TÀI LIỆU THAM KHẢO xây DỰNG QUÂN đội về CHÍNH TRỊ TRONG GIAI đoạn mới ý NGHĨA đối với VIỆC đấu TRANH CHỐNG PHI CHÍNH TRỊ HOÁ QUÂN đội HIỆN NAY

Lý luận và thực tiễn đã khẳng định: xây dựng quân đội kiểu mới về chính trị là cơ sở để xây dựng quân đội về mọi mặt nhằm nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội là một nguyên lý bất di, bất dịch. Tuy nhiên trong mỗi giai đoạn lịch sử, do bối cảnh của cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc trong nước và quốc tế; do sự tác động của những điều kiện kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội; do yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, mà yêu cầu, nội dung cụ thể của xây dựng quân đội về chính trị có sự phát triển phù hợp với giai đoạn đó.

quân đội hiện nay

1 MỞ ĐẦU

Lý luận và thực tiễn đã khẳng định: xây dựng quân đội kiểu mới về chínhtrị là cơ sở để xây dựng quân đội về mọi mặt nhằm nâng cao chất lượng tổnghợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội là một nguyên lý bất di, bất dịch Tuynhiên trong mỗi giai đoạn lịch sử, do bối cảnh của cuộc đấu tranh giai cấp, đấutranh dân tộc trong nước và quốc tế; do sự tác động của những điều kiện kinh tế,chính trị, văn hoá, xã hội; do yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, mà yêu cầu, nộidung cụ thể của xây dựng quân đội về chính trị có sự phát triển phù hợp với giaiđoạn đó

Việc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị trong giai đoạnhiện nay đang đặt ra những vấn đề rất mới cả về nhận thức, tổ chức và hoạt độngthực tiễn, đòi hỏi chúng ta phải vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận của chủnghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội ta về chínhtrị phù hợp với những yêu cầu trong giai đoạn mới của cách mạng Việt Nam,góp phần nâng cao chất lượng chính trị của quân đội, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụxây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới

Mặt khác, trước tình hình thế giới và trong nước diễn biến hết sức phứctạp, tác động đến nhiều mặt của đời sống xã hội mà trực tiếp là sự phát triển đấtnước và bảo vệ Tố quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Chủ nghĩa đế quốc, đứngđầu là đế quốc Mỹ và các thế lực phản động đang thực hiện âm mưu dùng chiếntranh tổng lực với nhiều các biện pháp khác nhau: phi vũ trang và vũ trang, bằngchiến lược “diễn biến hoà bình” Dưới các chiêu bài như lợi dụng vấn đề dântộc, tôn giáo, nhân quyền, dân chủ, chống khủng bố, tham nhũng để can thiệpvào công việc nội bộ của đất nước ta Hiện nay, chúng đang thực hiện chống phá

ta về chính trị tư tưởng nhằm xoá bỏ chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh; chúng dùng các biện pháp nguỵ trang đòi “phi chính trị hóa quân đội”,quân đội đứng ở vị trí trung lập Tình hình đó tác động rất lớn đối với nhân dân

ta nói chung và với quân đội nói riêng

Vì vậy, để chuẩn bị chu đáo, đối phó kịp thời và có hiệu quả, không bị bấtngờ với tình hình đó thì việc xây dựng và tăng cường tiềm lực chính trị cho quânđội ta là tất yếu và càng trở lên cấp bách hiện nay

2 NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN

2.1 Tính tất yếu xây dựng quân đội về chính trị hiện nay.

Có thể nói rằng, việc xây dựng quân đội về chính trị là yêu cầu tất yếu kháchquan, là quy luật của chiến tranh cách mạng và chiến tranh giải phóng dân tộc, nóxuất phát từ những lý do sau đây:

Một là, xuất phát từ lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin xây dựng quân đội

về chính trị.

Cũng như giai cấp và nhà nước, chiến tranh và quân đội là những hiện tượngchính trị- xã hội Sự xuất hiện của chiến tranh và quân đội gắn chặt với sự xuất hiệncủa giai cấp và nhà nước Quân đội ra đời trong giai đoạn phát triển nhất định của

xã hội loài người, khi xuất hiện chế độ tư hữu và loài người bị phân chia thành giaicấp Khi xuất hiện bộ máy cưỡng bức đặc biệt là nhà nước, thì cũng đẻ ra thiết chế

xã hội mới về chất là quân đội Bản chất của quân đội là công cụ của nhà nước, giaicấp tổ chức ra nó, trung thành với lợi ích của giai cấp, nhà nước; nhà nước nào tổchức ra quân đội thì đều phải quan tâm đến nó Lênin viết: “Giai cấp vô sản muốn

là giai cấp thống trị và nếu nó thực sự thống trị, thì nó phải tỏ rõ điều đó bằng tổchức quân sự của mình”1 Theo Ăngghen: “Quân đội là một tập đoàn người vũtrang có tổ chức, do nhà nước xây dựng nên và dùng vào cuộc chiến tranh tấn cônghoặc chiến tranh phòng ngự”2 Đây là định nghĩa kinh điển về quân đội, cho chúng

ta phương pháp luận để định nghĩa quân đội hiện nay Theo đó, “Quân đội, tổ chức

vũ trang chuyên nghiệp (tập trung, thường trực) do một tập đoàn nhà nước, tậpđoàn chính trị hoặc phong trào chính trị làm chức năng nhà nước xây dựng để tiếnhành đấu tranh vũ trang nhằm thực hiện mục đích chính trị của nhà nước, tập đoànhay phong trào đó”3 Vì vậy, quân đội là công cụ bạo lực của nhà nước, của giaicấp nhất định do đó quân đội thực hiện mục tiêu chính trị của giai cấp, nhà nước đã

tổ chức và nuôi dưỡng nó mà chủ yếu phục vụ cho chiến tranh Về vấn đề này,Lênin khẳng định: “Chiến tranh là sự tiếp tục của chính trị bằng những biện phápkhác (cụ thể là bằng bạo lực)”4 Tức là phải tổ chức ra lực lượng vũ trang để thựchiện mục tiêu đề ra Theo quan điểm của Claudơvít- một trong những tác giả sâusắc nhất về những vấn đề quân sự đã viết: “Chiến tranh chỉ là sự kế tục đơnthuần của chính trị bằng những biện pháp khác”5 Lênin đánh giá cao luận điểm

đó, đồng thời cũng chỉ ra những hạn chế của ông hiểu về chính trị như là trí tuệcủa quốc gia, chính trị chung chung Ông viết: “Chiến tranh chỉ là một sự tiếp tụccủa chính trị bằng những biện pháp khác Đó là công thức của Claudơvít, một trongnhững cây bút vĩ đại viết về lịch sử chiến tranh; những tư tưởng của ông đã được

