáng tạo ra con người đến mức đó” [24, tr.19-792] Theo

đó, sự tác động của môi trường xã hội đến đời sống đạo đức và chủ thể đạođức chính là tác động của những điều kiện kinh tế, chính trị, văn hoá Sự tácđộng của quá trình này diễn ra thường xuyên và sâu sắc; do vậy, môi trường

xã hội có vai trò to lớn trong quá trình nâng cao đạo đức mỗi con người.C.Mác đã khẳng định: “Không phải ý thức của con người quyết định tồn tạicủa họ; trái lại, chính tồn tại xã hội của họ quyết định ý thức của họ” [25,tr.15] Tuy vậy, trong mối quan hệ cụ thể thì sự tác động của quá trình đó cònphụ thuộc vào quan hệ giữa khách thể với chủ thể tiếp nhận Cùng một môitrường xã hội tác động, đối với người này có ý nghĩa rất sâu sắc nhưng đốivới người khác tác động đó lại không đáng kể

Môi trường xã hội quy định đạo đức người cán bộ cơ sở có nhiều cấp

độ khác nhau (môi trường rộng, môi trường hẹp, môi trường trực tiếp, môitrường gián tiếp); được biểu hiện cụ thể ở môi trường kinh tế, chính trị, xãhội, văn hoá của đất nước, trong đó nổi lên là tác động của những biến đổikinh tế - xã hội của đất nước, của địa phương ở các giai đoạn lịch sử - cụ thể

Môi trường xã hội ở địa phương là môi trường xã hội trực tiếp Ở môitrường xã hội ấy người cán bộ cơ sở sống, sinh hoạt, học tập và công tác Đó

là tổng hợp những điều kiện vật chất, tinh thần bao gồm các quan hệ xã hội,các thiết chế tổ chức xã hội, các thiết chế văn hóa, đạo đức hợp thành hoàncảnh sống của người cán bộ cơ sở Môi trường xã hội ở địa phương tác độngtoàn diện tới các yếu tố thuộc về đạo đức người cán bộ cơ sở Ở đó, diễn racác hoạt động truyền thụ các giá trị đạo đức xã hội, thông qua cơ chế điềuchỉnh hành vi và dư luận xã hội, thông qua hoạt động thực tiễn, giải quyết cácmối quan hệ đạo đức được người cán bộ cơ sở tiếp nhận, chuyển hoá thànhnhững phẩm chất đạo đức cần có trong nhân cách của họ

Môi trường xã hội ở địa phương là nơi thể hiện mối quan hệ gắn bó,quan tâm giúp đỡ lẫn nhau giữa những người cán bộ cơ sở Tình cảm giữanhững con người cùng thực hiện nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, nhân dângiao phó Mỗi người cán bộ cơ sở không chỉ có trách nhiệm phấn đấu hoànthành nhiệm vụ được giao mà còn chịu trách nhiệm trước tổ chức Hoạt độnglãnh đạo, quản lý địa phương càng có nhiều khó khăn gian khổ, càng là môitrường thử thách những cán bộ cơ sở gắn kết thành một tập thể đoàn kết vàcùng nhân dân xây dựng địa phương giàu mạnh

Trong cơ quan, đơn vị hành chính cấp xã hoặc tương đương, tất cảnhững mối quan hệ, mọi hoạt động đều được chuẩn hoá thành các quy định,thành vi ứng xử cụ thể dựa trên cơ sở của Hiến pháp, pháp luật, quy định củađịa phương Mọi giá trị văn hóa - đạo đức được chăm lo xây dựng, nuôidưỡng, phát huy, phát triển Hơn nữa, mối quan hệ tập thể - cơ quan, đơn vịhành chính địa ở phương như một “màng lọc” để ngăn chặn những tiêu cựclạc hậu, hành vi phi đạo đức, phản giá trị thâm nhập vào cơ quan, đơn vị Cơquan, đơn vị hành chính ở cấp xã hoặc tương đương vững mạnh là những tổchức không “dung dưỡng” thói quen, tập tục cổ hủ, lạc hậu, hành vi trái vớiđạo đức cách mạng

