tiểu luận kinh tế quốc tế liên minh châu âu eu

EU không những không ngừng tăng cường nănglực cạnh tranh kinh tế bằng một thị trường chung rộng lớn và đồng Euro, màngày càng vươn rộng về lãnh thổ sang phía Đông, gây nên một hình thế c

1 Nguyễn Thùy Dương- QHPT5- 5053101205

2 Nguyễn Bảo Hưng- CSC5- 5053105016

3 Nguyễn Thu Hường-KHPT5A

4 Phạm Thị Nhung- QTDN5- 5053401031

5 Nguyễn Thị Phương Thảo- QLDDT5-

6 Nguyễn Thị Huyền Trang- KHPT5A- 5053101051

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, chúng em xin chân thành cảm ơn Cô Phan Thị Thanh Huyền,giảng viên khoa Kinh tế đối ngoại đã nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ chúng emtrong quá trình học tập môn Kinh tế quốc tế đã tạo điều kiện tốt nhất cho chúng em

để chúng em hoàn thành bài tiểu luận một cách hiệu quả nhất

Bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học cũng như hạn chế vềkiến thức và kinh nghiệm nên không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định màbản thân nhóm chưa thấy được Chúng em rất mong được sự góp ý của cô và cácbạn để bài tiểu luận này được hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội,ngày 18 tháng 04 năm 2016

Tác giả

Nhóm 13

MỤC LỤC

Hà Nội - 2016 i

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT iv

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: 2

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LIÊN MINH CHÂU ÂU ( EU) 2

1.1 Các thành viên của Liên minh Châu Âu 2

1.2 Hiệp ước Liên Minh Châu Âu 3

1.2.1 Liên minh chính trị 3

1.2.2 Liên minh kinh tế và tiền tệ 4

1.3 Cơ cấu tổ chức 5

CHƯƠNG II: 6

TÁC ĐỘNG CỦA EU ĐẾN NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU 6

2.1 Đối với kinh tế thế giới 6

2.1.1 Liên minh châu Âu (EU) là trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới 6

2.1.2 Liên minh châu Âu (EU) là tổ chức thương mại hàng đầu thế giới 9

2.2 Đối với kinh tế nội khối 9

2.2.1 Tăng trưởng kinh tế 9

2.2.2 Vấn đề hệ thống tiền tệ 10

2.2.3 Sự suy giảm của đồng euro 11

2.2.4 Anh rời khỏi EU 12

2.3 Đối với kinh tế Việt Nam 13

2.3.1 Về xuất nhập khẩu 13

2.3.4 Hiệp định thương mại tự do (FTA)- FTA Việt Nam - EU (EVFTA) 20

2.3.5 Anh rời EU : Những ảnh hưởng đối với nền kinh tế Việt Nam 21

2.3.6 Giải pháp 22

2.3.7 Tổng kết 22

KẾT LUẬN 24

TÀI LIỆU THAM KHẢO 25

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

1 Danh sách bảng

 Bảng 2: Kim ngạch, tốc độ tăng/giảm kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu của Việt Nam theo châu lục, thị trường/khối thị trường năm 2015 (Nguồn: Tổng cục Hải quan)

 Bảng 3: Một số ngành được EU quan tâm đầu tư vào Việt Nam (Nguồn: Cục đầu tư nước ngoài)

 Bảng 4: Một số tỉnh nhận nhiều dự án đầu tư (Nguồn: Cục đầu tư nước ngoài)

 Bảng 5 Một số nước EU đầu tư vào Việt Nam (Nguồn: Cục đầu tư nước ngoài)

 Biểu đồ 2 : Thống kê kim nghạch xuất nhập khẩu Việt Nam- EU

(Nguồn: Tổng cục Hải quan)

 Biểu đồ 3 : Tỷ trọng các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang EU

 Biểu đồ 4 : Tỷ trọng các mặt hàng Việt Nam nhập khẩu chính từ EU trong 6 tháng đầu năm 2016 (Nguồn: Tổng cục Hải quan)

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trên vũ đài kinh tế thế giới hiện nay, bên cạnh gã khổng lồ USA, EU ngày càngmang một tiếng nói lớn hơn EU không những không ngừng tăng cường nănglực cạnh tranh kinh tế bằng một thị trường chung rộng lớn và đồng Euro, màngày càng vươn rộng về lãnh thổ sang phía Đông, gây nên một hình thế chính trị

- kinh tế hết sức phức tạp, đặc biệt trong mối quan hệ đầy mâu thuẫn với Nga.Nghiên cứu về liên minh này, vì thế là một bước đi sống còn để tồn tại và tiếnlên trên kịch trường kinh tế đầy khốc liệt, tìm ra những cơ hội mới, thách thứcmới, và con đường đi cho nền kinh tế nước ta vốn còn non trẻ

