TÀI LIỆU THAM KHẢO tư TƯỞNG TRIẾT học TRONG tác PHẨM “CHỦ NGHĨA xã hội và CHIẾN TRANH” của v i LÊNIN GIÁ TRỊ lý LUẬN và THỰC TIỄN của tác PHẨM

Cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất nổ ra tháng tám năm 1914, kéo dài hơn bốn năm. Đó là cuộc chiến tranh giữa hai nhóm cường quốc đế quốc chủ nghĩa để phân chia lại thuộc địa và phạm vi ảnh hưởng, để cướp bóc và nô dịch các dân tộc khác. Một nhóm thì do chủ nghĩa đế quốc Đức đứng đầu và gồm có ÁoHung, ThổnhĩKỳ và Bun ga –Ri. Còn nhóm kia (Đồng minh) thì do bọn đế quốc Anh và Pháp đứng đầu và gồm cả nước Nga Nga hoàng. Về sau, gia nhập Đồng minh có thêm Ý, Nhật, Hợp chủng quốc Mỹ và các nước khác

Tư tưởng triết học trong tác phẩm “Chủ nghĩa xã hội và chiến tranh” của

V.I.Lênin Giá trị lý luận và thực tiễn của tác phẩm

1 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm và cấu trúc

* Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm

Cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất nổ ra tháng tám năm 1914, kéo dài hơn bốn năm Đó là cuộc chiến tranh giữa hai nhóm cường quốc đế quốc chủ nghĩa để phân chia lại thuộc địa và phạm vi ảnh hưởng, để cướp bóc và nô dịch các dân tộc khác Một nhóm thì do chủ nghĩa đế quốc Đức đứng đầu và gồm có Áo-Hung, Thổ-nhĩ-Kỳ và Bun- ga –Ri Còn nhóm kia (Đồng minh) thì do bọn đế quốc Anh và Pháp đứng đầu và gồm cả nước Nga Nga hoàng Về sau, gia nhập Đồng minh có thêm Ý, Nhật, Hợp chủng quốc Mỹ và các nước khác

Các giai cấp thống trị, tư sản và địa chủ sử dụng tất cả mọi phương tiện tác động tư tưởng để ủng hộ cho chiến tranh trước các dân tộc, đầu độc quần chúng bằng cách làm cho họ mê mấn vì chủ nghĩa sô vanh, chia rẽ công nhân các nước tham chiến, xúi giục họ đánh lẫn nhau Các đảng tư sản và tiểu tư sản ở mỗi nước đều lừa gạt quần chúng nhân dân, che giấu những mục đích thật của chiến tranh, tuyên bố rằng chiến tranh có tính chất phòng ngự, được tiến hành vì sự nghiệp “cứu quốc” và kêu gọi “bảo vệ tổ quốc” Sau chiến tranh thế giới nổ ra được một năm, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, thái độ của loài người với chiến tranh rất đa dạng phong phú Ngay trong phong trào cộng sản, công nhân quốc tế cũng đa dạng Bọn cơ hội lợi dụng tình chiến tranh, lợi dụng những diễn biến phức tạp kinh tế xã hội tập chung cơ bản những nguyên lý của nghĩa Mác

và nguồn gốc tính chất chiến tranh vì vậy tháng 8/1915 Lênin viết tác phẩm “ chủ nghĩa xã hội và chiến tranh” Trong tác phẩm, Lênin đã vạch trần một cách sâu sắc bản chất và nguyên nhân của chiến tranh thế giới, chỉ rõ rằng chỉ có dựa trên cơ sở đó mới có thể vạch ra một đường lối đúng đắn của đảng trong điều

kiện chiến tranh Đồng thời, Lênin nhấn mạnh rằng phép biện chứng duy vật

“đòi hỏi phải nghiên cứu toàn diện mỗi hiện tượng xã hội, trong quá trình phát triển của hiện tượng đó, và đòi hỏi phải đi từ cái bề ngoài, đến những động lực chính, đến sự phát triển của lực lượng sản xuất và đến cuộc đấu tranh giai cấp” Tác phẩm được Lênin viết trước cách mạng tháng hai và cách mạng tháng mười Nga, trước ngày hội nghị Béc-Nơ ( Hội nghị được họp ở Béc-Nơ thuỵ sĩ 5/9/1915) Ra nghị quyết chi bộ hải ngoại của đảng công nhân dân chủ xã hội Nga, trong tác phẩm Lênin gọi hội nghị xim-méc-Van, lúc đầu viết dưới dạng cuốn sách nhỏ, được dịch ra nhiều thứ tiếng như Nga, Pháp, Đức, Thuỵ Điển Để khi đến hội nghị phân phát cho các đại biểu, với mục đích đoàn kết những người cánh tả trong phong trào dân chủ xã hội quốc tế trên lập trường cách mạng Thông qua hội nghị Lênin công bố thái độ những người Mác xít với chiến tranh, được những người phái tả xim-Méc-Van và nhóm Các-Nơ Nép Nếch dịch bí mật đưa vào Pháp, Đức

