LUẬN văn THẠC sĩ VAI TRÒ của QUẦN CHÚNG NHÂN dân các xã BIÊN GIỚI TRONG NHIỆM vụ PHÒNG, CHỐNG BUÔN lậu của bộ đội BIÊN PHÒNG HIỆN NAY

Vấn đề phòng, chống buôn lậu là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các cấp các ngành, các địa phương trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu qua biên giới được xác định là một nhiệm vụ cấp bách của hệ thống chính trị địa phương các xã biên giới và các tổ chức lực lượng vũ trang đóng quân trên địa bàn, trong đó lực lượng Bộ đội Biên phòng có vai trò làm nòng cốt.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Vấn đề phòng, chống buôn lậu là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các cấp cácngành, các địa phương trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.Trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu qua biên giới đượcxác định là một nhiệm vụ cấp bách của hệ thống chính trị địa phương các xã biên giới và các tổchức lực lượng vũ trang đóng quân trên địa bàn, trong đó lực lượng Bộ đội Biên phòng có vai tròlàm nòng cốt

Thực trạng của vấn đề buôn lậu, đặc biệt là buôn lậu qua biên giới hiện nay đang đặt ranhiều vấn đề bức xúc cần phải giải quyết Thực tế cho thấy, buôn lậu hiện nay đang là một trởlực lớn đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của nước ta và được xác định là một trong nhữnghoạt động nguy hiểm không chỉ với nền kinh tế đất nước mà còn xâm hại trực tiếp đến chủ quyền

an ninh quốc gia Hoạt động buôn lậu làm rối loạn thị trường, gây mất ổn định giá cả, đem lạinhững khó khăn cho việc quản lý và điều hành nền kinh tế – xã hội; làm gia tăng tình trạng thấtnghiệp, đưa các doanh nghiệp sản xuất trong nước đứng trước nguy cơ bị thua lỗ và phá sản.Mặt khác, buôn lậu còn ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh kinh tế, nó tạo ra kẽ hở cho các tổ chức,

cơ quan tình báo nước ngoài lợi dụng để chống phá công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Từ năm 1997 trở lại đây, Đảng, Nhà nước ta có nhiều chỉ thị, nghị quyết, chủ trươngchính sách và các biện pháp tích cực, kiên quyết chỉ đạo các cấp, các ngành đẩy mạnh đấu tranhphòng chống buôn lậu nói chung và buôn lậu qua biên giới nói riêng Nhưng hoạt động buôn lậukhông giảm mà có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp kể cả tính chất và quy mô, vớinhững thủ đoạn tinh vi, táo tợn và quyết liệt nhằm đối phó lại các hoạt động tuần tra kiểm soát,phát hiện bắt giữ của Bộ đội Biên phòng và các lực lượng chính trị xã hội khác ở tuyến biên giới.Điển hình như vụ buôn lậu “Hang rơi” ở Lạng Sơn làm cho ngân sách Nhà nước thất thoát hàngchục tỷ đồng Mặt khác buôn lậu đã tác động đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, đây là

vấn đề đòi hỏi phải có sự nghiên cứu cả về lý luận và thực tiễn để nâng cao hiệu quả phòng,chống buôn lậu trong tình hình mới.

Thực tiễn mấy năm vừa qua cho thấy, dọc theo tuyến biên giới, nơi nào Bộ đội Biênphòng làm tốt công tác dân vận, phát huy được vai trò quần chúng nhân dân trong phòng chốngbuôn lậu thì ở nơi đó tình trạng buôn lậu bị hạn chế, không có các vụ buôn lậu mang tính chấtnghiêm trọng

Vì vậy, đấu tranh phòng, chống buôn lậu là yêu cầu cấp thiết hiện nay; đồng thời có ýnghĩa chiến lược lâu dài của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta Đối với nhiệm vụ phòng,chống buôn lậu qua biên giới hiện nay Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt, song để hoànthành tốt nhiệm vụ đó Bộ đội Biên phòng phải phát huy được vai trò sức mạnh của quần chúngnhân dân các xã biên giới và đây là yêu cầu khách quan đặt ra cho Bộ đội Biên phòng hiện nay

Với lý do trên, tác giả luận văn đã lựa chọn và thực hiện đề tài: “Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng hiện nay”.

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến phát huy vai trò quần chúngnhân dân trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nói chung, vai trò quần chúng nhân dântrong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng nói riêng Vấn đề trên đã đượcnhiều nhà lãnh đạo, quản lý và khoa học quan tâm nghiên cứu, trong đó có các công trình khoahọc đã công bố có liên quan đến đề tài, như: “Phát huy vai trò của quân đội nhân dân trong thựchiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta hiện nay”, đề tài Tổng cục Chính trị Quân độinhân dân Việt Nam, Hà Nội 2001; “Phát triển kinh tế – xã hội miền núi biên giới phía Bắc và sựtác động của nó tới tăng cường sức mạnh bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới vùng này”, Luận

án tiến sĩ của Đinh Trọng Ngọc, Học viện Chính trị quân sự, H.2001; “Phát huy vai trò của cácdân tộc thiểu số ở Tây Bắc trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay”,Viện Khoa học xã hội nhân văn quân sự, H.2002; “Công tác vận động quần chúng của Bộ độiBiên phòng đấu tranh chống âm mưu “diễn biến hoà bình” của địch bảo vệ biên giới, Cục Chính

trị Bộ Tư lệnh Biên phòng, Hà Nội 1991; “Nhân dân các dân tộc trong sự nghiệp bảo vệ chủquyền an ninh biên giới phía Bắc”, Luận án Tiến sĩ Triết học của Đặng Vũ Liêm, Hà Nội 1996…Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến khá sâu sắc nhiều vấn đề xung quanhvai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa Song, việc tiếp cận và giải quyết một cách cơ bản có hệ thống dưới góc độ triếthọc, xã hội học vấn đề: “Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm

vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng hiện nay”, chưa có công trình nào đề cậptới Với đề tài nghiên cứu đã lựa chọn tác giả hy vọng góp phần nhỏ bé làm sâu sắc hơnnhững vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách đang đặt ra trong phát huy vai trò quần chúngnhân dân các xã biên giới thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phònghiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ cơ bản và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Mục đích của luận văn:

Dưới góc độ triết học, luận văn nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn vềphát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chốngbuôn lậu của Bộ đội Biên phòng; trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huyhơn nữa vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậucủa Bộ đội Biên phòng hiện nay

- Nhiệm vụ của luận văn:

+ Làm rõ đặc trưng bản chất và một số vấn đề có tính quy luật phát huy vai trò quầnchúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng.+ Phân tích, đánh giá thực trạng, nguyên nhân và các yêu cầu trong phát huy vai trò quầnchúng nhân dân các xã biên giới thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biênphòng hiện nay

+ Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xãbiên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng hiện nay

- Phạm vi nghiên cứu của luận văn:

Trong khuôn khổ luận văn cao học triết học, do điều kiện khảo sát, tác giả xin được giớihạn việc nghiên cứu tập trung vào những vấn đề cơ bản nhất của quá trình đấu tranh phòng,chống buôn lậu trên tuyến biên giới Việt – Trung của Bộ đội Biên phòng từ năm 1999 đến nay.

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Cơ sở lý luận:

Cơ sở lý luận của luận văn là hệ thống các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, hệ thống các quan điểm của Đảng ta về vai trò của quần chúng nhân dân.Tác giả vận dụng, kế thừa kết quả của các công trình khoa học có liên quan đến đề tài để nghiêncứu

- Cơ sở thực tiễn:

Cơ sở thực tiễn của luận văn là tình hình đấu tranh phòng, chống buôn lậu của Bộ độiBiên phòng hiện nay

Luận văn còn dựa vào các báo cáo tổng kết hết năm của Cục Trinh sát Bộ đội Biên phòng

và số liệu khảo sát của tác giả về phòng, chống buôn lậu nói chung và tính chất buôn lậu quabiên giới phía Bắc hiện nay nói riêng

- Phương pháp nghiên cứu của luận văn

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vậtlịch sử, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể: tiếp cận hệ thống; phân tích vàtổng hợp; trừu tượng hoá và khái quát hoá; phương pháp điều tra xã hội học; phương phápchuyên gia, để thực hiện mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đã được xác định

5 Ý nghĩa của luận văn

Luận văn cung cấp một số cơ sở lý luận và thực tiễn về phát huy vai trò quần chúng nhândân trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu cho cán bộ, chỉ huy, các tổ chức của hệ thống chínhtrị ở địa bàn biên giới

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo để giảng dạy tại Học viện Biên phòng

6 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo

1.1.1 Đặc điểm nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng

* Nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ đội Biên phòng được quy định ở Chương II từ Điều 5 đếnĐiều 17 của Pháp lệnh Bộ đội Biên phòng đã được Uỷ ban Thường vụ Quốc hội Nước cộng hoà

xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá IX thông qua ngày 28 tháng 3 năm 1997 Tại Điều 9 củaChương II quy định: “Bộ đội Biên phòng có nhiệm vụ trực tiếp và phối hợp với các đơn vị kháccủa các lực lượng vũ trang nhân dân, các ngành chức năng của Nhà nước đấu tranh chốngbuôn lậu, vận chuyển trái phép vũ khí, chất cháy, nổ, chất độc hại, ma tuý, văn hoá phẩm độchại, hàng hoá cấm xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới trên đất liền, các hải đảo, vùng biển theoquy định của pháp luật”

Đặc điểm nhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng khác với nhiệm vụ của các tổ chức vũ trangkhác trong quân đội Từ chức năng, nhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng được quy định trong Pháplệnh Bộ đội Biên phòng và Nghị quyết 11/NQ-TƯ của Bộ Chính trị cho thấy nhiệm vụ của Bộ độiBiên phòng rất toàn diện, trên nhiều lĩnh vực (có cả quốc phòng, an ninh, đối ngoại…); có liênquan trực tiếp tới đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Bộ đội Biên phòngphải trực tiếp đấu tranh với nhiều loại đối tượng (có đối tượng công khai, có đối tượng bí mật, cóđối tượng là địch, có đối tượng là bọn tội phạm các loại; có các phần tử là người trong nước, cóngười nước ngoài…) mỗi đối tượng lại có chủ trương, đối sách giải quyết khác nhau Việc giảiquyết đó, dù chỉ có một sai sót nhỏ cũng có thể đụng chạm đến những vấn đề rất nhạy cảm, nhất

là quan hệ quốc tế Những nhiệm vụ trên đều phải được thực hiện thường xuyên, liên tục cả vềkhông gian và thời gian trong mọi hoàn cảnh

Bộ đội Biên phòng là lực lượng vũ trang của Đảng, là một thành phần của Quân đội nhândân Việt Nam; nhưng khác với các lực lượng vũ trang khác ở chỗ: trong thời bình bên cạnhnhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, Bộ đội Biên phòng chủ yếu, thường xuyên là làm nhiệm vụ đấutranh chính trị, bảo vệ an ninh trật tự và quản lý Nhà nước về biên giới.