Chính vì điều này mà em chọn chủ đề “ Hội nhập kinh tế quốc tế- EU” để có

thể hiểu rõ hơn về vấn đề này

2 Phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp thu thập tài liệu: Các tài liệu, các bài báo và internet về EU, tác

động của EU đến kinh tế

 Phương pháp tổng hợp tài liệu: Các tài liệu sau khi được thu thập sẽ đượctổng hợp và phân tích, chọn lọc để sử dụng nghiên cứu

3 Kết cấu của bài tiểu luận

Ngoài phần mở đầu và kết luận, bài tiểu luận gồm 2 chương:

 Chương 1: Khái quát chung về lien minh châu Âu

 Chương 2: Tác động của EU đến nền kinh tế toàn cầu



CHƯƠNG I:

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LIÊN MINH CHÂU ÂU ( EU)

1.1 Các thành viên của Liên minh Châu Âu

Liên minh châu Âu hay Liên hiệp châu Âu ( European Union), cũng được gọi là

Khối Liên Âu, viết tắt là EU, là một liên minh kinh tế chính trị bao gồm 28 quốcgia thành viên thuộc Châu Âu Liên minh châu Âu được thành lập bởi Hiệp ướcMaastricht vào ngày 1 tháng 11 năm 1993 dựa trên Cộng đồng châu Âu (EC)

Lịch sử của Liên Minh Châu Âu bắt đầu từ chiến tranh thế giới thứ II Có thểnói rằng ý tưởng về hội nhập châu Âu đã được nhận thức sẽ giúp ngăn chặn việcgiết chóc và phá hủy không xảy ra nữa Bộ trưởng Ngoại giao Pháp RobertSchuman là người đã nêu ra ý tưởng và đề xuất lần đầu tiên trong một bài phát biểunổi tiếng ngày 9 tháng 5 năm 1950 Cũng chính ngày này là ngày mà hiện nay đượccoi là ngày sinh nhật của EU và được kỉ niệm hàng năm là Ngày Châu Âu

1951 Bỉ, Đức, Italia, Luych-xam-bua, Pháp và Hà Lan

1973 Đan Mạch, Ailen, và Anh

1986 Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha

1995 Áo, Phần Lan và Thụy Điển

2004 Séc, Hungari, Ba Lan, Slovakia, Slovenia, Litva, Latvia,

Estonia, Malta và Kypros (Cộng hòa Síp)

2007 Romania & Bulgaria

Ngày Châu Âu: Ngày 9 Tháng 5

Diện Tích: 4.422.773 km² (nước có diện tích lớn nhất là Pháp với

554.000 km2 và nhỏ nhất là Malta với 300 km2);

Dân Số: Khoảng 500 triệu người, chiếm 7,3% toàn thế giới

(thành viên có dân số lớn nhất là Đức với 82 triệu, ít nhất là Malta với 0,4 triệu)

GDP (EU 27): 17,57 nghìn tỉ USD

Thu Nhập Bình Quân: 32,900 USD/người/năm

1.2 Hiệp ước Liên Minh Châu Âu

Hiệp ước Maastricht hay còn gọi là Hiệp ước Liên minh châu Âu (tiếng Anh,

"Treaty of European Union"), ký ngày 7 tháng 2 năm1992 tại Maastricht HàLan [37], nhằm mục đích:

 Thành lập liên minh kinh tế và tiền tệ vào cuối thập niên 1990, với một đơn

vị tiền tệ chung và một ngân hàng trung ương độc lập,

 Thành lập một liên minh chính trị bao gồm việc thực hiện một chính sách đốingoại và an ninh chung để tiến tới có chính sách phòng thủ chung, tăng cườnghợp tác về cảnh sát và luật pháp

Hiệp ước này đánh dấu một bước ngoặt trong tiến trình nhất thể hóa châu Âu vàdẫn đến việc thành lập Cộng đồng châu Âu

1.2.1 Liên minh chính trị

 Tất cả các công dân của các nước thành viên được quyền tự do đi lại và cưtrú trong lãnh thổ của các nước thành viên

 Được quyền bầu cử và ứng cử chính quyền địa phương và Nghị viện châu

Âu tại bất kỳ nước thành viên nào mà họ đang cư trú

 Thực hiện một chính sách đối ngoại và an ninh chung trên cơ sở hợp tác liênchính phủ với nguyên tắc nhất trí để vẫn bảo đảm chủ quyền quốc gia trên lĩnhvực này.