1 V.I.Lênin, B n v àn v ề bảo vệ tổ quốc, Nxb QĐND, H 1975.

2 Giáo trình Học thuyết Mác- Lênin về chiến tranh v quân àn v đội, Nxb QĐnd, H 2001, tr 160.

3 Giáo trình Học thuyết Mác- Lênin về chiến tranh v quân àn v đội, Nxb QĐnd, H 2001, tr 160- tr 161.

4 V.I.Lênin, To n t àn v ập, Nxb Tiến bộ, M 1980, Tập 26, tr 397.

5 Giáo trình Học thuyết Mác- Lênin về chiến tranh v quân àn v đội, Nxb QĐND, H 2001, tr 79.

Hêghen làm cho phong phú thêm Và quan điểm của Mác và Ăngghen luôn luôncũng chính là như vậy, các ông coi bất cứ cuộc chiến tranh nào cũng đều là sự tiếptục của chính trị của một số cường quốc hữu quan nào đó- và của các giai cấp khácnhau trong nội bộ những cường quốc đó- trong một thời gian nhất định”6 Như vậy,

sự xuất hiện quân đội trong lịch sử bao giờ cũng gắn với chế độ tư hữu, giai cấp vànhà nước và chiến tranh Chiến tranh là sự kế tục của chính trị bằng thủ đoạn bạolực; quân đội là công cụ để tiến hành chiến tranh, để thực hiện mục đichd chính trịcủa một giai cấp, một nhà nước nhất định Trong đó quân đội là công cụ chủ yếunhất để thực hiện mục đích chính trị của chiến tranh do giai cấp, nhà nước phátđộng Nhưng Lênin chỉ ra sự khác nhau cơ bản giữa “chính trị” mà giai cấp vô sảnquan niệm với thứ “chính trị” như cách hiểu của Claudơvít Theo đó, Lênin khẳngđịnh: “chính trị là sự phản ánh tập trung của kinh tế”7, và “chính trị là mối quan hệgiữa các giai cấp các dân tộc”8, chính trị là sự thống nhất giữa đường lối đối ngoại

và đường lối đối nội Như vậy, theo cách hiểu của Lênin thì quân đội là lực lượngđặc biệt của một giai cấp, là công cụ bạo lực vũ trang chủ yếu của nhà nước để tiếnhành chiến tranh nhằm thực hiện mục đích chính trị và cuối cùng là mục đích kinh

tế của giai cấp Như vậy, chiến tranh và quân đội có mối liên hệ chặt chẽ với chínhtrị- chính trị giai cấp và với kinh tế

Như vậy, quan điểm của Lênin đó là sự lệ thuộc của những mục đích chínhtrị đối với các lợi ích kinh tế và chính trị của các giai cấp và các nhà nước đang đấutranh với nhau Chính luận điểm này mà Ông đã phát triển nên một tầm cao mới vềbản chất của chiến tranh Lênin viết: “Chiến tranh chẳng qua chỉ là chính trị từ đầuđến cuối, chỉ là sự tiếp tục thực hiện cùng những mục đích của các giai cấp vớinhững phương pháp khác mà thôi”9 Nếu áp dụng quan điểm đó vào xem xét cuộcchiến tranh hiện tại, chúng ta sẽ thấy được rằng đó là cuộc chiến tranh ăn cướp, nómang mục đích chính trị của các nước đế quốc, của giai cấp áp bức bóc lột Như vậy,theo Lênin đây là cơ sở khoa học để các nhà kinh điển đánh giá các cuộc chiến tranh,

kể cả chiến tranh hiện tại: “Chỉ cần xét cuộc chiến tranh hiện tại, trên phương diện làmột sự tiếp tục của chính trị của những cường quốc “lớn” và của những giai cấp chủyếu trong các cường quốc ấy, là đủ thấy ngay được tính chất phản lịch sử rành rành,tính chất lừa bịp, giả dối của các ý kiến cho rằng có thể biện hộ cho tư tưởng “bảo vệ

tổ quốc” trong cuộc chiến tranh này”10 Lênin đặc biệt chú ý đến mục đích chính trị,không nên áp đặt mục đích chính trị một cách chung chung Bởi vì, theo Lênin,

“Trong lịch sử, đã từng nhiều lần có những cuộc chiến tranh tiến bộ,- mặc dùnhững cuộc chiến tranh này, cũng như bất cứ cuộc chiến tranh nào khác, khôngtránh khỏi đem lại những nỗi khủng khiếp, tai hoạ, đau khổ,- nghĩa là những cuộc

chiến tranh có ích cho sự phát triển của nhân loại, góp phần tiêu diệt những chế độđặc biệt có hại và phản động”11 Đó là những cuộc chiến tranh do giai cấp bị áp bứctiến hành nhằm xoá bỏ chế độ áp bức bóc lột; muốn tiến hành chiến tranh thì nhànước, giai cấp đó phải tổ chức ra quân đội- là lực lượng chính trị đặc biệt, và rõràng, quân đội không thể đứng ngoài chính trị.

Trong khi chăm lo xây dựng sức mạnh toàn diện của quân đội, để làm choquân đội kiểu mới thực sự trung thành và phục vụ lợi ích của giai cấp vô sản, Mác,Ăngghen và Lênin hết sức chăm lo xây dựng quân đội về chính trị, nhất là chăm locủng cố và tăng cường bản chất giai cấp công nhân cho quân đội, coi đó là vấn đềsống còn của quân đội cách mạng, là một trong những nguyên tắc hết sức cơ bảntrong xây dựng quân đội kiểu mới Trong quá trình xây dựng quân đội về chính trị,các ông thường xuyên quan tâm xây dựng trên cả ba phương diện chính trị, tưtưởng và tổ chức Đó là việc giáo dục mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của giai cấpcông nhân; giáo dục hệ tư tưởng Mác- Lênin và đường lối, nguyên tắc tổ chức củagiai cấp công nhân cho quân đội

Như vậy, xây dựng quân đội về chính trị theo nghĩa đó là cả yếu tố chính trịtinh thần và yếu tố chính trị vật chất của quân đội (xây dựng tổ chức quân đội), đây

là những yếu tố cơ bản, quyết định trong sức mạnh chiến đấu của quân đội Theo lýluận của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin bàn về chiến tranh và quânđội, các ông đều cho rằng, muốn đánh giá đúng đắn khả năng chiến đấu của quânđội, không chỉ xem xét yếu tố vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự, mà còn phải xemxét đến tinh thần quyết chiến, khả năng chịu đựng gian khổ của nó trong chiếntranh Lênin viết: “Trong mọi cuộc chiến tranh rút cuộc thắng lợi hay thất bại đềutuỳ thuộc vào tâm trạng của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường”12 Điều đócho ta thấy sự khẳng định của Lênin như là một chân lý, như một quy luật kháchquan quan trọng nhất của chiến tranh Quy luật này thể hiện đặc biệt rõ nét (có tínhchất điển hình) trong những cuộc chiến tranh mà một bên theo đuổi mục đích chínhnghĩa, còn một bên là xâm lược

Yếu tố chính trị giữ vai trò quyết định trong chiến tranh Bởi vì, yếu tố chínhtrị tinh thần khi được thấm nhuần, nó trở thành sức mạnh vật chất, làm cho sứcmạnh chiến đấu của quân đội được tăng lên gấp bội Chỉ có tinh thần chính trị caothì quân đội mới có thể chịu đựng mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh ác liệt của cuộcchiến tranh hiện đại, nâng cao hiệu quả của các loại vũ khí hiện đại ở mức cao nhất.Ngược lại tinh thần chính trị thấp sẽ làm cho quân đội không những không có sứcchiến đấu mà còn mất phương hướng mục tiêu chính trị, không sử dụng và pháthuy hiệu quả vũ khí trang bị cho dù vũ khí tối tân hiện đại Do vậy, việc xây dựng

11 V.I.Lênin, To n t àn v ập, Nxb Tiến bộ, M 1980, Tập 26, tr 390- tr 391.

12 V.I.Lênin, To n t àn v ập, Nxb Tiến bộ, M 1979, Tập 41, tr 147.

quân đội về chính trị là một vấn đề tất yếu, cơ bản hàng đầu quyết định sức mạnhchiến đấu của quân đội.

