LUẬN văn THẠC sĩ tư TƯỞNG BIỆN CHỨNG hồ CHÍ MINH TRONG xây DỰNG QUÂN đội NHÂN dân VIỆT NAM về CHÍNH TRỊ

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một di sản lý luận quý báu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta, là ngọn cờ đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng chỉ rõ: Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một di sản lý luận quý báu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta, làngọn cờ đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Văn kiện Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng chỉ rõ: "Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểmtoàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vậndụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa vàphát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại " [2,tr.83]

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, cách mạng Việt Nam muốn thành công, trước hết phải có mộtĐảng cách mạng, đề ra con đường chính trị đúng, con đường tổ chức đúng Đảng Cộng sản ViệtNam ra đời tạo ra tiền đề cơ bản cho sự xuất hiện một quân đội kiểu mới, "quân đội công nông"mang bản chất giai cấp công nhân sâu sắc Trong quá trình tổ chức, xây dựng quân đội Hồ ChíMinh đặc biệt chú trọng vấn đề xây dựng quân đội về chính trị, lấy chính trị làm gốc, "chính trịtrọng hơn quân sự"

Trong thực tiễn cách mạng từ khi ra đời tới nay quân đội ta trưởng thành lớn mạnh được lànhờ Đảng ta đã vận dụng sáng tạo tư tưởng biện chứng của Hồ Chí Minh vào trong quá trình xâydựng quân đội Chính vì vậy, dù trong điều kiện hoàn cảnh nào quân đội ta vẫn luôn trung thành

vô hạn với Đảng, Nhà nước và nhân dân; luôn hoàn thành vai trò công cụ bạo lực chủ yếu, lựclượng nòng cốt trong đấu tranh cách mạng, cùng toàn dân giành thắng lợi trong Cách mạng tháng

8 năm 1945, kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược; bảo vệ toàn vẹn lãnhthổ của Tổ quốc trong chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc, làm tròn sứ mệnh quốc tế cao

cả cứu nhân dân Cămpuchia thoát khỏi hoạ diệt chủng do bọn Pônpốt tiến hành Những năm hoàbình vừa qua, quân đội là một lực lượng rất quan trọng đảm bảo sự ổn định chính trị, xã hội củađất nước

Tuy nhiên, vấn đề xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị theo tư tưởng biện chứng HồChí Minh, trong nhiều năm qua còn có những biểu hiện nhận thức và vận dụng thiếu sáng tạo,

không đầy đủ tư tưởng biện chứng của Người ở các đơn vị quân đội Mặt khác, hiện nay yêu cầumới của nhiệm vụ cách mạng tiếp tục đặt ra cho quân đội những nhiệm vụ mới nặng nề hơn, thực

sự là lực lượng trụ cột trong nền quốc phòng toàn dân, đủ sức làm tròn nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốctrong tình hình mới Vì vậy, để hoàn thành tốt nhiệm vụ xây dựng quân đội trong giai đoạn mới,

mà trước hết là xây dựng quân đội về chính trị, cần phải tiếp tục quán triệt sâu sắc và vận dụngsáng tạo tư tưởng biện chứng của Hồ Chí Minh

Do đó, việc nghiên cứu, học tập, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng Hồ ChíMinh về xây dựng quân đội không chỉ là công việc thường xuyên, mà còn là một nhiệm vụ trọngyếu, cấp thiết hiện nay của quân đội ta Để góp phần đẩy mạnh công cuộc xây dựng quân đội

theo tư tưởng Hồ Chí Minh, luận văn đã chọn " Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị" làm đề tài nghiên cứu.

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Những năm gần đây đã có một số công trình nghiên cứu như: "Tư tưởng Hồ Chí Minh về xâydựng quân đội nhân dân" của Viện Lịch sử quân sự Việt Nam ", Nhà xuất bản Quân đội nhândân, Hà Nội, 1996; "Công tác tư tưởng - văn hoá trong xây dựng quân đội về chính trị" của Đại

tá, PGS, TS Đinh Xuân Dũng làm chủ nhiệm, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2000;

"Những vấn đề lý luận và thực tiễn xây dựng quân đội về chính trị trong giai đoạn cách mạngmới" của Tổng cục Chính trị, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1999; "Tư tưởng Hồ ChíMinh về lực lượng vũ trang nhân dân"trong tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, Giáo trình đào tạobậc đại học trong các nhà trường quân đội, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2002,trang 74 - 79; "Tìm hiểu tư tưởng triết học Hồ Chí Minh - Một số vấn đề lý luận và vận dụngvào quân sự hiện nay", đề tài nghiên cứu khoa học cấp Học viện của tập thể tác giả KhoaTriết học, Học viện Chính trị Quân sự, Hà Nội, 2003; "Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đứccách mạng của người cán bộ quân đội", TS Phạm Văn Nhuận (chủ biên), Nhà xuất bản Quânđội nhân dân, Hà Nội, 2004; Kỷ yếu Hội thảo khoa học "Xây dựng quân đội về chính trịtheo tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời kỳ mới" của Học viện Chính trị quân sự 15/12/2004.v.v

Tất cả những công trình trên đã tập trung đề cập trên nhiều phương diện, góc độ khác nhautrong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh Song chưa có công

trình nào nghiên cứu một cách hệ thống tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựngquân đội về chính trị Do vậy, tác giả chọn vấn đề "Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trongxây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị" làm đề tài nghiên cứu của mình là không

có sự trùng lặp

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

* Mục đích: Góp phần tìm hiểu tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội

nhân dân Việt Nam về chính trị Từ đó đề xuất một số giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng xâydựng quân đội ta về chính trị trong tình hình hiện nay

* Nhiệm vụ của đề tài:

- Chỉ rõ thực chất và biểu hiện của tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quânđội nhân dân Việt Nam về chính trị

- Đánh giá thực trạng nhận thức, vận dụng tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựngquân đội về chính trị hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng vận dụng tư tưởng biệnchứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội ta về chính trị hiện nay

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: Dựa trên cơ sở thế giới quan phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư

tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết của Đảng

uỷ Quân sự Trung ương, Chỉ thị của Bộ Quốc phòng

- Cơ sở thực tiễn: Luận văn dựa trên số liệu của các báo cáo tổng kết, các công trình nghiên

cứu khoa học các cấp đã công bố và số liệu điều tra của tác giả luận văn ở một số đơn vị

- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phép biện chứng duy vật mác xít, kết hợp

các phương pháp khác như: lôgíc và lịch sử, phân tích, tổng hợp, trừu tượng hoá, khái quáthoá, điều tra, so sánh và phương pháp chuyên gia

5 Ý nghĩa của luận văn

Đề tài luận văn nghiên cứu có giá trị cả về lý luận và thực tiễn, góp phần làm phong phú vàsáng tỏ hơn tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị Đồng thời,kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu xây dựngQuân đội nhân dân Việt Nam về chính trị theo tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh.

6 Kết cấu luận văn

Bao gồm lời mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 THỰC CHẤT TƯ TƯỞNG BIỆN CHỨNG HỒ CHÍ MINH TRONG XÂY DỰNG QUÂN

ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM VỀ CHÍNH TRỊ 1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị

Chủ tịch Hồ Chí Minh anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới Với sựnghiệp xây dựng quân đội, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người cha thân yêu của các lực lượng vũtrang nhân dân, người sáng lập, giáo dục và rèn luyện quân đội ta Trong di sản tư tưởng vô giá

mà Người để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, có "Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị".

Để góp phần tìm hiểu sâu sắc di sản "Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quânđội nhân dân Việt Nam về chính trị" của Người, trước hết chúng ta cần đi sâu nghiên cứu làm rõ

cơ sở hình thành của tư tưởng đó với tính cách là kết quả của sự thống nhất biện chứng củanhững điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan

1.1.1 Điều kiện khách quan

Được Đảng và Bác Hồ trực tiếp tổ chức, xây dựng, lãnh đạo và giáo dục, rèn luyện, quân đội

ta đã tỏ rõ là một quân đội cách mạng, quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân và nhân dân laođộng Việt Nam có sức mạnh vô địch, bách chiến bách thắng, cùng toàn dân tộc viết lên nhữngtrang sử vàng chói lọi Chưa tròn một tuổi, quân đội ta đã cùng toàn Đảng, toàn dân tiến hành

Cách mạng Tháng Tám (1945) thành công lập nên Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Namchâu Á Và ngay sau đó, đã tiến hành cuộc kháng chiến 30 năm (1945 -1975) đánh thắng hai tên

đế quốc to là Pháp và Mỹ giành độc lập cho dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đưa đất nước bước

vào kỷ nguyên mới độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Ngày nay, Quân đội nhân dân Việt Nam đang trên con đường xây dựng để trở thành một quânđội nhân dân, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, với cơ cấu tổ chức, quân sốhợp lý, lấy xây dựng chất lượng về chính trị làm then chốt thể hiện ở những tiêu chí cơ bản trongxây dựng quân đội mà Nghị quyết Đại hội IX của Đảng đã xác định: "Có bản lĩnh chính trị vữngvàng, trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng và nhân dân; có trình độ học vấn và chuyênmôn nghiệp vụ ngày càng cao; quý trọng và hết lòng phục vụ nhân dân; có phẩm chất đạo đức,lối sống lành mạnh, giản dị, kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang; có năng lực chỉ huy vàtác chiến thắng lợi trong bất cứ tình huống nào; có trình độ sẵn sàng chiến đấu và sức chiến đấungày càng cao, thường xuyên cảnh giác, kịp thời đập tan mọi âm mưu và hành động xâm phạmđộc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và an ninh quốc gia, ngăn chặn và đẩy lùi cáctội phạm nguy hiểm và các tệ nạn xã hội, bảo đảm tốt trật tự an toàn xã hội" [2, tr.186] Chính là

sự quán triệt sâu sắc và vận dụng nhuần nhuyễn tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung mà trong đó có

tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị của Đảng ta hiện nay

Tìm hiểu tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vềchính trị cho thấy: sự hình thành tư tưởng của Người được bắt nguồn từ sự kế thừa di sản tưtưởng quân sự truyền thống của dân tộc Việt Nam, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa tư tưởng quân sựphương Đông, phương Tây Qua đó rút ra những tư tưởng biện chứng nói chung và tư tưởng biệnchứng trong lĩnh vực quân sự, trực tiếp là tư tưởng về tổ chức xây dựng quân đội kiểu mới củagiai cấp vô sản mà chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ ra Đó là tiền đề lý luận quyết định nhất bướcphát triển mới của tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị Đồngthời, thực tiễn đấu tranh cách mạng sôi nổi, phong phú của cả dân tộc đứng lên giành và giữvững nền độc lập dân tộc, chống thù trong, giặc ngoài, xây dựng đất nước đi theo con đường lênchủ nghĩa xã hội hơn 60 năm qua đã đặt ra nhiều vấn đề lý luận mới cần giải đáp Và chính HồChí Minh là người đã đáp ứng yêu cầu đó của dân tộc, trong đó có quân đội ta

Trước hết, về sự kế thừa truyền thống xây dựng quân đội của dân tộc Trong đấu tranh dựngnước và giữ nước, dân tộc ta luôn phải đương đầu với nhiều nước lớn, có tiềm lực mạnh, quânđội có lực lượng đông hơn quân đội của ông cha ta nhiều lần Bởi thế, lấy nhỏ chống lớn, lấy ítđịch nhiều, lấy yếu đánh mạnh là yêu cầu tất yếu, một quy luật khách quan của lịch sử quân sựdân tộc Để chiến thắng những kẻ thù to lớn và hung bạo, gần như hầu hết các cuộc chiến tranhgiữ nước của dân tộc Việt Nam trong nhiều triều đại đều là các cuộc chiến tranh nhân dân, toàndân chống xâm lược Khi có giặc thì vua tôi đồng tâm, trên dưới một lòng, quân với dân cùngmột ý chí, quyết tâm tiêu diệt quân xâm lược Lực lượng chiến đấu là lực lượng của toàn dân,của cả nước, trong đó quân đội là lực lượng trụ cột Vì vậy, việc xây dựng quân đội vững mạnhtoàn diện, trong đó lấy sự vững mạnh về chính trị tinh thần làm nền tảng luôn luôn được các triềuđại quan tâm và đã trở thành một truyền thống quý báu của dân tộc ta.

Điển hình trong lịch sử dân tộc với các triều đại: Ngô, Đinh, tiền Lê, Lý, Trần, Lê, Tây Sơn cónhững thời kỳ đã xây dựng được quân đội của mình thực sự hùng mạnh, tinh nhuệ, thiện chiến,

có tinh thần chiến đấu rất cao, tựa hồ có thể rời non, lấp biển, nuốt trôi cả sao Ngưu, sao Đẩu Đó

là tinh thần của một đội quân "chúng chí thàng thành", "phụ tử chi binh" (Phạm Ngũ Lão); khí thế xung thiên, tinh thần "Sát Thát", quyết chiến, quyết thắng của quân đội nhà Trần Lịch sử còn ghinhớ mãi lời "Hịch tướng sĩ" của Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn giáo dục, khích lệ tinh thầntướng sĩ trước giờ ra trận phải biết vì danh dự của nước nhà và của chính mình mà sẵn sàng xảthân Người lính phải "biết hổ thẹn" khi nước mình, dân mình đang lâm vòng nô lệ Phải luôn cảnhgiác không được phép một phút thờ ơ trước vận mệnh của dân tộc; cần phải tránh lối sống hưởnglạc xa hoa; phải bồi dưỡng tinh thần thượng võ, siêng năng tập dượt cung tên , Vì vậy, lịch sửdân tộc còn mãi mãi ghi nhớ những tấm gương chiến đấu quả cảm như: Lê Tần, Trần BìnhTrọng, Trần Quốc Toản v.v

Đó là quân đội của triều đại Lê Sơ, khởi nguồn từ nghĩa quân Lam Sơn, nhưng trên dưới đồnglòng, quyết chí, có mục đích chiến đấu rõ ràng vì dân, vì nước, sử sách còn lưu: "Việc nhânnghĩa cốt ở yên dân/ Quân điếu phạt trước lo trừ bạo", dù phải "nếm mật nằm gai", nguyện đồngtâm diệt giặc "tướng sĩ một lòng phụ tử" / "hoà nước sông chén rượu ngọt ngào"

Đó là quân đội của triều đại Tây Sơn - một đội quân thần tốc, táo bạo, dũng mãnh "đánh chogiặc không còn một chiếc xe, một mảnh giáp quay về, đánh cho chúng biết rằng nước Nam anhhùng là có chủ" (Nguyễn Huệ)".