 Tăng cường quyền hạn của Nghị viện châu Âu

 Mở rộng quyền của Cộng đồng trong một số lĩnh vực như môi trường, xãhội, nghiên cứu

 Phối hợp các hoạt động tư pháp, thực hiện chính sách chung về nhập cư,quyền cư trú và thị thực

1.2.2 Liên minh kinh tế và tiền tệ

Được chia làm 3 giai đoạn, từ 1 tháng 7 năm 1990 tới 1 tháng 1 năm 1999, và kếtthúc bằng việc giải tán Viện tiền tệ châu Âu, thành lập Ngân hàng Trung ương châu

 Thâm hụt ngân sách không vượt quá 3% GDP;

 Nợ công dưới 60% GDP và biên độ dao động tỷ giá giữa các đồng tiền ổnđịnh trong hai năm theo cơ chế chuyển đổi (ERM);

 Lãi suất (tính theo lãi suất công trái thời hạn từ 10 năm trở lên) không quá2% so với mức trung bình của 3 nước có lãi suất thấp nhất

Kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2002 đồng Euro đã chính thức được lưu hành trong 12quốc gia thành viên (còn gọi là khu vực đồng Euro) gồm Pháp, Đức, Áo, Bỉ, PhầnLan, Ireland,Ý, Luxembourg, Hà Lan, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha; các nước

đứng ngoài là Anh, Đan Mạch và Thuỵ Điển Hiện nay, đồng Euro đang có tỷ giáhối đoái cao hơn đồng đô la Mỹ.

1.3 Cơ cấu tổ chức

Liên minh châu Âu có 7 thể chế chính trị chính đó là: Nghị viện châu Âu, Hội đồng

bộ trưởng, Ủy ban châu Âu, Hội đồng châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu

Âu, Tòa án Công lý Liên minh châu Âu và Tòa án Kiểm toán châu Âu Thẩm

quyền xem xét và sửa đổi hệ thống luật pháp của Liên minh châu Âu - quyền lập pháp - thuộc về Nghị viện châu Âu và Hội đồng Bộ trưởng Quyền hành pháp được

giao cho Ủy ban châu Âu và một bộ phận nhỏ thuộc về Hội đồng châu Âu Chínhsách tiền tệ của khu vực đồng tiền chung châu Âu ( "Eurozone") được quyết định

bởi Ngân hàng Trung ương châu Âu Việc giải thích và áp dụng luật của Liên minh châu Âu và các điều ước quốc tế có liên quan - quyền tư pháp - được thực thi bởi Tòa án Công lý Liên minh châu Âu Ngoài ra còn có một số cơ quan nhỏ khác phụ trách tư vấn cho Liên minh châu Âu hoặc hoạt động riêng biệt trong các lĩnh

vực đặc thù

CHƯƠNG II:

TÁC ĐỘNG CỦA EU ĐẾN NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU

2.1 Đối với kinh tế thế giới

Liên minh châu Âu (EU) ngày càng lớn mạnh về nhiều mặt, đóng vai trò quan

trọng trong viêc thúc đẩy sự phát triển kinh tế toàn cầu Vai trò kinh tế của EU trêntrường quốc tế được thể hiện trên lĩnh vực thương mại và đầu tư

2.1.1 Liên minh châu Âu (EU) là trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới

a, Liên minh châu Âu (EU) là một trong ba trung tâm kinh tế lớn nhất thế giới

Nguồn: World Bank 2014 Hình 1.Biểu đồ về tỉ trọng GDP, dân số của EU và một số nước trên thế giới 2014

GDP phản ánh toàn bộ kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất của tất cả các đơn

vị thường trú trong nền kinh tế của một số nước trong một thời kì nhất định, phảnánh các mối quan hệ trong quá trình sản xuất, phân phối thu nhập, sử dụng cuốicùng sản phẩm hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế quốc dân Mặc dù chỉ chiếm7% dân số trên thế giới nhưng EU vẫn là nền kinh tế đứng đầu thế giới với 17,427

tỉ USD (năm 2014 - theo số liệu của World Bank ), đóng góp 25,2% vào GDP toànthế giới Chứng tỏ tác động mạnh mẽ to lớn của EU đến nền kinh tế thế giới