Như vậy, Mác, Ăngghen và Lênin còn quan tâm xây dựng, củng cố và pháttriển mối quan hệ giữa quân đội với nhân dân; các mối quan hệ trong nội bộ quânđội; quan hệ “cán- binh”; tinh thần đoàn kết, dân chủ, kỷ luật trên cơ sở thống nhất

về nghĩa vụ và quyền lợi; tăng cường củng cố và phát triển mối quan hệ hữu nghịgiữa các quân đội xã hội chủ nghĩa; nâng cao vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản đốivới quân đội; đấu tranh bác bỏ luận điểm sai lầm và phản động của giai cấp tư sản v.v

Hai là, xuất phát từ việc xây dựng quân đội về chính trị theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Trên cơ sở kế thừa, vận dụng và phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin

về xây dựng quân đội kiểu mới vào điều kiện cụ thể của nước ta; kinh nghiệm vàtruyền thống đấu tranh giữ nước của dân tộc Việt Nam; kế thừa tinh hoa quân sựnhân loại; trực tiếp là tham gia lãnh đạo các cuộc đấu tranh, chủ tịch Hồ Chí Minh

đã tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận về chiến tranh, quân đội ở các nội dung

cơ bản của nó Hồ Chí Minh đã khẳng định nhiều nội dung đối với quân đội trong

đó khẳng định sự ra đời của quân đội là tất yếu lịch sử, là vấn đề có tính quy luậttrong đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc và đấu tranh giải phóng của dân tộc ViệtNam

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng, trên cơ sở nắm vững lý luậnchủ nghĩa Mác- Lênin, nắm vững đặc điểm xã hội và điều kiện cụ thể của ViệtNam Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định, để xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng,phải xây dựng lực lượng chính trị của quần chúng, từ lực lượng chính trị mà pháttriển thành lực lượng quân sự, từ đấu tranh chính trị mà chuyển thành đấu tranhquân sự Hồ Chí Minh đã lập luận và cho rằng sự ra đời của quân đội là tất yếu, nóxuất phát từ nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam Người viết: “Dân tộc Việt Namnhất định phải được giải phóng Muốn đánh chúng phải có lực lượng quân sự.Muốn có lực lượng quân sự phải có tổ chức”13 Cùng với việc tổ chức ra quân đội,theo Hồ Chí Minh phải chú trọng xây dựng bản lĩnh chính trị cho quân đội, coitrọng giáo dục, nuôi dưỡng, xây dựng phẩm chất chính trị cho quân đội, đó là cơ sở

để xây dựng quân đội cách mạng Trong Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyêntruyền giải phóng quân, Chỉ thị nêu rõ: “Tên Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóngquân nghĩa là chính trị trọng hơn quân sự”14, “Quân sự mà không có chính trị nhưcây không có gốc, vô dụng lại có hại”15 Hồ Chí Minh lập luận rằng chính trị khôngchỉ có chính trị tinh thần mà chính trị bao hàm tổng hoà các yếu tố tạo nên sứcmạnh chiến đấu của quân đội Người viết: “Chính trị biểu hiện ra trong lúc đánh

13 Hồ Chí Minh, Với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, H 1962, tr 125.

14 Hồ Chí Minh, To n T àn v ập, Nxb CTQG, H 2001, Tập 5, tr 768.

15 Hồ Chí Minh, To n T àn v ập, Nxb CTQG, H 2001, Tập 6, tr 318.

giặc”16 Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt lên hàng đầu vấn đề xây dựng quân đội vềchính trị, xây dựng và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân vàtính dân tộc của quân đội làm cho quân đội ta luôn luôn là lực lượng chính trị trungthành và tin cậy của Đảng, của Nhà nước và của nhân dân Tư tưởng của Hồ ChíMinh về xây dựng quân đội về chính trị biểu hiện ở các nội dung cơ bản như sau:Người đặt lên hàng đầu vấn đề xây dựng quân đội về chính trị, lấy xây dựng chínhtrị làm cơ sở cho mọi mặt xây dựng khác, coi việc xây dựng nhân tố chính trị tinhthần là một trong những nhân tố quyết định đến tiến trình và kết cục của chiếntranh; tăng cường củng cố bản chất giai cấp công nhân cho quân đội nhân dân,trong đó thành phần tham gia quân đội cơ bản là con em các tầng lớp lao động, chủyếu là nông dân, đó là đóng góp lớn của Hồ Chí Minh về lý luận xây dựng quânđội kiểu mới; bên cạnh đó Người luôn quan tâm đến việc xây dựng toàn diện cácyếu tố khác tạo thành sức mạnh chiến đấu tổng hợp của quân đội cách mạng, khôngtuyệt đối hoá vai trò của yếu tố chính trị- tinh thần Thực tiễn đã chứng minh hơn

60 năm xây dựng quân đội về chính trị theo tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng ta đã tạonên được sức mạnh chính trị tinh thần to lớn của quân dội ta để chiến đấu và chiếnthắng những đội quân xâm lược nhà nghề, góp phần vào sự nghiệp độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Ba là, xuất phát từ cuộc đấu tranh tư tưởng lý luận, đấu tranh ý thức hệ ở nước ta hiện nay.

Hiện nay, cùng với những tàn dư của tư tưởng phong kiến, tư tưởng tiểu tưsản là hệ tư tưởng tư sản, chủ nghĩa chống cộng công khai và chủ nghĩa cơ hội hữukhuynh, xét lại đang tấn công toàn diện và mạnh mẽ vào bản chất cách mạng củaquân đội ta Chiến lược “Diễn biến hoà bình” của kẻ thù rất coi trọng mặt trận tưtưởng và văn hoá trong chống phá cách mạng nước ta, bằng nhiều thủ đoạn khácnhau chúng làm th hoá về chính trị, tư tưởng đạo đức, lối sống của cán bộ, chiến sỹ,làm cho quân đội ta biến chất về chính trị

Vì vậy, cuộc đấu tranh trên ý thức hệ đang diễn ra ngày càng gay gắt, đây làcuộc chiến không có khói lửa, không có tiếng súng, không dễ dàng nhận rõ mặt kẻthù như trong chiến tranh vũ trang trước đây, đòi hỏi Quân đội phải chỉ chiến đấutrên mặt trận lý luận tư tưởng mà còn phải chống lại cả nguy cơ “tự diễn biến” từbên trong, vì vậy phải xây dựng chính trị để giữ vững cuộc đấu tranh này Đồngthời có những biện pháp cần thiết để giáo dục chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng

Hồ Chí Minh làm cho hệ tư tưởng đó trở thành hệ tư tưởng chủ đạo trong đời sốngtinh thàn của quân đội, là một nội dung rất cơ bản, có ý nghĩa quyết định đến xâydựng quân đội về chính trị

Bốn là, xuất phát từ điều kiện kinh tế- xã hội, giai cấp ở nước ta hiện nay.