Tất cả những truyền thống vẻ vang ấy trong lịch sử xây dựng quân đội của các triều đại phongkiến Việt Nam đã được Hồ Chí Minh kế thừa, phát triển lên một tầm cao mới là: chủ nghĩa yêunước và truyền thống đại đoàn kết của dân tộc Việt Nam nói chung, và của quân đội nói riêng.Trong "thư gửi các chiến sĩ cảm tử quân Thủ đô" (1946) Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: "Các em

là đội cảm tử Các em cảm tử để cho Tổ quốc quyết sinh Các em là đại biểu cái tinh thần tự tôn

tự lập của dân tộc ta mấy nghìn năm để lại, cái tinh thần quật cường đó đã kinh qua Hai BàTrưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Phan Đình Phùng, Hoàng HoaThám, truyền lại cho các em Nay các em gan góc tiếp tục cái tinh thần bất diệt đó, để truyền lạicho nòi giống Việt Nam muôn đời về sau" [20, tr.35] Cũng như hàng loạt các bài nói, bài viếtcủa Người sau này đề cập đến xây dựng quân đội về chính trị đều toát lên tinh thần kế thừatruyền thống xây dựng quân đội trong lịch sử dân tộc ta

Trên con đường hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã tiếp thu nhiều tinh hoa trong tư tưởngquân sự, trong đó có tư tưởng về xây dựng quân đội của nhiều nhà tư tưởng quân sự phươngĐông, phương Tây để lại Ngay nền học vấn đầu tiên mà Hồ Chí Minh đã tiếp xúc là Nho học từtriết lý nhân sinh, chính trị - đạo đức Khổng - Mạnh qua những sách kinh điển như "Tứ thư",

"Ngũ kinh", đến những tinh hoa trong truyền thống quân sự Trung Quốc cổ đại khi được Ngườitiếp thu đã thể hiện sâu sắc mối quan hệ giữa quân sự và chính trị trong tác chiến, xây dựng lựclượng Mối quan hệ giữa yêu cầu xây dựng kỷ luật của người lính "quân lệnh như sơn" với yêucầu bồi dưỡng phẩm chất, năng lực của người làm tướng: mệnh lệnh người chỉ huy phát ra phảiđúng, trong mọi công việc phải làm gương, luôn có mối tình thân với người cấp dưới như tình

"phụ - tử"

Nổi bật nhất trong sự kế thừa tinh hoa tư tưởng quân sự phương Đông của Hồ Chí Minh, là sựtiếp thu tư tưởng của binh pháp Tôn Tử, mưu kế của Khổng Minh Người đã viết cả một tácphẩm về binh pháp của Tôn Tử làm tài liệu cho quân đội và nhân dân ta học tập trong nhữngnăm đầu kháng chiến thực dân Pháp xâm lược

Hồ Chí Minh đã đề cập nhiều luận điểm của binh pháp Tôn Tử như: "Phép dùng binh của ôngTôn Tử - đánh bằng mưu" Cách đánh giỏi nhất của người làm tướng là "đánh bằng mưu", cáchđánh kém nhất là cách đánh vây thành; hay xây dựng quân đội vững mạnh điều cốt yếu nhất củaTôn Tử đưa ra là vấn đề xây dựng nhân cách của người làm tướng thì trong tác phẩm "Phép dùngbinh của ông Tôn Tử - Kế hoạch", Người đã trích dẫn ra tư tưởng của ông Tôn Tử: "là tướng,tướng phải có mưu trí, phải được người ta tin cậy, phải tốt với dân và lính, phải gan góc, phải cóthái độ nghiêm trang và kỷ luật tề chỉnh Tướng phải đủ: trí, tín, nhân, dũng, nghiêm" [18,tr.514] Hoặc trong xây dựng quân đội về chính trị tinh thần, ông luôn đề cao yếu tố chính trị đó

là lòng dân yên bình, lòng quân nhất tâm, trăm người như một, đồng tâm nhất trí Trong tácphẩm "Phép dùng binh", Hồ Chí Minh cũng đã viết: "Ông Khổng Minh nói: trước nhất cốt lấylòng dân, quân; thứ hai mới cốt lấy thành trì của địch" [18, tr.537] và "người làm tướng có mưutrí bao giờ cũng lo lắng đến lợi, đến hại Lo đến lợi mới có đủ tin tưởng làm tròn được nhiệm vụ

Lo đến hại mới tìm mưu kế để giải trừ được gian nguy" [19, tr.232]

Chúng ta không thể làm một sự thống kê hết được những bài viết của Hồ Chí Minh thấmđượm tinh hoa xây dựng quân đội của các học giả phương Đông Song, cái cốt yếu là tư tưởngquân sự của người phương Đông trong thực tiễn đã thực sự là một cơ sở để Hồ Chí Minh kếthừa, tiếp thu xây dựng nên tư tưởng biện chứng trong xây dựng quân đội ta về chính trị

Về sự kế thừa những tinh hoa tư tưởng quân sự phương Tây, với Hồ Chí Minh: thực tiễn làtiêu chuẩn của chân lý, là khởi điểm và thước đo mọi luận thuyết chân chính Nguyên lý này đãđược chứng thực trong suốt cuộc đời hoạt động sôi nổi của Hồ Chí Minh Người không bao giờ

có sự tả khuynh, hay hữu khuynh trong việc tiếp thu tinh hoa văn hoá của người phương Tây,trong đó có tinh hoa tư tưởng quân sự Bằng sự quan sát tinh tế, óc phân tích, tổng hợp sắc sảo,

Hồ Chí Minh đã phát hiện ra một nghịch lý (ngay tại xứ sở gây tai họa cho dân tộc mình) rằng,không chỉ có một mà có hai nước Pháp; một nước Pháp "hải ngoại", với chính sách cai trị tànbạo, mang "tâm địa thực dân", nhưng lại rất tạm thời, nhỏ bé, bên cạnh một nước Pháp khác,vĩnh cửu và vĩ đại, "nước Pháp của đại cách mạng 1789, của Công xã Pari, của cuộc kháng chiếnchống Đức" với nền văn hoá rực rỡ, ôm ấp trong lòng khát vọng về sự giải phóng con người Vìvậy, Hồ Chí Minh đã không phủ định sạch trơn những tư tưởng quân sự của các học giả và tướng

lĩnh tư sản; ngược lại Người đã tiếp thu có chọn lọc những nhân tố tích cực, tiến bộ mà các họcgiả, tướng lĩnh tư sản đã tiến hành trong xây dựng quân đội của họ để vận dụng vào quá trình xâydựng quân đội ta.

Chẳng hạn như quan điểm về xây dựng quân đội của Napôlêông - một danh tướng quân sự nổitiếng ở nước Pháp thế kỷ thứ XVIII, bỏ qua những hạn chế trong tư tưởng về xây dựng, rènluyện quân đội của ông ta, Hồ Chí Minh đã tiếp thu nhiều giá trị tích cực như: xây dựng tính kỷluật nghiêm minh, gương mẫu, sâu sát chăm lo đời sống cho người lính, đề cao vai trò của ngườichỉ huy Napôlêông đã từng đề cập nếu ông ta trực tiếp tăng cường cho một mặt trận nào thì giátrị của nó bằng cả một sư đoàn quân

Hoặc quan điểm của Cutudốp một nhà tư tưởng quân sự, một vị tướng lỗi lạc Nga (thế kỷXVIII); chính ông đã trực tiếp tổ chức chỉ huy quân đội và nhân dân Nga đánh bại sự xâm lượccủa 50 vạn quân Pháp đập tan mộng bành trướng, bá chủ châu Âu của Napôlêông lúc bấy giờ.Trong xây dựng, giáo dục, rèn luyện quân đội, Cutudốp rất coi trọng nhân tố con người, màtrong đó yếu tố chính trị, tinh thần, tư tưởng được ông hết sức quan tâm Theo Cutudốp nếungười lính không thực sự an tâm tư tưởng, không có ý chí vượt qua mọi khó khăn thử thách,không đồng tâm hiệp lực, chung sức, chung lòng, đoàn kết nhất trí v.v thì khi lâm trận sẽ thấtbại Theo ông, người chỉ huy mà không gương mẫu, không đồng cam cộng khổ với người lính,không có bản lĩnh của người cầm quân, không có tài thao lược chỉ huy, thì không chỉ huy đượccấp dưới của mình và trong thực tiễn ông đã lấy chính mình làm gương cho cấp dưới noi theo

Hồ Chí Minh, tuy không viết tác phẩm nghiên cứu riêng về tư tưởng quân sự và xây dựngquân đội của các nhà tư tưởng quân sự, tướng lĩnh phương Tây giống như Người viết về Tôn Tử(Phương Đông), song trong hệ thống tư tưởng của Người về xây dựng quân đội và nhất là bằngchính những việc làm thể hiện sự sâu sát, quan tâm tới hoạt động của quân đội và đời sống vậtchất, tinh thần của bộ đội, (như: "cưỡi ngựa lên non xem trận địa", đến tận từng mâm pháo, chiếnhào của bộ đội v.v ) Điều đó cũng cho chúng ta thấy tinh thần Người đã tiếp thu tinh hoa quân

sự trong xây dựng quân đội của các nhà tư tưởng, tướng lĩnh phương Tây điển hình làNapôlêông, Cutudốp như thế nào

Nhưng vấn đề mang giá trị quyết định đến tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựngquân đội về chính trị, chính là sự vận dụng sáng tạo lý luận Mác - Lênin vào điều kiện hoàn cảnh

cụ thể ở nước ta Như một sự hẹn trước của lịch sử, chủ nghĩa Mác - Lênin mà trực tiếp là lý luận

về xây dựng quân đội của giai cấp vô sản đã hợp lực cùng tư tưởng Hồ Chí Minh, tạo nên nét đặc

sắc của tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị nói riêng.

Trong lịch sử, các nhà tư tưởng tư sản luôn tìm mọi cách để che giấu bản chất giai cấp củaquân đội, che giấu thực chất quân đội là công cụ của chính sách đối nội phản động, đối ngoạixâm lược của nhà nước thống trị, bóc lột Họ cố chứng minh quân đội là một hiện tượng vĩnhviễn, "trung lập về chính trị", "phi giai cấp" Ngược lại, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác -Lênin đã khẳng định: "Không phải chỉ dưới chính thể quân chủ, quân đội mới là công cụ đàn áp

Nó vẫn là công cụ đàn áp của tất cả các chính thể cộng hoà tư sản, kể cả những chính thể cộng hoàdân chủ nhất" [9, tr.610 ] và "Quân đội của nhà nước tư sản là công cụ vững chắc nhất để duy trìbảo vệ chế độ cũ, là phương tiện quan trọng để đạt được các mục tiêu chính trị phi nghĩa" [7,tr.361] Quân đội tư sản là công cụ đắc lực của thế lực phản động, là tôi tớ của tư bản"[6, tr.137] Rõ ràng lý luận mác xít chỉ rõ quân đội tồn tại và phát triển trong mối quan hệ biệnchứng với giai cấp và nhà nước Trong đó giai cấp, nhà nước luôn luôn giữ vai trò quyết định đốivới quân đội về các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức

Về chính trị, bản chất giai cấp của nhà nước luôn giữ vai trò quyết định bản chất giai cấp của

quân đội do nhà nước đó sinh ra; mục tiêu, lý tưởng chiến đấu và hệ tư tưởng của quân độikhông có gì khác, nó chính là sự thực hiện, quán triệt mục tiêu, lý tưởng, hệ tư tưởng của giaicấp, nhà nước đã sinh ra quân đội

Về tổ chức, giai cấp, nhà nước quyết định đường lối và nguyên tắc tổ chức, xây dựng lực

lượng của quân đội, quyết định cơ chế lãnh đạo, chỉ huy và từng con người trong quân đội, kiểmsoát hoạt động của các tổ chức trong quân đội Cũng từ lý luận mác xít đã chỉ ra quân đội là mộthiện tượng chính trị xã hội, là công cụ bạo lực vũ trang của một giai cấp, nhà nước nhất địnhnhằm mục đích phục vụ lợi ích của một giai cấp, nhà nước đã tổ chức nuôi dưỡng nó

Bản chất giai cấp của quân đội là bản chất giai cấp của nhà nước đã tổ chức ra quân đội đó.Quân đội do giai cấp, nhà nước tổ chức, nuôi dưỡng và xây dựng theo đường lối, quan điểmchính trị, quân sự của giai cấp mình Đó là cơ sở để quân đội trung thành, là công cụ trong bảo

vệ lợi ích của giai cấp, nhà nước tổ chức ra quân đội Trong lịch sử chưa có một quân đội chiếnđấu vì lợi ích chung của mọi giai cấp Vì thế, bất cứ giai cấp, nhà nước nào khi tổ chức ra quânđội cũng đều quan tâm xây dựng, củng cố bản chất giai cấp của nó, làm cho quân đội ấy phụctùng bảo vệ quyền lợi chính trị, kinh tế của giai cấp, nhà nước đã tổ chức ra nó