Với tư cách là những người trực tiếp lãnh đạo, quản lý ở địa phương,cán bộ cơ sở là chủ thể trong xây dựng cơ quan, đơn vị hành chính, chủ thểlãnh đạo, quản lý và tổ chức nhân dân xây dựng địa phương vững mạnh toàndiện; đồng thời, cán bộ cơ sở cũng chịu sự tác động trực tiếp của các mốiquan hệ, cách sống, sinh hoạt, trạng thái tinh thần, đạo đức, tâm lý của tập thể

ở cơ quan, đơn vị hành chính ở địa phương; điều chỉnh thái độ, hành vi theonhững quy định chung Môi trường xã hội ở địa phương càng thuận lợi, càngtạo cơ sở để người cán bộ cơ sở tiếp nhận, chuyển hóa và phát triển các giá trịđạo đức tốt đẹp và ngược lại

Nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị hành chính ở cấp xã hoặc tương đươngkhá đa dạng và không kém phần phức tạp, thường xuyên đặt ra cho cán bộ cơ

sở - những người đứng đầu cơ quan, đơn vị hành chính ở địa phương nhữngyêu cầu rất cao về phẩm chất và năng lực Nhân dân ở địa phương luôn nhìnnhận cán bộ cơ sở như những tấm gương tiêu biểu về đạo đức, lối sống Nhândân địa phương cũng rất quan tâm theo dõi chặt chẽ, thường xuyên đánh giá

về ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức và những hành vi đạo đức của cán bộ cơ

sở Nếu cán bộ cơ sở có những biểu hiện vi phạm chuẩn mực đạo đức ngườicán bộ thì bao giờ cũng bị dư luận phê phán, lên án, tạo nên áp lực tinh thần

có tác dụng thúc đẩy sự nỗ lực của cán bộ cơ sở trong tu dưỡng, rèn luyện đạođức của chính họ

Cán bộ cơ sở trực tiếp thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý và tổ chứccho nhân dân xây dựng địa phương vững mạnh toàn diện; trực tiếp giải quyếtcác mối quan hệ: giữa lãnh đạo và quản lý; giữa cấp trên với cấp dưới, giữacác địa phương với nhau; giữa cán bộ và nhân dân… Thông qua thực tiễnhoạt động lãnh đạo, quản lý mà các phẩm chất đạo đức được hình thành, củng

cố và phát triển Có thể nói, môi trường và hoạt động thực tiễn ở thôn, xãhoặc tương đương là nơi rèn luyện một cách có hiệu quả và kiểm nghiệmnghiêm ngặt nhất những phẩm chất đạo đức của cán bộ cơ sở

Môi trường xã hội tồn tại như một hệ thống phức hợp, được cấu thànhbởi các nhân tố Các nhân tố trong môi trường xã hội có vai trò không ngangbằng nhau khi tác động tới sự phát triển đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyệnThường Tín, trong đó nhân tố quyết định suy đến cùng là kinh tế Điều này có

cơ sở lý luận từ tính quyết định của phương thức sản xuất đối với sự tồn tại,phát triển xã hội Trình độ phát triển, đặc điểm của môi trường kinh tế - xã hộinhư thế nào, đến đâu thì sẽ quy định sự phát triển đạo đức của người cán bộ

cơ sở tương ứng Môi trường kinh tế - xã hội ở địa phương xem như là cái

“nôi” nuôi dưỡng cán bộ cơ sở, tạo tiền đề, điều kiện kinh tế, xã hội cho họtồn tại, phát triển Môi trường kinh tế - xã hội thuận lợi có khả năng tạo thànhđộng lực quan trọng trong quá trình hoạt động thực tiễn của cán bộ cơ sở Cán

bộ cơ sở có phẩm chất đạo đức tốt khi được nuôi dưỡng trong môi trườngkinh tế - xã hội vừa năng động, vừa ổn định, trong sạch và ngược lại

Là một bộ phận hợp thành môi trường xã hội rộng lớn, môi trườngchính trị - xã hội có vai trò định hướng cho sự phát triển đạo đức người cán

bộ cơ sở Sự định hướng được biểu hiện thông qua hệ tư tưởng của giai cấpcông nhân, đường lối chính trị, đồng thời thông qua tổ chức hoạt động chínhtrị ở địa phương Sự phụ thuộc của đạo đức người cán bộ cơ sở vào môitrường chính trị - xã hội biểu hiện ở phương thức tác động các giá trị cơ bản,phổ biến của dân tộc, của nhân loại tới cán bộ cơ sở