Do chức năng, nhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng đặt ra yêu cầu hoạt động lãnh đạo củacác tổ chức đảng Bộ đội Biên phòng là rất rộng và nội dung công tác đảng, công tác chính trị cónhiều vấn đề mang tính đặc thù Là một tổ chức vũ trang của quân đội, cùng với thực hiện nhiệm

vụ bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, trật tự an toàn xã hội, Bộ đội Biên phòng còn phải đại diệncho Nhà nước giải quyết các vụ việc như: xâm canh, xâm cư, xuất, nhập cảnh người, hàng hoá

và phương tiện qua biên giới; bảo vệ tài nguyên khoáng sản của đất nước trên địa bàn biên giới

* Một trong những nhiệm vụ chính trị của Bộ đội Biên phòng hiện nay là phòng, chốngbuôn lậu qua biên gới Nhiệm vụ này rất khó khăn và phức tạp, gay go và quyết liệt Do đặc điểmnhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng hoạt động trải dài dọc theo biên giới nước ta; nhiều đoạn biêngiới là rừng núi hiểm trở, không có dân cư sinh sống, rất khó khăn cho thực hiện nhiệm vụ quản

lý và bảo vệ biên giới, nhưng lại là nơi bọn buôn lậu lợi dụng để vận chuyển hàng hoá trái phépqua biên giới

Việt Nam có đường biên giới dài 7.927 km (biên giới Việt – Trung 1.462 km; biên giới ViệtLào 2.067 km; biên giới Việt Nam – Cămpuchia 1.137 km; tuyến biến 3.260 km) Địa hình ở vùngbiên giới đa dạng, phức tạp, nhiều nơi hiểm trở, giao thông khó khăn, đi lại không thuận lợi Thờitiết khí hậu ở các vùng này thường là khắc nghiệt: mưa rừng, bão biển, mùa khô thì hạn nghiêmtrọng, mùa mưa thì lũ, lụt Tuyến bờ biển khúc khuỷu quanh co, 80 cửa sông lớn, 47 cảng biển,

có trên dưới 3.000 đảo Biên giới đất liền với nước láng giềng về mặt tự nhiên là “biên giới mở”,

“núi liền núi, sông liền sông”, lịch sử để lại nhiều vấn đề phức tạp về chủ quyền lãnh thổ và dân

cư qua lại hai bên biên giới Đồng bào các dân tộc đang sống trên khu vực biên giới phần lớn làcác dân tộc ít người, có mối quan hệ thân tộc, dân tộc gắn bó với nhau lâu đời Trình độ sản xuất

và canh tác ở nơi đây còn lạc hậu, kinh tế kém phát triển; hạ tầng cơ sở còn nghèo nàn, nên đờisống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn Do không nhận thức đúng đắn chủ trương đường lối

của Đảng, pháp luật của Nhà nước về chống buôn lậu và khó khăn trong cuộc sống, đã có một

bộ phận nhân dân tham gia vận chuyển hàng hoá lậu qua biên giới

Nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu có vị trí rất quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ xâydựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay Chống buôn lậu đạt hiệu quả, sẽ tạo ra môi trường cạnh tranhlành mạnh trong sản xuất giữa các tổ chức kinh tế trong nước; đồng thời hạn chế được các hiệntượng tham nhũng và hối lộ; góp phần làm trong sạch môi trường chính trị, hạn chế khuynhhướng thoái hoá đạo đức và lối sống trong xã hội

Cuộc đấu tranh phòng chống buôn lậu hiện nay diễn ra rất quyết liệt Lợi nhuận có được

do buôn lậu là động lực thúc đẩy các hoạt động buôn lậu diễn ra khẩn trương và bí mật Vì lợinhuận, bọn buôn lậu không từ bỏ một hành vi, thủ đoạn nào kể cả lừa đảo, giết người… để vậnchuyển hàng hoá trái phép qua biên giới

Trong thời kỳ phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay và

do nhu cầu của đời sống xã hội, các hoạt động buôn lậu đang diễn ra mọi lúc mọi nơi đối với mọimặt hàng hoá Những chủng loại hàng hoá nào mang lại lợi nhuận cao thì hoạt động buôn lậucủa bọn chủ lậu càng liều lĩnh Buôn lậu hiện nay diễn ra thông qua các hình thức rất đa dạng,phức tạp với nội dung phong phú, đối với tất cả các chủng loại hàng hoá; lại diễn ra trên tất cảcác tuyến biên giới Vì vậy, công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòngcàng gặp rất nhiều khó khăn

Buôn lậu và chống buôn lậu hiện nay được hiểu theo hai góc độ

Thứ nhất, buôn lậu hiểu theo góc độ kinh tế là “buôn bán hàng hoá trốn thuế hoặc hàng

quốc cấm” [47] Ở khái niệm này chúng tôi hiểu hàng hoá xuất, nhập lậu thường không phảichỉ là hàng quốc cấm mà còn là các loại hàng hoá có thuế xuất cao; vì vậy, buôn lậu tìmcách trốn thuế Hàng quốc cấm là tất cả các loại hàng hoá nghiêm cấm xuất, nhập khẩu dướibất cứ hình thức nào khi chưa được pháp luật Nhà nước Việt Nam cho phép, như: buôn bán

vũ khí, chất ma tuý, đồ cổ, động vật và tài nguyên quý hiếm Hàng hoá có thuế xuất cao lànhững mặt hàng hoá không cấm nhưng có thuế xuất cao, như: than đá, dầu khí, hồi, quế…

Thứ hai, buôn lậu hiểu theo góc độ pháp luật là “tội phạm nguy hiểm, xâm hại trực tiếp

đến nền kinh tế và an ninh quốc gia” [21] Khái niệm này chỉ rõ tất cả các hành vi như buôn bánhàng hoá trái phép, vận chuyển hàng hoá qua biên giới trái với quy định của hải quan, khôngkhai báo hoặc khai báo giả dối, không có giấy tờ hợp lệ của cơ quan có thẩm quyền (thươngmại, hải quan), không vận chuyển qua cửa khẩu mà cố tình trốn tránh sự kiểm soát của cơ quanchức năng (hải quan, quản lý cửa khẩu); hành vi mang hàng hoá trái phép qua biên giới mụcđích không rõ ràng; hoặc tất cả các phương tiện tàu, thuyền chuyên chở hàng hoá xuất nhậpkhẩu trái phép qua biên giới quốc gia (đường bộ, đường sông, đường biển) của Việt Nam đềucấu thành tội buôn lậu hoặc vận chuyển hàng hoá trái phép

Các hành vi buôn lậu trên là mục tiêu đấu tranh phòng, chống buôn lậu của các cấp, cácngành, các lực lượng vũ trang Phòng, chống buôn lậu là đấu tranh ngăn ngừa người và phươngtiện buôn bán, chuyên chở hàng hoá trái với pháp luật hiện hành quy định Các hành vi buôn lậukhông chỉ bị xử phạt theo pháp luật mà bằng cả biện pháp hành chính, như: truy thu thuế; phạttiền; tịch thu toàn bộ số hàng hoá bắt giữ nếu là hàng quốc cấm

Như vậy, buôn lậu và phòng, chống buôn lậu có thể hiểu ở hai góc độ khác nhau nhưngđều có tiêu chí chung là làm thế nào để phòng, chống buôn lậu có hiệu quả Pháp luật quy địnhtất cả mọi công dân Việt Nam, các tổ chức và doanh nghiệp nước ngoài làm ăn sinh sống trênđất nước Việt Nam, đều phải chấp hành nghiêm luật pháp Nhà nước Việt Nam Nếu cá nhân, tổchức nào (kể cả trong nước và nước ngoài) vi phạm pháp luật, như: buôn lậu; sản xuất hàng giả;trốn lậu thuế; buôn bán hàng quốc cấm… đều bị xử phạt theo luật định Đây là cơ sở pháp lý chocông tác phòng, chống buôn lậu của các cấp, các ngành có hiệu quả Ngoài quy định chung củapháp luật về chống buôn lậu còn có các văn bản dưới luật, chính sách của Nhà nước, Chỉ thị củaThủ tướng Chính phủ, hướng dẫn của các cơ quan chức năng Hệ thống các văn bản dưới luật

đó sẽ tạo thành hành lang pháp lý, làm cơ sở cho các lực lượng tham gia đấu tranh phòng,chống buôn lậu đạt hiệu quả cao

Phòng, chống buôn lậu qua biên giới không chỉ là nhiệm vụ riêng của Bộ đội Biên phòng,

mà là nhiệm vụ chung của các cấp, các ngành Tuy nhiên, nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu

không phải là nhiệm vụ duy nhất của Bộ đội Biên phòng; mà ngoài nhiệm vụ trên Bộ đội Biênphòng còn phải thực hiện các nhiệm vụ khác do chức năng nhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng quyđịnh

Lực lượng Bộ đội Biên phòng là bộ phận của Quân đội Ngoài chức năng, nhiệm vụ bảo

vệ Tổ quốc, Bộ đội Biên phòng còn phải thực hiện nhiều chức năng, nhiệm vụ khác, như: đốingoại, quản lý biên giới, dạy học, khám và chữa bệnh, thực hiện Dự án 135, kiểm soát người vàhàng hoá qua biên giới… Do đặc điểm biên giới nước ta dài, địa hình phức tạp, giao thông khôngthuận tiện, còn nhiều đoạn biên giới không có dân cư sinh sống… Từ chức năng, nhiệm vụ đượcgiao và điều kiện kinh tế – xã hội của đất nước tạo nên tính đặc thù của Bộ đội Biên phòng Tínhđặc thù của Bộ đội Biên phòng thể hiện thông qua các đặc điểm sau

Bộ đội Biên phòng phải phối hợp với các lực lượng đóng quân trên địa bàn biên giới vàchính quyền địa phương các xã biên giới để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Địa bàn miềnnúi nước ta, nhất là các xã biên giới có vị trí rất quan trọng về quốc phòng an ninh quốc gia Xácđịnh biên giới là tuyến phòng thủ quan trọng của đất nước; Đảng và Nhà nước ta chủ động tăngcường các hoạt động của các tổ chức chính trị – xã hội nhằm giữ vững ổn định về chính trị, đồngthời tham gia phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn biên giới Phối hợp thực hiện nhiệm vụ giữacác lực lượng đóng quân trên biên giới có sự thống nhất và chỉ đạo chung của Đảng và Nhànước ta Do điều kiện địa lý, các lực lượng đóng quân trên địa bàn biên giới chỉ có thể hoànthành tốt nhiệm vụ được giao khi phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác, nhất là các lựclượng đóng quân trên địa bàn biên giới

Bộ đội Biên phòng thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ trên địa bàn các xã biên giới.Địa bàn xã biên giới thường là nơi xa xôi hẻo lánh, điều kiện kinh tế – xã hội kém pháttriển, trình độ dân trí thấp Biên giới là nơi kẻ thù thường lợi dụng làm địa bàn hoạt độngchống phá cách mạng nước ta Chúng dùng thủ đoạn “diễn biến hoà bình” nhằm chia rẽkhối đại đoàn kết của dân tộc ta Chúng tôi kéo, kích động quần chúng nhân dân các xãbiên giới du canh, du cư gây mất an ninh trật tự trên khu biên giới… Biên giới còn là nơithường xảy ra nhiều dịch bệnh, gây ra nhiều khó khăn do đời sống của quần chúng nhân

dân các dân tộc Bộ đội Biên phòng phối hợp với lực lượng y tế địa phương xã biên giớikhám và chữa bệnh cho nhân dân; bước đầu hạn chế hiện tượng đồng bào dân tộc, cúngbái để chữa bệnh.

Do điều kiện giáo dục kém phát triển, Bộ đội Biên phòng phối hợp với chính quyền địaphương tổ chức nhiều đợt dạy chữ xoá mù cho quần chúng nhân dân các xã biên giới Biên giới

là một trong những vùng có rừng đầu nguồn các con sông; Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòngcốt thực hiện Dự án 327 và 135 của Đảng và Nhà nước trên địa bàn các xã biên giới Bộ độiBiên phòng phối hợp với chính quyền địa phương các xã biên giới tổ chức quần chúng nhân dâncác dân tộc thực hiện chủ trương phát triển kinh tế – xã hội miền núi của Đảng và Nhà nước,từng bước góp phần nâng cao đời sống cho quần chúng nhân dân các xã biên giới

Bộ đội Biên phòng thực hiện nhiệm vụ được giao trong điều kiện hết sức khó khăn Biêngiới nước ta dài 7.927 km địa hình chủ yếu là rừng núi, biển đảo, không thuận tiện cho thực hiệnnhiệm vụ tuần tra, kiểm soát của Bộ đội Biên phòng Điều kiện địa lý nước ta rất khắc nghiệt,mưa rừng, bão biển xảy ra thường xuyên dọc theo tuyến biên giới Bộ đội Biên phòng và các lựclượng khác công tác trên tuyến biên giới gặp rất nhiều khó khăn Ngoài ra, Bộ đội Biên phòngcòn khó khăn về trang thiết bị Các phương tiện vật chất đảm bảo cho Bộ đội Biên phòng vừathiếu vừa lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ

Phòng, chống buôn lậu là trách nhiệm và nhiệm vụ của các cấp, các ngành Bộ độiBiên phòng là lực lượng nòng cốt thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu trên địa bànbiên giới Phòng, chống buôn lậu hiện nay là một nhiệm vụ mang tính đặc thù của Bộ độiBiên phòng Cùng một lúc, Bộ đội Biên phòng thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ chính trịtrên địa bàn biên giới Trong các nhiệm vụ chính trị trên, phòng, chống buôn lậu qua biêngiới hiện nay là một trong những nhiệm vụ bức thiết của Bộ đội Biên phòng Quá trình thựchiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu hiện nay của Bộ đội Biên phòng gặp nhiều khó khăn,phức tạp, thậm chí còn nguy hiểm đến cả tính mạng cán bộ, chiến sĩ biên phòng Thực tếmấy năm vừa qua, một bộ phận buôn lậu đã sử dụng vũ khí và chúng rất liều lĩnh, bấp chấp mọithủ đoạn để bảo vệ hàng lậu Cuộc đấu tranh phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng

thường diễn ra dọc theo tuyến biên giới nước ta Biên giới dài và hiểm trở, rất khó khăn cho côngtác tuần tra, kiểm soát của cán bộ, chiến sĩ biên phòng.