16 Hồ Chí Minh, To n T àn v ập, Nxb CTQG, H 2001, Tập 6, tr 319.

Hiện nay, chúng ta đang xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa, sự phát triển của kinh tế, sự ổn định chính trị của đất nước đã tác động tíchcực đến nhận thức chính trị, tư tưởng, tình cảm, tâm lý của cán bộ, chiến sỹ trongquân đội, lòng tin vào Đảng, vào chế độ được củng cố, ý thức, trách nhiệm chính trịđối với sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, xây dựng và bảo vệ Tổquốc, bảo vệ chế độ được nâng cao, làm tăng thêm sức mạnh chính trị- tinh thầncủa quân đội ta.

Mặt khác, Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước xã hội chủ nghĩa của chúng tađang chuyển dịch cơ cấu kinh tế, làm cho bộ mặt kinh tế- xã hội có biến đổi, do đó

nó làm phân hoá, phân tầng giai cấp xã hội Một mặt, có xu hướng xích lại gầnnhau, liên kết, hợp tác với nhau, trên cơ sở khối đại đoàn kết toàn dân tộc vì mụctiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Mặt khác, cơ cấu

xã hội- giai cấp không thuần nhất, phát triển đa dạng, đan xen, thâm nhập vào nhau,vừa hợp tác, vừa đấu tranh dẫn tới sự không thuần nhất về chính trị- tư tưởng, sựxuất hiện các khuynh hướng chính trị- tư tưởng khác nhau, thậm chí đối lập nhau làđiều kiện không thể tránh khỏi; do đó thành phần tham gia vào Quân đội có nhữngbiến đổi, nó sẽ tác động đến quá trình xây dựng quân đội về chính trị; cùng với sựbiến đổi đó là nhiều thành phần gia nhập vào Quân đội, vì vậy, phải xây dựng quânđội về chính trị

Tuy nhiên, bên cạch sự tác động tích cực của sự biến đổi kinh tế- xã hội đếnxây dựng quân đội về chính trị, nền kinh tế nhiều thành phần và mặt trái của cơ chếthị trường đã làm xuất hiện những tiêu cực mới trên mọi phương diện, tác độngkhông nhỏ đến xây dựng quân đội về chính trị như: ý thức giác ngộ chính trị; nhậnthức về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; sự thoái hoá về phẩm chất đạo đức lốisống ở một bộ phận cán bộ chiến sỹ bị giảm sút

Vì vậy, đòi hỏi phải kiên định con đường xã hội chủ nghĩa giữ vững địnhhướng chính trị, kiên định mục tiêu, lý tưởng, con đường xã hội chủ nghĩa màĐảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta đã lựa chọn làvấn đề cốt tử trong xây dựng quân đội về chính trị, đồng thời làm nòng cốt cho giữvững định hướng chính trị trong xây dựng đất nước

Năm là, xuất phát từ cuộc khủng hoảng chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông

Âu và Liên xô hiện nay.

Sự sụp đổ mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên xô và Đông Âu, đây là bài học đauxót và là lời cảnh tỉnh cho những ai xa rời những nguyên lý, nguyên tắc của chủnghĩa Mác- Lênin về xây dựng quân đội kiểu mới, nhất là vấn đề xây dựng quânđội về chính trị, củng cố và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của quân độikiểu mới Mặt khác, sự sụp đổ đó đã làm cho tương quan so sánh lực lượng giữacách mạng và phản cách mạng thay đổi bất lợi cho chủ nghĩa xã hội, nó tác động

mạnh mẽ đến tư tưởng chính trị của cán bộ chiến sỹ Quân đội ta trên nhiều phươngdiện Sự sụp đổ đó có nhiều nguyên nhân trong đó có nguyên nhân về sự sụp đổ vềxây dựng chính trị Cuộc đấu tranh giai cấp dân tộc tiếp tục diễn ra trong điều kiệnmới, nội dung mới, hình thức phức tạp, dưới những sứac thái mới, mà tính chất củachúng không kém phần gay go, quyết liệt Vì vậy phải xây dựng Quân đội về chínhtrị để quân đội đứng vững trước các vấn đề phức tạp đó.

Sáu là, xuất phát từ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ở nước ta trong giai đoạn mới.

Hiện nay, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ xây dựngnền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dan trong giai đoạnhiện nay có bước phát triển mới Tư duy bảo vệ Tổ quốc đã phát triển thành tư duymới một cách toàn diện hơn bao gồm các lĩnh vực, như Văn kiện Đại hội Đảngcộng sản Việt Nam lần thứ X đã xác định: “Xây dựng nền quốc phòng toàn dân và

an ninh nhân dân vững mạnh toàn diện; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập, chủquyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ

xã hội chủ nghĩa; ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chốngphá, thù địch, không để bị động, bất ngờ”17 Như vậy, bảo vệ Tổ quốc hiện nay baogồm các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, ngoại giao, quân sự; về xâydựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựngquân đội nhân dân để chủ động ứng phó với mọi tình huống, ngăn ngừa chiếntranh, tạo môi trường hoà bình, thuận lợi để phát triển đất nước, đồng thời chuẩn bịsẵn sàng tiến hành thắng lợi chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Kết hợp chặt chẽquốc phòng an ninh với đối ngoại; quốc phòng, an ninh, đối ngoại với xây dựngkinh tế, xây dựng đất nước Trong đó nhiệm vụ xây dựng đất nước và bảo vệ Tổquốc là hai nhiệm vụ gắn bó chặt chẽ, quan hệ khăng khít với nhau

Hơn nữa, cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại phát triển với tốc độphi thường, nó đã đật được những tiến bộ vượt bậc, làm xuất hiện nhiều nhân tốmới, tác động tới mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội thế giới, chủ nghĩa đế quốcđứng đầu là đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch đang lợi dụng những thành tựukhoa học đó vào lĩnh vực quân sự, chúng sử dụng vũ khí công nghệ cao làm đònrăn đe, đồng thời sử dụng nhiều phương thức khác nhau trong đó có phương thứcphi vũ trang, chúng sử dụng chiến lược “Diễn biến hoà bình”, sử dụng các biệnpháp kinh tế, chính trị, tư tưởng văn hoá, lối sống nếu không thành công chúng sẽ

sử dụng đòn đánh phủ đầu bằng vũ khí công nghệ cao Trong những hình thức đó,chúng đang chống phá chúng ta về chính trị tư tưởng và coi đó là biện pháp hàngđầu Vì vậy, với chúng ta cũng phải đặt xây dựng mặt trận chính trị tư tưởng cũngphải được đặt lên hàng đầu và hết sức cần thiết để chống lại âm mưu thủ đoạn đócủa kẻ thù

17 ĐCSVN, Chuyên đề nghiên cứu Nghị quyết Đại hội X của Đảng, Nxb CTQG, H 2006, tr 175.