Có thể nói, mọi giai cấp, nhà nước tổ chức ra quân đội đều tập trung chăm lo xây dựng quânđội về chính trị, đều hướng việc xây dựng quân đội về chính trị theo chính trị của giai cấp mình

Do đó, các kiểu quân đội khác nhau thì chính trị khác nhau Song, chính trị của kiểu quân độinào cũng đều phản ánh trung thành lợi ích cơ bản của giai cấp, nhà nước đã sinh ra và nuôidưỡng nó Không có và không thể có quân đội "siêu giai cấp", "đứng ngoài chính trị" Những thủđoạn đòi "phi chính trị hoá" quân đội các nước xã hội chủ nghĩa (trong đó có Việt Nam) thựcchất nhằm chuyển hoá chính trị vô sản của quân đội các nước này sang lập trường chính trị tưsản

Quân đội của giai cấp vô sản là quân đội kiểu mới khác hẳn về chất so với tất cả các kiểu quânđội trước đây Quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản tất yếu phải mang bản chất của giai cấpcông nhân, bản chất cách mạng sâu sắc, và là công cụ bạo lực sắc bén của giai cấp và nhà nước

vô sản Quân đội vô sản lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng, chiến đấu vì mục tiêu,

lý tưởng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là tiêu diệt chủ nghĩa tư bản, cùng mọi ápbức, bất công, xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

Đảng Cộng sản là hạt nhân lãnh đạo theo nguyên tắc: tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối vớiquân đội Thực hiện nguyên tắc tổ chức Đảng lãnh đạo đi đôi với chế độ một người chỉ huy trongtoàn quân Thực hiện trọn vẹn các chức năng, nhiệm vụ của một quân đội cách mạng vì lợi íchcủa giai cấp công nhân và nhân dân lao động Quân đội của giai cấp vô sản là một quân đội có kỷluật nghiêm minh, tự giác Kỷ luật là sức mạnh của quân đội Mọi quan hệ quân nhân đều trên

cơ sở bình đẳng về lợi ích, đồng cam cộng khổ vì sự nghiệp chung của cách mạng vô sản Xâydựng đội ngũ cán bộ quân đội trở thành những con người ưu tú tiêu biểu hội tụ đầy đủ phẩm chất

năng lực của người quân nhân cách mạng vừa có "đức", vừa có "tài" của người cộng sản chânchính Tất cả các nội dung trên đây đã được Lênin đề cập và thực thi trong quá trình xây dựng

"Hồng quân Công nông" của nước Nga xô viết, quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân xuấthiện lần đầu tiên trên thế giới

Lý luận về xây dựng quân đội của chủ nghĩa Mác - Lênin cũng đã đề cập khẳng định sứcmạnh chiến đấu của quân đội là sức mạnh tổng hợp của các yếu tố vật chất và tinh thần đảm bảocho quân đội hoàn thành mọi nhiệm vụ mà giai cấp, nhà nước tổ chức ra nó giao cho Trong hệthống các yếu tố tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội thì yếu tố chính trị, tinh thần luônđóng vai trò cơ bản, quyết định nhất trong sức mạnh chiến đấu của quân đội Các nhà kinh điển

đã khẳng định: "Cố nhiên vũ khí của sự phê phán không thể thay thế được sự phê phán của vũkhí: lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trởthành lực lượng vật chất một khi nó thâm nhập vào quần chúng" [10, tr.25] và "suy cho cùng sựthắng lợi hay thất bại của cuộc chiến tranh phụ thuộc vào tâm trạng của người lính đổ máu trênchiến trường" [8, tr.147] Vì vậy, cần đặc biệt chăm lo xây dựng quân đội về chính trị, nhất làcủng cố và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, coi đó là vấn đề sống còn của quân đội cáchmạng Đó là nguyên lý nhất cơ bản trong xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản

Tất cả các luận điểm mác xít về xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản đã được HồChí Minh vận dụng sáng tạo vào quá trình tổ chức, xây dựng, giáo dục, rèn luyện, chiến đấu vàtrưởng thành của quân đội ta

Song, còn một vấn đề nữa thường xuyên tác động tới sự hình thành tư tưởng biện chứng HồChí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị đó là sự đòi hỏi của thực tiễn cách mạng ViệtNam Người khẳng định, cách mạng bạo lực là con đường duy nhất đem lại thắng lợi cho cáchmạng Việt Nam Do đó, phải quán triệt quan điểm bạo lực Phải sử dụng bạo lực cách mạng có tổchức, mà nòng cốt là phải xây dựng được một quân đội cách mạng vững mạnh về chính trị, để đậptan bạo lực phản cách mạng của bọn thực dân, phong kiến, của bọn thực dân, đế quốc, phong kiếntay sai phản động Đồng thời, từ thực tiễn của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc

Mỹ xâm lược, chúng ta phải đương đầu với các đội quân xâm lược nhà nghề có tiềm lực mạnh cả

về kinh tế và quân sự, vũ khí, phương tiện chiến tranh hiện đại Ngược lại, điều kiện kinh tế, quân

sự nước ta còn nghèo, lạc hậu Quân đội ta còn non trẻ, trang bị vũ khí còn quá thô sơ (nhất lànhững năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp) Vì vậy, cần phải phát huy nhân tố chính trị,tinh thần trong xây dựng quân đội để bù vào sự thiếu thốn về vật chất, vũ khí, trang bị của quân độita.

Mặt khác, từ thực tiễn chiến đấu của quân đội ta với ý chí quyết tâm: "Thà hy sinh tất cả chứnhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ", "Quyết tử cho Tổ quốc quyếtsinh", "Không có gì quý hơn độc lập tự do", quân đội ta đã ra quân là đánh thắng, từ một quân độinon trẻ với 34 chiến sĩ của những ngày đầu mới thành lập trở thành một quân đội "bách chiến, báchthắng"

Hồ Chí Minh đã nhận diện chính xác từ sự đòi hỏi khách quan của thực tiễn cách mạng ViệtNam trong đấu tranh giành nền độc lập và kháng chiến chống kẻ thù xâm lược bảo vệ nền độclập để tiến hành tổ chức xây dựng quân đội ta vững mạnh toàn diện, trong đó sự vững mạnh vềchính trị là then chốt Tư tưởng biện chứng của Người trong xây dựng quân đội ta về chính trịcũng bắt nguồn từ những đòi hỏi khách quan đó

Tới đây chúng ta có thể khẳng định tiền đề khách quan cho sự ra đời tư tưởng biện chứng HồChí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị hết sức phong phú, đa dạng Song, yếu tố mangtính chất quyết định nhất là lý luận Mác - Lênin về xây dựng quân đội cách mạng của giai cấp vôsản mà Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo vào quá trình xây dựng quân đội ở một nước thuộcđịa nửa phong kiến, trong suốt quá trình đấu tranh giành, giữ và xây dựng chính quyền cáchmạng, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay

1.1.2 Nhân tố chủ quan

Tư tưởng bao giờ cũng là của con người, do con người sáng tạo, khái quát trên cơ sở nhữngnhân tố khách quan Do đó, sẽ là không đầy đủ nếu chúng ta không đề cập đến vai trò nhân tốchủ quan trong sự hình thành tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội vềchính trị Đó là những phẩm chất nhân cách của một con người vĩ đại - Hồ Chí Minh, cơ sở củanhân tố chủ quan hợp thành những tư tưởng biện chứng trong xây dựng quân đội về chính trị đó

Nhân cách Hồ Chí Minh bắt nguồn từ một dân tộc, khởi điểm từ một con người, hoàn thiện dầntrong đời sống cách mạng Nhân cách ấy chính là lòng yêu nước thương nòi và niềm tin sắt đá vàosức mạnh của nhân dân Nhân cách của Người là nhân cách của bậc "đại nhân, đại trí, đại dũng",

sự thiên tài của Hồ Chí Minh đã thể hiện rõ nét trong hệ thống tư tưởng của Người nói chung,trong đó có tư tưởng biện chứng trong xây dựng quân đội về chính trị

Đánh giá về sự thiên tài của Người, ông L.Xan-gô, Giáo sư Văn học Hunggari viết: "Ngàynay, trong phong trào cộng sản không có nhân vật lịch sử nào có tầm vóc có thể so sánh được với

Hồ Chí Minh Đó là tầm vóc của một con người có phẩm giá mà tên gọi gợi lên một lòng kínhtrọng bất di bất dịch của không những bè bạn mà cả những đối thủ của Người Đó là tầm vócnhững hoạt động mà với tư cách là nhà cách mạng và nhà chính khách, Người đã được mọingười tôn kính khi còn sống cũng như sau khi người mất, không những ở đất nước của Người mà

cả trên toàn thế giới" [31, tr.78]

Hồ Chí Minh là một con người sống có hoài bão, có lý tưởng cách mạng cao cả, có bản lĩnhkiên định, có khí tiết kiên cường trong đấu tranh thực hiện mục tiêu, lý tưởng đã chọn Người làmột con người có phương pháp tư duy biện chứng mác xít uyên thâm, Người đã chỉ ra giá trị đặcsắc của học thuyết Mác là ở phương pháp xem xét, xử lý công việc, lý luận gắn liền với thực tiễn,nói đi đôi với làm Người là một con người đặc biệt thông minh, ham học hỏi, sắc sảo, nhạy bénvới cái mới, có tư duy độc lập sáng tạo, có trí tuệ uyên bác, kiến thức sâu rộng, nghị lực phithường, đầu óc thực tiễn, thiết thực cụ thể v.v

Nói như Đại tướng Võ Nguyên Giáp: "Những phẩm chất ấy càng được rèn luyện phát huy trongsuốt cuộc đời hoạt động của Người Nhờ vậy, giữa thực tiễn phong phú và sinh động, giữa vô vàn

lý thuyết, học thuyết khác nhau, giữa biết bao tình huống phức tạp, Người đã tìm hiểu, phân tích,tổng kết, khái quát, tìm ra bản chất, quy luật hình thành những luận điểm và có những quyết địnhđúng đắn, sáng tạo" [5, tr.26] trong chỉ đạo, lãnh đạo cách mạng Việt Nam nói chung, trong tổchức, xây dựng quân đội về chính trị nói riêng

Hồ Chí Minh là một con người có vốn tri thức quân sự sâu rộng, luôn nắm bắt được nhu cầucủa thực tiễn đòi hỏi, tác phong của Người luôn sâu sát với thực tiễn Những hình ảnh: Ngườitrực tiếp ra mặt trận, đi thăm hỏi động viên thương bệnh binh, đắp chăn cho bộ đội v.v không

những là hình ảnh của một con người bình thường sâu sát trong hoạt động thực tiễn, mà đó thực

sự là hình ảnh cảm động của một Người cha thân yêu của các lực lượng vũ trang Chính tình cảmcao cả của Hồ Chí Minh giành cho quân đội ta đã trở thành một động lực trực tiếp trong xâydựng quân đội về chính trị

Quân đội nhân dân Việt Nam dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh đã trưởng thành lớnmạnh không ngừng, trở thành một quân đội bách chiến, bách thắng; trước những sự biếnđộng của thời cuộc vẫn tỏ rõ bản lĩnh chính trị vững vàng của mình, trung thành vô hạn với

Tổ quốc, Đảng, Nhà nước, chế độ, và con đường cách mạng xã hội mà nhân dân ta đã lựachọn Lớp lớp cán bộ, chiến sĩ trong quân đội luôn luôn được nhân dân tin yêu, xứng danh

"Bộ đội Cụ Hồ"

Tóm lại, sự ra đời của tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội ta về

chính trị là sự hội tụ đầy đủ của cả những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan của thiêntài Hồ Chí Minh Vì vậy, có thể nói tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quânđội về chính trị không phải đơn thuần là sự vận dụng sáng tạo tư duy biện chứng mác xít, tưtưởng xây dựng quân đội cách mạng của giai cấp vô sản vào điều kiện cụ thể ở nước ta Màngay trong bản thân tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị

đã có sự kết hợp hữu cơ giữa nguyên lý cơ bản triết học và tư tưởng quân sự mác xít vớitruyền thống tinh hoa xây dựng quân đội trong lịch sử Việt Nam và nhân loại, cũng như

tư duy chiều sâu khoa học, nhãn quan chính trị uyên bác mẫn tiệp của Hồ Chí Minh

1.2 Nội dung cơ bản tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị

Trong quá trình tổ chức, giáo dục, rèn luyện và thực tiễn xây dựng quân đội ta, Hồ Chí Minhluôn luôn khẳng định xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị là cơ sở để xây dựng quân độivững mạnh về mọi mặt đủ sức hoàn thành mọi nhiệm vụ Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó

Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị

là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc của Hồ Chí Minh về tương quan giữa các mặt, các yếu tố, các mối quan hệ hợp thành nội dung chính trị, tinh thần của một quân đội cách mạng của giai cấp công nhân Việt Nam do Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp tổ chức, xây dựng,

lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện Nội dung cơ bản của tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị rất phong phú Đó là tư tưởng về bản chất giai cấp công nhân thống

nhất với tính nhân dân, tính dân tộc sâu sắc; về vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo quânđội; về giáo dục chính trị, tư tưởng và rèn luyện người quân nhân cách mạng; về phẩm chất vànăng lực của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ trong quân đội; về nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thựctiễn v.v trong xây dựng quân đội về chính trị Các nội dung đó hợp thành một thể thống nhất, nềntảng vững chắc đảm bảo cho quân độị luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân,xứng đáng là công cụ bạo lực sắc bén, lực lượng chính trị tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dântrong mọi tình huống

Trong khuôn khổ của luận văn, chúng tôi đề cập một số nội dung cơ bản sau đây:

1.2.1 Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh về sự thống nhất hữu cơ giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân, tính dân tộc trong xây dựng bản chất cách mạng của Quân đội nhân dân Việt Nam

Đây là vấn đề mang tính cốt tử của quân đội cách mạng vô sản, nét đặc thù của Quân đội nhândân Việt Nam mà Hồ Chí Minh xây dựng Trong quá trình khẳng định bản chất giai cấp côngnhân của quân đội ta, Hồ Chí Minh cũng luôn luôn nhấn mạnh tính nhân dân và tính dân tộc củaquân đội Đồng chí Trung tướng, Giáo sư Trần Xuân Trường đề cập: "Trong tư tưởng chính trị

và quân sự Hồ Chí Minh, bản chất giai cấp, tính dân tộc và tính nhân dân là một thể thống nhấtnhững nhân tố hợp thành bản chất cách mạng và khoa học của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhànước cách mạng Việt Nam Đó cũng là những nhân tố hợp thành bản chất cách mạng và khoahọc của quân đội ta Xây dựng quân đội về chính trị chính là xây dựng cái bản chất cách mạng

đó và chúng ta sẽ không thể hiện được nội dung cốt lõi của xây dựng quân đội về chính trị nếutách rời ba nhân tố vốn là thống nhất hữu cơ và làm điều kiện cho nhau" [39, tr.56]

Theo tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội ta về chính trị, thì bản chấtcách mạng của quân đội ta là sự thống nhất hữu cơ giữa tính giai cấp, tính nhân dân và tính dântộc sâu sắc Theo bản chất chính trị đó, quân đội lấy mục tiêu vì độc lập tự do của Tổ quốc, vìchủ nghĩa xã hội làm mục tiêu chiến đấu nhất quán của mình Như vậy giải phóng và bảo vệ Tổquốc, xây dựng và bảo vệ chủ nghĩa xã hội là thống nhất Bảo vệ Tổ quốc gắn lièn với bảo vệ

chế độ Đi chệch mục tiêu này, bất kể vì lý do gì đều là huỷ hoại bản chất chính trị, tư tưởng củaquân đội.