1.1.2 Vai trò thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu ở các xã biên giới của Bộ đội Biên phòng đối với phát triển kinh tế – xã hội và củng cố quốc phòng – an ninh ở nước ta

Tác động của buôn lậu đến đời sống kinh tế – xã hội

Buôn lậu là một thực tế lịch sử tồn tại gắn liền với Nhà nước và trao đổi hàng hoá Buônlậu không phải là căn bệnh cục bộ của một quốc gia, một thời đại, hay một hình thái kinh tế – xãhội có giai cấp và nhà nước, mà là một hiện tượng lịch sử có tính toàn cầu Buôn lậu ngày nay

có liên quan chặt chẽ với hối lộ, tham nhũng, làm lũng loạn bộ máy nhà nước, đe doạ sự tồnvong và phát triển của một quốc gia

Nghiên cứu lịch sử ở nước ta cho thấy, dưới thời phong kiến, con buôn cũng đã xuất gạosang Trung Quốc và nhập hàng hoá vải vóc trốn thuế vào Việt Nam Thời đó Vua Minh Mạng đãcấm xuất cảnh gạo trái phép và nghiêm trị những người xuất lậu gạo Những năm kháng chiếnchống Pháp, hoạt động buôn lậu vẫn diễn ra giữa vùng tự do và vùng tạm chiếm Trong khángchiến chống Mỹ cứu nước, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tập trung trí tuệ, sức người, sứccủa cho chiến trường thì bọn buôn lậu không quên tranh thủ làm giàu riêng cho mình; các hoạtđộng buôn lậu thuốc phiện và hàng ngoại tuy chưa lớn nhưng không phải là ít

Sau Đại hội VI của Đảng, nền kinh tế nước ta chuyển sang cơ chế thị trường theođịnh hướng xã hội chủ nghĩa; với chính sách mở cửa, đã làm nảy sinh nhiều quan hệ mới,tạo ra thách thức và cơ hội trong quá trình phát triển sản xuất Động lực của nền kinh tế thịtrường là lợi nhuận; lợi nhuận vừa là mục tiêu vừa là thước đo hiệu quả của quá trình sảnxuất kinh doanh Trong nền sản xuất xã hội, lợi nhuận có vai trò to lớn đối với quá trình sảnxuất, không có lợi nhuận và lợi ích với tính cách là động lực thì xã hội không thể phát triểnđược Song, do sự kích thích của lợi nhuận và lợi ích cá nhân cực đoan đã đưa tới hoạtđộng buôn lậu và các tệ nạn xã hội khác có chiều hướng phát triển

Từ sau vụ Nguyễn Xuân Trường (đường dây buôn lậu ma tuý) cho đến nay có thểnói tình hình buôn lậu diễn ra ngày càng phức tạp và với quy mô ngày càng lớn hơn Mộtcâu hỏi đặt ra, vì sao: nhiều năm nay, Chính phủ đã có những chủ trương, biện pháp tíchcực để tăng cường chống buôn lậu; các cấp, các ngành đã tập trung chỉ đạo công tác này

và đã thu được một số kết quả nhất định, nhưng tình hình buôn lậu vẫn chưa giảm mà còn

có nhiều hướng gia tăng ? Hàng lậu từ nhiều nước, bằng rất nhiều cách ồ ạt tràn vào nước

ta Hoạt động buôn lậu đã phân chia lợi ích theo từng cung đoạn, hình thành những đườngdây buôn lậu bí mật, thầm lặng nhưng rất khẩn trương Đây là cuộc đấu tranh gay gắt giữahàng nội và hàng ngoại trên thị trường nước ta Thị trường bao giờ cũng vận động theoquy luật cung – cầu và giá cả hàng hoá Hàng hoá tốt, rẻ sẽ chiến thắng hàng hoá xấu, giáthành cao Đây là quy luật phổ biến vận hành trong bất kỳ nền kinh tế hàng hoá nào Trongnhững năm gần đây sản xuất của nước ta đã bước đầu phát triển, hàng hoá làm ra nhiềuhơn, phong phú hơn, phần nào đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng trong xã hội Nhưng, do

hệ thống công nghệ trong nước, hầu hết trên các lĩnh vực, còn lạc hậu so với các nướctrong khu vực Vì vậy, năng xuất và hiệu quả các ngành kinh tế còn thấp, chất lượng hànghoá không đáp ứng đầy đủ thị hiếu của người tiêu dùng; chưa đủ sức cạnh tranh với hàngngoại ngay ở thị trường trong nước và có nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm thị trường ởnước ngoài

Nước ta nằm trong khu vực kề với các nước đang phát triển và phát triển với tốc độ tăngtrưởng kinh tế cao, như: Trung Quốc, Thái Lan, Singapo, Hàn Quốc… hàng hoá của nhữngnước này hiện nay đang trong tình trạng dư thừa Một số nước thực hiện chính sách bù lỗ, hạgiá thành sản phẩm bằng con đường tiểu ngạch và buôn lậu nhằm đẩy hàng hoá thừa vào thịtrường nước ta để vừa khỏi ứ đọng vốn, vừa giải quyết vấn đề thất nghiệp Ngoài động cơ kinh

tế và thông qua lợi ích kinh tế, có những kẻ tìm cách đưa hàng hoá vào nước ta bằng con đườngnày, với mục đích áp đảo ta về kinh tế, gây mất ổn định chính trị – xã hội và quốc phòng an ninh.Chống buôn lậu có hiệu quả và xây dựng củng cố quốc phòng an ninh vững mạnh thực chất làbảo vệ yên ổn nền kinh tế – xã hội và chống thất thoát tài nguyên quốc gia, chống lại sự xâm hại

của kẻ thù trong nước và ngoài nước Với “Nội dung của an ninh kinh tế là sự yên ổn, nhịpnhàng, đồng bộ trong các hoạt động kinh tế chặt chẽ nghiêm minh và hữu hiệu của luật pháp vềkinh tế, vô hiệu hoá những hoạt động phá hoại, gây rối ren trong các hoạt động kinh tế, sự antoàn về tài nguyên trên lãnh thổ quốc gia và các vùng lãnh thổ thuộc chủ quyền quốc gia” [5].Bất cứ nền kinh tế nào, muốn phát triển đều phải có sự hoạt động nhịp nhàng giữa cácyếu tố của sản xuất và lưu thông Sự mất cân đối giữa các yếu tố đó sẽ làm cho nền kinh tế rơivào tình trạng khủng hoảng để lại hậu quả nghiêm trọng Tệ nạn buôn lậu dưới bất kỳ hình thứcnào, cũng đều gây ra những nguy cơ và tác hại lâu dài, nghiêm trọng làm ảnh hưởng trực tiếpđến nền kinh tế – xã hội nước ta, đến những thành tựu của công cuộc đổi mới hiện nay Hànghoá nhập lậu, trốn thuế, làm mất tính công bằng trong cạnh tranh thương mại giữa hàng nội vàhàng ngoại; dẫn tới tình trạng hàng ngoại lấn át hàng nội, phá thế bình ổn giá; làm cho sản xuấttrong nước bị đình đốn và đưa tới nguy cơ phá sản Nhập lậu ồ ạt, sẽ biến nước ta thành nơi tiêuthụ hàng hoá dư thừa của nước ngoài; xuất lậu hàng hoá, đặc biệt như nguyên liệu, khoáng sản,nhiên liệu thô, các mặt hàng chiến lược, hàng quốc cấm đều làm cho tài lực, vật lực của đấtnước bị cạn kiệt; làm cho ưu thế về địa lý của đất nước giảm sút Buôn lậu không chỉ làm cho tàinguyên quốc gia bị cạn kiệt mà còn làm cho tiền của và sức lao động của nhân dân bị bóc lột vàtước đoạt, làm mất cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng Hành vi buôn lậu của một số tổ chức, cơquan Nhà nước đã dẫn đến tình trạng đồng vốn của quốc gia bị sử dụng sai mục đích, không tạo

ra sản phẩm trong sử dụng vốn, làm kìm hãm phát triển sản xuất và kinh doanh trong nước.Buôn lậu còn gây ra những hậu quả phức tạp và nặng nề về mặt văn hoá - xã hội; nó làmcho đạo đức, lối sống bị tha hoá, ảnh hưởng xấu đến truyền thống văn hoá dân tộc Đây là mộtyếu tố phi pháp, làm gia tăng chênh lệch giữa kẻ giàu và người nghèo; tạo đà cho việc thuêmướn, bóc lột sức lao động Một số lớn thuộc các thành phần lao động bị thuê mướn, cám dỗ,trong đó có cả trẻ em vị thành niên bỏ học hành để đi làm “cửu vạn” cho bọn đầu nậu; không ítđối tượng chính sách cũng tham gia hoặc tiếp tay cho buôn lậu, gây phiền phức cho các ngànhchức năng trong đấu tranh chống buôn lậu

Trong bối cảnh thế giới như hiện nay, cuộc đấu tranh giành giật “ai thắng ai” về vấn đề thịtrường không kém phần gay go, quyết liệt Chiến tranh thị trường một kiểu xâm lược thực dânmới, một hình thức bóc lột mới Đây là một cuộc “chiến tranh biên giới mềm” đang diễn ra hàngngày, hàng giờ trên thế giới Chủ quyền lãnh thổ hiện nay bị đe doạ không chỉ bằng lưỡi lê và xetăng mà bằng hàng hoá, tiền và công nghệ Hàng hoá đến đâu là biên giới tới đó, cũng đồngnghĩa là thị trường đến đó, khi đó có thể vơ vét được tài nguyên của những nước nghèo kémphát triển, khiến cho các nước này rơi vào tình trạng “quốc gia còn nguyên vẹn” mà chủ quyềnthì mất.

Hàng lậu tràn vào nước ta, ngoài động cơ về kinh tế, kẻ thù dùng thủ đoạn này để làmmất ổn định về kinh tế, kích động về chính trị gây rối an ninh trật tự, như vụ việc xảy ra ở TâyNguyên vừa qua Hiện nay ở nước ta không rơi nào là không bày bán hàng ngoại; và cũng cóthể nói, không nơi nào là nơi không có hàng lậu được bày bán công khai Thật là nguy hiểm !chiến tranh thông thường và kể cả chiến tranh hiện đại xảy ra có thể giết chết nhiều người,nhưng xét về lâu dài khó có thể giết chết được nền độc lập của một dân tộc Nhưng chiến tranhkinh tế “gặm nhấm” hàng ngày thì đã làm cho không ít quốc gia có sức mạnh về quân sự cũngmất chủ quyền và sụp đổ, như: Liên Xô và Đông Âu trong những năm cuối thế kỷ qua

Cuộc chiến chống buôn lậu đòi hỏi phải làm quyết liệt, có phương án lâu dài; không chỉ cócác cơ quan chức năng được Chính phủ giao nhiệm vụ như Hải quan, Thuế, Cảnh sát Kinh tế,

Bộ đội Biên phòng… và không chỉ có ở biên giới, hải đảo, biển, sông… mà phòng, chống buônlậu là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân Nếu sức mạnh tổng hợp của các ngànhchức năng được phát huy, nhất định chúng ta sẽ giành được thắng lợi trong cuộc đấu tranh này

Bộ đội Biên phòng đấu tranh phòng, chống buôn lậu có hiệu quả góp phần tạo ra môi trường ổn định lành mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế và củng cố quốc phòng

an ninh quốc gia, đặc biệt là khu vực biên giới.