Phương thức tác động các giá trị chính trị - xã hội thích hợp, tạo ranhững khả năng thuận lợi cho cán bộ cơ sở ở huyện tiếp nhận, chuyển hoá cácgiá trị đó vào nhân cách chính họ Môi trường chính trị - xã hội ở nước ta trênmột ý nghĩa rộng nhất của nó là nơi bảo tồn, nuôi dưỡng, truyền bá những giátrị tư tưởng tiến bộ, giá trị đạo đức cách mạng cho con người, trong đó có cán

bộ cơ sở Phương thức tác động các giá trị chính trị - xã hội càng khoa học,cán bộ cơ sở càng có điều kiện nâng cao ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức vàhoạt động thực tiễn đúng đắn, góp phần lựa chọn các giá trị, chuẩn mực đạo

đức tiến bộ cho lẽ sống và phẩm giá của họ; đồng thời, đấu tranh, ngăn ngừacác phản giá trị làm xói mòn phẩm giá đạo đức người cán bộ cơ sở.

Những phẩm chất đạo đức ưu trội trong nhân cách người cán bộ cơ sởphụ thuộc rất lớn vào sự định hướng giá trị đạo đức của Đảng, của Nhà nước,trực tiếp là sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời của hệ thống chính trị ở xã hoặctương đương Hoạt động lãnh đạo, quản lý và tổ chức cơ sở Đảng ở cấp xãhoặc tương đương vốn gắn liền với môi trường chính trị - xã hội nhất định.Cho nên, phẩm chất đạo đức người cán bộ cơ sở có thể nuôi dưỡng và khôngngừng nâng cao khi được định hướng bởi một hệ thống giá trị đạo đức dưới

sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của hệ thống tổ chức cơ sở Đảng, chínhquyền địa phương - nơi mà người cán bộ cơ sở sinh sống, công tác, học tập.Trong hoạt động thực tiễn, cán bộ cơ sở càng được định hướng giá trị đạo đứcđúng đắn thì khả năng gia tăng giá trị đạo đức càng cao Thiếu tính địnhhướng giá trị đạo đức, họ có thể dao động trước những tác nhân tiêu cực, phảngiá trị đạo đức

Khuynh hướng biến đổi các yếu tố hợp thành đạo đức người cán bộ cơ

sở còn phụ thuộc vào môi trường xã hội nhất định Tính chất, đặc điểm vàtrình độ phát triển môi trường xã hội, môi trường đạo đức như thế nào, nó sẽtạo ra khuynh hướng biến đổi các yếu tố thuộc về đạo đức người cán bộ cơ sởtương ứng Sự biến đổi các yếu tố hợp thành đạo đức người cán bộ cơ sở diễn

ra theo khuynh hướng tích cực hay tiêu cực là tuỳ thuộc vào đặc điểm, tínhchất, trình độ phát triển của môi trường xã hội, môi trường đạo đức mà họsống, công tác Trong các giai đoạn lịch sử - cụ thể, môi trường xã hội, môitrường đạo đức có đặc điểm, tính chất, trình độ phát triển không giống nhauquy định khuynh hướng biến đổi các yếu tố thuộc đạo đức cán bộ cơ sở tươngứng với những giai đoạn đó

Trong môi trường xã hội ở nước ta, trực tiếp là môi trường kinh tế,chính trị, văn hóa - xã hội ở huyện ngày càng chứa đựng nhiều nhân tố tích

cực, tạo ra những điều kiện khách quan thuận lợi cho sự biến đổi các yếu tố hợpthành đạo đức người cán bộ cơ sở theo hướng ngày càng tiến bộ Sự nổi bật củamôi trường kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội trong sự nghiệp đổi mới ở địaphương, nơi cán bộ cơ sở sống và công tác đã, đang xuất hiện những con ngườinăng động, sáng tạo và là những tấm gương mẫu mực về đạo đức trước quầnchúng nhân dân Những thành tựu của công cuộc đổi mới ở địa phương, nổi bật