Từ nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin về chiến tranh, bản chất giai cấp của quân đội phụthuộc vào bản chất của giai cấp, nhà nước sản sinh ra nó Cũng như, từ mục tiêu giải phóng dântộc, đem lại nền độc lập dân tộc, hạnh phúc cho nhân dân của cuộc cách mạng vô sản ở nước ta -một nước thuộc địa nửa phong kiến với 90% dân số làm nông nghiệp, điều này đã nói lên thànhphần tham gia quân đội chủ yếu là con em nông dân Quán triệt tinh thần trên vào thực tiễn rađời của quân đội, Hồ Chí Minh đã đề cập: Quân đội nhân dân Việt Nam ra đời trong phong tràocách mạng của quần chúng, kết quả của sự phát triển từ các tổ chức vũ trang của quần chúng.Trong quá trình xây dựng quân đội phải lấy xây dựng chính trị làm nền tảng Vấn đề này đã đượcthể hiện rõ nét trong "Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân" tiền thân củaquân đội ta ngày nay Trong Chỉ thị Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Tên Đội Việt Nam tuyên truyền giảiphóng quân nghĩa là chính trị trọng hơn quân sự Nó là đội tuyên truyền Tuy lúc đầu quy mô của

nó còn nhỏ, nhưng tiền đồ của nó rất vẻ vang Nó là khởi điểm của giải phóng quân, nó có thể đisuốt từ Nam chí Bắc, khắp đất nước Việt Nam" [18, tr.507-508]

Tư tưởng trong Chỉ thị đã toát lên sự thống nhất giữa tính giai cấp, tính nhân dân và tính dântộc Song, tính thống nhất ấy sau này đã được Hồ Chí Minh khái quát rõ ràng hơn, sâu sắc vàtoàn diện đầy đủ Thể hiện trong bài phát biểu kỷ niệm 20 năm thành lập quân đội (22/12/1944 -22/12/1964) "Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự

do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượtqua, kẻ thù nào cũng đánh thắng" [26, tr.350]

Sự khái quát đó đã nhấn mạnh khía cạnh chủ đạo trong bản chất cách mạng của quân đội ta,quyết định sự trưởng thành chiến thắng của quân đội là "Trung với Đảng, hiếu với dân" Đồngthời, bản chất cách mạng của quân đội không tự phát hình thành, phát triển, mà phải trải qua quátrình chủ động, tích cực giáo dục, rèn luyện Đó là quá trình giải quyết đúng đắn một loạt cácquan hệ xã hội mà trong đó quân đội khẳng định vai trò chức năng và giá trị xã hội của mình.Theo Hồ Chí Minh quan hệ cơ bản nhất, quyết định nhất của quân đội ta là quan hệ với Đảng,với nhân dân Người chỉ rõ: "Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại

có hại Quân đội ta là quân đội nhân dân Nhân dân có Đảng lãnh đạo, Đảng có chính cương,chính sách Đã là quân đội nhân dân thì phải học chính sách của Đảng" [21, tr.318] và "Nhân dân

là nền tảng, là cha mẹ của bộ đội" [20, tr.393] Vì theo Hồ Chí Minh cuộc cách mạng vô sản ởnước ta do Đảng ta lãnh đạo không chỉ là cuộc cách mạng sâu sắc, triệt để nhất, mà còn là cuộccách mạng có tính nhân dân cao nhất Lực lượng của cách mạng là ở nhân dân, lợi ích của cáchmạng cũng chính là lợi ích của nhân dân Do đó, quân đội phải vì nhân dân, quên mình phục vụnhân dân vô điều kiện

Tính giai cấp của quân đội ta đã được Hồ Chí Minh chỉ rõ: Quân đội ta mang bản chất giai cấpcông nhân của Đảng Cộng sản Việt Nam Bản chất ấy được thể hiện rõ ràng qua mục tiêu, lýtưởng chiến đấu, hệ tư tưởng, nguyên tắc tổ chức và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ cụ thểcủa quân đội; được thể hiện qua các mối quan hệ chủ yếu quy định sự tồn tại và phát triển củaquân đội Mục tiêu, lý tưởng đấu tranh cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, đó là độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội Theo quan điểm của Hồ Chí Minh hạt nhân giữ vai trò quyết định trong tưtưởng quân đội ta là chủ nghĩa Mác - Lênin Vì "Chủ nghĩa Lênin đối với chúng ta, những ngườicách mạng và nhân dân Việt Nam không những là cái "cẩm nang thần kỳ", không những là cáikim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tớichủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản" [25, tr.128] Đồng thời, nguyên tắc tổ chức cơ bản củaĐảng, Nhà nước được chú trọng xây dựng và thực hiện trong quân đội là tập trung dân chủ, thựchiện chế độ phê bình, tự phê bình, có kỷ luật tự giác nghiêm minh dựa trên tình đồng chí, đồngđội, sự tôn trọng lẫn nhau và tính chủ động, sáng tạo, sự hy sinh vì nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nướcgiao phó cho quân đội

Tính chất nhân dân của quân đội ta theo tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ bởi thành phầntham gia quân đội, mà còn ở chính mục tiêu chiến đấu của quân đội Quân đội ta từ nhân dân mà

ra, vì nhân dân mà chiến đấu Điều này đã được Hồ Chí Minh khẳng định: "Quân đội ta là quânđội nhân dân - nghĩa là con em ruột thịt của nhân dân Đánh giặc để tranh lại độc lập thống nhấtcho Tổ quốc, để bảo vệ hạnh phúc của nhân dân Ngoài lợi ích của nhân dân, quân đội ta không

có lợi ích nào khác" [21, tr.426] Người nhắc nhở cán bộ, chiến sĩ: "Mình đánh giặc là vì dân.Nhưng mình không phải "cứu tinh" của dân, mà mình có trách nhiệm phụng sự nhân dân" [21,

tr.297] Theo Hồ Chí Minh trong chiến tranh nhân dân, quân đội ta là lực lượng vũ trang nòngcốt phải có trách nhiệm giúp đỡ và cùng với dân quân, du kích đánh giặc Ngược lại mọi hoạtđộng chiến đấu của quân đội đều phải dựa vào nhân dân Người thường xuyên nhắc nhở bộ độitrong mọi hoàn cảnh phải dựa vào nhân dân, nhân dân là cội nguồn sức mạnh của quân đội,

"không có dân thì không có bộ đội" [21, tr.320], "dân như nước, quân như cá", phải làm cho dânhết sức giúp đỡ mình thì mình mới đánh thắng giặc" [21, tr.207] Quân đội ta là quân đội củanhân dân, do dân đẻ ra, vì dân mà chiến đấu, yêu nước, yêu dân đó là tính nhân dân sâu sắc củaquân đội ta

Tính dân tộc của quân đội ta được Hồ Chí Minh chỉ rõ: quân đội ta là một quân đội ra đời từphong trào cách mạng giải phóng dân tộc, từ tiền thân là các đội vũ trang của toàn dân tộc - tấtyếu mang trong mình tính dân tộc Việt Nam Người khẳng định: "Quân đội ta là một quân độianh dũng, đã sinh ra và lớn lên trong cách mạng và kháng chiến Qua bao năm chiến đấu hy sinhgian khổ và anh dũng, quân đội ta đã góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc" [23,tr.283] Trong quá trình xây dựng trưởng thành chiến đấu của quân đội, phẩm chất tinh thần củaquân đội ta còn là sự kết tinh, sự biểu hiện tinh hoa truyền thống dân tộc Việt Nam như lời HồChí Minh từng khẳng định: "Quân đội ta là quân đội anh hùng của một dân tộc anh hùng" [26,tr.349] Tính dân tộc của quân đội ta được biểu hiện qua các hành động cụ thể, phẩm chất nhâncách của từng cán bộ, chiến sĩ Trong "Điện gửi Đại hội anh hùng, chiến sĩ thi đua và dũng sĩ cáclực lượng vũ trang giải phóng miền Nam lần thứ hai" tháng 9/1967 Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "làtinh hoa của dân tộc, các anh hùng chiến sĩ thi đua và dũng sĩ các lực lượng vũ trang giải phóngmiền Nam đã nêu cao tinh thần trung với nước, hiếu với dân, dũng cảm, mưu trí, khiêm tốn giản

dị, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, khó khăn không ngại, gian khổ không sờn, quyết hoàn thànhmọi nhiệm vụ cứu nước, góp phần vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc ta" [27, tr.293]

Xâu chuỗi tất cả những bài viết, bài nói chuyện và những hoạt động cụ thể của Hồ Chí Minhtrong thực tiễn mà Người giành cho quân đội, nổi lên hàng đầu mà Hồ Chí Minh luôn luôn quantâm là việc xây dựng bản chất cách mạng cho quân đội ta Cũng như, từ tính giai cấp, tính nhândân và tính dân tộc của quân đội mà Hồ Chí Minh đã chỉ ra chúng ta thấy rằng: sự thống nhấthữu cơ giữa bản chất giai cấp công nhân Việt Nam với tính nhân dân, dân tộc trong Quân đội

nhân dân Việt Nam thể hiện ở việc - tính nhân dân của quân đội ta không hề làm phai nhạt tínhchất giai cấp công nhân của quân đội Đồng thời, tính chất giai cấp công nhân không những khôngmâu thuẫn với tính chất nhân dân của quân đội mà nó chính là điều kiện tiên quyết để xây dựngquân đội ta thực sự trở thành một quân đội của nhân dân và của toàn dân tộc Hơn nữa tính nhândân là một trong những biểu hiện chủ yếu nhất bản chất giai cấp công nhân của quân đội ta Chỉ cómột quân đội cách mạng, mang bản chất giai cấp công nhân mới là quân đội có tính nhân dân thực

sự Sự thống nhất hữu cơ giữa bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và dân tộc của quân đội

ta, theo Hồ Chí Minh còn là sự biểu hiện của sự thống nhất về lợi ích, lợi ích của giai cấp côngnhân thống nhất với lợi ích của nhân dân và toàn dân tộc Luận điểm về quân đội của dân, do dân,

vì dân chính là nét độc đáo, đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất cách mạngcủa quân đội ta

Chúng ta có thể khẳng định rằng sự thống nhất giữa tính giai cấp, tính nhân dân và dân tộc củaquân đội luôn được Hồ Chí Minh coi là một tất yếu của một quân đội cách mạng do Đảng Cộngsản lãnh đạo, và đây cũng chính là một nội dung then chốt trong hệ thống tư tưởng biện chứng

Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị

1.2.2 Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh về giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo và vai trò của các tổ chức quần chúng trong xây dựng quân đội về chính trị

Vấn đề giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo và vai trò của các tổ chức quầnchúng trong quân đội là một nội dung trọng yếu của tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xâydựng quân đội về chính trị

Từ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với quân đội, màtheo như Lênin đã đề cập trong quá trình xây dựng "Hồng quân Công nông" là Đảng Cộng sảnphải lãnh đạo trực tiếp, toàn diện quân đội, không chia sẻ quyền lực lãnh đạo quân đội cho bất cứmột lực lượng, đảng phái chính trị nào Cũng như từ quan điểm cơ bản về Đảng Cộng sản lãnhđạo cách mạng Việt Nam mà Hồ Chí Minh đã tiếp thu trên con đường tìm đường cứu nước

Người đã nhận ra muốn giải phóng dân tộc, giành lại nền độc lập, tự do của Tổ quốc, conđường tiến hành không có con đường nào khác là phải tiến hành cuộc cách mạng vô sản và nhân tốđảm bảo cho sự thắng lợi của cách mạng vô sản ở Việt Nam là sự lãnh đạo của chính Đảng Cộng

sản Hồ Chí Minh khẳng định: "Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổchức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vữngcách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy" [17, tr.268] Mặtkhác, phải tiến hành vũ trang cho quần chúng cách mạng, tổ chức ra quân đội công nông làm nòngcốt để đập tan bạo lực phản cách mạng của bọn đế quốc thực dân, phong kiến tay sai.