Xuất phát từ tình hình thực tiễn ở khu vực dọc theo tuyến biên giới nước ta, do đặc điểmchung là địa hình phức tạp, hiểm trở, mật độ dân cư thấp (có chỗ còn là biên giới trắng) và tình hìnhkinh tế – xã hội còn chậm phát triển… Mặt khác do những hạn chế và yếu kém trong tổ chức, chỉ đạo

và điều hành của các cấp, các ngành chưa đáp ứng được đòi hỏi của nhiệm vụ trong tình hình mới;trong khi đó buôn lậu hiện nay đang diễn ra hết sức phức tạp cả về quy mô, tính chất và phương thứcthủ đoạn Tình hình đó đã làm cho kinh tế nước ta, nhất là khu vực biên giới gặp nhiều khó khăn, số

hộ nghèo không chỉ nghèo về vật chất mà còn nghèo cả về dân trí và đời sống tinh thần

Phòng và chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng trong thời gian vừa qua đã góp phần tạo

ra điều kiện thuận lợi cho một số ngành sản xuất ổn định và phát triển Báo Nhân dân ra ngày24/10/2002 viết: “Trong 10 tháng cuối 1998, Liên Hiệp xe đạp, xe máy Hà Nội sản xuất tiêu thụ

85 nghìn chiếc, doanh thu 23 tỷ đồng, tăng 65% so với cùng kỳ năm 1997; Công ty xứ Thanh Trìbán ra lượng hàng hoá trị giá khoảng 45 tỷ đồng, tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước; Công tyBóng đèn, phích nước rạng đông 9 tháng đầu năm 1999 bán được 1.528.470 chiếc phích, tăng32% so với cùng kỳ năm 1998…”

Rõ ràng đấu tranh phòng, chống buôn lậu đã góp phần làm tăng sức sản xuất và tiêuthụ hàng hoá trong nước; cho nên nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống buôn lậu không chỉ làtrách nhiệm riêng của các lực lượng chức năng, mà còn là nhiệm vụ của cả các đơn vị sảnxuất và toàn xã hội Ở khu vực biên giới đấu tranh phòng, chống buôn lậu hiện nay rất phứctạp, do địa hình biên giới nước ta chủ yếu là rừng, núi hiểm trở, đi lại khó khăn; nên bọn chủđầu nậu thường lợi dụng địa hình biên giới hiểm trở và quần chúng nhân dân đời sống còn gặpnhiều khó khăn, để thực hiện các vụ buôn lậu Tình trạng tranh giành nhau giữa các chủ hànglậu về đặc chủng hàng hoá lậu và địa bàn hoạt động buôn lậu đã gây ra các vụ việc ẩu đả lẫnnhau, thậm chí chúng còn tổ chức mật phục chiếm đoạt hàng hoá của nhau… gây mất trật tự

an ninh xã hội ở nhiều đoạn biên giới Đấu tranh phòng, chống buôn lậu qua biên giới đạt hiệuquả cao sẽ hạn chế tối đa các vụ ẩu đả giữa “đường dây” buôn lậu này với “đường dây” buônlậu khác Để nâng cao hiệu quả cuộc đấu tranh này, Bộ đội Biên phòng đã từng bước phối hợpvới chính quyền địa phương làm tốt công tác kiểm tra, kiểm soát, trạm trú, tạm vắng con người

ở khu vực biên giới Nhờ có sự hiệp đồng linh hoạt và hiệu quả giữa Bộ đội Biên phòng vớichính quyền địa phương đã góp phần ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội khu biên

giới; các vụ tranh chấp gây mất trật tự tại khu vực biên giới năm 2003 đã giảm đáng kể so vớinăm 2002.

Do đó Bộ đội Biên phòng phải phối hợp kịp thời với các cơ quan chức năng kiên quyếtthực hiện thắng lợi nhiệm vụ phòng và chống buôn lậu qua biên giới Việc đấu tranh phòng,chống buôn lậu có hiệu quả sẽ góp phần tạo ra môi trường chính trị – xã hội ổn định và tác độngtích cực đến sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và địa phương các xã biên giới

Đấu tranh phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng có hiệu quả góp phần bảo vệ nguồn nhân lực, vật lực, tài lực phục vụ cho việc phát triển của nền kinh tế xã hội nước ta.

Chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch không chỉ thôn tính các dân tộc thông qua cáccuộc chiến tranh đẫm máu mà còn thực hiện các thủ đoạn tinh vi và thâm độc, như “diễn biếnhoà bình” trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; đặc biệt là trên lĩnh vực kinh tế, sau đó gây kíchđộng về chính trị, tạo cớ gây bạo loạn lật đổ… nhằm làm cho chế độ chính trị của nước ta mất ổnđịnh và đưa tới nguy cơ sụp đổ Các thế lực thù địch hiện nay đang tìm cách móc nối xây dựng

cơ sở trong nội địa, khai thác, chế biến các tài nguyên quý hiếm của nước ta, như: nguyên liệu

gỗ, khoáng sản than, nhiên liệu dầu thô và các mặt hàng quốc cấm khác trong nhiều năm qua,chúng đã làm cho tiềm lực kinh tế của đất nước bị suy giảm, ngoại lệ trong nước chạy ra nướcngoài Bằng lợi ích vật chất và sự kích động về chính trị, chúng thu hút lôi kéo lực lượng lao động

và nhân tài đất nước chạy ra nước ngoài, làm mất nội lực phát triển kinh tế – xã hội trong nước;sức lao động của nhân dân bị bóc lột và tước đoạt; làm mất cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng,ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế quốc dân, đến thành tựu trong công cuộc đổi mớicủa Đảng ta

Nguy hại hơn, buôn lậu đã làm tha hoá một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên cóchức có quyền, như: vụ tham nhũng Lã Thị Kim Oanh vừa qua Hiện nay buôn lậu đã trở thành

“người bạn đồng hành” của tham nhũng, làm suy thoái nhân cách, phẩm chất đạo đức của một

bộ phận cán bộ đảng viên và gây mất lòng tin của quần chúng nhân dân vào sự nghiệp đổi mớicủa đất nước ta Đây là một trong bốn nguy cơ mà Nghị quyết Đại hội VIII của Đảng ta đã xácđịnh Trên thực tế, tính chất mức độ thiệt hại do buôn lậu gây ra không dừng lại ở số liệu thống

kê, mà còn nguy hại ở chỗ nó làm suy thoái nghiêm trọng nền kinh tế trong nước, thúc đẩy conngười chạy theo lối sống tất cả vì đồng tiền, bất chấp mọi kỷ cương, phép nước và các chuẩnmực đạo đức xã hội.

Đấu tranh phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Buôn lậu là một hiểm hoạ đối với tất cả các quốc gia trên thế giới; nó không chỉ làm lũngloạn bộ máy Nhà nước, tê liệt nền kinh tế trong nước mà còn đe doạ sự tồn vong độc lập củamột quốc gia, mất ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội… Để giữ vững ổn định chính trị,xây dựng lòng tin đối với nhân dân, một mặt phải tuyên truyền vận động, khơi dậy bản chấttruyền thống của dân tộc, truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường quật khởi và cần cù laođộng của toàn thể dân tộc ta; đồng thời phải đảm bảo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân,xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, dân quân tự vệ, các công trình quốc phòng, công trìnhgiao thông, lực lượng chuyên trách phòng, chống buôn lậu… sẵn sàng đánh thắng mọi âm mưuxâm lược của kẻ thù

1.1.3 Đấu tranh phòng, chống buôn lậu của quần chúng nhân dân các xã biên giới góp phần ổn định và phát triển kinh tế – xã hội, hạn chế các tệ nạn xã hội trên địa bàn các

xã biên giới

Kinh tế – xã hội ở địa bàn các xã biên giới là điều kiện thuận lợi cho kẻ thù và các lựclượng xấu hoạt động chống phá cách mạng nước ta Buôn lậu qua biên giới là một trong cácnguyên nhân tác động làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo trong đời sống xã hội Sự tác độngcủa nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã làm cho quần chúng nhân dân sảnxuất chạy theo lợi nhuận Một bộ phận quần chúng nhân dân tham gia vận chuyển thuê hàng hoálậu qua biên giới Tình trạng trì trệ trong sản xuất diễn ra ở nhiều nơi, nhất là vùng biên giới.Nhân lực lao động chính bị thiếu hụt trong sản xuất Tình trạng nghiện hút, cờ bạc, trộm cắp giatăng trên tuyến biên giới Các tệ nạn xã hội trên có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân

là buôn lậu Buôn lậu không chỉ tạo ra lợi nhuận cao mà còn tạo ra điều kiện gây ra nghiện hút

Quần chúng nhân dân các xã biên giới đấu tranh phòng, chống buôn lậu góp phần hạnchế hiện tượng vận chuyển hàng hoá lậu qua biên giới Quần chúng nhân dân các xã biên giới là

“tai mắt” cung cấp các nguồn tin có giá trị kịp thời về buôn lậu cho Bộ đội Biên phòng hoặc các

cơ quan chức năng khác Quần chúng nhân dân các xã biên giới trực tiếp giáo dục con, em mìnhthực hiện tốt các chủ trương, biện pháp chống buôn lậu của Đảng, Nhà nước ta

Quần chúng nhân dân các xã biên giới tham gia đấu tranh phòng, chống buôn lậu triệt để

sẽ tạo ra vành đai biên giới chắc chắn chống buôn lậu Đời sống kinh tế – xã hội các xã biên giớiphát triển không còn là môi trường thuận lợi cho các tệ nạn, như: Ma tuý, cờ bạc, trộm cắp, thamnhũng… tồn tại và phát triển

Buôn lậu qua biên giới trong giai đoạn hiện nay đang gây ra mất an ninh, trật tự trên địabàn biên giới Hiện tượng tranh giành hàng hoá giữa các chủ buôn lậu đã gây ra các vụ “ẩu đả”lẫn nhau; làm hư hỏng nhiều hàng hoá và gây ra nhiều thương tích cho cửu vạn Hiện tượngbuôn lậu diễn ra suốt ngày đêm; người mang vác hàng hoá thuê qua biên giới diễn ra cả đêm,lẫn ngày Tình trạng lộn xộn qua lại trên biên giới là điều kiện thuận lợi cho các lực lượng thùđịch hoạt động chống phá ta Chúng “lôi kéo” quần chúng nhân dân, đặc biệt đối với quần chúngnhân dân là người Mông ở vùng cao, tuyên truyền và kích động gây mất đoàn kết giữa các dântộc đang sinh sống trên địa bàn biên giới

Buôn lậu thuốc phiện và các chất gây nghiện, đã gây ra hậu quả không nhỏ cho đời sống

xã hội, nhất là ở khu vực biên giới Hiện tượng nghiện hút, cờ bạc, trộm cắp, đục khoét tài sảncủa Nhà nước hiện nay có chiều hướng gia tăng… gây mất an ninh, trật tự trên địa bàn biên giới

và toàn xã hội Các cấp, các ngành phải đấu tranh chặn đứng các hành vi buôn lậu, nhất là cáchành vi buôn lậu các chất gây nghiện

Đại hội toàn quốc lần thứ VIII của Đảng ta đã xác định tiếp tục công cuộc đổi mới sâurộng, đồng bộ, thông qua “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội” và “Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế – xã hội đến năm 2010” trong đó nhiệm vụ quốcphòng – an ninh tiếp tục được xác định là “nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn dân vàcủa Nhà nước”… “sự ổn định và phát triển mọi mặt của đời sống xã hội là nền tảng của quốc

phòng an ninh” Bởi vậy, chúng ta phải đấu tranh chặn đứng mọi hành vi buôn lậu, gian lậnthương mại, đặc biệt đối với các hành vi buôn lậu qua biên giới.