Mặt khác, một bộ phận cán bộ chiến sỹ ta xa rời bản chất giai cấp công nhân,

mơ hồ mục tiêu lý tưởng, dao động tư tưởng, phẩm chất lối sống bị sa sút Vì vậy,phải xây dựng Quân đội tinh nhuệ về chính trị

Tóm lại, xuất phát từ những vấn đề nêu trên đòi hỏi việc xây dựng quân đội vềchính trị trong tình hình hiện nay vừa mang tính tất yếu khách quan, vừa là nhiệm

vụ cơ bản lâu dài, đồng thời cũng vừa trở lên cấp bách hiện nay

2.2 Nội dung xây dựng quân đội về chính trị hiện nay.

2.2.1 Vai trò xây dựng quân đội về chính trị hiện nay

Xây dựng quân đội về chính trị là vấn đề cơ bản, quan trọng nhất trong nângcao sức mạnh chiến đấu của quân đội Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vềchính trị là gốc, là cơ sở cho nâng cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội ta hiệnnay Biểu hiện trên các vấn đề sau đây:

Một là, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị là nhằm làm cho

Quân đội ta thực sự là công cụ sắc bén chủ yếu của Đảng cộng sản Việt Nam vàNhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị là nhằm làm cho Quânđội ta thực sự là công cụ sắc bén chủ yếu của Đảng và Nhà nước ta để sẵn sàng đốiphó với mọi tình huống

Hai là, sự ổn định chính trị của Quân đội sẽ góp phần ổn định chính trị của đất

nước; giữ vững định hướng chính trị cho Quân đội sẽ góp phần giữ vững địnhhướng chính trị của đất nước

Quân đội nhân dân Việt Nam là lực lượng quần chúng được vũ trang, là tổchức chính trị xã hội- tổ chức đặc biệt Vì vậy, sự ổn định chính trị của Quân đội sẽgóp phần ổn định chính trị của đất nước

Nếu như Quân đội nhân dân Việt Nam bị chệch hướng về chính trị thì đó lànguy cơ của đất nước Quân đội là cơ sở xã hội của Đảng cộng sản Việt Nam, làthành phần cấu thành của Nhà nước ta Do đó Quân đội bị chệch hướng thì đó lànguy cơ của đất nước

Ba là, phải giữ vững bản chất, mục tiêu chiến đấu cho Quân đội ta.

Bản chất của Quân đội ta là công cụ bạo lực vũ trang của Đảng cộng sản ViệtNam và Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm bảo vệ lợi ích cănbản của Đảng và của Nhà nước ta

Bản chất giai cấp của Quân đội ta mang bản chất cách mạng của giai cấp côngnhân, trong đó thống nhất tính giai cấp, tính nhân dân và tính dân tộc Sự thốngnhất đó xem như một biểu hiện có tính quy luật của quá trình phát sinh, phát triểncủa quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản, đó là thể hiện tính đặc thù, đặc sắc ở

Việt Nam Tính nhân dân của quân đội ta được bắt nguồn một cách khách quan, từ

sự nghiệp chiến đấu của quân đội ta: “Bộ đội ta là bộ đội của dân”18, do đó quânđội ta mang tính nhân dân rộng rãi và sâu sắc Mặt khác, thành phần xuất thân củacán bộ chiến sĩ của quân đội ta phần lớn từ nông thôn, là con em của các tầng lớpnhân dân lao động, của các dân tộc anh em trong cộng đồng người Việt Nam, tựgiác gia nhập quân đội Tuy nhiên, tính nhân dân không tự nhiên hình thành và pháttriển, mà phải thông qua giáo dục, rèn luyện trong thực tiễn chiến đấu dưới sự lãnhđạo của Đảng cộng sản Việt Nam Chính sự gắn bó máu thịt giữa quân đội vớinhân dân đã bảo đảm cho quân đội “trung với nước, hiếu với dân”

Mục tiêu chiến đấu của Quân đội ta thống nhất với mục tiêu của Đảng và Nhànước ta đó là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Bởi vì quân đội ta là một bộphận trọng yếu của kiến trúc thượng tầng, là công cụ của Đảng cộng sản Việt Nam

và Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ra đời do nhu cầu giải phóngdân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng người lao động, nhằm thực hiện mục tiêucao cả nhất là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Do đó, mục tiêu độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội là mục tiêu chiến đấu của quân đội ta

Thực tiễn đã chứng minh sự thống nhất giữa tính giai cấp, tính nhân dân vàtính dân tộc của quân đội ta

Bốn là, xây dựng Quân đội về chính trị để vô hiệu hoá âm mưu “diễn biến

hoà bình” của kẻ thù đối với Quân đội ta

Hiện nay, kẻ thù đang tiến công vào quân đội, với chiêu bài hết sức thâm độc

là đòi tách sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đối với Quân đội nhân dânViệt Nam Do đó, việc xây dựng Quân đội về chính trị sẽ vô hiệu hoá âm mưu

“diễn biến hoà bình” của kẻ thù đối với Quân đội ta

2.2 2 Nội dung xây dựng quân đội về chính trị hiện nay

Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản, doĐảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức lãnh đạo, giáo dục vàrèn luyện, chiến đấu vì mục tiêu lý tưởng của Đảng, của giai cấp công nhân vànhân dân lao động nhằm giải phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủnghĩa cộng sản ở Việt Nam và làm tròn nghĩa vụ quốc tế cao cả

Quân đội nhân dân Việt Nam từ nhân dân mà ra, chiến đấu vì mục tiêu lýtưởng của Đảng, vì lợi ích của nhân dân Do vậy, nó vừa có tính giai cấp, tính nhândân sâu sắc, vừa mang tính quốc tế cao cả Quân đội nhân dân Việt Nam do Đảngcộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt, là công cụ bạo lực sắcbén của Nhà nước chuyên chính vô sản, chiến đấu vì độc lập tự do cho dân tộc, vì

sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta và trên thế giới Vì vậy, xây dựng

18 Hồ Chí Minh, Với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, H 1962, tr 215.

Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh toàn diện, trong đó lấy xây dựng về mặtchính trị là nhiệm vụ cơ bản xuyên suốt trong quá trình tổ chức, xây dựng, chiếnđấu và trưởng thành của Quân đội ta Xây dựng quân đội về chính trị trước hết phảigiáo dục sâu sắc chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để quân đội giácngộ mục tiêu lý tưởng, giác ngộ định hướng xã hội chủ nghĩa, nhất trí với các quanđiểm đường lối của đảng trong từng giai đoạn Phải giác ngộ cho quân đội thấmnhuần những quan điểm của Đảng về nhiệm vụ quốc phòng và an ninh trong giaiđoạn hiện nay, đặc biệt là hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội vàbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, sự kết hợp giữa quốc phòng và an ninh, quốcphòng với kinh tế Quân đội luôn lấy chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minhlàm nền tảng tư tưởng Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Học tập chínhcương, chính sách của Đảng cho hiểu mà làm cho đúng tức là thực hành chủ nghĩaMác- Lênin”19 Đồng thời, phải kiên quyết đấu tranh chống mọi quan điểm cơ hội,xét lại, chống quan điểm “phi chính trị hoá” quân đội Phải giữ vững sự lãnh đạotuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội Nhận thức sâu sắcnhững âm mưu và thủ đoạn của kẻ thù để kiên quyết đấu tranh cả bằng vũ trang vàphi vũ trang để bảo vệ chế độ, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ mọilĩnh vực của đất nước Do đó, phải xây dựng các tổ chức đảng trong sạch vữngmạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện, xây dựng đời sống tinh thần, văn hoá, phát huytruyền thống dân chủ, nâng cao trình độ học vấn chuyên môn nghiệp vụ, tính tổchức, tính kỷ luật trong quân đội

Nội dung xây dựng chính trị cho Quân đội nhân dân Việt Nam cần tập trungvào những nội dung như: Không ngừng củng cố và tăng cường bản chất giai cấpcông nhân (trên cả 3 phương diện: chính trị, tư tưởng và tổ chức), tính nhân dân vàtính dân tộc; Củng cố vững chắc sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt củaĐảng cộng sản Việt Nam đối với quân đội; Củng cố và phát triển mối quan hệ máuthịt giữa quân đội với nhân dân; Tăng cường đoàn kết, dân chủ, bình đẳng trong nội

bộ quân đội; Xây dựng các tổ chức, con người có chất lượng chính trị cao, có phẩmchất chính trị và năng lực hoạt động chính trị thực tiễn giỏi v.v trong đó cần tậptrung trọng tâm vào những nội dung vừa cơ bản, vừa cấp bách sau đây:

Một là, xây dựng bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đây là nội dung cơ bản xuyên suốt, nó thấm nhuần vào mọi hoạt động củaQuân đội ta, nó thực sự trở thành đội quân cách mạng- quân đội kiểu mới, quân độicủa giai cấp vô sản Bản chất giai cấp của Quân đội ta mang bản chất của giai cấpcông nhân Việt Nam

Kế thừa vận dụng phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin về chiến tranh

và quân đội, Hồ Chí Minh vừa là người tổ chức, lãnh đạo, vừa là người giáo dục và

19 Hồ Chí Minh, To n t àn v ập,Nxb CTQG, H 2001, Tập 6, tr 319.

rèn luyện quân đội ta Người thường xuyên coi trọng xây dựng bản chất giai cấpcông nhân của quân đội Bản chất giai cấp đó liên hệ mật thiết với tính nhân dân vàtính dân tộc để tiến hành chién tranh nhân dân chống xâm lược Hồ Chí Minh đãkhẳng định quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu Người viết:

“Nhân dân là nền tảng, là cha mẹ của bộ đội”20 Bởi vì, mục tiêu chiến đấu phù hợpvới khát vọng tự do hàng năm của nhân dân ta vì mưu cầu hạnh phú cho nhân dân,đất nước được độc lập, vì vậy đã thu hút rộng rãi mọi tầng lớp nhân dân tự nguyệnđóng góp sức người, sức của để xây dựng quân đội Người viết tiếp: “Phải làm saocho bộ đội được dân tin, dân phục, dân yêu Muốn như thế, thì phải đốc thúc bộ độisiêng giúp dân, hăng hái đánh giặc”21 Do đó bộ đội phải dựa chắc vào dân thì mớihoàn thành được nhiệm vụ Người viết: “Bất kỳ bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương,dân quân du kích đều phải bám lấy dân, rời dân ra nhất định thất bại Bám lấy dân

là làm sao cho được lòng dân, dân tin, dân mến, dân yêu Như vậy, bất kỳ việc gìkhó cũng làm được cả và nhất định thắng lợi”22, “Quân đội ta là quân đội nhân dân.Nghĩa là con em ruột thịt của nhân dân Đánh giặc để tranh lại độc lập thống nhất

Tổ quốc, để bảo vệ tự do hạnh phúc của nhân dân Ngoài lợi ích của nhân dân,quân đội ta không có lợi ích nào khác”23

Hồ Chí Minh hết sức chú ý đến xây dựng, giáo dục, nuôi dưỡng các phẩmchất cách mạng, bản lĩnh chính trị, tinh thần chiến đấu cho quân đội ta và xem đó là

cơ sở, là nền tảng để xây dựng quân đội ta vững mạnh toàn diện, mới có thể trởthành một quân đội cách mạng và từng bước hiện đại Người viết: “Quân đội đãhoàn thành nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ giao cho, đã có truyền thống vẻ vang

là tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân; chiến đấu anh dũng, công tác vàlao động tích cực; tiết kiệm, cần cù, khiêm tốn giản dị; đoàn kết nội bộ, đồng camcộng khổ với nhân dân, sẵn sàng khứac phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ”24 Đó

là sự khái quát các phẩm chất giai cấp của quân đội ta Bởi vì, bản chất giai cấpcông nhân, bản chất cách mạng của quân đội phải được biểu hiện qua các phẩmchất và hành động cụ thể

Hiện nay, việc tăng cường bản chất giai cấp công nhân cho Quân đội nhândân Việt Nam càng có ý nghĩa sống còn đối với quân đội ta Bởi vì vai trò chủ đạocủa bản chất giai cấp của quân đội ta là “Trung với Đảng, hiếu với dân”, đó là vấn

đề quyết định sự trưởng thành và chiến thắng của quân đội Như đã phân tích ởtrên, cơ cấu giai cấp xã hội có sự biến đổi phức tạp nên thành phần tham gia vàoquân đội không thuần nhất do vậy có những khó khăn nhất định trong thực hiệnyêu cầu tăng cường bản chất giai cấp công nhân cho quân đội Bên cạch những mặt

tốt, mặt tích cực, còn nhiều hiện tượng tiêu cực đã, đang hàng ngày, hàng giờ tácđộng vào quân đội Vì vậy, việc giáo dục, bồi dưỡng bản chất, truyền thống củaquân đội càng trở nên cấp bách hơn bao giờ hết Cho nên, phải thường xuyên xâydựng bản lĩnh chính trị, củng cố lập trường giai cấp và xây dựng niềm tin, địnhhướng chính trị đúng đắn cho quân đội, nó sẽ tăng cường, củng cố sự thống nhất vềchính trị- tinh thần giữa quân đội với xã hội, cổ vũ trực tiếp và biến thành động cơthúc đẩy khả năng hoạt động tích cực cho quân đội.

Mặt khác, mọi hoạt động, tinh thần và khả năng chiến đấu của quân đội phụthuộc vào sức mạnh tinh thần và hệ tư tưởng của giai cấp, đó vừa là quy luật chungphổ biến, vừa mang tính đặc thù ở Việt Nam Bởi vì, muốn nâng cao sức mạnhchiến đấu của quân đội tất yếu phải tính đến môi trường chính trị- tinh thần của xãhội; phải biết phát huy những nhân tố tích cực, những mặt có tác dụng tích cực đốivới sự phát triển của quân đội, đồng thời phải ngăn ngừa có hiệu quả, hạn chế tớimức thấp nhất những mặt tiêu cực tác động vào quân đội Vì vậy, phải thườngxuyên giáo dục, rèn luyện để nâng cao bản lĩnh chính trị, làm cho quân đội giácngộ và trung thành với sự nghiệp cách mạng

Trong tình hình hiện nay cần phát huy và thực hiện có hiệu quả những nộidung cơ bản như sau:

1 Nâng cao giác ngộ chính trị, giác ngộ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hộicủa cán bộ, chiến sỹ

Trong giai đoạn hiện nay việc nâng cao giác ngộ chính trị, giác ngộ mục tiêu,

lý tưởng chiến đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội cho quân đội ta là vấn đề

có tầm quan trọng đặc biệt Việc giáo dục mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của quânđội ta hiện nay là tiếp tục chiến đấu thực hiện đường lối giương cao ngọn cờ độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội với những yêu cầu mới cao hơn trước: nhận rõ cuộcđấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc, đấu tranh “ai thắng ai” giữa hai con đường xãhội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa với những nội dung mới, hình thức mới trongđiều kiện mới

2 Nâng cao bản lĩnh chính trị của quân đội: Sức mạnh chính trị của quân độithể hiện tập trung ở bản lĩnh chính trị, ở quan điểm và cách ứng xử đúng với quanđiểm, đường lối của Đảng trước mọi hoàn cảnh, nhất là trong những tình huốngchính trị phức tạp, những biến cố, những bước ngoặt của lịch sử Bản lĩnh chính trịcủa quân đội ta thể hiện ở sự vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng chiến đấu; ởtinh thần tích cực thực hiện các nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước; ở ý chí, niềm tinvào thắng lợi; ở việc phân tích đánh giá đúng tình hình, phân rõ đúng, sai, tích cực

và tiêu cực

3 Giải quyết tốt mối quan hệ giữa quân đội với Đảng, với nhân dân, giữanghĩa vụ và trách nhiệm của người quân nhân cách mạng

4 Nâng cao sức mạnh của các tổ chức đảng và tổ chức quần chúng trong quân đội.

5 Nâng cao chất lượng huấn luyện quân sự, chuyên môn nghiệp vụ, giáo dụcchính trị và thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ chiến đấu, sản xuất và công tác, với

ba chức năng đó chúng ta càng thấy rõ tính đặc thù của Quân đội ta, nó biểu hiện:

Là đội quân chiến đấu: Chống xâm lược, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa,góp phần bảo vệ trật tự an toàn xã hội, tham gia vào cuộc tiến công địch trên mặttrận lý luận, chính trị- tư tưởng, văn hoá Như Văn kiện Đại hội Đảng cộng sảnViệt Nam lần thứ X đã xác định: “Xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninhnhân dân vững mạnh toàn diện; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập, chủ quyền,thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hộichủ nghĩa; ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá,thù địch, không để bị động, bất ngờ”25 Như vậy, quân đội thực hiện cả chiến đấu

vũ trang và phi vũ trang, là lực lượng chính trị đặc biệt trong đấu tranh chống “diễnbiến hoà bình” cả trước mắt và lâu dài, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa; chiến đấu để chống cả “giặc ngoài” và chống cả “thù trong”; kết hợp cảnhiệm vụ quốc phòng với nhiệm vụ an ninh theo yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới

Là đội quân sản xuất: tăng gia sản xuất cải thiện đời sống cho bộ đội vừa làbản chất, vừa là truyền thống của quân đội ta; chăm lo xây dựng kinh tế, góp phầnxây dựng và phát triển đất nước Tích cực tham gia xây dựng, phát triển kinh tế,góp phần tăng thêm của cải cho xã hội, xây dựng đất nước và tự giải quyết mộtphần nhu cầu của chính mình; tích cực củng cố và phát huy vai trò chủ đạo củakinh tế nhà nước, tăng cường sự quản lý của Nhà nước và giữ vững định hướng xãhội chủ nghĩa của nền kinh tế nhiều thành phần, hoạt động theo cơ chế thị trường

Là đội quân công tác: Phải quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng cộng sảnViệt Nam, đó là: cách mạng là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân Do đó phải vậnđộng quần chúng nhân dân xây dựng cơ sở vững mạnh, góp phần tăng cường sựđoàn kết giữa Đảng với nhân dân, quân đội với nhân dân; giúp dân chống thiên tai,giải quyết khó khăn trong sản xuất và đời sống, tuyên truyền vận động nhân dânhiểu rõ và chấp hành đúng đường lối quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước;đấu tranh làm thất bại âm mưu chia rẽ quân đội với nhân dân của kẻ thù; tăngcường hơn nữa việc giúp đỡ nhân dân về mọi mặt một cách thiết thực và hiệu quả;chăm lo xây dựng cơ sở chính trị ở địa phương nơi các đơn vị đóng quân Quân đội

ta không chỉ là đội quân tuyên truyền vận động chính trị, mà còn là một đội quântham gia vào công cuộc động viên và tổ chức toàn dân xây dựng và bảo vệ đấtnước trên tất cả các mặt của đời sống xã hội; tích cực góp phần củng cố và pháttriển cơ sở chính trị, xây dựng địa bàn, xây dựng hậu phương, xây dựng “thế trậnlòng dân”, thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và rộng hơn là thế trậnbảo vệ Tổ quốc

25 ĐCSVN, Chuyên đề nghiên cứu Nghị quyết Đại hội X của Đảng, Nxb CTQG, H 2006, tr 175.

Ba chức năng trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, quá trình thực hiện làmột thể thống nhất, đan xen vào nhau giữa các chức năng, trong đó chức năngchiến đấu là cơ bản nhất, ở mỗi đơn vị, sự kết hợp, đan xen thực hiện cả ba chứcnăng đó tuỳ thuộc vào yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể để vận dụng thực hiện đúng đắn,phù hợp, đảm bảo cho đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

6 Chấp hành nghiêm pháp luật, điều lệnh, điều lệ của quân đội

7 Sẵn sàng chiến đấu cao và chiến đấu thắng lợi, hoàn thành mọi nhiệm vụ,chức năng, xứng đáng là công cụ bạo lực sắc bén của Đảng cộng sản Việt Nam vàNhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Hai là, giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam

đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đây là nguyên tắc tối cao, là nội dung cốt lõi, là gốc, là nền tảng trong xâydựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị Ngay từ đầu khi thành lập Đội ViệtNam Tuyên truyền giải phóng quân, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Đảng ta quyết lãnhđạo quân đội và nhân dân vượt mọi khó khăn gian khổ”26, và phải có các đại biểucủa Đảng bên cạnh người chỉ huy để lãnh đạo quân đội

Vì sao Đảng cộng sản Việt Nam phải lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam?

Xuất phát từ nguyên lý của chủ nghĩa Mác- Lênin khi xác định sứ mệnhlịch sử thế giới của giai cấp công nhân Mác và Ăngghen đã chỉ cho giai cấpcông nhân con đường đúng đắn nhất để tự giải phóng mình, dưới sự lãnh đạocủa chính đảng cách mạng của giai cấp mình, giai cấp công nhân phải liên minhchặt chẽ với giai cấp nông dân, dùng bạo lực cách mạng đập tan bộ máy nhànước của giai cấp tư sản, lập nên nhà nước chuyên chính vô sản và dùng nhànước đó làm công cụ để bảo vệ quyền thống trị của mình đối với toàn bộ xã hội.Trong “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” các ông đã chỉ rõ: “Giai cấp vô sảnkhông tự giấu diếm ý định của mình, họ công khai tuyên bố rằng, mục đích của

họ chỉ có thể đạt được bằng cách dùng bạo lực cách mạng, lật đổ toàn bộ trật tự

xã hội hiện thời - “giai cấp vô sản thiết lập sự thống trị của mình bằng cách lật

đổ giai cấp tư sản bằng bạo lực” Bởi vì, theo các ông, để củng cố, giữ vững địa

vị thống trị của mình, tiến hành chiến tranh xâm lược, giai cấp tư sản đã xâydựng một bộ máy khổng lồ bao gồm quân đội, cảnh sát, nhà tù , muốn đập tan

bộ máy ấy, giai cấp công nhân không còn cách nào khác là phải dùng bạo lựccách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng Tuy nhiên, Mác và Ăngghentrong khi nhấn mạnh vai trò của bạo lực cách mạng, các ông cũng đề cập đếnkhả năng giành chính quyền bằng phương pháp hoà bình, nhưng đây là một khảnăng rất quý và hiếm, nó chỉ xuất hiện khi có các điều kiện khác kèm theo Vìvậy, để thực hiện nhiệm vụ đó, giai cấp vô sản phải có lực lượng vũ trang của