Quán triệt vào vấn đề xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, Hồ Chí Minh đề cập nhân

tố có ý nghĩa quyết định là phải đảm bảo sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện tuyệt đối của Đảngđối với quân đội, không chia sẻ quyền lãnh đạo quân đội với bất cứ lực lượng chính trị, đoànthể nào Đồng thời, phát huy vai trò to lớn, tính tích cực hoạt động của các đoàn thể quầnchúng trong quân đội

Nội dung sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội là việc giải quyết đúng đắn mối quan hệ biệnchứng giữa Đảng lãnh đạo và chất lượng chính trị của quân đội cách mạng của dân, do dân và vìdân, mang bản chất giai cấp công nhân sâu sắc Tính quy luật ở đây chính là chất lượng chính trịcủa quân đội có vững mạnh hay không vững mạnh, có vững chắc hay không vững chắc là do sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản quyết định

Sự vững mạnh về chính trị của quân đội vấn đề cốt lõi nhất là tăng cường bản chất giai cấpcông nhân của Đảng, giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội,bảo đảm cho quân đội tuyệt đối trung thành với Đảng, với mục tiêu lý tưởng cách mạng màĐảng, nhân dân đã lựa chọn: Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Đây cũng chính là cơ sở tưtưởng và nguyên tắc chỉ đạo để xây dựng và xác định nguyên tắc Đảng lãnh đạo quân đội Sựlãnh đạo tuyệt đối trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội là đặc trưng cơ bản nhất củaquân đội cách mạng Quân đội nghiêm chỉnh chấp hành sự lãnh đạo của Đảng là nguyên tắc caonhất, là nhân tố quyết định sự trưởng thành và sức mạnh chiến đấu, bản lĩnh chính trị của quânđội Đúng như Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: "Quân đội ta có sức mạnh vô địch vì nó là mộtquân đội nhân dân do Đảng ta xây dựng, Đảng ta lãnh đạo và giáo dục" [26, tr.350]

Khẳng định sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội ngay từ năm 1930, trong Chánh cương vắntắt của Đảng, Hồ Chí Minh đã đề cập phải "tổ chức ra quân đội công nông" [18, tr.11] và trongsuốt quá trình xây dựng, giáo dục, rèn luyện quân đội ta, Hồ Chí Minh đòi hỏi phải thật sự "xây

dựng quân đội - một quân đội nhân dân thật mạnh, dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân vàcủa Đảng" [22, tr.220] Hồ Chí Minh nhiều lần nhắc nhở thường xuyên "tăng cường sự lãnh đạocủa Đảng trong quân đội" Bởi theo Hồ Chí Minh đây là nhân tố quyết định bản chất cách mạng,

sự trưởng thành và chiến thắng của quân đội Hồ Chí Minh không chấp nhận chia sẻ quyền lãnhđạo quân đội cho bất cứ một đảng phái, một lực lượng chính trị nào, ngay cả khi cách mạng gặpkhó khăn, Đảng phải rút vào hoạt động bí mật năm 1946, thì Hồ Chí Minh cũng đã ký sắc lệnhcông nhận "Vệ quốc quân" là quân đội quốc gia và tuyên bố "thống nhất các bộ đội võ trang dướiquyền chỉ huy của chính phủ Các đảng phái không được có quân đội riêng" [19, tr.141]

Mặt khác, Hồ Chí Minh luôn luôn yêu cầu: "Quân đội phải tôn trọng sự lãnh đạo của Đảng vàchính phủ, phải giúp đỡ các cấp uỷ đảng và chính quyền địa phương Phải tránh tự kiêu, tự đại,

vì lúc thành công thì dễ tự kiêu, tự đại, mà đã tự kiêu, tự đại là thoái bộ Bởi vậy quân đội ta khithành công càng phải khiêm tốn, chớ có tự kiêu, tự đại" [24, tr.142] Do đó, để thực hiện sự lãnhđạo của Đảng đối với quân đội, Hồ Chí Minh đã chỉ đạo xây dựng hệ thống tổ chức đảng trongquân đội, thiết lập hệ thống tổ chức đảng trong quân đội từ Quân uỷ Trung ương đến các tổ chứcđảng cơ sở, lấy chi bộ đảng làm hạt nhân lãnh đạo, Người chỉ rõ: "Chi bộ là nền móng của Đảng.Chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt" [4, tr.262]

Cùng với người chỉ huy quân sự có người cán bộ chính trị chuyên lo công tác đảng, công tácchính trị trong đơn vị Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Về mặt chính trị, cấp nào cũng có một người chínhtrị phái viên do đoàn thể cách mạng chọn trong bộ đội ấy hoặc phái người ngoài đến làm" [18,tr.472] Người yêu cầu phải thường xuyên giáo dục cho bộ đội lòng trung thành với Đảng, Nhànước, Chính phủ và nhân dân Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "Toàn thể quân đội tuyệt đối tin tưởngvào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chính phủ, có thể nói rằng đó là một thắng lợi rất to" [22,tr.12]

Sự trung thành của quân đội trước hết là ở lòng trung thành với mục tiêu lý tưởng của Đảng,thấu triệt mục tiêu chiến đấu của Đảng: Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Lòng trung thànhđược thể hiện ở việc quân đội phải hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ vànhân dân giao phó, thực hiện xuất sắc chức năng chiến đấu của mình Trong lần về thăm TrườngChính trị trung cấp quân đội (10/1951) Người khẳng định: "Riêng về các chú, chính trị biểu hiện ra

trong lúc đánh giặc Học chính cương, chính sách rồi thì phải thực hiện Nếu thuộc lầu mà không biếtđánh giặc thì vô dụng" [26, tr.350].

Để xác lập vững chắc sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội, Hồ Chí Minh yêu cầu xây dựngcác tổ chức đảng phải toàn diện, trong đó cốt yếu nhất là phải đảm bảo cho tổ chức đảng luônluôn vững vàng về chính trị có đủ năng lực lãnh đạo đơn vị hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trongmọi tình huống Xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh phải gắn với xây đựng đơn vịvững mạnh toàn diện, bảo đảm năng lực lãnh đạo của các tổ chức đảng luôn đáp ứng sự pháttriển của nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội

Phải gắn xây dựng tổ chức đảng với xây dựng các tổ chức quần chúng trong quân đội, như

(Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Công đoàn, Phụ nữ) Bởi vì, theo Hồ Chí Minh mọichủ trương, đường lối của Đảng có trở thành hiện thực đều có sự đóng góp to lớn của các tổ chứcquần chúng Bởi, các tổ chức quần chúng là nơi đoàn kết, tập hợp bộ đội, nơi tuyên truyền giáodục chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụcủa Quân đội Các tổ chức quần chúng thực sự vững mạnh thì góp phần trực tiếp đến sự vữngmạnh của quân đội về mọi mặt, trong đó có sự vững mạnh về chính trị

Người đã từng khẳng định: "Cán bộ không có đội viên, lãnh tụ không có quần chúng, thìkhông làm gì được" [21, tr.207] Đội viên, quần chúng ở đây có phát huy được vai trò tráchnhiệm của mình hay không chính là nhờ có các tổ chức quần chúng mà họ đang sinh hoạt, họctập, công tác Đồng thời, các tổ chức quần chúng còn có vai trò to lớn đối với công tác xây dựngĐảng, yếu tố bảo đảm cho tổ chức đảng thực sự là hạt nhân lãnh đạo Hồ Chí Minh khẳng định:

"Phải luôn luôn do nơi quần chúng mà kiểm soát những khẩu hiệu và chỉ thị có đúng haykhông Mỗi công việc của Đảng phải giữ vững nguyên tắc và phải liên hiệp với quần chúng"[20, tr.269] Vì vậy, Người nhắc nhở các tổ chức đảng "phải hoan nghênh và khuyến khích quầnchúng thật thà phê bình cán bộ, đảng viên"

Rõ ràng theo Hồ Chí Minh vấn đề khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng đối với quân đội làmột nguyên tắc bất di, bất dịch, nhân tố quyết định sự vững mạnh của quân đội về chính trị.Cùng với đó là việc phát huy vai trò to lớn của các tổ chức quần chúng, yếu tố góp phần to lớntrực tiếp đến sức mạnh mọi mặt của quân đội, nơi tổ chức giáo dục hội viên, đoàn viên, nơi thực

thi đường lối chủ trương chính sách của Đảng, nhiệm vụ của quân đội vào cuộc sống, đồng thờicũng là nơi thể hiện sự vững mạnh về chính trị của quân đội Do đó, việc giải quyết đúng đắngiữa giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân độivới việc phát huy vai trò to lớn của các tổ chức quần chúng trong quân đội là một nội dung hếtsức cơ bản, độc đáo của tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dânViệt Nam về chính trị.

1.2.3 Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh về không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quân đội có đầy đủ " đức" và " tài" trong xây dựng quân đội về chính trị

Trong hệ thống nội dung tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chínhtrị Một vấn đề then chốt luôn được Hồ Chí Minh quan tâm là giải quyết mối quan hệ giữa "đức"

và "tài" trong nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quân đội

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc" [20, tr.263] và "bất cứchính sách công tác gì có cán bộ tốt thì thành công" [20, tr.367] Đồng thời, nội dung củamối quan hệ chính là việc giải quyết nội dung cần đạt được của việc nâng cao chất lượng xây

dựng đội ngũ cán bộ của Đảng trong quân đội Ý nghĩa của vấn đề là ở chỗ nó giải quyết mắt khâu trọng yếu của xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị.

Để xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quân đội, ngay khi còn ở nước ngoài,Người đã trực tiếp lựa chọn những chiến sĩ cách mạng dũng cảm, gan dạ, kiên trung, bất khuấtgửi đi học tập, đào tạo ở các học viện, nhà trường quân sự ở Liên Xô (cũ) và Trung Quốc Saukhi về nước trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh đã chỉ đạo xây dựngđội quân du kích thoát ly tập trung và xây dựng Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (tiềnthân của Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay)

Trong Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (22/12/1944), Người đãnêu yêu cầu phải "chọn lựa số cán bộ và đội viên kiên quyết, hăng hái nhất", Người cũng đã soạnthảo ra Mười điều kỷ luật và những nguyên tắc xây dựng, nguyên tắc hoạt động của đội" [30,tr.9], Người coi việc huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ là việc làm thường xuyên, liên tục, hết sứcbền bỉ công phu Người đã nhiều lần chỉ dạy: "Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi íchtrăm năm thì phải trồng người" Suốt cuộc đời Hồ Chí Minh đã dày công vun trồng cho đội ngũ

cán bộ của Đảng trong quân đội, cũng như cho toàn Đảng như người trồng vườn vun trồng câycối quý báu Một di sản vô giá mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho Đảng, cho quân đội đó là độingũ cán bộ từng trải, giàu kinh nghiệm để kế tục con đường cách mạng mà Đảng và Bác Hồ đãlựa chọn đưa sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta tới đích cuối cùng Trước lúc đi xa,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn chúng ta: "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là mộtviệc rất quan trọng và rất cần thiết" [1, tr.15].

Xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng trong quân đội, điều đầu tiên Hồ Chí Minh quan tâm là việcxây dựng bản chất cách mạng, bản lĩnh chính trị của giai cấp công nhân cho cán bộ quân đội.Người coi chính trị là gốc, "quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại cóhại" [21, tr.318] Theo Hồ Chí Minh bản lĩnh chính trị của người cán bộ của Đảng trong quân độiđược biểu hiện sinh động ở trình độ giác ngộ mục tiêu, lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trịvững vàng, ý chí chiến đấu kiên cường; ở phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, ý thức tổchức kỷ luật nghiêm minh; ở giải quyết mối quan hệ với Đảng, với nhân dân, với đồng chí,đồng đội của người quân nhân cách mạng Chính vì thế, Người chỉ rõ: "phải tăng cường côngtác chính trị, luôn luôn nâng cao trình độ chính trị và giác ngộ giai cấp cho bộ đội" [21, tr.464].Nhiệm vụ đó, trước hết thuộc về đội ngũ cán bộ chính trị Cái cốt lõi mà Hồ Chí Minh yêu cầu làbất kỳ tình huống nào, cán bộ cũng phải nắm vững mục tiêu cơ bản của cách mạng định hướngchính trị đúng, còn trong từng giai đoạn phải biết căn cứ vào thực tiễn của tình hình để đề ra chủtrương, sách lược đúng đắn, sáng tạo và mềm dẻo, để từng bước đi tới mục tiêu

Phẩm chất chính trị đạo đức tiêu biểu của người quân nhân cách mạng trong đó có cán bộquân đội được Hồ Chí Minh khái quát trong bài phát biểu nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày thànhlập quân đội (22/12/1944 - 22/12/1964): "Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàngchiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoànthành, khó khăn nào cũng vượt qua kẻ thù nào cũng đánh thắng" [26, tr.349] Hồ Chí Minh

coi "Trung" là trung thành tuyệt đối với Đảng, với nước, với sự nghiệp cách mạng, đó là cơ sở

vượt qua mọi thử thách, hiểm nguy hoàn thành mọi nhiệm vụ Trung với Đảng, với nước khôngtách rời hiếu với dân Quân đội ta từ nhân dân mà ra vì nhân dân mà chiến đấu Quân đội phảithực sự là những người con hiếu thảo của nhân dân Quân đội ta phải tận trung với nước, tận hiếu

với dân, lấy sự cống hiến hy sinh vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu, lẽsống của mình v.v

Trong hoạt động thực tiễn, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm giáo dục cho cán bộ có lập trườngquan điểm đúng, vững vàng trước những bước ngoặt của cách mạng Ở những thời điểm này, cán

bộ thường có khuynh hướng tả khuynh hoặc hữu khuynh Chính những lúc đó, Người đòi hỏi cán

bộ phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có dũng khí dám nhìn vào sự thật, nắm vững bản chất của

sự vật, phân tích tình hình một cách khoa học, tìm rõ nguyên nhân đề ra chủ trương đúng đắn đểgiành thắng lợi Người thường dạy, khi thắng lợi thì không được kiêu căng, tự mãn, chủ quan; lúcvấp váp phải nghiêm túc tự phê bình và phê bình, rút kinh nghiệm, phải vững niềm tin ở thắng lợi.Người dạy: thất bại là mẹ thành công