1.2 Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng – thực chất và một số vấn đề có tính quy luật

1.2.1 Thực chất phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm

vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng

Chủ nghĩa Mác-Lênin khẳng định quần chúng nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử Lịch

sử của xã hội loài người trước hết là lịch sử của quần chúng nhân dân, Ăngghen đã từng chỉ rõ:

“Nơi nào mà vấn đề đặt ra là phải cải tạo hoàn toàn chế độ xã hội thì nơi đó quần chúng phải tựmình tham gia vào công cuộc cải tạo ấy, phải tự mình hiểu rõ đấu tranh để làm gì và vì sao mình

đổ máu và hy sinh đời sống của mình” [29]

Trên cơ sở những luận điểm đó và từ thực tiễn của cách mạng Tháng mười Nga(1917), lần đầu tiên vai trò quần chúng nhân dân được phát huy và giữ địa vị làm chủ vậnmệnh lịch sử của mình Lênin đã phát triển những tư tưởng của C.Mác-Ph.Ăngghen về sứcmạnh và sự sáng tạo phi thường của quần chúng nhân dân khi họ đã trở thành những ngườichủ xã hội Người khẳng định “không lúc nào quần chúng nhân dân có thể bầu ra nhữngngười sáng tạo trật tự xã hội mới tích cực như trong thời kỳ cách mạng Trong những thời kỳnhư thế… nhân dân có thể làm được những kỳ công” [27]

Thấm nhuần những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, nghiên cứu và vận dụng sángtạo vào thực tế lịch sử Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã phát huy cao độ vai trò củaquần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng nước ta Người đã nhiều lần dạy chúng ta

“cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, “nước lấy dân làm gốc” “Gốc có vững cây mới bền,xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân” [39]

Theo Người: “Xã hội có cơm ăn, áo mặc là nhờ ở người lao động Xây nền giàu có tự do,dân chủ cũng là người lao động Trí thức mở mang cũng nhờ lao động trí óc” [43] Trong điềukiện một nước nông nghiệp, người coi nông dân là “lực lượng đồng minh chủ yếu và đáng tin cậynhất” của giai cấp công nhân Tuy nhiên để giành thắng lợi, cách mạng nhất định phải do giai cấp

công nhân lãnh đạo, nhất định phải thực hiện được khối liên minh công nông Vì công nông cóliên hiệp thì cách mạng mới thắng lợi được [46] Khẳng định vai trò và sức mạnh to lớn của haigiai cấp công nhân, nông dân, của liên minh công nông, lãnh tụ Hồ Chí Minh còn nhấn mạnh đếnnhân tố thường xuyên đảm bảo cho cách mạng Việt Nam thắng lợi là Mặt trận dân tộc thốngnhất Người chỉ rõ ý nghĩa chiến lược của khối đoàn kết toàn dân trong cách mạng Việt Nam là

“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”

Theo định hướng đó, Đảng ta tập trung nỗ lực cao nhất cho mặt trận đoàn kết (giaiđoạn đầu là tổ chức mặt trận Việt Minh, sau đó là Mặt trận Liên Việt; nay là Mặt trận Tổ quốcViệt Nam) và nhất quán thực hiện trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Đó là quá trìnhđoàn kết toàn dân, hoạt động vì lợi ích của nhân dân, của dân tộc Chủ tịch Hồ Chí Minh dạyrằng: Đảng dựa vào dân để làm cách mạng, giành và giữ chính quyền, thì chính quyền đó làcủa dân, do dân và vì dân Cho nên, “các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc đến các làngđều là đầy tớ của dân” [44] Người nhấn mạnh, trong điều kiện Đảng cầm quyền, thì Đảngcần phải chăm lo và có thái độ chịu trách nhiệm trước đời sống của quần chúng “Nếu dânđói là Đảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân ốm làĐảng và Chính phủ có lỗi” [35] Người nhắc nhở cán bộ chính quyền và đảng viên phải liên

hệ mật thiết với quần chúng, tin tưởng vào sức mạnh và khả năng sáng tạo của quần chúng;gần gũi, lắng nghe ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, học hỏi kinh nghiệm củaquần chúng… phải tiền phong gương mẫu trước quần chúng; “phải xứng đáng là người lãnhđạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”

Nét đặc trưng trong hơn mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam làluôn phải đứng trước kẻ thù ngoại xâm mạnh hơn mình rất nhiều về kinh tế và quân sự; đồngthời thường xuyên phải chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt Trong hoàn cảnh đó, để tồn tại vàphát triển, nhân dân ta đã phải sớm cố kết để tạo ra sức mạnh to lớn chung của cả cộng đồng.Dựa vào sức dân, thực hiện “thu phục lòng dân”, Đảng ta tổ chức và huy động đến mức cao nhất

ý chí và sức mạnh của toàn dân để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Vai trò và sức mạnh to lớn của nhân dân ta được phản ánh rõ trong nhiều truyền thuyếtdân gian, trong nhiều tài liệu lịch sử, trong quan niệm của những nhà tư tưởng, trong cách tổchức bộ máy và hoạt động của Nhà nước Tất cả đều phản ánh một thực tế, một khi biết đoànkết và được tổ chức quần chúng nhân dân lại, chúng ta có “trận tuyến lòng dân” đủ thế và lực đểđánh bại mọi kẻ thù xâm lược.

Trong suốt hơn 10 thế kỷ thống trị của phương Bắc, nhân dân ta đã luôn luôn đoàn kết trongđấu tranh Cuối cùng, nhờ vai trò và sức mạnh của nhân dân, nước ta đã chấm dứt ách thống trị củaquân xâm lược (năm 938) Hơn 1000 năm bị bắc thuộc, dân tộc ta không những không bị Hán hoá,

mà còn giành lại được chính quyền tự chủ, khôi phục được biên cương Sau khi giành lại được nềnđộc lập, nhân dân ta bắt tay vào thời kỳ xây dựng đất nước thành một quốc gia phong kiến độc lập,giàu mạnh vào bậc nhất nhì trong khu vực Từ đây sức mạnh của ý chí độc lập trong nhân dân vàsức mạnh của Nhà nước phong kiến Trung ương tập quyền của đất nước không ngừng phát triển

Từ thế kỷ X trở đi, sự thắng lợi trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc ta lànhững minh chứng hào hùng về vai trò, sức mạnh đoàn kết, ý thức giữ gìn độc lập của quần chúngnhân dân; khả năng tổ chức nhân dân bảo vệ đất nước của các vương triều Sức mạnh đoàn kết củatoàn dân trong thực tế đã được chứng minh là vô địch trong mọi thời kỳ lịch sử dân tộc

Trong thiên anh hùng ca chống ngoại xâm bảo vệ biên cương, đất nước của nhân dân ta,

có một bài học sâu sắc rút ra từ thất bại của Hồ Quý Ly – chỉ chăm lo xây dựng quân thườngtrực đông đảo, mà không quan tâm đầy đủ đến việc xây dựng thế trận lòng dân, dẫn đến việctiêu vong Triều Hồ và đất nước bị phương Bắc đô hộ hơn 20 năm

Khi thực dân Pháp dòm ngó nước ta, nhà Nguyễn lại phạm sai lầm là không dựa vào sứcdân, dẫn đến đất nước ta rơi vào cảnh gần 100 năm bị thực dân Pháp thống trị, mất chủ quyềnquốc gia

Nhận thức đúng về vai trò và sức mạnh của nhân dân, giai cấp cầm quyền trong nhànước phong kiến ở nước ta, trong hoàn cảnh cụ thể đã vận dụng đặt lợi ích dân tộc, lợi ích cộngđồng lên trên, để bảo vệ lợi ích dòng họ, đẳng cấp của chúng Vì thế nhiều chính sách “an dân”

để thu phục lòng dân; nhiều phương sách thích hợp để tổ chức và lãnh đạo toàn dân đã đượcban hành; nhằm huy động sức mạnh cả nước vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.Nhà Trần đã tổng kết bài học có tính nguyên tắc lớn nhất trong công cuộc bảo vệ Tổ quốclà: “vua tôi cùng lòng, anh em hoà mục, nước nhà góp sức”, “quân lính một lòng như cha con” và

“khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền rễ, đó là thượng sách để giữ nước” [14]

Ở thế kỷ XV giai cấp phong kiến, vua quan của triều đình đã chấp nhận phải quan tâmđến đời sống của nhân dân để bảo vệ lợi ích của chúng Vì vậy vai trò của nhân dân được đềcao thể hiện tập trung trong luận thuyết: “Dân vi quý, xã tắc thử chi, quân vi khinh” nghĩa là: “Dân

là quý nhất, rồi mới đến Nhà nước, còn vua là nhẹ” Đặc biệt Nguyễn Trãi người cùng Lê Lợi 10năm lãnh đạo cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, đánh đuổi giặc Minh, đã có những quan niệmrất thực tế về vai trò và sức mạnh của nhân dân Ông cho rằng: “Mến người có nhân là dân, màchở thuyền và lật thuyền cũng là dân… thuyền bị lật mới biết sức dân như nước…” [9]

Từ nhận thức đúng đắn và sâu sắc về vai trò và sức mạnh của trận tuyến lòng dân, dân

là gốc nước (“dân vi bang bản”) của các vương triều phong kiến Việt Nam dưới những mức độkhác nhau đều thực hiện những chính sách “thân dân” để “an dân”

Tuy nhiên, tư tưởng về vai trò quần chúng nhân dân của các vương triều và quý tộc phongkiến về cơ bản là một phương kế giữ nước, thực chất là vì lợi ích của giai cấp thống trị Vai trò vàsức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam chỉ được đánh giá đúng, đủ và phát huy được vaitrò ấy đến mức cao nhất khi có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; khi đó nhân dân ViệtNam mới thực sự là chủ đất nước, làm chủ xã hội và bản thân mình

Chủ nghĩa xã hội là sự nghiệp sáng tạo sinh động của đông đảo quần chúng nhân dân,Đảng chỉ là Người lãnh đạo không thể thay thế nhân dân thực hiện sự nghiệp này

Đảng Cộng sản Việt Nam là “Người” lãnh đạo chính trị của giai cấp công nhân và nhândân lao động Việt Nam Đảng ta không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động; Đảng được dân bầu ra, chịu sự kiểm tra của nhân dân; không phải Đảng

“đứng” trên nhân dân Đảng là hạt nhân lãnh đạo, còn mọi quyền lực đều nằm trong tay nhândân Nhân dân có thực sự nắm quyền hay không ? đó là một tiêu chuẩn cơ bản nói lên trình độ

và kết quả lãnh đạo của Đảng Chính quyền nhân dân mạnh, quyền lực nhà nước của dân mạnh

là điều chứng tỏ Đảng mạnh; đây cũng là cơ sở đảm bảo cho sự tồn tại vai trò và sức mạnh củaĐảng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Tư tưởng truyền thống “dân là gốc” được thể hiện trong Nghị quyết Đại hội VI của Đảng

là bài học “lấy dân làm gốc” xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động Xuấtphát từ điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan, từ tình hình thế giới và trong nước, từ Nghịquyết Hội nghị lần thứ VIII của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VI đã nêu rõ: “Đổi mớicông tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân” [15]

Tiếp thu và phát triển tư tưởng về vai trò quần chúng nhân dân của chủ nghĩa Mác Lênin và Hồ Chí Minh, Đảng ta đã thực sự trao quyền quyết định thuộc về nhân dân - đây là dấuhiệu có ý nghĩa nhất thể hiện tính ưu việt của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa so với các nền dânchủ trước đây Sau Đại hội Đảng khoá VI đến nay, Đảng ta luôn quán triệt tư tưởng “lấy dân làmgốc” xây dựng và nâng cao quyền làm chủ của nhân dân lao động, thực hiện quyền dân chủ hoátrên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội

-Kết quả trong gần 20 năm đổi mới vừa qua cho thấy, vai trò của quần chúng nhân dân rất

to lớn và vẻ vang Nhờ phát huy được vai trò quần chúng nhân dân theo đường lối đổi mới củaĐảng, đã đưa đất nước ta thoát khỏi khủng hoảng kinh tế – xã hội Sau Đại hội VI của Đảng, vaitrò của quần chúng nhân dân đã được phát huy mạnh mẽ… nhờ đó đã khơi dậy truyền thống laođộng cần cù và sáng tạo của nhân dân; phát triển được lực lượng sản xuất và đã tạo ra nhữngsản phẩm thiết yếu đảm bảo đưa đất nước ta khỏi đói nghèo Năm 1995 Đảng ta khẳng định: với

sự nỗ lực của toàn dân tộc trong sản xuất, đất nước ta về cơ bản thoát khỏi khủng hoảng thiếu

về lương thực Hiện nay dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta từng bước thực hiện côngnghiệp hoá, hiện đại hoá tạo cơ sở vật chất, kỹ thuật cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đấtnước

Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn đã được phân tích trên cho thấy, phát huy vai tròcủa quần chúng nhân dân là một vấn đề tất yếu, khách quan của cuộc cách mạng xã hội chủnghĩa ở nước ta hiện nay Trong tình hình hiện nay, vấn đề đó càng được đặt ra một cách cấp

bách trên tất cả các lĩnh vực phát triển của đất nước, trong đó có nhiệm vụ phòng, chống buônlậu của Bộ đội Biên phòng.