là thành tựu về sự phát triển kinh tế, chính trị - xã hội ổn định, về vấn đề thựchiện quy chế dân chủ ở cơ sở; các giá trị truyền thống tốt đẹp của địa phươngđược khẳng định, kế thừa và phát huy; phong trào xây dựng làng văn hóa, giađình văn hóa và xây dựng phát triển nông thôn mới, Những nhân tố này tạonên hợp lực là tiền đề, điều kiện khách quan tác động sâu sắc tới sự biến đổi cácyếu tố hợp thành đạo đức người cán bộ cơ sở theo khuynh hướng tích cực là chủđạo Tuy nhiên, môi trường kinh tế, chính trị, văn hóa -xã hội ở Huyện cũng tiềm

ẩn những nguy cơ, tạo nên lực cản trên nhiều phương diện ảnh hưởng không tốttới sự biến đổi các thành tố thuộc đạo đức người cán bộ cơ sở

Đạo đức người cán bộ cơ sở không chỉ phụ thuộc vào môi trường xãhội rộng lớn mà còn phụ thuộc trực tiếp vào môi trường hoạt động của cán bộ

cơ sở Môi trường hoạt động của cán bộ cơ sở là tổng hoà những yếu tố, cácđiều kiện tự nhiên, xã hội mang tính đặc thù của địa phương Tính đặc thù củamôi trường hoạt động của cán bộ cơ sở được biểu hiện ở các đặc trưng vềkhông gian, thời gian, về tính cộng đồng thôn xóm, làng xã bền chặt Trongmôi trường hoạt động đó, cán bộ cơ sở, một mặt tham gia vào các mối quan

hệ xã hội đặc thù của địa phương như mối quan hệ huyết thống, thôn xóm,đồng niên, ; mặt khác, họ cùng một lúc cũng có thể tham gia vào nhiều mốiquan hệ đa dạng với nhiều người, nhiều vòng cộng đồng xã hội khác nhau Sựkhác nhau về nội dung, tính chất, cấp độ, phạm vi, thời điểm, do đó dẫn đếnkhác nhau về quy mô, mức độ tác động của các quan hệ đó tới quan hệ đạođức, hành vi đạo đức người cán bộ cơ sở

Môi trường hoạt động của cán bộ cơ sở ở huyện thuận lợi là điều kiệnkhách quan thúc đẩy sự biến đổi các yếu tố thuộc đạo đức người cán bộ cơ sởtheo hướng tích cực Môi trường hoạt động thuận lợi là môi trường mà ở đó mọithành viên trong cộng đồng tôn trọng, tin cậy lẫn nhau, đoàn kết, tương trợ giúp

đỡ nhau, dân chủ được phát huy Ở đó, cán bộ cơ sở luôn nhận được sự quantâm, giúp đỡ của cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp và tạo điều kiện cần thiết cho

họ chiếm lĩnh các kinh nghiệm xã hội, lịch sử, tiếp nhận các giá trị, chuẩn mựcđạo đức xã hội, tiếp thu và bổ sung những giá trị đạo đức của nhân loại

Được sống, học tập và công tác trong môi trường đạo đức lành mạnh,người cán bộ cơ sở càng có điều kiện học tập, tu dưỡng rèn luyện đạo đức.Nếu môi trường đạo đức không không lành mạnh, giả tạo sẽ tạo nên “sức ỳ”cản trở, đưa tới suy giảm giá trị đích thực của đạo đức người cán bộ cơ sở

Trong môi trường sống, công tác của cán bộ cơ sở, tính chất tương tácgiữa môi trường dân chủ và kỷ cương, pháp luật ở cơ sở là nhân tố ảnh hưởngtrực tiếp, sâu sắc tới đạo đức người cán bộ cơ sở Môi trường dân chủ và kỷcương, pháp luật được xác lập theo hướng tích cực trở thành quy định, quyphạm xã hội ở địa phương mang tính bắt buộc cán bộ cơ sở tuân theo và phấnđấu vươn tới nhằm phát triển văn hóa dân chủ và văn hóa kỷ luật,văn hóa lãnhđạo, quản lý, qua đó góp phần gia tăng giá trị đạo đức trong nhân cách ngườicán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín

Ba là, đạo đức người cán bộ cơ sở chịu sự quy định bởi nỗ lực chủ quan của chính người cán bộ cơ sở trong hoạt động thực tiễn ở địa phương

Sự vận động, phát triển các yếu tố thuộc về đạo đức người cán bộ cơ sởchịu sự quy định tổng hợp bởi hệ thống nhân tố khách quan và chủ quan.Trong đó, những nhân tố khách quan bên ngoài hợp thành một hoàn cảnh hiện

thực thường xuyên tác động nhưng với ý nghĩa là tiền đề, điều kiện cho quá

trình phát huy nỗ lực chủ quan của người cán bộ cơ sở trong quá trình tudưỡng, rèn luyện đạo đức Đây là quá trình chủ quan hoá cái khách quan,

chuyển hoá từ khách thể chịu sự tác động trở thành chủ thể tiếp nhận, qua đóhình thành nhu cầu tự thân, động cơ bên trong thúc đẩy tính tích cực, sáng tạocủa họ trong hoạt động thực tiễn ở địa phương.

Chủ quan hóa cái khách quan trong sự phát triển các yếu tố thuộc vềđạo đức chính là quá trình người cán bộ cơ sở tự đánh giá phẩm chất đạo đứccủa chính mình hiện có; trên cơ sở đó, họ tự xác định nội dung, cách thức,biện pháp tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cho phù hợp với yêu cầu kháchquan trong quá trình lãnh đạo, quản lý, tổ chức nhân dân xây dựng địaphương vững mạnh về mọi mặt Quá trình này mang tính tự giác, sáng tạo củangười cán bộ cơ sở ở mức cao nhất Nó quyết định trực tiếp sự biến đổi, pháttriển những phẩm chất đạo đức người cán bộ cơ sở

Hoạt động thực tiễn của người cán bộ cơ sở ở địa phương vừa là tiền

đề, cơ sở trực tiếp phát triển hoàn thiện nhân cách, vừa thước đo phẩm chấtđạo đức của người cán bộ cơ sở Phẩm chất đạo đức người cán bộ cơ sở đượcthể hiện tập trung ở chất lượng và hiệu quả hoạt động thực tiễn lãnh đạo, quản

lý và tổ chức nhân dân xây dựng địa phương; ở việc giải quyết những vấn đềthực tiễn sinh động, phức tạp một cách chính xác, có hiệu quả, nhất là thựctiễn lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao chứ khôngphải trong ý nghĩ và lời nói Chỉ có “tắm mình” trong hoạt động thực tiễn,

“đối mặt” trực tiếp công việc, thường xuyên giải quyết các mâu thuẫn phátsinh ở địa phương, người cán bộ cơ sở mới kiểm nghiệm được phẩm chất đạođức của chính mình

Những phẩm chất đạo đức người cán bộ cơ sở không “nhất thành bấtbiến”, trái lại nó thường xuyên vận động, phát triển Quá trình này, một mặtphụ thuộc vào sự vận động, phát triển của thực tiễn, trực tiếp là vận động,phát triển của đời sống hiện thực ở địa phương (hoàn cảnh khách quan); mặtkhác, nó phụ thuộc vào sự nỗ lực trong quá trình tự tu dưỡng, rèn luyện đạođức của người cán bộ cơ sở trong hoạt động thực tiễn (nỗ lực chủ quan)

Sự quy định của đạo đức người cán bộ cơ sở vào nỗ lực chủ quan củachính họ trong hoạt động thực tiễn được biểu hiện chủ yếu ở các nội dung: Nỗlực chủ quan của họ quy định chất lượng tự học tập, tổng kết, đúc rút kinhnghiệm thực tiễn, nâng cao tri thức quản lý nhân dân; quy định chất lượng,hiệu quả rèn luyện chính trị - đạo đức.

1.2 Tình hình đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay

1.2.1 Những ưu điểm và hạn chế về đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay

Đánh giá tình hình đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tínhiện nay bao gồm nhiều khía cạnh Trong đó, luận văn tập trung đánh giánhận thức đạo đức, quan hệ đạo đức và hành vi đạo đức của người cán bộ cơ

sở hiện nay Để đánh giá đúng tình hình và xu hướng biến đổi của đạo đứcngười cán bộ cơ sở đòi hỏi phải quán triệt nguyên tắc phương pháp luận:khách quan, toàn diện, lịch sử - cụ thể, phát triển, lý luận gắn thực tiễn

Hiện thực của quá trình xây dựng huyện Thường Tín cho thấy, đại bộphận cán bộ, trong đó có cán bộ cơ sở luôn phát huy tính tiên phong, gươngmẫu về đạo đức, lối sống Công tác, sinh sống trong môi trường xã hội năngđộng, song không kém phần đa dạng, phức tạp, nhất là sự tác động mặt tráicủa kinh tế thị trường nhưng cán bộ cơ sở vẫn luôn coi trọng và đề cao cácđức tính trung thực, khiêm tốn, giản dị; nêu cao tinh thần đấu tranh trước cácbiểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống Tuy nhiên, trước đòi hỏi của nhiệm

vụ đặt ra thì đạo đức người cán bộ cơ sở vẫn còn bộc lộ hạn chế nhất định.Thực tế cho thấy, ở một số ít cán bộ cơ sở còn có sự tách rời giữa trách nhiệmchính trị với nghĩa vụ đạo đức; giữa nhận thức đạo đức và hành vi thực tế củamỗi người; giữa ý thức đạo đức và thực tiễn quan hệ đạo đức còn có khoảngcách Ở bộ phận cán bộ này, nhận thức của họ về vai trò đạo đức, các giá trị,chuẩn mực đạo đức cách mạng còn hời hợt, chưa thật sự sâu sắc, thậm chí còn

phiến diện, xuôi chiều Theo đó, việc tiếp nhận và chuyển hóa những giá trịđạo đức cách mạng thành tình cảm, mang tính tự nguyện, tự giác chưa vữngchắc Kết quả điều tra xã hội học cho thấy, một bộ phận cán bộ cơ sở có biểuhiện thiếu nỗ lực trong tu dưỡng, rèn luyện đạo đức Bộ phận cán bộ nàythường bị ảnh hưởng bởi các tác động tiêu cực của cuộc sống, không yên tâmtrong thực hiện nhiệm vụ, chưa thật sự tự giác ghép mình vào tổ chức; viphạm Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước và những quy định của chính quyềnđịa phương; thiếu trung thực trong các quan hệ sống, nhất là trong quan hệvới nhân dân Biểu hiện cụ thể về mặt tích cực và hạn chế của đạo đức ngườicán bộ cơ sở ở những vấn đề sau:

Nhận thức của người cán bộ cơ sở về đạo đức cách mạng hiện nay.

Nhìn chung, cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín đã nhận rõ được vinh dự vàtrách nhiệm của mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN,luôn phấn đấu hoàn thành tốt các nhiệm vụ do Đảng, Nhà nước, nhân dângiao phó Đại hội Đảng bộ huyện Thường Tín khóa XXIII nhiệm kỳ 2015-

2020 chỉ rõ: “Trong nhiệm kỳ qua (2010- 2015), các tổ chức đảng và đảngviên trong Đảng bộ huyện giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, đoàn kếtnội bộ, chấp hành nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và chính sách,pháp luật của Nhà nước, cán bộ đảng viên luôn giữ gìn phẩm chất đạo đứccách mạng, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” [15, tr.3].Đại bộ phận cán bộ cơ sở đã nhận thức sâu sắc vai trò, giá trị của đạo đứccách mạng đối với quá trình lãnh đạo, quản lý và tổ chức nhân dân xây dựngthôn, xóm, làng, xã phát triển về mọi mặt; luôn trung thành vô hạn với sựnghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân; nêu cao tinh thần yêu nước, ý thức

tự lực, tự cường, chung sức, chung lòng cùng nhân dân xây dựng và phát triểnđịa phương ngày càng văn minh, giàu mạnh

Mỗi cán bộ cơ sở luôn nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của việc thựchiện nếp sống văn minh, cần kiệm, nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép

nước; sự đòi hỏi không ngừng học tập, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyênmôn, thực hiện “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” Đối với tổ chức,phần lớn cán bộ cơ sở có sự nhận thức đúng về sự đòi hỏi tính kỷ luật cao, tôntrọng tập thể, gắn bó, yêu thương, hoà đồng với đồng nghiệp Nhận thức sâusắc về vai trò, chuẩn mực đạo đức trong nhân cách người cán bộ cách mạng;

về ý nghĩa và giá trị của sự gắn bó giữa người cán bộ với nhân dân, giá trịđoàn kết và dân chủ, kỷ luật; về giá trị của việc phát huy vai trò trách nhiệmcủa người cán bộ cơ sở trong lãnh đạo, quản lý ở chính quyền cấp cơ sở

Bên cạnh biểu hiện của mặt tích cực nêu trên thì việc nhận thức về vaitrò, chuẩn mực đạo đức cách mạng ở một số ít cán bộ cơ sở vẫn bộc lộ nhữngkhuyết điểm, hạn chế Biểu hiện ở sự nhận thức của một số cán bộ về các giátrị, chuẩn mực đạo đức cách mạng không đồng đều

Trong mẫu điều tra nghiên cứu lựa chọn, đưa ra mười giá trị cơ bản vàcốt lõi, đặc trưng cho yêu cầu về phẩm chất đạo đức cần có ở người cán bộ,cho thấy sự lựa chọn giá trị, thang giá trị đạo đức, chuẩn mực đạo đức củamỗi người cán bộ cơ sở là khác nhau Ở giá trị thứ nhất của bảng hỏi, có hơn85% ý kiến tán đồng, còn ở các giá trị khác sự lựa chọn có dao động thấp nhất

là 26% và cao nhất là 38%

Hiện nay, sự biến đổi giá trị đạo đức trong nhân cách của con ngườiViệt Nam với cả mặt tích cực và tiêu cực của nó đã tác động mạnh đến sựchuyển dịch định hướng giá trị về đạo đức trong sự phát triển nhân cách conngười Bằng phương pháp phát vấn điều tra xã hội học (90 cán bộ cơ sở) ởnhững xã khác nhau trong Huyện cho thấy: có tới 17,3% số cán bộ được hỏitrả lời vấn đề mà họ quan tâm nhất là có một cuộc sống đầy đủ, những vấn đềkhác thuộc đời sống đạo đức thì bộ phận này tỏ ra ít quan tâm và cá biệt cótrường hợp không quan tâm

Các biểu hiện suy thoái đạo đức trong cán bộ cơ sở đang có chiều hướnggia tăng Các biểu hiện suy thoái đạo đức trong một bộ phận cán bộ cơ sở

không chỉ đi ngược lại các giá trị đạo đức truyền thống của con người ViệtNam mà còn đi ngược lại các chuẩn mực, nguyên tắc đạo đức của người cán bộcách mạng nói chung, người cán bộ cơ sở nói riêng Đáng chú ý, mặc dù cácbiểu hiện sống thiếu lý tưởng hoài bão, xa rời nhân dân, thiếu công khai minhbạch có chiều hướng giảm mạnh (trong khoảng từ 32 % đến 38% ), nhưng cácbiểu hiện tham nhũng, lãng phí của công, sống thực dụng có mức tăng cao.Trong nhiệm kỳ (2010 - 2015), cấp uỷ các cấp và Ủy ban kiểm tra Huyện uỷ đãthi hành kỷ luật 194 đảng viên Trong đó: khiển trách 133, chiếm 68,55%; cảnhcáo 48, chiếm 24,74%; cách chức 03, chiếm 1,54%; khai trừ 10, chiếm 5,15%;

xử lý bằng hình thức xóa tên, cho ra khỏi Đảng 18 [15, tr.4]