Trong kháng chiến chống Pháp sau mỗi một chiến dịch, khi có điều kiện đến thăm các đơn vị bộđội, bao giờ Người cũng khuyến khích cán bộ tự phê bình và phê bình, tìm ra ưu điểm, khuyếtđiểm để các chiến dịch, trận đánh sau tránh được sai sót, giành thắng lợi lớn hơn Người chỉ rõ:

"Phê bình và tự phê bình như uống thuốc xổ Xổ rồi thì phải uống thuốc bổ Tháo xe đạp ra chùicho sạch bụi, lúc lắp vào phải cho dầu mỡ, xe mới chạy được Phê bình xong phải biết cách sửachữa Nếu phê bình rồi mà không biết cách sửa chữa là một khuyết điểm to" [21, tr.322] Ngườicòn nói: "Thằng Mỹ nó đánh xong cũng rút kinh nghiệm, ta đánh xong cũng phải chú ý rút kinhnghiệm, đừng nặng về liên hoan, nhẹ về rút kinh nghiệm" [26, tr.467]

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đạo đức phải đi đôi với tài năng, gắn liền với tài năng Một cán bộtốt là phải có đủ cả "đức" và "tài", thiếu một trong hai mặt đó đều là khiếm khuyết, vô dụng, cóhại Người nói: "có tài phải có đức, có tài không có đức, tham ô, hủ hoá có hại cho nước Có đứckhông có tài như ông bụt ngồi trong chùa không giúp ích gì được cho ai" [11, tr.136] Do đó,Người đặt ra yêu cầu rất cao đối với người làm tướng: "là tướng phải có mưu trí, phải được người

ta tin cậy, phải tốt với dân và lính, phải gan góc, phải có thái độ nghiêm trang và kỷ luật tề chỉnh"[18, tr.514], đồng thời nhiệm vụ của người làm tướng là "phải: trí, dũng, nhân, tín, liêm, trung"[20, tr.479]

Theo Hồ Chí Minh: Trí là phải có óc sáng suốt để nhìn mọi việc, để suy xét địch cho đúng Tín là phải làm cho người ta tin mình, thưởng phạt nghiêm minh, tin vào sức mình, nhưng

không phải là tự mãn, tự cao Dũng là không được nhút nhát, phải can đảm, dám làm những việc đáng làm, dám đánh những trận đáng đánh Nhân là phải thương yêu cấp dưới, phải đồng cam cộng khổ với họ Đối với địch hàng ta phải khoan dung Liêm là chớ tham của, chớ tham sắc, tham sắc là hay bị mỹ nhân kế, chớ tham danh vọng, tham sống Trung là trung thành tuyệt đối với Tổ

quốc, với nhân dân, với cách mạng, với Đảng Những tiêu chí cơ bản đó thể hiện sự thống nhấtgiữa "tài" và "đức", giữa phẩm chất và năng lực của người cán bộ của Đảng trong quân đội mà HồChí Minh yêu cầu phải có

Vì vậy, Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi người cán bộ của Đảng trong quân đội lời nói và việc làmphải đi đôi, phải gương mẫu, mẫu mực để quần chúng noi theo học tập Người nói: "Người chỉ huy

về quân sự cũng như về chính trị phải làm kiểu mẫu" [19, tr.418] Người luôn yêu cầu người cán

bộ, đảng viên phải có tinh thần đoàn kết, có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau Người dạy chúngta: "Người đội trưởng, người chính trị viên phải là người anh, người chị, người bạn của đội viên,chưa làm được như vậy là chưa hết nhiệm vụ" [21, tr.108]

Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở cán bộ phải ra sức học tập, tu dưỡng, nắm vững thực chất khoahọc và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin để xử trí đúng đối với công việc và đối với conngười trong mọi hoàn cảnh khó khăn Người đề cập: "Công cuộc cách mạng là nghìn điều, muônloại, phức tạp, khó khăn, để cân nhắc mọi hoàn cảnh phức tạp, nhìn rõ các mâu thuẫn, giải quyếtcác vấn đề thì chúng ta phải cố gắng học tập chủ nghĩa Mác - Lênin Có học tập lý luận Mác -Lênin mới củng cố được đạo đức cách mạng, giữ vững lập trường, nâng cao sự hiểu biết và trình

độ chính trị, mới làm tốt được công tác Đảng giao cho mình" [13, tr.45]

Người cán bộ phải thắt chặt mối liên hệ với quần chúng, muốn vậy, người cán bộ phải thấmnhuần quan điểm quần chúng của Đảng, thường xuyên chăm lo đến đời sống tinh thần, vật chấtcho bộ đội Người yêu cầu cán bộ phải chân thành thương yêu chiến sĩ, Người ví sự gắn bó giữacán bộ và chiến sĩ như mối liên hệ giữa các bộ phận trong một cơ thể hoàn chỉnh của con người.Người dạy: "Cán bộ có thân hội viên như chân tay, thì đội viên mới thân cán bộ như ruột thịt, và

vì thế "Chỉ thị, mệnh lệnh cấp trên đưa xuống, đội viên sẽ tích cực và triệt để thi hạnh" [14,tr.205]

Đối với người cán bộ chính trị, Người còn đặt ra yêu cầu cao hơn: "Đối với bộ đội, chính trịviên phải thân thiết như người chị, công bình như người anh, hiểu biết như người bạn" [21,tr.318] Người yêu cầu mọi cán bộ phải biết từ lời ăn, tiếng nói, niềm vui, nỗi buồn của binh sĩ,

có đồng cam cộng khổ với binh sĩ thì khi dẫu họ đi đến đâu, dù nguy hiểm mấy họ cũng vui lòng

đi, khi bảo họ đánh, họ sẽ hăng hái đánh Cán bộ phải thường xuyên theo sát bộ đội, hiểu tâm tưtình cảm bộ đội và chia sẻ với bộ đội: "Bộ đội chưa có cơm ăn, cán bộ không được kêu mình đói,

bộ đội chưa đủ áo mặc, cán bộ không được kêu mình rét Bộ đội chưa đủ chỗ ở, cán bộ khôngđược kêu mình mệt" [21, tr.207] Người đặc biệt phê phán những biểu hiện chủ nghĩa cá nhân, tệquan liêu, mệnh lệnh, xa rời quần chúng Trong bố trí sử dụng cán bộ, Hồ Chí Minh yêu cầu phảihết sức công tâm, vì lợi ích chung "phải dùng đúng tài năng của từng người" [3, tr.21]

Để khuyến khích các cán bộ luôn vươn tới phía trước không bao giờ người khen quá lời vàcũng không bao giờ Người bỏ qua, không nhấc nhở phê bình khi thấy cán bộ có khuyết điểm.Với những người đã thoái hoá biến chất bị quần chúng oán ghét, thì phải kiên quyết xử lý để làmtrong sạch nội bộ, lấy lại niềm tin của quần chúng Người cán bộ phải luôn đặt lợi ích của Đảng,của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết, việc gì lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì hại đếndân ta phải hết sức tránh

Giải quyết đúng đắn mối quan hệ "đức" và "tài" trong xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũcán bộ của Đảng trong quân đội đã luôn được Hồ Chí Minh quan tâm và có những chỉ dẫn quýbáu Chính vì vậy, hơn 60 năm qua đội ngũ cán bộ quân đội luôn luôn trung thành tuyệt đối vớiĐảng, Nhà nước, nhân dân, làm tròn vai trò trụ cột lực lượng quyết định sự vững mạnh về mọimặt của quân đội, mà trước hết là sự vững mạnh về chính trị

1.2.4 Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa giáo dục chính trị tư tưởng với quá trình tự giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chính trị của người quân nhân cách mạng

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh luôn quan tâm và có nhữngchỉ dẫn quý báu về mối quan hệ giữa giáo dục chính trị tư tưởng với quá trình tự giáo dục, rènluyện bản lĩnh chính trị của người quân nhân cách mạng

Giáo dục và tự giáo dục là những hoạt động khác nhau của quá trình giáo dục, nhưng giữachúng luôn có mối quan hệ, tác động hỗ trợ nhau Giải quyết tốt mối quan hệ giữa giáo dục và tự

giáo dục sẽ góp phần nâng cao chất lượng quá trình giáo dục con người Sự chuyển hoá giữagiáo dục và tự giáo dục là điều kiện đem lại sự phát triển không ngừng của quá trình trau dồiphẩm chất chính trị tư tưởng của người quân nhân cách mạng, nhằm mục đích đảm bảo cho sựphát triển vững chắc của quân đội về chính trị Quân nhân phải có giác ngộ sâu sắc về mục tiêu lýtưởng cách mạng và chuyển hoá thành lòng trung thành vô hạn với Đảng, Nhà nước, chế độ vànhân dân.

Dù ở vào hoàn cảnh nào, người quân nhân cũng không được mất phương hướng, mục tiêu chiếnđấu của mình Một lòng, một dạ phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân, muốn vậy phải thườngxuyên giáo dục bộ đội, Theo Hồ Chí Minh, muốn cho quân đội ta quyết chiến, quyết thắng hơnnữa thì phải săn sóc đời sống vật chất của họ, nâng cao trình độ chiến thuật và kỹ thuật của họ,nhất là giáo dục chính trị làm cho có lập trường vững chắc, lập trường quân đội của nhân dân dogiai cấp công nhân lãnh đạo mà hạt nhân nòng cốt là Đảng Cộng sản, mang bản chất giai cấp côngnhân sâu sắc thống nhất với tính nhân dân và dân tộc

Theo Hồ Chí Minh trong việc chỉnh huấn bộ đội, phải lấy chính trị làm gốc, phải khởi đầu từcán bộ, dần dần đến toàn thể quân nhân Phải chú trọng bồi dưỡng và cất nhắc cán bộ công nông.Phải làm cho quân đội ta trở nên thật là một quân đội cách mạng của nhân dân, một quân đội vôđịch Như vậy, theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội vững mạnh toàn diện, thìgiáo dục chính trị là yếu tố cơ bản nhất, then chốt nhất đảm bảo cho sự vững chắc của quân đội

về lập trường giai cấp công nhân, về định hướng mục tiêu lý tưởng chiến đấu được vững chắc

Hồ Chí Minh đã dạy rằng, năng lực, phẩm chất của người quân nhân cách mạng, bản lĩnh chínhtrị của bộ đội nhất là đối với đội ngũ cán bộ quân đội không phải tự nhiên mà có Trái lại "mộtphần lớn do công tác, do luyện tập mà có" [19, tr.500] Người thừa nhận yếu tố tự nhiên là nềntảng vật chất, cơ sở sinh học của phẩm chất nhân cách, song Người chỉ rõ rằng nó không ngangbằng với yếu tố xã hội - là yếu tố chủ yếu quyết định sự hình thành năng lực của người quânnhân cách mạng Quan điểm đó đã trở thành tư tưởng chỉ đạo quá trình giáo dục chính trị đối vớiđội ngũ cán bộ trong quân đội

Người xác định: "Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng", công tác giáo dục chính trị,

tư tưởng rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ trong quân đội phải được

nhận thức và tiến hành thường xuyên, tỷ mỉ, thận trọng, chu đáo, lâu dài, "không phải vài batháng hoặc vài ba năm mà đào tạo, giáo dục được một người cán bộ Cần phải qua công tác đấutranh, huấn luyện lâu năm mới được" [21, tr.49].

Tuy vậy, bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chính trị, lập trường giai cấp, năng lực chuyênmôn của bộ đội phải thông qua quá trình hoạt động tích cực của từng cá nhân Mỗi cá nhân là mộtchủ thể hoạt động có vai trò to lớn trong quá trình tự tu dưỡng, học tập, công tác, rèn luyện Theo

Hồ Chí Minh: "Muốn có nhiều cán bộ, Đảng phải giúp đỡ cho cán bộ tự học tập, Đảng đã giúp, cán

bộ phải chịu khó học" [14, tr.219] Việc bồi dưỡng nâng cao năng lực, giáo dục chính trị, phẩm chấtngười quân nhân cách mạng chỉ có thể được thực hiện trên cơ sở từng người chủ động, tự giác nhậnthức rõ những mặt mạnh, mặt yếu trong năng lực, phẩm chất của mình, từ đó tìm ra những cách thứcphù hợp bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực cho bản thân Trước hết việc học phải có mục đích

rõ ràng: "Học để làm việc, làm người, làm cán bộ Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhândân, Tổ quốc và nhân loại" [20, tr.287]

Mục đích này là cơ sở để định hướng cho việc giáo dục, tự giáo dục nâng cao năng lực phẩmchất đạo đức cách mạng, bản lĩnh chính trị cho bộ đội Nếu cán bộ, chiến sĩ trong quân độikhông thấu suốt mục đích và sự cần thiết của việc học tập, giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chínhtrị sẽ không thể đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ quân đội Hồ Chí Minh cho rằng: "Lấy tự học,

tự giáo dục, rèn luyện làm cốt", phải biết tự động học tập, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cáchmạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, "học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời, không

ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi" [12, tr.38] Ngay cả với các tướng lĩnh Hồ ChíMinh chỉ rõ: "Nếu người tướng không chịu học hỏi, cứ đứng một chỗ thì nhất định bị lạc hậu"[16, tr.92] Nghĩa là mọi người ở cương vị nào cũng đều phải thường xuyên học tập, tự rènluyện, tự giáo dục để nâng cao trình độ năng lực mọi mặt, bản lĩnh chính trị của người quân nhâncách mạng Đồng thời, việc giáo dục và tự giáo dục phải diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi, trong mọicông việc, mọi hoàn cảnh

Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: "Học tập trong công việc hàng ngày, trong việc lớn cũng nhưviệc nhỏ Việc cao cũng như việc thấp", "học ở trường, học sách vở, học lẫn nhau và học nhândân" Trong tập thơ "Nhật ký trong tù", Hồ Chí Minh đã khái quát quá trình rèn luyện, trau đồi

đạo đức, năng lực, bản lĩnh chính trị của người chiến sĩ cách mạng qua bài thơ "Giã gạo": "Gạođem vào giã bao đau đớn / Gạo giã xong rồi trắng tựa bông / Sống ở trên đời người cũng vậy /Gian lao rèn luyện mới thành công".

Vì vậy, Hồ Chí Minh luôn yêu cầu người quân nhân cách mạng phải luôn có thái độ đúng đắntrong giáo dục và tự giáo dục Khi nói chuyện với các anh hùng quân đội, Người khuyên: "Tuyệtđối chớ tự cao, tự đại, cho mình là giỏi rồi" [15, tr.325] Vì như vậy sẽ cản trở việc nâng cao bảnlĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực của người quân nhân cách mạng

Trong giáo dục và tự giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chính trị cho bộ đội, Hồ Chí Minh luôn bàntới hai nội dung chính là huấn luyện thời sự và huấn luyện chính sách Đây là việc làm bắt buộccho tất cả mọi lực lượng trong quân đội Nó vừa là nhiệm vụ cơ bản, lâu dài, vừa phải được tiếnhành thường xuyên, đều đặn hàng ngày Theo Hồ Chí Minh, huấn luyện thời sự là nghe các báocáo thời sự, đọc báo, thảo luận và giải thích những vấn đề quan trọng Còn huấn luyện chính sách

là nghiên cứu thảo luận nghị quyết, chương trình, kế hoạch của Đảng và Chính phủ Hạt nhân củahuấn luyện, giáo dục chính trị là đường lối chính sách của Đảng Người khẳng định: "Nhân dân cóĐảng lãnh đạo, Đảng có chính cương, chính sách Đã là quân đội nhân dân thì phải học chính sáchcủa Đảng" [21, tr.318] Vì thế, Hồ Chí Minh luôn yêu cầu: "Phải tăng cường công tác chính trị,luôn luôn nâng cao trình độ chính trị và giác ngộ giai cấp của bộ đội ta; phải bảo đảm sự chấp hànhchính sách của Đảng và Chính phủ" [22, tr.14] Do đó, Hồ Chí Minh luôn thực hiện các hình thứcgiáo dục phong phú trong việc nâng cao bản lĩnh chính trị cho quân đội, tạo cơ sở tiền đề cho tựgiáo dục, yếu tố đảm bảo sự bền vững trong xây dựng quân đội về chính trị

Từ những vấn đề trên cho chúng ta thấy mối quan hệ giữa giáo dục chính trị tư tưởng với quátrình tự giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chính trị của người quân nhân cách mạng luôn được Hồ ChíMinh quan tâm xây dựng, và là một trong những nội dung cơ bản quan trọng trong tư tưởng biệnchứng của Người trong xây dựng quân đội về chính trị

1.2.5 Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh về giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa lý luận

và thực tiễn quân sự làm nền tảng cho quá trình xây dựng quân đội về chính trị

Trong nội dung tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh xây dựng quân đội về chính trị thì việc giảiquyết đúng đắn mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn, lấy hoạt động thực tiễn quân sự làm nền

tảng cho quá trình xây dựng quân đội về chính trị luôn luôn được Hồ Chí Minh quan tâm giảiquyết đúng đắn Mối quan hệ này thể hiện đầy đủ nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thựctiễn, giữa hoạt động quân sự và chính trị Đồng thời, bản chất mối quan hệ cơ bản này thống nhấtvới bản chất giai cấp, chức năng, nhiệm vụ, mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của quân đội ta Nhậnthức đúng đắn bản chất mối quan hệ này có ý nghĩa rất lớn đối với sự nghiệp xây dựng Quân độinhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại nói chung, xây dựngquân đội về chính trị nói riêng trong sự nghiệp cách mạng hiện nay.

Trước hết, về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong xây dựng quân đội về chính trị, HồChí Minh không chỉ dừng lại ở việc vạch ra một vấn đề có tính lý luận, một đường lối, chủtrương đúng, mà cao cả, vĩ đại, sâu sắc hơn là Người đã đem cả cuộc đời mình thực hành chủthuyết đó Theo Người, lôgíc tư tưởng của nhận thức khoa học chuyển hoá một cách hết sức tựnhiên sang lôgíc hành động, chúng gắn bó hữu cơ mật thiết với nhau không thể tách rời Khi đềcập tới lý luận và thực tiễn trong xây dựng quân đội về chính trị, Hồ Chí Minh trình bày các vấn

đề lý luận không trừu tượng mà rất thực tiễn, lý luận thấm sâu vào thực tiễn, biến thành tư tưởng

để chỉ đạo hành động cách mạng bằng năng lực tư duy khoa học độc lập, sáng tạo, linh hoạt và

vô cùng sâu sắc

Hồ Chí Minh nắm chắc thực chất của lý luận, dùng tinh thần của lý luận để soi sáng thực tiễn.Không nói câu chữ, câu nệ sách vở hay gò bó bằng các khái niệm, phạm trù phức tạp khó hiểu.Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Lý luận phải đem ra thực hành, thực hành phải nhằm theo lýluận" [20, tr.235], "Lý luận cũng như cái tên (hoặc viên đạn) Thực hành cũng như cái đích

để bắn" [20, tr.233]

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn sử dụng lý luận cách mạng là kim chỉ nam cho hành động, nêntrong từng câu, từng chữ của Người, lý luận luôn bám sát thực tiễn, phân tích thực tiễn với sự amhiểu sâu sắc và làm chủ lý luận, kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, thực tiễn với lý luận ởtrình độ trí tuệ cao, đầy tính sáng tạo Theo quan điểm của Người: "Lý luận như cái kim chỉ nam,

nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế" [20, tr.233] và "không có lý luận thìlúng túng như người nhắm mắt mà đi" [20, tr.234], Người thường xuyên căn dặn: "Lý luận cốt để

áp dụng vào công việc thực tế, lý luận mà không áp dụng vào thực tế là lý luận suông" [20,tr.234].

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn thực hiện nhất quán nguyên tắc trong học tập nghiên cứu, vậndụng lý luận, đó là lý luận gắn liền với thực tiễn và tổng kết thực tiễn để phát triển lý luận TheoNgười, lý luận luôn gắn bó hữu cơ không thể tách rời thực tiễn, lý luận bắt nguồn từ sự khái quátthực tiễn Khái quát hoá thực tiễn là hợp điểm giữa lý luận và thực tiễn, giữa nhận thức và hànhđộng là sự chuyển hoá giữa lý luận và thực tiễn Tổng kết thực tiễn, khái quát lý luận, nguyên tắc

ấy được Chủ tịch Hồ Chí Minh thực hiện một cách triệt để, được kết tinh trong con người, trongcuộc sống, trong suy nghĩ, hành động và trở thành nét đặc sắc trong tư tưởng biện chứng Hồ ChíMinh xây dựng quân đội về chính trị

Sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong xây dựng quân đội về chính trị theo Hồ ChíMinh, trước hết mỗi cán bộ đảng viên của Đảng trong quân đội phải có động cơ, thái độ, tráchnhiệm, học tập đúng đắn là: học để làm việc, làm người, làm cán bộ, học để phụng sự đoàn thể,giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại Lý luận phải gắn liền với hành động, đội ngũ cán bộcủa Đảng trong quân đội và toàn thể quân nhân phải thường xuyên tự giác học tập, nghiên cứu,nâng cao trình độ trí tuệ và năng lực công tác; nâng cao giác ngộ lý tưởng cách mạng: Độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội, có lập trường tư tưởng bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, nóiphải đi đôi với làm, đổi mới cách nghĩ, cách làm, nói và làm theo nghị quyết, kiên định nhữngvấn đề quan điểm có tính nguyên tắc của Đảng

Chính Hồ Chí Minh và cả cuộc đời hoạt động cách mạng của Người là tấm gương sáng ngời,

vĩ đại nhất về đạo đức cách mạng cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta Người luôn đòi hỏi mỗingười quân nhân phải luôn noi gương những người tốt, việc tốt, thi đua lao động, sản xuất, chiếnđấu, học tập, vì miền Nam ruột thịt Người còn chỉ ra vai trò của quần chúng, chiến sĩ là ngườiquyết định thắng lợi mọi nhiệm vụ của quân đội, nên cán bộ của Đảng trong quân đội phải tôntrọng, yêu mến bộ đội, không được quân phiệt với bộ đội Người nêu phương châm chỉ đạo tưtưởng đội ngũ cán bộ trong xây dựng quân đội: không có quần chúng yếu chỉ có cán bộ tồi

Sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong xây dựng quân đội về chính trị, theo Hồ ChíMinh là sự khẳng định nhất quán lý luận chính trị của quân đội là chủ nghĩa Mác - Lênin, đường

lối, chính sách của Đảng, nhiệm vụ của quân đội Để hướng dẫn bộ đội vững niềm tin trong thực

tế chiến đấu, hy sinh tới thắng lợi cuối cùng; là vai trò Đảng lãnh đạo quân đội tuyệt đối, trực tiếp

về mọi mặt - nguyên tắc bất di, bất dịch trong xây dựng quân đội về chính trị Đồng thời, trongthực tiễn giáo dục bộ đội, Người còn thường xuyên sử dụng kinh nghiệm của người xưa để giáodục, hướng dẫn bộ đội, nhất là cán bộ trong thực tiễn chiến đấu, xây dựng quân đội với quan điểm

"rèn binh", "luyện cán", "quân lệnh như sơn" đoàn kết một lòng, lập công tập thể v.v

Từ thực tiễn chiến đấu, xây dựng của quân đội, Người khái quát thành lý luận Qua những nămđầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1975), Người đã khẳng định: "Tanhất định thắng, địch nhất định thua"; hoặc "Nay tuy châu chấu đá voi" / "Nhưng mai voi sẽ bị lòiruột ra" Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Người chỉ rõ phương châm: "Đánh cho Mỹ cút,đánh cho ngụy nhào", "dù cuộc kháng chiến chống Mỹ có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặclâu hơn nữa, nhưng chúng ta nhất định chiến thắng", v.v Tất cả những vấn đề đó là cơ sở vữngchắc để xây dựng, củng cố niềm tin tất thắng cho bộ đội, vững tin vào thắng lợi cuối cùng của sựnghiệp cách mạng trong đấu tranh giành và giữ nền độc lập của dân tộc và xây dựng thành côngchủ nghĩa xã hội

Theo Hồ Chí Minh sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong xây dựng quân đội về chính trịcòn là một yêu cầu dựa trên sự đòi hỏi của hoạt động quân sự, lấy hoạt động thực tiễn quân sự làmthước đo sự vững vàng của chính trị Theo Hồ Chí Minh trong tổ chức, xây dựng quân đội, "phảilấy chính trị làm gốc" Trong Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, HồChí Minh chỉ rõ: "Tên Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân nghĩa là chính trị trọng hơnquân sự" [18, tr.507] Tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 3 khoá 2, tháng 4 năm 1952, Hồ ChíMinh tiếp tục khẳng định: "Trong việc chỉnh huấn bộ đội phải lấy chính trị làm gốc" [21, tr.319].Đây là sự thể hiện tư tưởng độc đáo của Hồ Chí Minh về xây dựng quân đội cách mạng ở mộtnước thuộc địa, nửa phong kiến, thể hiện sự khác nhau về nội dung, chức năng, nhiệm vụ của quânđội ta so với quân đội của nhiều nước trên thế giới

Theo Hồ Chí Minh, chính trị của quân đội phải "biểu hiện ra trong lúc đánh giặc" [21, tr.371]

và đánh thắng Mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của quân đội ta là vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xãhội: đánh giặc và đánh thắng giặc là biểu hiện tập trung chính trị của quân đội và là nhiệm vụ

chính trị - quân sự cao nhất của quân đội ta với tư cách là lực lượng vũ trang cách mạng Quânđội sẽ trở nên "vô dụng" nếu không hoàn thành được nhiệm vụ ấy Trong khi khẳng định chínhtrị là "gốc", thì việc nhấn mạnh chính trị phải "biểu hiện ra trong lúc đánh giặc" là tư tưởng rấtbiện chứng của Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa chính trị và quân sự trong xây dựng quân đội

về chính trị

Hồ Chí Minh nêu rõ: "Trong công việc xây dựng và phát triển quân đội, chúng ta phải ra sứcđẩy mạnh việc xây dựng và củng cố công tác chính trị và quân sự trong bộ đội ta Phải nâng caogiác ngộ chính trị, nâng cao chiến thuật và kỹ thuật, nâng cao kỷ luật tự giác của bộ đội ta Phảilàm cho quân đội ta thành một quân đội chân chính của nhân dân" Các mặt công tác của quân độiquan hệ chặt chẽ và tác động lẫn nhau, không thể tách rời trong quá trình xây dựng và trưởng thànhcủa quân đội Công tác chính trị đóng vai trò quyết định sự vững mạnh về chính trị của quân đội vàthể hiện trong tất cả các nội dung, tất cả các mặt công tác quân sự, kỹ thuật, hậu cần, định hướngchính trị và nâng cao hiệu quả tất cả các mặt công tác khác trong quân đội Do đó, có thể khẳngđịnh rằng tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ biện chứng giữa chính trị và quân sự thì sự vữngmạnh về chính trị của quân đội phải được đo bằng sức mạnh quân sự, sức mạnh chiến đấu, ở khảnăng "đánh giặc" và hoàn thành nhiệm vụ cách mạng Đây chính là thước đo sự vững vàng củaquân đội về chính trị; cũng là thể hiện sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong xây dựng quânđội về chính trị mà Hồ Chí Minh đề cập

Kết luận chương 1

Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị

là sản phẩm tương tác biện chứng giữa điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan thiên tài Hồ ChíMinh Trong đó nét độc đáo nhất ở Hồ Chí Minh chính là ở sự vận dụng sáng tạo lý luận Mác -Lênin về xây dựng quân đội của giai cấp vô sản vào điều kiện cụ thể ở nước ta Qua đó đã tạo nênnét đặc sắc trong tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh về xây dựng chính trị cho Quân đội nhân dânViệt Nam Tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vềchính trị là một biểu hiện đặc sắc tư tưởng triết học của Người Trong đó bao gồm: tư tưởngbiện chứng Hồ Chí Minh về sự thống nhất hữu cơ giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhândân, tính dân tộc trong xây dựng bản chất cách mạng của quân đội ta; tư tưởng biện chứng về giải

quyết đúng đắn mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo và vai trò của các tổ chức quần chúng trong xâydựng quân đội về chính trị; tư tưởng biện chứng về không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ quân đội có đầy đủ "đức" và "tài" trong quá trình xây dựng quân đội về chính trị; tư tưởng biệnchứng về mối quan hệ giữa giáo dục chính trị tư tưởng tư tưởng với quá trình tự giáo dục, rènluyện bản lĩnh chính trị của người quân nhân cách mạng; tư tưởng biện chứng về giải quyết đúngđắn mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn quân sự làm nền tảng cho quá trình xây dựng quân đội

về chính trị Những kết quả nghiên cứu bước đầu của luận văn đã góp phần trực tiếp làm sâusắc tư tưởng của Người trong xây dựng quân đội về chính trị Trong thực tiễn những tư tưởng đócủa Người đã luôn bện quyện, thấm sâu vào quá trình xây dựng, chiến đấu trưởng thành củaquân đội ta từ khi ra đời đến nay; tạo nên một đội quân kiểu mới mang đặc sắc Việt Nam Dùtrong điều kiện hoàn cảnh nào, quân đội ta cũng luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, hiếu, nghĩavới nhân dân, thuỷ chung trong sáng với bè bạn quốc tế; thực sự là trụ cột vững chắc trong sựnghiệp đấu tranh cách mạng của nhân dân ta

Chương 2 TÌNH HÌNH VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG BIỆN CHỨNG HỒ CHÍ MINH TRONG XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM VỀ

CHÍNH TRỊ HIỆN NAY 2.1 Tình hình và yêu cầu vận dụng tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị hiện nay

2.1.1 Tình hình xây dựng quân đội về chính trị theo tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh hiện nay

Quân đội nhân dân Việt Nam là lực lượng vũ trang cách mạng, công cụ bạo lực sắc bén củaĐảng, Nhà nước và nhân dân trong đấu tranh cách mạng để giành và giữ vững chính quyền, xâydựng và bảo vệ vững chắc chế độ xã hội chủ nghĩa mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn.Trong xây dựng quân đội, vấn đề xây dựng quân đội về chính trị là nguyên tắc cơ bản hàng đầu,

có tính quy luật quy định sự sống còn của quân đội ta Do đó, từ ngày thành lập đến nay việc xâydựng quân đội về chính trị theo tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh luôn luôn được Đảng, Nhànước quan tâm sâu sắc

Qua các văn kiện nghị quyết của Đảng, các công trình nghiên cứu đã được công bố và kết quảđiều tra xã hội học của tác giả đã cho thấy tình hình xây dựng quân đội về chính trị theo tư tưởngbiện chứng Hồ Chí Minh hiện nay có những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của nó như sau:

* Về ưu điểm

Trong xây dựng quân đội về chính trị đã thường xuyên giải quyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng, phát triển bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân, tính dân tộc của quân đội

ta Điều đó được thể hiện: bản chất giai cấp công nhân của quân đội ta đã không ngừng được

củng cố và tăng cường; chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ngày càng thấm sâu, thực

sự trở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của quân đội ta Số liệu điều tra

xã hội học cho thấy, tuyệt đại đa số cán bộ, chiến sĩ được hỏi (96%) đều khẳng định trong điềukiện hiện nay lập trường giai cấp công nhân và hệ tư tưởng của quân đội ta ngày một tăng cườngvững chắc, quân đội tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam [34]

Quân đội đã thể hiện rõ bản chất cách mạng, bằng ý chí và hành động, luôn luôn là lực lượngchính trị tin cậy trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân, vững vàng trước mọi thử thách,luôn hoàn thành xuất sắc vai trò công cụ bạo lực sắc bén của Đảng, Nhà nước, nhân dân gópphần giữ vững ổn định chính trị, hoàn thành tốt các nhiệm vụ của quân đội trong mọi tình huống.Qua khảo sát cho thấy: 100% cán bộ, chiến sĩ hoàn thành nhiệm vụ được giao, trong đó có 21%hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, 20% hoàn thành tốt nhiệm vụ và 49% hoàn thành khá nhiệm vụ[35] Từ đó cho thấy, trước đây cũng như hiện nay quân đội ta luôn tỏ rõ là một quân đội nhândân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu; thực sự là một quân đội của dân, do dân, vìdân, luôn gắn bó máu thịt với nhân dân, được nhân dân tin yêu mến phục Quân đội ta cũng làquân đội của dân tộc, mang tính dân tộc sâu sắc, tiêu biểu cho ý chí, lợi ích và truyền thống lịch

sử, văn hoá, bản sắc dân tộc, chiến đấu vì nền độc lập của dân tộc, bảo vệ chủ quyền, toàn vẹnlãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam Quân đội là một biểu tượng của sự đoàn kết toàn dân tộc, giaicấp và nhân dân luôn gìn giữ và phát huy phẩm chất truyền thống tốt đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ"trong điều kiện mới

Để giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của quân đội, toàn quân luôn coi trọngcông tác giáo dục chính trị, tư tưởng làm cho cán bộ, chiến sĩ kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và

tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu lý tưởng xã hội chủ nghĩa, nhất trí và chấp hành nghiêm chỉnhmọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; nêu cao lòng yêu nước xã hội chủnghĩa trong cuộc đấu tranh mới chống lạc hậu và nghèo nàn, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệchế độ xã hội chủ nghĩa, công cuộc lao động hoà bình của nhân dân Số liệu điều tra cho thấy,100% cán bộ, chiến sĩ đều cho rằng chất lượng giáo dục chính trị hiện nay cũng như nhận thứcchính trị của bộ đội ngày một nâng cao Trong đó, 49% cán bộ, chiến sĩ cho rằng chất lượng giáodục chính trị cho bộ đội hiện nay đạt kết quả tốt; 44% đạt ở mức khá[35].

Trong quân đội đã thường xuyên kết hợp tốt giữa giữ vững tăng cường vai trò Đảng lãnh đạo quân đội với phát huy sức mạnh của các tổ chức quần chúng Đây chính là một trong những nội

dung then chốt của tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị Đảng

bộ quân đội luôn được kiện toàn, tiếp tục được xây dựng trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tưtưởng và tổ chức Dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, trực tiếp là Bộ Chính trị,những năm qua Đảng bộ quân đội đã tập trung nỗ lực vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sứcchiến đấu của các tổ chức đảng; gắn xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, tăngcường bảo vệ chính trị nội bộ với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện; kết hợp chặt chẽ việcnâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên với xây dựng đội ngũ cán bộ

Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng trong quân đội đã có một bước pháttriển mới, đúng hướng, trực tiếp đưa quân đội ta vững vàng vượt qua mọi thử thách, tỏ rõ là lựclượng chiến đấu và lực lượng chính trị trung thành, tin cậy của Đảng, của nhân dân và hoànthành các nhiệm vụ được giao trên các lĩnh vực, các địa bàn, làm thất bại mưu toan của các thếlực thù địch tấn công hòng "vô hiệu hoá" lực lượng vũ trang của Đảng Số liệu điều tra chothấy: tuyệt đại đa số (98%) cán bộ, chiến sĩ đã quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm chỉnhnguyên tắc Đảng lãnh đạo quân đội; 83,6% cán bộ, chiến sĩ sẵn sàng nhận và hoàn thành tốtnhiệm vụ được giao [36] Đó là sự quán triệt sâu sắc và thực hiện nhất quán quan điểm sứcmạnh tổng hợp, trong đó lấy xây dựng quân đội về chính trị làm nền tảng để xây dựng các mặtkhác (như: quân sự, hậu cần, kỹ thuật v.v ) Không ngừng đổi mới công tác giáo dục lý luận

và huấn luyện quân sự tạo ra những bước đột phá mới cả về lý luận và thực tiễn theo tư tưởng

biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội về chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ củaquân đội trong giai đoạn mới.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong thời gian qua toàn quân đã thực hiện tốt công tác giáodục chính trị, tư tưởng cho bộ đội Một mặt, đã tập trung vào những nội dung giáo dục cơ bản,cốt lõi nhất như lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện ở các nội dung

cụ thể: bản lĩnh chính trị, lập trường giai cấp, mục tiêu lý tưởng của Đảng, chức năng, nhiệm

vụ chiến đấu của quân đội sát với tình hình thực tiễn cách mạng Mặt khác, từng bước mở rộng

bổ sung những nội dung mới, đồng thời nỗ lực tìm tòi các quy trình, phương thức, phươngpháp giáo dục phù hợp để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục chính trị cho bộ đội Vớinhiều hình thức sinh động, phù hợp với các đối tượng, từ chiến sĩ đến các tướng lĩnh, từ côngnhân viên đến đội ngũ sĩ quan, ở các đơn vị cũng như trong các nhà trường quân đội

Chất lượng giáo dục chính trị được thể hiện qua số liệu điều tra, cho thấy: đại bộ phận cán bộ,chiến sĩ khẳng định chất lượng nhận thức chính trị của bộ đội hiện nay đạt ở mức độ cao, không

có cán bộ, chiến sĩ nào là không nhận nhiệm vụ khi được quân đội giao phó, 83,6% khẳng địnhhoàn thành tốt nhiệm vụ trước khó khăn, gian khổ [35], [36] Điều này đã cho thấy bản lĩnhchính trị của bộ đội là vững vàng trước các tác động tiêu cực của xã hội, của các khuynh hướng

tư tưởng thù địch và trước hoạt động "diễn biến hoà bình" của chủ nghĩa đế quốc và thế lực thùđịch

Một vấn đề nữa về sự vững mạnh của quân đội về chính trị theo tư tưởng biện chứng Hồ ChíMinh hiện nay đã được thể hiện là đại bộ phận cán bộ, chiến sĩ luôn tin tưởng tuyệt đối vào sựlãnh đạo của Đảng, vào sự nghiệp đổi mới của đất nước Đó là, sự nhất trí cao với đường lối,quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; lòng tin được củng cố và phát triển,trình độ, bản lĩnh chính trị được nâng lên trong nhận thức và hoạt động thực tiễn Vấn dề nàyđược minh chứng ở kết quả điều tra hai đối tượng sĩ quan trẻ và sĩ quan trung, cao cấp - số ngườinhất trí với đường lối, quan điểm của Đảng thường chiếm tỷ lệ khá cao (trên 80%) Nhiều ngườicảm thấy được giải toả khỏi những băn khoăn, thắc mắc trước đây về những vấn đề chính trị - xãhội, nên bầu không khí tâm lý tập thể ở các đơn vị nhìn chung đã chuyển biến tương đối mạnhsang chiều hướng tích cực [29, tr.63] Và số liệu qua khảo sát ở các đơn vị hiện nay (91%) còn

cho thấy niềm tin của cán bộ, sĩ quan vào sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới hiệnnay phụ thuộc rất lớn vào trình độ học vấn [34].

Từ các số liệu trên cho thấy, quân đội nhân dân đã thể hiện rõ sự trung thành tuyệt đối vớiĐảng, đang giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của mình, nâng cao lòng yêu nước, yêu chủnghĩa xã hội, gắn bó với nhân dân, sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ được giao trong mọi tìnhhuống Phẩm chất tốt đẹp của người quân nhân cách mạng kiểu mẫu - "Bộ đội Cụ Hồ" đượccủng cố và phát triển, đó chính là phẩm chất đạo đức và năng lực công tác của cán bộ, chiến sĩluôn đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ của quân đội

* Nguyên nhân ưu điểm

Sở dĩ việc vận dụng tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội ta về chính trịđạt được những thành tựu trên, được xuất phát từ những nguyên nhân cơ bản sau đây:

Một là, Đảng và Nhà nước ta đã có đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn, nhất quán

trong xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị theo tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh, đápứng sự đòi hỏi của thực tiễn cách mạng Việt Nam qua từng giai đoạn

Hai là, từ đặc điểm ra đời của quân đội ta - ra đời từ phong trào cách mạng của quần chúng

nhân dân, là con em của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, mang bản chấtgiai cấp công nhân sâu sắc Mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của quân đội cũng chính là mục tiêu, lýtưởng của Đảng, Bác và nhân dân ta đã lựa chọn: Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Ba là, sự quán triệt, nhận thức sâu sắc và tổ chức thực hiện nhất quán của Đảng bộ quân đội,

cơ quan chính trị, của đội ngũ cán bộ, sĩ quan quân đội trong việc vận dụng tư tưởng biện chứng

Hồ Chí Minh trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị

Bốn là, từ thực tiễn cách mạng của quân đội ta đã được tôi luyện trong đấu tranh cách mạng

của dân tộc giành và giữ chính quyền, kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâmlược, yêu cầu của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa cũng nhưtrình độ nhận thức của cán bộ, chiến sĩ trong quân đội đã và đang ngày một nâng cao

* Về hạn chế