Phát huy theo từ điển Tiếng Việt là làm cho cái hay, cái tốt có tác dụng lan toả và tiếp tụcnảy nở Do vậy: Phát huy vai trò quần chúng nhân dân là quy tụ, khơi dậy được sức mạnh bêntrong, khả năng tiềm tàng của nhân dân trên các mặt và biến sức mạnh bên trong ấy thành hànhđộng cách mạng thiết thực nhằm bảo vệ vững chắc Tổ quốc [50] Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xãhội chủ nghĩa hiện nay không chỉ bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ mà còn là sự bảo vệ mọi mặt, mọi lĩnhvực của đời sống kinh tế – xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Phòng, chống buôn lậu hiện nay là một mặt trận đấu tranh rất quyết liệt và phức tạp Đấutranh phòng, chống buôn lậu đạt hiệu quả cao sẽ bảo vệ và tạo ra môi trường thuận lợi cho cácthành phần kinh tế trong nước tăng trưởng và phát triển Dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác

- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng ta mà trực tiếp nhất là vận dụng phương pháp luậncủa chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, chúng tôi quan niệm:

Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng là tổng hợp các hình thức, biện pháp tác động nhằm khơi dậy sức mạnh bên trong của quần chúng nhân dân các xã biên giới và chuyển biến sức mạnh đó thành hành động cách mạng hiện thực để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các xã biên giới hiện nay.

Như vậy, phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng,chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng là khơi dậy và phát huy chủ nghĩa yêu nước của nhândân; tuyên truyền giáo dục các chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước vềphòng, chống buôn lậu để nhân dân các xã biên giới tự giác tham gia thực hiện nhiệm vụ phòng,chống buôn lậu trên địa bàn các xã biên giới

Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buônlậu của Bộ đội Biên phòng một mặt là phát huy vai trò quần chúng nhân dân cả nước nói chung,quần chúng nhân dân các xã biên giới nói riêng trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay Tuy nhiên, phát huy vai trò quần chúng nhân dân các

xã biên giới trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng có đặc thùriêng Do tính chất của hoạt động buôn lậu ngày càng phức tạp và yêu cầu thực hiện nhiệm vụchính trị của Đảng trong phòng, chống buôn lậu đề ra Do đó, phát huy vai trò quần chúng nhândân các xã biên giới còn là phát huy khả năng của quần chúng tham gia tuần tra quản lý và bảo

vệ biên giới Vì quần chúng nhân dân các xã biên giới thường là người được sinh ra và trưởngthành ở địa bàn biên giới; nơi đây điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và phức tạp; họ có khả năngchịu đựng, thích nghi với những diễn biến thất thường của thời tiết ở nơi này Họ có khả năngduy trì những hoạt động cộng đồng để đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển kinh tế - xã hội ở khuvực biên giới

Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới là phát huy vai trò trực tiếp đấutranh ngăn chặn các hành vi buôn lậu và gian lận thương mại, góp phần thực hiện thắng lợi cácnhiệm vụ kinh tế – xã hội của đất nước, trực tiếp là kinh tế – xã hội địa phương xã biên giới.Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới là phát huy khả năng phân biệtgiữa những hành vi thăm hỏi thân tộc với các hành vi buôn lậu của nhân dân qua biên giới Nhândân sinh sống ở vùng biên giới, đã bao đời nay các gia đình hai bên biên giới có mối quan hệthân tộc lâu đời; việc đi lại, thăm hỏi theo tập tục còn in đậm ở nơi đây Nhân dân có khả nănggiúp cho người thi hành nhiệm vụ phân biệt được đâu là hiện tượng hoạt động đời sống thườngngày của nhân dân với các hành vi buôn lậu của một bộ phận nhân dân trên địa bàn các xác biêngiới

Phát huy được vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng chốngbuôn lậu của Bộ đội Biên phòng phải đặt trong mối quan hệ và gắn bó chặt chẽ với phát huy ưuthế của địa bàn rừng núi, biên cương Tổ quốc; tăng lên sự gắn bó giữa con người và quêhương, tạo thành thế trận vững chắc của nền quốc phòng toàn dân ở biên giới Trước hết, Bộđội Biên phòng tham gia cùng chính quyền địa phương tuyên truyền, giáo dục quần chúng nhândân sở tại nhận thức về hậu quả xấu do buôn lậu gây ra Buôn lậu tự do hoạt động sẽ kìm hãmphát triển sản xuất, làm gia tăng khoảng cách giữa người nghèo và kẻ giàu; buôn lậu làm mấttrật tự an toàn xã hội và làm gia tăng tham nhũng, hối lộ

Quần chúng nhân dân tham gia đấu tranh phòng, chống buôn lậu phải đặt dưới sự lãnhđạo phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng và chính quyền địa phương Cấp uỷ Đảng và chính quyềnđịa phương chỉ ra cho quần chúng nhân dân thấy được cuộc đấu tranh phòng, chống buôn lậuđạt hiệu quả cao sẽ tạo ra môi trường chính trị thuận lợi, lành mạnh cho phát triển kinh tế – xãhội đất nước, đặc biệt là đối với phát triển kinh tế – xã hội miền núi Điều kiện kinh tế – xã hội là

cơ sở đảm bảo từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho quần chúng nhân dân nóichung, quần chúng nhân dân các xã biên giới nói riêng Nếu quần chúng nhân dân các xã biêngiới không tham gia cùng Bộ đội Biên phòng và cơ quan chức năng đấu tranh phòng, chốngbuôn lậu triệt để sẽ tạo ra khoảng trống trên địa bàn, bọn buôn lậu rễ ràng vận chuyển hàng hoálậu qua biên giới Buôn lậu không những kìm hãm phát triển sản xuất mà còn gây mất trật tự antoàn xã hội và nó gắn với tham nhũng, hối lộ, vi phạm đến kỷ cương, pháp luật của đất nước

Để phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng chống,chống buôn lậu của mình, Bộ đội Biên phòng phải tổ chức và lãnh đạo được quần chúng nhândân các xã biên giới thực hiện theo từng phương án đấu tranh phòng, chống buôn lậu cụ thể.Thông qua phương thức lãnh đạo, quản lý và chức năng nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của

Bộ đội Biên phòng phát huy khả năng tiềm tàng trong nhân dân biên giới Bộ đội Biên phòngthông qua chính quyền địa phương các xã biên giới tổ chức, tập hợp quần chúng địa phươngthành những đơn vị đấu tranh chống buôn lậu;z lãnh đạo, chỉ đạo họ theo từng chuyên đề đấutranh cụ thể; đồng thời tổ chức và xây dựng thường xuyên các phong trào quần chúng nhân dânđấu tranh phòng, chống buôn lậu trên địa bàn

Từ quan niệm và phân tích ở trên cho thấy, thực chất của phát huy vai trò quần chúngnhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng làphát hiện những yếu tố, những khả năng to lớn trong nhận thức và hành động của quầnchúng nhân dân các xác biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu trên địa bàn biêngiới Thông qua những tác động mang tính phức hợp như giáo dục, tổ chức lãnh đạo, quản

lý (gắn cả với pháp luật) để chuyển biến sức mạnh nội lực bên trong quần chúng nhân dâncác xã biên giới thành các hành vi tích cực trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu Đồng

thời, tạo ra điều kiện môi trường thuận lợi để duy trì phát huy nội lực của họ trong đấu tranhphòng, chống buôn lậu.

1.2.2 Một số vấn đề có tính quy luật trong phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng

Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong thực hiện nhiệm vụ phòng,chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng là một hoạt động phức hợp, phụ thuộc vào nhiều yếu tố.Bởi vậy, để xác định được một hệ thống các giải pháp mang tính đồng bộ và khả thi, phải nhậnthức được những vấn đề có tính quy luật của quá trình đó

Dựa trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử, cùng những vấn đề đã được phân tích luận giải trên chúng tôi cho rằng,phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậucủa Bộ đội Biên phòng phụ thuộc vào những vấn đề có tính quy luật cơ bản sau:

* Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng phụ thuộc vào điều kiện kinh tế – xã hội của đất nước, mà trực tiếp là điều kiện kinh tế – xã hội của địa phương các xã biên giới.

Theo quan điểm duy vật lịch sử, con người với môi trường, hoàn cảnh sống luôn có mốiquan hệ biện chứng với nhau Con người vừa là chủ thể, vừa là sản phẩm của hoàn cảnh.C.Mác viết: “con người tạo ra hoàn cảnh đến mức nào thì hoàn cảnh cũng tạo ra con người đếnmức ấy” [34] Do đó, không bao giờ có con người chung chung, trừu tượng, tách rời khỏi xã hội,khỏi giai cấp và các điều kiện sống của nó Ngược lại, theo C.Mác con người là “hiện thân củanhững trạm trù kinh tế, là đại biểu cho những quan hệ và những lợi ích giai cấp nhất định” [30].Như vậy, theo tư tưởng của C.Mác thì con người cũng như các hoạt động có ý thức của

nó, buôn bị ảnh hưởng bởi các điều kiện kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội… của mỗi thời kỳ lịch

sử mà ở đó mỗi con người sinh ra, lớn lên sống và hoạt động

Nếu hiểu môi trường là tập hợp những điều kiện tự nhiên, xã hội trong đó con ngườisống, hoạt động và phát triển với nhiều tương tác khác nhau cùng tác động đến con người, thìmôi trường sống của con người bao gồm hai bộ phận: môi trường tự nhiên và môi trường xã hội

Môi trường tự nhiên bao gồm các yếu tố tự nhiên, như: đất đai, tài nguyên thiên nhiên, khí hậu,thời tiết… còn môi trường xã hội là toàn bộ các điều kiện vật chất và tinh thần mà con ngườisống và hoạt động, bao gồm các yếu tố, như: kinh tế, chính trị, pháp luật, đạo đức, văn hoá, cácquan hệ giai cấp, quan hệ dân tộc, tôn giáo… Mỗi yếu tố trên đều tác động đến con người Cácyếu tố này có tác động biện chứng với nhau, tạo ra sự tác động tổng hợp, đồng bộ, nhiều chiềuvào mỗi con người.

Môi trường xã hội là môi trường người sống và hoạt động, đây là môi trường con ngườihình thành và phát triển nhân cách của mình, trong đó có sự “tiếp nhận” và “chuyển hoá” ý thứcchính trị – một yếu tố rất quan trọng chỉ đạo hoạt động sống của con người Theo quan niệmtrên, có thể nhận thấy, tác động của môi trường xã hội đến ý thức chính trị và chủ thể chính trịchính là tác động của các điều kiện kinh tế, chính trị văn hoá, xã hội… Quá trình tác động nàydiễn ra một cách thường xuyên và sâu sắc, do vậy môi trường xã hội có vai trò quyết định đếnviệc hình thành ý thức và hành vi chính trị ở con người Đúng như C.Mác đã khẳng định: “Khôngphải ý thức của con người quyết định tồn tại của họ; trái lại, chính tồn tại xã hội của họ quyết định

ý thức của họ [33] Tuy nhiên, xem xét một cách cụ thể thì sự tác động này còn phụ thuộc vàoquan hệ giữa khách thể với chủ thể tiếp nhận Bởi vì, cùng một môi trường sống với các tác động

xã hội như nhau, đối với người này là rất sâu sắc, rất có ý nghĩa; nhưng đối với người khác tácđộng đó lại không đáng kể

Môi trường xã hội tác động đến sự phát triển ý thức chính trị ở quần chúng nhân dân cónhiều cấp độ khác nhau, như môi trường rộng, môi trường hẹp, môi trường trực tiếp, môi trườnggián tiếp Nó được biểu hiện cụ thể ở môi trường kinh tế, chính trị, xã hội, văn hoá của đất nước,trong đó nổi lên là tác động của những biến đổi kinh tế – xã hội của đất nước qua các giai đoạnkhác nhau của sự nghiệp cách mạng

Hiện nay, những biến đổi kinh tế – xã hội và theo đó là những biến đổi của cơ cấu xã hội– giai cấp ở nước ta tất yếu ảnh hưởng đến ý thức chính trị, tình yêu quê hương đất nước củaquần chúng nhân dân nói chung và quần chúng nhân dân các xã biên giới nói riêng

Cách mạng nước ta hiện nay đang ở trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đây làthời kỳ “cải biến” cách mạng lâu dài và phức tạp, ở đó hội tụ đầy đủ các điều kiện thuận lợi vàkhó khăn, thời cơ và nguy cơ đan xen vào nhau Cuộc đấu tranh giai cấp mà về thực chất là cuộcđấu tranh “ai thắng ai” giữa hai con đường, vẫn tiếp tục diễn ra một cách quyết liệt trên tất cả cáclĩnh vực của đời sống xã hội Đặc biệt trên lĩnh vực tư tưởng, văn hoá đạo đức và lối sống, tínhphức tạp của nó đòi hỏi chúng ta phải hết sức cảnh giác và không được xem thường Đảng ta đãchỉ rõ: “Cuộc đấu tranh giữa hai con đường: giữa cái cũ và cái mới, tiến bộ với phản động trênlĩnh vực văn hoá, tư tưởng, lối sống đang diễn ra hàng ngày rất phức tạp, mà chúng ta không thểxem nhẹ” [18] Hơn nữa, quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta thuộc kiểu quá độ gián tiếp, từmột xã hội thuộc địa, nửa phong kiến, trong đó nền kinh tế chủ yếu là sản xuất nhỏ với lực lượngsản xuất còn thấp, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, tiến lên chủ nghĩa xã hội Đất nước ta lại vừatrải qua hàng chục năm chiến tranh, hậu quả để lại còn rất nặng nề, những tàn dư thực dân,phong kiến còn nhiều Các thế lực thù địch lại thường xuyên tìm mọi cách phá hoại chế độ xã hộichủ nghĩa và nền độc lập dân tộc của nhân dân ta.