Năm 1918 tác phẩm mới được phát hành dưới dạng cuốn sách mỏng ở Bê tôgrát và phổ biến rộng rãi, lúc đầu số lượng sách có rất ít vì vậy giai cấp công nhân Nga phải chép tay, và chuyền cho nhau xem, vì đang sống dưới chế độ Nga Hoàng Tác phẩm được coi như nghị quyết của Đảng Bôn sê vích

*Cấu trúc của tác phẩm

Tác phẩm gồm có lời tựa và 4 chương

Chương 1 : Những nguyên tắc của chủ nghĩa xã hội và chiến tranh

1914-1915 (trang 399-414)

Chương 2 : Các giai cấp và chính Đảng ở Nga ( trang 414-423)

Chương 3 : Khôi phục lại quốc tế (trang 423-432)

Chương 4 : Lịch sử phân liệt và tình hình hiện nay của Đảng dân chủ xã hội Nga

Trong tác phẩm bàn về nhiều khía cạnh, trên nhiều nội dung song chỉ đi sâu phân tích và làm rõ nguồn gốc bản chất chiến tranh

2 Tư tưởng triết học về nguồn gốc bản chất chiến tranh, tính chất chiến tranh của tác phẩm

Khi bàn về nguồn gốc và bản chất của chiến tranh, thì không phải ở thời đại Lênin người ta mới đi bàn Mà ngay từ thời cổ đại Arít xtốt cũng đã đề cập ông cho rằng chiến tranh như là nghệ thuật Và đến các thời kỳ lịch sử người ta cũng đều bàn về nguồn gốc và bản chất của chiến tranh, Hêghen cho rằng chiến tranh là công cụ phục vụ cho chính trị Claudêvít xơ cho rằng chiến tranh là một hành vi bạo lực dùng để buộc đối phương phải phục tùng ý chí của mình Chiến tranh là sự huy động sức mạnh không hạn độ lực lượng các bên tham chiến Kế thừa những tư tưởng đó C.Mác và Ph.Ăngghen đã đưa ra bản chất của chiến tranh, chiến tranh là một hiện tượng chính trị xã hội đặc điểm chủ yếu là chiến tranh vũ trang, Mục đích chính trị của chiến tranh bao giờ cũng gắn lợi ích của giai cấp nhà nước Chiến tranh là sự tiếp tục chính trị bằng thủ đoạn khác thủ đoạn bạo lực

Chiến tranh chỉ là một thời đoạn một bộ phận không tách rời, không làm gián đoạn chính trị Mọi chức năng, nhiệm vụ luôn trong chiến tranh, tất nhiên đấu tranh vũ trang là chính Chiến tranh hiểu theo nghĩa là sự tiếp tục chính trị,

kế tục chủ yếu cốt lõi, nhất là đường lối chính trị thể hiên tập trung nhất, cô đọng sâu sắc, tự giác nhất Theo nghĩa hẹp, chiến tranh là sự tiếp túc đường lối chính trị của giai cấp nhà nước bằng bạo lực vũ trang

Hai mặt trên đây của bản chất chiến tranh, có tác động qua lại lẫn nhau, trong đó đường lối chính trị là yếu tố cơ bản nhất, nó quyết định chiến lược và thông qua chiến lược mà tác động nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật của đấu

tranh vũ trang, đấu tranh vũ trang tác động rất lớn tới đường lối chính trị, thậm chí làm thay đổi đường lối chính trị

V.I.Lênin đã chỉ ra rằng nguồn gốc của chiến tranh do chế độ chiếm hữu

tư nhân về tư liệu sản xuất, đây là nguồn gốc sâu sa, nguồn gốc trực tiếp là do xã hội xuất hiện giai cấp và có mâu thuẫn giai cấp V.I.Lênin đã viện dẫn câu danh ngôn của Claudêvit xơ “ chiến tranh là sự tiếp tục của chính trị bằng những biện pháp khác” (cụ thể bằng bạo lực) V.I Lênin giữ nguyên câu chữ của công thức

đó, đồng thời khẳng định quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về bản chất chiến tranh cũng vậy Xuất phát từ công thức đó làm cơ sở lý luận cho việc xem xét từng cuộc chiến tranh nhất định ( kể cả cuộc chiến tranh trong thời đại ngày nay)

V.I Lênin cho thấy rằng cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất là do những điều kiện của thời đại chủ nghĩa đế quốc gây ra và nó nảy sinh do kết quả của sự phát triển không đều của chủ nghĩa tư bản, kết quả của sự thay đổi so sánh lực lượng giữa các nước đế quốc chủ nghĩa Chiến tranh đế quốc chủ nghĩa là sự tiếp tục chính sách ăn cướp đế quốc chủ nghĩa của các nước tư bản chủ nghĩa trước chiến tranh Xuất phát từ tính chất đế quốc chủ nghĩa của chiến tranh, V.I.Lênin xác định lập trường của đảng đối với chiến tranh Người đề ra khẩu hiệu biến chiến tranh đế quốc chủ nghĩa thành nội chiến cách mạng V.I.Lênin đã áp dụng quan điểm của Clau DêVít Xơ để xét cuộc chiến tranh hiện tại “ Các bạn sẽ thấy rằng, suốt mấy chục năm, trong gần một nửa thế kỷ, các chính phủ và các giai cấp thống trị ở Anh, Pháp, Đức, Ý, Áo và Nga, đã thi hành một chính sách cướp bóc thuộc địa,

áp bức các dân tộc nước ngoài, đàn áp phong trào công nhân Chính cái chính sách ấy, và chỉ có chính sách ấy là đang được tiếp tục trong chiến tranh hiện tại Nhất là ở Áo, và Nga, chính sách thời bình cũng như thời chiến là nhằm nô dịch các dân tộc, chứ không nhằm giải phóng họ Trái lại, ở Trung quốc, ở Ba tư, ở

Ấn Độ, và các nước phụ thuộc khác…”1 V.I Lênin cho rằng không thể loại bỏ chiến tranh nếu không thủ tiêu giai cấp và sự thống trị giai cấp Bởi, theo V.I.Lênin : Chủ nghĩa đế quốc xét về bản chất mà nói là nguồn gốc sinh ra chiến tranh, chừng nào chủ nghĩa đế quốc còn tồn tại, thì vẫn còn cơ sở kinh tế của những cuộc chiến tranh xâm lược, bởi giai cấp tư sản (đế quốc chủ nghĩa) luôn tồn tại khuynh hướng lao tới những cuộc phiêu lưu quân sự và những cuộc chiến tranh xâm lược V.I.Lênin viết “ Chỉ cần xét cuộc chiến tranh hiện đại, trên phương diện là một sự tiếp tục của chính trị của những cường quốc lớn, và của giai cấp chủ yếu trong các cường quốc ấy, là đủ thấy ngay tính chất phản lịch sử rành rành, tính chất lừa bịp, giả dối cái ý kiến cho rằng có thể biện hộ cho tư tưởng “bảo vệ tổ quốc” trong cuộc chiến tranh này”2

V.I.Lênin đã khẳng định cuộc chiến tranh mà các nước đế quốc gây ra đó

là cuộc chiến phản động, tuy nhiên chúng luôn cho rằng đó là cuộc chiến chính nghĩa, thật là trò lừa bịp, phản động Trong thời kỳ đế quốc chủ nghĩa, chủ nghĩa

đế quốc là hệ thống duy nhất, một hệ thống bao trùm, nó đã quyết định chính sách nhà nước ở khắp nơi, đã thống trị hoàn toàn trên vũ đài quốc tế, còn các lực lượng yêu chuộng hoà bình thì đang còn non yếu và chưa đủ sức ngăn chặn các cuộc chiến tranh xâm lược

V.I.Lênin chỉ ra cuộc chiến tranh thế giới do chủ nghĩa đế quốc gây ra là để:

Một là, củng cố chế độ nô dịch các nước thuộc địa bằng cách phân chia

các thuộc địa cho “công bằng” hơn và bằng cách sau này bóc lột các thuộc địa ấy cho có “ phối hợp” hơn

1 V.I.Lênin, To n t àn t ập, tập 26, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr 397

2 V.I.Lênin, To n t àn t ập, tập 26, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr 398

Hai là, để tăng cường áp bức các dân tộc khác ở chính ngay các cường

quốc “lớn”, vì cả Áo, lẫn Nga ( nước Nga còn tệ hơn nhiều và tệ hơn nước Áo rất nhiều đều chỉ đứng vững được là nhờ có sự áp bức đó, sự áp bức mà các nước ấy dùng chiến tranh để tăng cường thêm

Ba là, để củng cố và kéo dài chế độ nô lệ làm thuê, vì giai cấp vô sản bị

chia rẽ và bị kiệt quệ, còn bọn tư sản thì có lợi trong khi chúng nhờ chiến tranh

mà làm giàu, trong khi chúng kích thích những thành kiến dân tộc và tăng cường thế lực phản động đã ngóc đầu dậy trong tất cả các nước, ngay cả trong nước cộng hoà tự do nhất

V.I.Lênin đã phê phán bọn chủ nghĩa xã hội sô vanh, chúng thi hành một chính sách phản bội giai cấp vô sản, một chính sách tư sản, vì trên thực tế họ không “bảo vệ tổ quốc” theo ý nghĩa là đấu tranh chống ách thống trị của nước ngoài, mà là các cường quốc lớn họ có quyền cướp bóc thuộc địa áp bức các dân tộc khác Chúng luôn tìm mọi cách lừa phỉnh nhân dân của giai cấp cho rằng chiến tranh được tiến hành để bảo vệ tự do và sự tồn tại của các dân tộc, và do đó

họ chạy sang phía giai cấp tư sản để chống lại giai cấp vô sản Chủ nghĩa xã hội

sô vanh, là chủ nghĩa thực tế chủ trương bênh vực những đặc quyền đặc lợi, những hành động cướp bóc và tàn bạo của giai cấp tư sản đế quốc chủ nghĩa của nước mình

V.I Lênin đã phê phán nội dung chính trị tư tưởng của chủ nghĩa cơ hội

và của chủ nghĩa xã hội sô vanh cũng là một, hợp tác giai cấp chứ không phải đấu tranh giai cấp từ bỏ những biện pháp đấu tranh cách mạng, giúp đỡ chính phủ nước mình đang gặp khó khăn đó của chính phủ để làm cách mạng

Theo nhận xét của V.I.Lênin thì những cuộc chiến tranh trong thời kỳ cách mạng Pháp từ 1789 đến công xã Pa ri 1871 là một trong những loại hình có tính chất tư sản tiến bộ vì nó có tính chất giải phóng dân tộc tư sản tiến bộ, lật đổ chế

độ chuyên chế, chế độ phong kiến, lật đổ ách áp bức của nước ngoài làm dung chuyển chế độ phong kiến và chế độ chuyên chế của toàn thể Châu Âu thời nông

nô V.I Lênin là người mác xít đầu tiên đề xuất lý luận phân loại chiến tranh và những căn cứ của sự phân loại đó Để xác định cuộc chiến tranh đó là tiến bộ hay phản động thì phải căn cứ vào mục đích chính trị mà cuộc chiến tranh đó thực hiện, giai cấp nào tiến hành chiến tranh và hoàn cảnh lịch sử của cuộc chiến tranh đó nổ ra V.I Lênin viết “ Cuộc đại cách mạng Pháp đã mở ra một thời đại mới trong lịch sử nhân loại…các cuộc chiến tranh có tính chất giải phóng dân tộc tư sản tiến bộ là một trong những loại hình chiến tranh Nói cách khác, nội dung chính và ý nghiã lịch sử của những cuộc chiến tranh ấy là lật đổ chế độ chuyên chế và chế độ phong kiến, là triệt hạ những chế độ đó, là lật đổ ách áp bức của nước ngoài Vì thế đó là cuộc chiến tranh tiến bộ”3

V.I.Lênin đã nhấn mạnh trong thời đại ngày nay có hai loại hình chiến tranh đó là chiến tranh chính nghĩa và chiến tranh phi nghĩa “ Thứ nhất những cuộc chiến tranh phi chính nghĩa, đế quốc chủ nghĩa, nhằm mục đích xâm lược

và nô dịch các nước và các dân tộc khác, tiêu diệt các nhà nước xã hội chủ nghĩa, dân chủ và giải phóng dân tộc…thứ hai là những cuộc chiến tranh chính nghĩa, nhằm mục đích bảo vệ nhân dân chống lại sự tấn công từ bên ngoài và những mưu toan nô dịch họ, giải phóng nhân dân lao động thoát khỏi ách phong kiến và

tư bản, giải thoát các thuộc địa và các nước phụ thuộc khỏi ách của chủ nghĩa đé quốc bảo vệ nhà nước xã hội chủ nghĩa chống lại sự tấn công của đế quốc chủ nghĩa”4

V.I.Lênin đã giải thích và phát triển tư tưởng của C.Mác và Ph Ăngghen

về khái niệm chiến tranh tiến công và chiến tranh tự vệ, đặt hai phạm trù này

3 V.I.Lênin, To n t àn t ập, tập 26, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr 391

4 V.I.Lênin, To n t àn t ập, tập 26, Nxb Tiến bộ, M 1980, lời tựa XXII, XXIII

trong khái niệm chiến tranh chính nghĩa và chiến tranh phi nghĩa Những người mác xít coi chiến tranh “tự vệ” là chính nghĩa chỉ khi nào có bảo vệ quyền chính đáng của một dân tộc, một quốc gia chống địa chủ và nông nô Chỉ là chiến tranh chính nghiã khi cuộc chiến tranh đó nhằm lật đổ chế độ cũ, xây dựng chế độ mới tiến bộ hơn và là cuộc chiến tranh có tác dụng thúc đẩy sự phát triển xã hội V.I.Lênin viết “ Khi nói đến tính chất chính đáng của chiến tranh “tự vệ” so với những cuộc chiến tranh của thời kỳ đó, những người xã hội chủ nghĩa bao giờ cũng có ý nói đến chính những mục đích đó, mục đích làm một cuộc cách mạng chống chế độ trung cổ và chế độ nông nô Những người xã hội chủ nghĩa luôn luôn tìm hiểu chiến tranh “tự vệ” là một cuộc chiến tranh theo nghĩa đó”5

V.I.Lênin phê phán gay gắt bọn hoà bình chủ nghĩa (cơ hội) đã xuyên tạc luân điểm của C.Mác và cho rằng bên nào tiến công trước là tiến hành chiến tranh phi nghĩa Theo V.I.Lênin, tính chất chiến tranh không căn cứ vào bên nào tấn công trước, mà tính chất nó phụ thuộc vào mục đích chính trị mà cuộc chiến tranh đó thực hiện “ Nếu mai đây Ma Rốc tuyên chiến với Pháp, ấn độ tuyên chiến với Anh, Ba Tư hay Trung Quốc tuyên chiến với Nga thì những cuộc chiến tranh đó đều là những cuộc chiến tranh “chính nghĩa”, “tự vệ” không kể ai

là kẻ tấn công đầu tiên”6

V.I.Lênin cũng đã đề cập tới thái độ của những người xã hội chủ nghĩa đối với chiến tranh, để có thái độ đúng đắn đối với các cuộc chiến tranh trước hết cần phải xác định rõ tính chất và lịch sử của cuộc chiến tranh hiện đại Chủ nghĩa

xã hội luôn lên án các cuộc chiến tranh giữa các dân tộc, coi đó là một hành động

dã man và hung bạo V.I.Lênin cũng chỉ ra sự khác nhau về thái độ đó “ chúng ta khác bọn hoà bình chủ nghĩa ở chỗ chúng ta hiểu rõ mối quan hệ tất nhiên giữa

5 V.I.Lênin, To n t àn t ập, tập 26, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr392

6 V.I.Lênin, To n t àn t ập, tập 26, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr392

các cuộc chiến tranh giai cấp ở trong nước, chúng ta hiểu rằng không thể xoá bỏ được chiến tranh, nếu không xoá bỏ các giai cấp và không thiết lập chủ nghĩa xã hội, chúng ta còn khác họ ở chỗ chúng ta hoàn toàn thừa nhận tính chất hợp lý, tính chất tiến bộ và sự cần thiết của những cuộc nội chiến”7 Những tư tưởng đó nhằm trang bị cho những người vô sản những nhận thức đúng đắn, không mơ hồ trước những luận điệu xuyên tạc của bọn lợi dụng hoà bình chủ nghĩa, kích động chiến tranh phi nghĩa Thái độ của người mác xít đối với các cuộc chiến tranh trong thời đại ngày nay là biến chiến tranh đế quốc chủ nghĩa thành nội chiến Trong chiến tranh chính nghĩa, khẩu hiệu “bảo vệ tổ quốc” chỉ là giả dối và thái

độ của người mác xít là vạch trần chống lại chiến tranh đế quốc, lật đổ chế độ, chính phủ V.I.Lênin nhấn mạnh “Trong trường hợp nổ ra chiến tranh thì nhưỡng người xã hội chủ nghĩa phải lợi dụng “cuộc khủng hoảng kinh tế và chính trị” do chiến tranh gây nên, để “đẩy nhanh sự sụp đổ của chủ nghĩa tư bản” nghĩa là lợi dụng những khó khăn do chiến tranh gây ra cho các chính phủ, cũng như lợi dụng sự phẫn lộ của quần chúng, để làm cách mạng xã hội chủ nghĩa”8

3 Ý nghĩa của tác phẩm và vận dụng vào việc nhận thức của cuộc chiến tranh trong giai đoạn hiện nay

Tác phẩm “chủ nghĩa xã hội và chiến tranh” có ý nghĩa to lớn cả về lý luận

và thực tiễn, là hình mẫu sáng chói của mối liên hệ hữu cơ giữa lý luận mác xít

và thực tiễn cách mạng, của sự phát triển sáng tạo chủ nghĩa mác trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm đấu tranh của giai cấp công nhân trong những điều kiện lịch sử mới, là tấm gương của sự luận chứng chính sách của đảng một cách sâu sắc về lý luận

7 V.I.Lênin, To n t àn t ập, tập 26, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr390

8 V.I.Lênin, To n t àn t ập, tập 26, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr402

Thông qua tác phẩm chúng ta nhận thấy V.I.Lênin đã trình bày khá hoàn chỉnh và toàn diện những tư tưởng mác xít về chiến tranh Những nội dung cơ bản mà tác phẩm đã đề cập trở thành cơ sở lý luận và thực tiễn để giai cấp vô sản các nước, khởi thảo và đề ra chiến lược sách lược cho chiến tranh và hoà bình

Hiện nay do vận dụng được thành quả của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mỹ từng bước điều chỉnh thích nghi và thu được những kết quả to lớn về mặt kinh tế Chúng thường xuyên tuyên truyền và kích động bằng nhiều hình thức tinh vi và xảo quyệt, nhằm xoá bỏ các nước xã hội chủ nghĩa còn lại, trong tình hình hiện nay đế quốc

Mỹ ngày càng tỏ rõ thái độ muốn làm bá chủ thế giới, muốn có ảnh hưởng trên toàn thế giới, mặc dù sự nhận định của Đảng ta trong các văn kiện đại hội Đảng toàn quốc gần đây đó là khả năng chiến tranh thế giới không thể xảy ra, nhưng chiến tranh sắc tộc, tôn giáo chiến tranh cục bộ thì vẫn còn, sự nhận định đó hoàn toàn có căn cứ khoa học và chính xác, do đó chiến tranh trong thời đại ngày nay đã, đang và sẽ diễn ra ngày càng phức tạp và khốc liệt Để thực hiện tham vọng sen đầm quốc tế, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mỹ chúng không

từ bỏ một thủ đoạn nào, những thủ đoạn của chúng ngày càng tinh vi và thâm độc hòng làm cho các nước tự diễn biến Hiện nay với danh nghĩa là chống khủng bố, đế quốc Mỹ đã tỏ rõ thái độ xen đầm của mình, chúng cho rằng các nước nhỏ không có quyền sản xuất những loại vũ khí hạt nhân, trong khi đó Mỹ

là nước đi đầu sử dụng loại vũ khí đó Chúng tự cho mình cái quyền tự quyết định nếu như mọt nước nào đó có manh nha sản xuất vũ khí đó là chúng can thiệp sâu vào nội bộ các nước,thậm chí chúng đem quân đến đánh bằng vũ khí, một thực tế như ở Cô Xô Vô, I Rắc… Mỹ và các nước đồng minh đã chứng tỏ sức mạnh của mình, và càng chứng tỏ chừng nào còn chủ nghĩa đế quốc thì nguy

cơ chiến tranh vẫn còn xảy ra Vì vậy, xem xét nguồn góc, bản chất, tính chất