b, Euro – đồng tiền đa quốc gia có giá trị

Euro – Đồng tiền chung của liên minh châu Âu,chính thức được đưa vào sửdụng lần đầu vào 1/1/2002 với 11 nước thành viên Ngày nay là đơn vị tiền tệ chínhthức của các quốc gia thuộc liên minh châu Âu, ngoại trừ Anh, Đan Mạch và ThụyĐiển Tuy nhiên, quy mô, sự ổn định và sức mạnh của nền kinh tế khu vực đồngEuro – đứng đầu thế giới, làm cho đồng Euro ngày càng hấp dẫn bên ngoài biêngiới của nó Vì lý do này, ngày nay, đồng euro là đồng tiền quốc tế quan trọng thứhai sau đồng đô la Mỹ, nằm trong top 10 đồng tiền mạnh được sử dụng rộng rãitrên thế giới Việc sử dụng rộng rãi của đồng euro trong hệ thống tài chính, tiền tệquốc tế chứng tỏ sự hiện diện toàn cầu của đồng tiền này, bên cạnh đó là vị trí quantrọng của Liên minh châu Âu EU trên trường quốc tế Theo dữ liệu của Liên minhchâu Âu, có khoảng 334 triệu người sử dụng đồng Euro mỗi ngày tương đương 5%dân số toàn thế giới cũng là đồng tiền được giao dịch nhiều thứ hai trong thịtrường ngoại hối, chiếm khoảng 33% của tất cả các giao dịch hàng ngày, trên toàncầu

Việc sở hữu đồng tiền mạnh về giá trị và lượng lưu thông lớn nên thị trường tiền tệcủa EU có tác động lớn đến nền kinh tế toàn cầu thông qua thị trường tiền tệ và thịtrường ngoại hối Điều này cũng phần nào phản ánh được sức tăng trưởng, sức bậtcủa nền kinh tế EU so với các khu vực khác trên thế giới

Bên cạnh tác động của đồng tiền mạnh, đóng góp lớn vào GDP, EU còn thểhiện vị thế của mình trên thế giới ở nguồn vốn FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài(FDI) xảy ra khi nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ởmột nước khác (nước thu hút đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó nhằm tối đahóa lợi nhuận Đối với nước nhận đầu tư, một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanhhơn, nó cần nhiều vốn hơn nữa Nếu vốn trong nước không đủ, nền kinh tế này sẽmuốn có cả vốn từ nước ngoài, trong đó có vốn FDI Theo số liệu thống kê chothấy EU đầu tư ra nước ngoài nhiều mà thu hút đầu tư FDI cũng nhiều.

Bảng số liệu thống kê nguồn vốn FDI của một số nước 2014(Nguồn:

UNCTADSTAT – Dữ liệu của Liên Hợp Quốc về Thương Mại và Phát Triển)

EU còn là nhà cung cấp nguồn viện trợ phát triển lớn,vượt qua cả Hoa Kì đứng đầu thế giới với 56 triệu Euro(2013). Các nước giàu khi viện trợ đều gắnvới những lợi ích và chiến lược như mở rộng thị trường, mở rộng hợp tác có lợi cho

họ, đảm bảo mục tiêu về an ninh - quốc phòng hoặc theo đuổi mục tiêu chínhtrị Vì vậy cho thấy EU có tầm quan trọng lớn đối với nhiều quốc gia nói chung vànền kinh tế thế giới nói riêng

Nguồn: Eurostat Hình 2 Viện trợ phát triển thế giới

2.1.2 Liên minh châu Âu (EU) là tổ chức thương mại hàng đầu thế giới.

Hoạt động như một thị trường với 28 quốc gia, EU là một cường quốc thươngmại lớn trên thế giới Chiếm 7% dân số trên thế giới, hợp tác thương mại của EUvới phần còn lại của thế giới chiếm 20% sản lượng xuất khẩu và nhập khẩu toàncầu (không kể nội thương của EU) Điều này mang lại cho EU danh hiệu là nhàthương mại lớn nhất thế giới, nhà nhập khẩu và xuất khẩu lớn nhất, nhà đầu tư lớnnhất

Đồng thời cũng là đối tác thương mại lớn nhất đối với các thị trường lớn trên thế

giới như Ấn Độ và Trung Quốc

Bảng 1 Xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa 2011 của các trung tâm kinh tế

Tình hình kinh tế nói trên của EU và của các nước trong khối đã và đang tácđộng sâu sắc quan hệ kinh tế thương mại giữa EU và các nước trên thế giới, đặcbiệt là các nước đang phát triển ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong thúcđẩy nền kinh tế toàn cầu.

2.2 Đối với kinh tế nội khối

2.2.1 Tăng trưởng kinh tế

 GDP năm 2015 của EU đạt 16,229 tỷ USD

 Tăng trưởng kinh tế năm 2015 là 1,5%

 Tỷ lệ thất nghiệp sẽ giảm từ 11% năm 2015 xuống 10,5% năm 20016 và 10,2% năm 2017

 Thặng dư thương mại hàng hóa, trừ dầu: khoảng gần 300 tỷ euro mỗi năm

 Thặng dư thương mại dịch vụ: khoảng 120 tỷ euro mỗi năm

 EU là nền kinh tế hướng ngoại nhất thế giới và có ý định duy trì xu hướngnày Thương mại với phần còn lại của thế giới tang gấp đôi từ năm 1999 đến

2010, và hiện tại gần ba phần tư hàng hóa nhập khẩu vào EU với mức thuếgiảm hoặc bằng không Đối với các mặt hàng còn bị đánh thuế bình quânnăm 2015 là 1,6% đối với các sản phẩm công nghiệp và 4% đối với tất cả cácmặt hàng hóa khác nói chung EU là đối tác thương mại lớn nhất của 20 quốcgia Thương mại và dịch vụ ngoại khối của EU chiếm 15% GDP của khối-lớn hơn Mỹ và Nhật 3%

 Là một thị trường lớn, EU nhập khẩu nhiều nông phẩm từ các nước đangphát triển hơn so với Úc, Canada, Nhật, New Zealand và Mỹ cộng lại, vớitổng dân số tương đương

 Chính sách thương mại tự do chủ động của EU đối với các nền kinh tế mớinổi đang mang lại triển vọng tăng trưởng và khả năng mở cửa thương mạicho cả khối Đến năm 2015, theo ước tính của Quỹ tiền tệ Quốc tế IMF thì

90% tang trưởng kinh tế trong tương lai sẽ được tạo ra từ bên ngoàiEU( trong đó riêng Trung Quốc chiếm 1/3)

 Tạo điều kiện thuận lợi cho việc hoạch định một chính sách tài chính vĩ môcho liên minh

 Giảm sự chênh lệch giá hay sự phức tạp về tỷ giá hối đoái giữa các đồngtiền quốc gia

 Đẩy mạnh buôn bán nội khối, ít bị ảnh hưởng xấu do sự giao động tỷ giá củađồng USD

2.2.3 Sự suy giảm của đồng euro

Mặc dù Hy Lạp đóng vai trò không lớn trong nền kinh tế toàn cầu và chỉ đóng góp khoảng 2% vào nền kinh tế châu Âu, nhưng cuộc khủng hoảng nợ công kéo dài nhiều năm qua đã khiến quốc gia này kiệt quệ, kéo theo sự trượt giá thảm hại của đồng euro so với các loại tiền tệ thông dụng khác như USD, bảng Anh, yên Nhật

Theo niêm yết của Ngân hàng HSBC, tại thời điểm hiện tại, giá 1 euro tương đương 1,0569 USD (mua vào) và 1,0993 USD (bán ra) So với tiền đồng Việt Nam,giá 1 euro hiện đổi được 23.094 VND (mua vào) và 23.908 VND (bán ra)

Mới đây, Ngân hàng Đức Deutsche Bank cắt giảm dự báo tỷ giá đồng euro xuống còn 1 euro đổi 1 USD trong thời gian từ nay tới cuối năm, từ mức dự báo 1,05 USD đưa ra trước đó Theo ngân hàng này, đồng euro sẽ tiếp tục mất giá xuống mức 0,85 USD “ăn” 1 euro trong thời gian đến năm 2017

 Xuất khẩu của Eurozone tiếp tục được hưởg lợi từ đồng euro yếu

Cơ quan thống kê của Liên minh châu Âu (EU) ngày 17/8/ 2015 công bố số liệ sơ

bộ cho thấy kim ngạch xuất khẩu của Khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) trongtháng 6/2015 đạt 182,7 tỷ euro tăng12% so với cùng kỳ năm 2014 đưa thặng dư thương mại hàng hóa của khu vực này lên 26,3 tỷ euro, cho thấy khối này tiếp tục được hưởng lợi từ đồng euro yếu

Tuy nhiên sự chênh lệch do thừa hưởng các ưu đãi suy tàn sau khủng hoảng nợ công làm tốc độ phát triển của các quốc gia không đồng đều cả trong và ngoài khu vực Eurozone của các ước trong Liên minh châu Âu EU làm dậy lên lần sóng xin rút khỏi Eurozone từ Italia hay xin rời ra khỏi EU của Anh do Eurozone phát triển

ổ định thì Anh có thể sẽ lâm vào thế cô lập, với phần còn lại của thế giới tiếp tục quan hệ với một châu Âu thống nhất hơn, nơi vị thế của Anh lúc này sẽ trở nên thấp bé