Nền kinh tế nhiều thành phần là một đặc trưng cơ bản trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội ở nước ta Trong đó, nhiều thành phần kinh tế cùng tồn tại trong một chỉnh thể thống nhất,nhưng không thuần nhất vừa hợp tác vừa đấu tranh với nhau Với đặc trưng là một nền kinh tếnhiều thành phần, do vậy trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta không thể cómột cơ cấu xã hội – giai cấp thuần nhất Ngược lại, nó tồn tại một cơ cấu xã hội – giai cấp đadạng, phức tạp, bao gồm nhiều giai tầng xã hội cùng tồn tại đan xen thâm nhập vào nhau, vừahợp tác vừa đấu tranh với nhau Đây là cơ cấu xã hội – giai cấp quá độ, đang nằm trong quátrình biến đổi nhanh chóng

Thông thường chúng ta thấy tương ứng với điều kiện kinh tế – xã hội của nó, mỗi giaicấp trong xã hội có các đặc trưng riêng về tư tưởng, đạo đức, lối sống… Nhưng với tính chất

“quá độ”, “đan xen” của cơ cấu xã hội – giai cấp ở nước ta, các tầng lớp xã hội, trong đó cóquần chúng nhân dân các xã biên giới chịu ảnh hưởng về mặt tư tưởng, đạo đức, lối sống…Không chỉ có một giai cấp, mà trong họ có sự đan xen phức tạp của các quan điểm tư tưởng,

chính trị, đạo đức, lối sống của nhiều giai cấp và tầng lớp xã hội khác nhau Họ chịu tác độngmột cách khách quan không chỉ của môi trường xã hội xuất thân, mà của cả môi trường xãhội – giai cấp mà trong đó họ sống và làm việc Thêm vào đó là sự tác động có “chủ đích”của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động nhằm phá hoại sự nghiệp cách mạng xã hộichủ nghĩa hiện nay ở nước ta Do vậy, chúng ta phải tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủnghĩa trên tất cả các lĩnh vực, trong đó vấn đề cơ bản nhất, quyết định nhất là phải xây dựngthành công phương thức sản xuất mới với một lực lượng sản xuất phát triển và một quan hệmới về chất giữa người với người trong quá trình sản xuất Tạo ra các điều kiện vật chất đểgiải phóng con người và phát triển phẩm chất đạo đức, năng lực mới đáp ứng với yêu cầucủa sự nghiệp cách mạng đặt ra Mặt khác, cần nhận thức đầy đủ các tác động, ảnh hưởngtiêu cực của điều kiện kinh tế – xã hội trong thời kỳ quá độ Chủ động và tích cực đấu tranhnhằm hạn chế, khắc phục các ảnh hưởng tiêu cực của nó đến đời sống chính trị, tinh thần –tình yêu quê hương đất nước của quần chúng nhân dân nói chung, quần chúng nhân dâncác xã biên giới nói riêng.

Môi trường xã hội nói chung và tác động của những biến đổi kinh tế – xã hội nói riêngtrong mỗi thời kỳ lịch sử luôn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống đạo đức, lối sống của xã hội vàmỗi con người Từng bước hình thành ý thức và niềm tin của con người vào chế độ chính trị mà

họ đang sinh sống trong đó Quần chúng nhân dân các xã biên giới, phần lớn là đồng bào cácdân tộc ít người Đời sống vật chất và đời sống tinh thần của họ còn nhiều khó khăn và hạn chế

Sự tác động của nền kinh tế – xã hội trong giai đoạn quá độ hiện nay đến quần chúng nhân dâncác xã biên giới có những nét riêng, mang tính đặc thù so với quần chúng nhân dân ở vùng đồngbằng, các thành phố, thị trấn…

Sự tác động của kinh tế – xã hội giai đoạn quá độ hiện nay đến đời sống vật chất và đờisống tinh thần của quần chúng nhân dân nói chung, quần chúng nhân dân các xã biên giới nóiriêng, không chỉ có mặt tích cực mà còn có cả mặt tiêu cực Mặt tích cực, làm cho quần chúngnhân dân các xã biên giới phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo trong phát triển kinh tế gia đình

và kinh tế – xã hội Quần chúng nhân dân các xã biên giới đã phát huy được thế mạnh, tiềm

năng của điều kiện tự nhiên ở các xã biên giới và tận dụng được nhân lực của người già và trẻ

em để phát triển sản xuất… Mặt tiêu cực, làm cho quần chúng nhân dân các xã biên giới sảnxuất “chạy theo” lợi nhuận, dẫn đến tình trạng sản xuất mất cân đối giữa các chủng loại hàng hoá

và giữa các vùng kinh tế – xã hội Kinh tế thị trường tác động thúc đẩy quần chúng nhân dân làmgiàu bằng mọi cách Dẫn đến tình trạng quần chúng nhân dân tự do cạnh tranh, thoái hoá về đạođức và lối sống Một bộ phận không nhỏ quần chúng nhân dân đã tham gia vận chuyển thuêhàng hoá lậu cho bọn chủ hàng để hưởng lợi nhuận

Kinh tế – xã hội ở địa phương các xã biên giới là bộ phận của nền kinh tế – xã hội nước

ta Do đó, chiến lược phát triển kinh tế – xã hội ở các xã biên giới trong những năm qua là sự cụthể hoá đường lối phát triển kinh tế – xã hội của Đảng, Nhà nước ta trong thời kỳ đổi mới Điềukiện kinh tế – xã hội ở địa phương các xã biên giới là môi trường sinh sống trực tiếp của quầnchúng nhân dân ở khu vực này Những thành tựu phát triển kinh tế – xã hội đạt được ở các xãbiên giới trong thời gian qua đã động viên, kích lệ, khơi dậy tinh thần yêu nước, sáng tạo, cần cùtrong lao động của nhân dân các xã biên giới, góp phần phát triển kinh tế – xã hội và củng cốquốc phòng an ninh khu vực

Do điều kiện đất đai, khí hậu ở biên giới phần lớn là khó khăn và khắc nghiệt không thuậnlợi cho sản xuất và đời sống Sản xuất lương thực không đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nhândân Do giao thông không thuận tiện, các sản phẩm của nghề rừng như gỗ và các loại dược liệukhông phát huy được thế mạnh về kinh tế Các công trình phúc lợi xã hội còn ít và lạc hậu, nhưtrường học, trạm y tế… không đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh cho nhân dân Nhiều nơibiên giới hiện nay chưa có điện sinh hoạt cho dân… Nhìn chung, đời sống của quần chúng nhândân các xã biên giới hiện nay còn gặp rất nhiều khó khăn; đời sống vật chất thì thiếu thốn; đờisống tinh thần nghèo nàn dẫn đến trình độ dân trí thấp Biên giới là nơi gặp nhiều khó khăn trongphát triển kinh tế nói chung của đất nước; nhưng lại là nơi rất thuận lợi cho các thế lực thù địchhoạt động chống phá cách mạng nước ta Địch chống phá ta trên các mặt của đời sống xã hội,trong đó mặt trận chống buôn lậu hiện nay diễn ra rất gay go và quyết liệt Đảng và Nhà nước taxác định khu vực biên giới có vị trí rất quan trọng đối với thực hiện nhiệm vụ quốc phòng an ninh

và phát triển kinh tế đất nước Đảng và Nhà nước chủ trương xây dựng và phát triển tuyếnphòng thủ biên phòng thực sự trở thành “phên rậu” vững chắc của Tổ quốc.

Sự nghiệp cách mạng là của toàn dân, Đảng là người lãnh đạo nhân dân thực hiện cácnhiệm vụ lịch sử đề ra; Đảng không thể thay nhân dân thực hiện các nhiệm vụ xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Để cho quần chúng nhân dân thấm nhuần chủ trương đường lối của Đảng và tự giácthực hiện theo các kế hoạch phát triển kinh tế đất nước cũng như chiến lược bảo vệ Tổ quốc,Đảng và Nhà nước phải quan tâm cải thiện đời sống cho nhân dân Bởi vì mọi hoạt động củaquần chúng nhân dân xét đến cùng là do điều kiện sống của họ quy định C.Mác viết: “Khôngphải ý thức của con người quyết định tồn tại của họ; trái lại, tồn tại xã hội của họ quyết định ýthức của họ” [33] Bởi vậy, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân các xã biên giới trongnhiệm vụ phòng, chống buôn lậu phụ thuộc vào điều kiện kinh tế – xã hội đất nước mà trực tiếp

là điều kiện kinh tế – xã hội của địa phương các xã biên giới

Phát huy vai trò quần chúng nhân dân đấu tranh phòng, chống buôn lậu đạt hiệu quả cao,trước hết quần chúng tham gia cuộc đấu tranh này phải nhận thức sâu sắc về chủ trương chốngbuôn lậu của Đảng và Nhà nước Đồng thời quần chúng nhân dân phải thấy được tham gia đấutranh phòng, chống buôn lậu họ có quyền lợi gì ? và không tham gia phòng, chống buôn lậu họ

sẽ mất gì ? Khi nhận thức được một phần đáng kể lợi ích kinh tế của gia đình, của đất nước gắnliền với quá trình đấu tranh này thì họ tự giác tham gia đấu tranh phòng, chống buôn lậu

Vấn đề quan trọng hiện nay là phải quan tâm phát triển kinh tế – xã hội ở các xã biên giới,từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và trình độ dân trí cho nhân dân; đồng thời phảibiết phát huy những kết quả đạt được trong phòng, chống buôn lậu để hỗ trợ phát triển kinh tế –

xã hội ở các xã biên giới

Nếu như kết quả hoạt động phòng, chống buôn lậu được sử dụng hỗ trợ phát triểnkinh tế – xã hội ở các xã biên giới Các công trình công cộng như giao thông, trạm y tế,trường học, thông tin văn hoá… từng bước được cải thiện đảm bảo duy trì đời sống chonhân dân Các hành vi vi phạm pháp luật phải được nghiêm trị theo luật định kịp thời.Khuyến khích động viên về vật chất và tinh thần đối với những cá nhân có thành tích tham

gia các hoạt động xã hội dưới sự lãnh đạo của chính quyền địa phương hoặc cơ quan chứcnăng… phát huy vai trò quần chúng nhân dân chính là giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu lợiích của nhân dân với việc đáp ứng thực tế nhu cầu ấy của họ trong cuộc sống trên cơ sởđường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước Quyền lợi về lợi ích kinh tế và tinh thần dođấu tranh phòng, chống buôn lậu đem lại là động lực khách quan để phát huy vai trò quầnchúng nhân dân tham gia phòng, chống buôn lậu nói chung và thực hiện nhiệm vụ phòng,chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng nói riêng.