26 Hồ Chí Minh, To n t àn v ập, Nxb CTQG, H, 2002, Tập 7, tr 19.

mình, lãnh đạo lực lượng đó cùng với nhân dân lao động đấu tranh lật đổ giaicấp thống trị và bảo vệ thành quả cách mạng Trong thư gửi “Đồng minh nhữngngười cộng sản”, Mác và Ăngghen nhấn mạnh: “công nhân phải được vũ trang

có tổ chức, cần phải trang bị súng trường, cạcbin, đại bác và đạn dược”, rằng

“công nhân cần phải tổ chức thành những đội quân vô sản độc lập” Như vậy,quan điểm của các ông là trong cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giaicấp tư sản cùng với việc sử dụng bạo lực chính trị, tất yếu phải sử dụng bạo lực

vũ trang, phải tổ chức ra lực lượng vũ trang và lãnh đạo lực lượng vũ trang đó

Lênin đã kế thừa và phát triển tư tưởng của Mác và Ăngghen trong điềukiện lịch sử mới, khi mà chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang thời kỳ chủ nghĩa đếquốc, giai cấp tư sản đã trở nên phản động, hiếu chiến, xâm lược Lênin đã phântích một cách sâu sắc tính tất yếu khách quan của việc xây dựng một tổ chứcquân sự của giai cấp vô sản, bởi vì không có bạo lực cách mạng thì giai cấp vôsản không thể chiến thắng được kẻ thù, đồng thời Người chỉ rõ: “Một cuộc cáchmạng chỉ có giá trị khi nó biết tự bảo vệ”27 Xem xét về vấn đề chiến tranh vàquân đội, Lênin chỉ ra rằng: Trong mối quan hệ giữa chiến tranh và chính trị:chính trị là mục đích, chiến tranh là công cụ, để đạt được mục đích chính trị thìgiai cấp, nhà nước phải có công cụ mạnh, công cụ mạnh đó là quân đội Quânđội bao giờ cũng là quân đội của một giai cấp, một nhà nước nhất định, do mộtgiai cấp, một nhà nước tổ chức ra, nuôi dưỡng và sử dụng nó vào mục đíchchính trị Sức mạnh của nhà nước trước hết biểu hiện ở sức mạnh của quân đội

Do đó, bao giờ quân đội cũng phải đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp, của nhànước nhất định, mang bản chất của giai cấp đã sinh ra nó Không có quân độicủa nhiều gia cấp, siêu giai cấp, phi giai cấp Quân đội của giai cấp tư sản mangbản chất của giai cấp tư sản, quân đội của giai cấp công nhân mang bản chất củagiai cấp công nhân Để quân đội mang bản chất giai cấp công nhân phải đặt dưới

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản - đội tiên phong, lãnh tụ chính trị của giai cấpcông nhân

Đồng thời, Lênin đã xây dựng hoàn chỉnh học thuyết về quân đội kiểumới của giai cấp vô sản Trong học thuyết của mình, Lênin đã giải quyết thànhcông hàng loạt vấn đề về nguyên tắc xây dựng một quân đội kiểu mới của giaicấp vô sản, trong đó vấn đề căn bản nhất trong những nguyên tắc xây dựng quânđội kiểu mới của giai cấp vô sản là Đảng Cộng sản lãnh đạo chặt chẽ quân đội

về mọi mặt và đặt quân đội dưới sự lãnh đạo của Đảng trong mọi tình huống.Theo Lênin, sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội là tất yếu khách quan, là mộtquy luật nhằm làm cho Hồng quân tuyệt đối trung thành với Đảng, với giai cấpcông nhân, giữ vững bản chất giai cấp công nhân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vìđộc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội Đây là tiêu chí để phân biệt quân

27 V.I.Lênin,To n t àn v ập, Nxb Tiến bộ, M, 1978, Tập 38, tr 53.

đội kiểu cũ với quân đội kiểu mới, quân đội cách mạng với quân đội phản cáchmạng

Trung thành và vận dung đúng đắn, sáng tạo quan điểm của chủ nghĩaMác- Lênin về những nguyên tắc về xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp vôsản vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam, kế thừa và phát triển kinhnghiệm truyền thống dựng nước phải đi đôi với giữ nước qua mấy nghìn nămcủa dân tộc Việt Nam và kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới, cũng nhưkinh nghiệm của bản thân với tinh thần cách mạng triệt để của giai cấp vô sản,

Hồ Chí Minh đã sớm thấy rõ con đường cách mạng Việt Nam chỉ có thể là conđường cách mạng vô sản Người kết luận: Muốn được giải phóng, các dân tộcchỉ có thể trông cậy vào mình; “Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù củagiai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phảncách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền”28 Khi đã tìm thấy conđường cứu nước, xác định được đường lối cách mạng đúng đắn cho cách mạngViệt Nam, Người đã chủ động tập trung vào việc xây dựng lực lượng cho cáchmạng, trước hết là lực lượng chính trị và từng bước xây dựng lực lượng vũtrang, chuẩn bị cho việc tiến hành cách mạng bạo lực ở Việt Nam Theo quanđiểm của Hồ Chí Minh, lực lượng để tiến hành cách mạng bạo lực không phảichỉ là lực lượng vũ trang, phương thức tiến hành cách mạng bạo lực không phảichỉ là đấu tranh quân sự Người đã chỉ rõ: cách mạng bạo lực bao giờ cũng phảidựa vào hai lực lượng: lực lượng chính trị của toàn dân và lực lượng vũ trangnhân dân, trong đó lực lượng chính trị là cơ sở để xây dựng lực lượng vũ trang.Phương thức tiến hành cách mạng bạo lực phải vừa là đấu tranh chính trị, vừa làđấu tranh quân sự, phải kết hợp hai phương thức ấy cho phù hợp với tình hìnhtừng nơi, từng lúc để giành thắng lợi Khi đã có chính quyền thì khẩn trươngphát triển lực lượng, chuẩn bị mọi mặt, sẵn sàng đánh thắng mọi kẻ thù bằng bạolực cách mạng để giữ vững chính quyền Khi buộc phải kháng chiến thì kiênquyết động viên toàn dân đứng lên chiến đấu, với tinh thần: “ Thà hy sinh tất cả,chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”29, “Hễ cònmột tên xâm lược trên đất nước ta, thì còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nóđi”30 Đảng Cộng sản Việt Nam ngay từ khi mới ra đời, Hồ Chí Minh đã chủtrương việc: “Tổ chức ra quân đội công nông”, “Vũ trang cho công nông”, “Lậpquân đội công nông”, “Tổ chức đội tự vệ công nông” Tại Đại hội lần thứ nhấtcủa Đảng (năm 1935), Đảng đã ra Nghị quyết về tổ chức và lãnh đạo tự vệthường trực, và chỉ rõ: công nông cách mạng tự vệ đội là dưới quyền chỉ huythống nhất của Trung ương, quân uỷ Đảng Cộng sản Chủ tịch Hồ Chí Minhthường xuyên chăm lo xây dựng tổ chức Đảng từ trong các tổ chức vũ trang

28 Hồ Chí Minh, To n t àn v ập, Nxb CTQG, H, 2000, Tập 12, tr 304.

29 Hồ Chí Minh, To n t àn v ập, Nxb CTQG, H, 2000, Tập 4, tr 480.

30 Hồ Chí Minh, To n t àn v ập, Nxb CTQG, H, 2000, Tập 12, tr 407.