Hiện thực đời sống đạo đức của cán bộ cơ sở hiện nay cho thấy, tác

động mặt trái của cơ chế thị trường tới cán bộ cơ sở, thêm vào đó là sự thiếu

nỗ lực trong rèn luyện, tu dưỡng , vì vậy đã đưa tới sự lệch chuẩn trong nhậnthức giá trị ở một bộ phận cán bộ cơ sở Ở bộ phận này, thường chỉ thấy họ đềcao và tuyệt đối hoá lợi ích cá nhân; coi trọng các lợi ích kinh tế - vật chấtđơn thuần, coi nhẹ các giá trị tinh thần, đạo đức Do các nguyên nhân và hạnchế trên đã đưa tới sự suy thoái, biến chất về đạo đức, lối sống ở một bộ phậncán bộ cơ sở với các mức độ khác nhau Biểu hiện như: chỉ biết đến lợi ích cánhân của bản thân; bị ảnh hưởng của lối sống thực dụng, ham danh lợi, hưởngthụ; thiếu ý chí tu dưỡng, rèn luyện, ngại khó, ngại khổ; gây mất đoàn kết nội

bộ, vi phạm pháp luật của Nhà nước, đạo đức nghề nghiệp Ở bộ phận cán

bộ này thường hoàn thành chức năng, nhiệm vụ đảm nhiệm ở mức độ thấp,hoặc là không hoàn thành được các nhiệm vụ được giao

Quan hệ đạo đức của người cán bộ cơ sở: quan hệ đạo đức là một mặt

của quan hệ xã hội Trong đời sống hiện thực, quan hệ đạo đức thường gắnvới các quan hệ khác Tùy góc độ xem xét của chủ thể mà một quan hệ nào đónổi lên, chiếm ưu thế và mang ý nghĩa về đạo đức Theo đó, quan hệ đạo đứccủa người cán bộ cơ sở là sự vận dụng các giá trị, chuẩn mực đạo đức của xã

hội, của người cán bộ cách mạng ở cấp cơ sở vào giải quyết quan hệ cụ thểcủa người cán bộ sao cho phù hợp với yêu cầu của xã hội ở địa phương, nơi

mà người cán bộ cơ sở sống, học tập, công tác

Quan hệ đạo đức của người cán bộ cơ sở là một mặt phản ánh trình độđạo đức của họ Cho nên, đánh giá quan hệ đạo đức của người cán bộ cơ sởchính là xem xét thực trạng cách giải quyết các mối quan hệ cơ bản trong hoạtđộng lãnh đạo, quản lý và tổ chức nhân dân xây dựng địa phương phát triểnbền vững Trên cơ sở thực trạng quan hệ đạo đức để nhận dạng ưu điểm,nhược điểm cũng như xu hướng biến đổi trong đời sống đạo đức của ngườicán bộ cơ sở hiện nay Trong cuộc sống hiện thực của người cán bộ cơ sở tồntại một hệ thống các mối quan hệ đa dạng và phong phú Tính đa dạng, phongphú của nó được phản ánh tập trung ở các mối quan hệ cơ bản, như: quan hệgiữa cán bộ và nhân dân; quan hệ đồng nghiệp; quan hệ giữa đảng viên vàquần chúng; quan hệ bạn bè, đồng môn; quan hệ họ hàng, làng xóm…

Bằng những phương pháp tiến hành điều tra khác nhau, như: quan sát,phỏng vấn, phân tích tài liệu, cho thấy: quan hệ đạo đức của người cán bộ cơ

sở và trong các tập thể (cơ quan, ban ngành), nơi mà cán bộ cơ sở công tácluôn được giữ vững và có xu hướng gia tăng tính tích cực, cơ bản phù hợp vớicác nguyên tắc, chuẩn mực của đạo đức người cán bộ đã xác định Hầu hếtcán bộ cơ sở khi được hỏi, cho rằng: các mối quan hệ đạo đức có xu hướngbiến đổi tích cực trong các tập thể Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã, Mặt trận Tổquốc, và các tổ chức chính trị - xã hội, như: Đoàn Thanh niên Cộng sản HồChí Minh, Hội cựu Chiến binh, Hội phụ nữ

Hiện thực của sự giải quyết tốt các mối quan hệ về mặt đạo đức trongmọi mối quan hệ của người cán bộ cơ sở đã tạo ra “gương mặt” văn hoá đạođức tốt đẹp; đã tạo lập được bầu không khí tâm lý lành mạnh trong sáng; làmcho mọi người trong tập thể cơ quan, ban ngành thuộc đơn vị hành chính cấp

cơ sở đoàn kết cùng chung sức, chung lòng lãnh đạo, quản lý địa phương đạt