Nếu như điều kiện kinh tế – xã hội địa phương còn có các vấn đề như tham nhũng, kinh

tế địa phương kém phát triển, tình trạng các gia đình đói ăn triền miên, không có điều kiện họchành và khám chữa bệnh… dẫn đến trình độ dân trí thấp, không có công ăn việc làm; tổ chức chi

bộ đảng yếu kém, các hoạt động của tổ chức chính quyền không thiết thực nâng cao đời sốngcho dân… buộc nhân dân phải đi làm thuê để kiếm sống Do nhận thức không đúng về buôn lậuhoặc do cuộc sống quá khó khăn có thể đưa tới các hoạt động tự phát của một bộ phận quầnchúng tham gia buôn lậu để mưu sinh hoặc sẽ bị lợi dụng để tiếp tay cho buôn lậu

* Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng phụ thuộc vào công tác lãnh đạo, quản lý của các cấp uỷ Đảng

và chính quyền địa phương các xã biên giới.

Vai trò của quần chúng nhân dân được nâng lên gấp bội khi họ được giác ngộ, tổ chức

và lãnh đạo Cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phương là tổ chức chính trị trực tiếp lãnh đạo,quản lý kinh tế – xã hội và con người ở địa phương Cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phương là

“người” trực tiếp tuyên truyền, giáo dục, lãnh đạo quần chúng nhân dân sở tại thực hiện theo chủtrương đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước Một trong các nội dung tuyên truyền giáodục hiện nay là nội dung tuyên truyền đấu tranh phòng, chống buôn lậu trên tuyến biên giới Cấp

uỷ Đảng và chính quyền địa phương không chỉ làm rõ bản chất buôn lậu là một tội phạm kinh tếnguy hiểm, nó không chỉ phá hoại nền kinh tế quốc dân mà còn góp phần làm tăng diễn biếnphức tạp về các quan hệ chính trị trong nước và quốc tế; đồng thời cấp ủy Đảng và chính quyềnđịa phương phải tổ chức hướng các hoạt động phòng, chống buôn lậu của quần chúng theo kế

hoạch chỉ đạo chung của Nhà nước Chính quyền địa phương căn cứ vào tính chất, đặc điểmcủa buôn lậu và địa hình biên giới để tổ chức lực lượng và vạch ra các chuyên án đấu tranhphòng, chống buôn lậu phù hợp với từng giai đoạn cụ thể.

Cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phương phải kiện toàn hệ thống lãnh đạo đủ phẩm chấtđạo đức, năng lực công tác và uy tín trước quần chúng nhân dân Cán bộ thực hiện nhiệm vụtuyên truyền chủ trương đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước phải là “tấmgương sáng” cho quần chúng học tập và noi theo Mọi hành động, lời nói của cán bộ đều tácđộng mạnh mẽ đến nếp nghĩ và niềm tin của quần chúng nhân dân Nếu cán bộ làm công táctuyên truyền vận động quần chúng giỏi là người cán bộ nói gì dân cũng rễ nghe, rễ hiểu vàhướng dẫn cụ thể cho dân làm, thì dân sẽ làm theo Nhờ có sự đồng cảm giữa cán bộ và quầnchúng nhân dân, các hoạt động sản xuất cũng như các hoạt động văn hoá xã hội phải trở thànhcác phong trào thiết thực động viên nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế – xã hộicủa địa phương và nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu

Thông qua các tổ chức quần chúng phát động các phong trào thi đua, cán bộ phụ tráchphải xây dựng được kế hoạch hoạt động của các phong trào ấy một cách khoa học, phù hợp vớitrình độ nhận thức của quần chúng và điều kiện thực tế của địa bàn Các phong trào thi đua phảixuất phát từ điều kiện kinh tế – xã hội và những vấn đề nảy sinh trên địa bàn Các phong tràonày nhằm giải quyết những khó khăn tồn tại ở địa phương, kết quả phải thiết thực nâng đời sốngvật chất, tinh thần cho nhân dân Mục đích của các phong trào phải thống nhất với nhau trên cơ

sở mục đích chung là từng bước cải thiện nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.Đây là yếu tố cơ bản đảm bảo sự gắn kết bền vững trong các tổ chức quần chúng; và quầnchúng chỉ có sức mạnh khi được tổ chức lại thành một hệ thống nhất định Ngay từ buổi ban đầucủa lịch sử xã hội loài người, người nguyên thuỷ muốn tồn tại được phải liên kết với nhau thànhcộng đồng Trước sức mạnh huyền bí của tự nhiên buộc con người phải mở rộng quan hệ cộngđồng Quy mô và trình độ liên kết giữa các thành viên trong cộng đồng ngày càng phát triển, nóbiểu hiện và tạo điều kiện cho sản xuất và đời sống xã hội phát triển Lịch sử loài người đã trảiqua các hình thức cộng đồng như thị tộc, bộ lạc, bộ tộc, dân tộc; ở mỗi một hình thức cộng đồng

người thể hiện vị trí, vai trò và khả năng nhất định của con người trong quá trình trinh phục tựnhiên và cải biến xã hội Quy mô của các cộng đồng người ngày càng mở rộng và được tổ chứcchặt chẽ, các yếu tố vật chất ngày càng được con người phát huy cao độ làm cho đời sống xãhội phát triển từ thấp đến cao như ngày nay Xã hội tồn tại và phát triển được là do mọi thànhviên trong xã hội được tổ chức, lãnh đạo và xã hội có các đại biểu tiên phong đủ khả năng lãnhđạo quần chúng, hướng hoạt động của họ vào giải quyết vấn đề lịch sử nhất định C.Mác nói:

“trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu không đào tạo rađược hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổchức và lãnh đạo phong trào” [32]

Đấu tranh phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng được thực hiện thông qua cácphong trào thi đua bảo vệ an ninh biên giới, gìn giữ an ninh trật tự địa bàn… Nội dung các phongtrào rất phong phú, hình thức rất đa dạng, nhưng phong trào quần chúng có đạt hiệu quả haykhông còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng vận dụng phát động các phong trào của cấp uỷ, chínhquyền địa phương có phù hợp với điều kiện và nguyện vọng của nhân dân sống trên địa bàn haykhông Cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phương mạnh là có khả năng tập hợp lãnh đạo và pháthuy được vai trò quần chúng nhân dân thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương Biểu hiện sứcmạnh của tổ chức đảng và chính quyền địa phương trong phát huy vai trò quần chúng nhân dânphòng, chống buôn lậu là ở kế hoạch lãnh đạo cụ thể các phong trào quần chúng tham gia đấutranh phòng, chống buôn lậu Tính khoa học của kế hoạch và sự phối hợp nhịp nhàng với chủtrương chung về phòng, chống buôn lậu của Đảng, Nhà nước, nó thể hiện năng lực tổ chức vàlãnh đạo quần chúng nhân dân thực hiện các nhiệm vụ của cấp ủy đảng và chính quyền địaphương

Nếu cấp uỷ đảng và chính quyền địa phương yếu không có khả năng nắm bắt và vậndụng chủ trương của Đảng, Nhà nước về phòng, chống buôn lậu phù hợp với điều kiện địaphương Cấp uỷ đảng và chính quyền địa phương không thể đưa ra được các kế hoạch tổ chức

và lãnh đạo các hoạt động thiết thực của quần chúng một cách khoa học, dẫn đến tình trạng cáchoạt động sản xuất cũng như hoạt động xã hội của quần chúng thực hiện theo ý muốn chủ quan

của mỗi người và không thể đưa lại hiệu quả cao trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buônlậu được.

Khi kinh tế – xã hội ở địa phương phát triển sẽ tạo ra điều kiện vật chất và tinh thần làm

cơ sở đảm bảo có hiệu quả cho sự quan tâm của cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương đến đờisống của nhân dân Cấp uỷ đảng và chính quyền địa phương có các chính sách quan tâm rõràng và thiết thực nâng cao đời sống quần chúng nhân dân địa phương là điều kiện cơ bản tácđộng phát huy vai trò quần chúng nhân dân và nâng cao hiệu quả trong việc thực hiện các nhiệm

vụ chính trị ở địa phương và nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng

* Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng phụ thuộc vào công tác tuyên truyền, giáo dục của Bộ đội Biên phòng đối với quần chúng nhân dân các xã biên giới.

Bộ đội Biên phòng được Đảng và Nhà nước ta giao trách nhiệm làm nòng cốt trongnhiệm vụ phòng, chống buôn lậu qua biên giới Bộ đội Biên phòng là tổ chức chính trị củaĐảng, Nhà nước và quân đội trực tiếp thâu tóm các nguồn tin từ quần chúng nhân dân và các

tổ chức khác về các hành vi, đối tượng và chủ loại hàng hoá buôn lậu; thậm chí cả về từng

“chiến dịch” buôn lậu Bộ đội Biên phòng thay mặt Đảng và Nhà nước, quân đội trực tiếp làmtham mưu cho cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phương các xã biên giới trên tất cả các mặtcủa đời sống xã hội, như phát triển kinh tế, ổn định an ninh chính trị, phòng và khám chữabệnh, phát triển và xây dựng các làng văn hoá… trong đó có nhiệm vụ phòng và chống buônlậu qua biên giới

Bộ đội Biên phòng phải thông qua và tham gia cùng với cấp uỷ đảng và chính quyền địaphương tuyên truyền giáo dục quần chúng nhân dân về nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu và táchại của nó đối với phát triển kinh tế đất nước Buôn lậu sẽ làm cho cuộc sống của đồng bào ngàycàng gặp nhiều khó khăn hơn Trên cơ sở đó chỉ ra rằng, để tạo điều kiện phát triển kinh tế – xãhội miền núi thì trước hết phải đấu tranh triệt để chống buôn lậu nhất là buôn lậu qua biên giới.Đấu tranh phòng, chống buôn lậu trên địa bàn biên giới là trách nhiệm và nhiệm vụ củamọi người, Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt Mọi hoạt động của các tổ chức tham gia

phòng, chống buôn lậu ở địa bàn biên giới phải thống nhất với kế hoạch chung của Bộ đội Biênphòng Bộ đội Biên phòng chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhà nước về pháp lý các kế hoạchđấu tranh chống buôn lậu và kết quả của các kế hoạch đấu tranh đó Đây là điều kiện rất cầnthiết và là chỗ dựa cho quần chúng nhân dân tham gia cùng với Bộ đội Biên phòng đấu tranhphòng, chống buôn lậu qua biên giới hiện nay và sau này.

Để phân biệt giữa các đối tượng qua lại biên giới đâu là nhân dân đi lại làm ăn hay thămhỏi thân tộc với các đối tượng buôn lậu qua biên giới, Bộ đội Biên phòng phải tham mưu cho cấp

uỷ đảng và chính quyền địa phương tuyên truyền những hành vi mà bọn buôn lậu lợi dụng đểbuôn lậu qua biên giới Đôi khi chúng giả danh nhân dân đi làm ăn, thăm hỏi qua biên giới hoặclợi dụng hoàn cảnh khó khăn của nhân dân biên giới để thuê mướn nhân dân mang vác hànghoá lậu qua biên giới Có những trường hợp chúng trá hình dưới hình thức thuê phụ nữ và trẻ

em mang vác hàng hoá để lừa gạt bán họ qua biên giới…

Các hành vi, thủ đoạn xảo quyệt của bọn buôn lậu phải được tuyên truyền kịp thời, rộngkhắp để quần chúng nhân dân thấy và đấu tranh chống lại nó Vì bọn buôn lậu luôn học hỏi và kếthừa kinh nghiệm lừa gạt của nhau để tiến hành buôn lậu trên các địa bàn biên giới khác nhau.Đấu tranh phòng, chống buôn lậu qua biên giới hiện nay là một trong những nhiệm vụchính trị mà Đảng và Nhà nước ta xác định Để các chủ trương, đường lối lãnh đạo phòng,chống buôn lậu của Đảng, Nhà nước đạt hiệu quả cao cần phải tuyên truyền giáo dục cho cácchủ trương, đường lối ấy xâm nhập và khơi dậy tinh thần đấu tranh của quần chúng Bọn buônlậu đã sử dụng lực lượng quần chúng do đời sống khó khăn vào vận chuyển hàng hoá, bởi vậynếu không vận động quần chúng nhân dân tham gia đấu tranh phòng, chống buôn lậu thìkhông thể ngăn chặn được các hiện tượng buôn lậu có dân tham gia C.Mác viết “lực lượngvật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất” [32] Nhưng khi các chủ trương đườnglối của Đảng, Nhà nước cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất có sức mạnh to lớn khi nó xâmnhập và phát huy được vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới đấu tranh thực hiệnnhiệm vụ phòng, chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng