Con người vốn có bản chất tâm lý rất kỳ lạ, thích làm người thông minh nhưng không thích làm bạn với người thông minh, họ thích tiếp cận với những người biết quan tâm, gần gũi, thân thiế
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ TRUNG TÂM ĐÀO TẠO CHUẨN ĐẦU RA VÀ PTNNL
BÀI THU HOẠCH CUỐI CHUYÊN ĐỀ:
KỸ NĂNG ỨNG XỬ GIAO TIẾP VÀ TẠO LẬP MỐI QUAN HỆ
DIỄN GIẢ - CHUYÊN GIA TÂM LÝ LỚP: NNA 8B
CẦN THƠ, THÁNG 7/2016
Trang 2BÀI THU HOẠCH Chuyên đề: Kỹ năng ứng xử giao tiếp và tạo lập mối quan hệ Nội dung thu hoạch:
Câu 1: Những giá trị mang lại của lắng nghe trong giao tiếp ứng xử.
Trả lời:
Giao tiếp là một hoạt động cơ bản, một nhu cầu không thể thiếu của con người Để tồn tại và phát triển, hàng ngày, hàng giờ, con người luôn thực hiện việc giao tiếp; mỗi con người đều phải giao tiếp với cộng đồng, với thế giới xung quanh để hoàn thành chức trách của mình Giao tiếp không chỉ đơn giản
là biết cách nói Giao tiếp tốt đòi hỏi cả 2 kỹ năng: nói và lắng nghe Nghe là một phản xạ tự nhiên của con người nhưng lắng nghe lại là một kỹ năng
Trong những khảo sát gần đây xoay quanh vấn đề giao tiếp cho thấy phần đông mọi người thích nói hơn nghe, trong đó người thật sự biết nghe lại càng
ít Và vấn đề ở đây là “thích nói không thích nghe”- một nhược điểm nhân tính của con người Con người vốn có bản chất tâm lý rất kỳ lạ, thích làm người thông minh nhưng không thích làm bạn với người thông minh, họ thích tiếp cận với những người biết quan tâm, gần gũi, thân thiết nhưng lại không biết cách tạo ra chúng trong cuộc sống thường ngày từ những thứ đơn giản nhất là biết lắng nghe người khác Chính vì thế mà biết lắng nghe là điều rất quan trọng trong giao tiếp cũng như là cuộc sống thường ngày
Chúng ta có thể đều đã biết, lắng nghe là kĩ năng cơ bản và bí quyết giúp thành công trong giao tiếp, chúng ta có kĩ năng lắng nghe sẽ đặt được mình vào vị thế kẻ mạnh, trở thành người dễ gần, dễ mến.Vì lắng nghe, khác với nghe ở chỗ, nghe là một quá trình thụ động, trong đó chúng ta đón nhận tất cả các âm thanh đến tai mình còn lắng nghe là một quá trình chủ động; lắng nghe bao gồm việc sử dụng các kiến thức và kinh nghiệm hiện có để hiểu thông tin mới Lắng nghe giúp ta thu thập được nhiều thông tin để hiểu và giải quyết vấn đề; giúp ta hiểu người khác và ứng xử phù hơp Biết lắng nghe các ý tưởng sáng tạo sẽ nảy sinh nhiều hơn khi các cuộc giao tiếp cởi mở.Nhưng đây là một kĩ năng khó và rất nhiều người chưa biết lắng nghe Lí do mà chúng ta khó tạo được cho mình kĩ năng lắng nghe có thể có rất nhiều lý do
Có những nguyên nhân chủ quan thuộc về người nghe như: sự xao nhãng,
Trang 3nghe qua loa, phân tán chú ý; cảm nhận tiêu cực về đề tài; chỉ nghĩ về mình; cảm nhận tiêu cực về người nói Cũng có thể nguyên nhân là do phía nguời nói mức độ quan tâm thấp đối với người nghe Hay nguyên nhân xuất phát từ
sự khác nhau về tốc độ truyền và nhận tin ( Trung bình nói 125 – 150 từ/phút; đọc nhanh gấp 2-3 lần nói; người nghe xử lý thông tin nhanh gấp 2 -3 lần người đọc; con người suy nghĩ nhanh hơn từ 10-20 lần họ nói)
Để có được kĩ năng lắng nghe, chúng ta phải: tập trung chú ý vào nguời nói;
tự gợi mở hiểu biết cho mình khi nghe; lắng nghe gắn với quan sát cách ứng
xử Cần phải chú ý tới những thông điệp thông qua cách ứng xử của đối phương, vì nó có thể thống nhất hoặc không thống nhất với lời nói của đối phương
Chúng ta cũng cần phải lưu ý rằng, sử dụng kĩ năng lắng nghe là nhằm
để thực hiện ba mục đích:
Thứ nhất là lắng nghe để thu thập thông tin Để tìm kiếm dữ liệu hoặc các vấn
đề mà ta cần biết Chúng ta cần phải chú ý đến các cử chỉ, điệu bộ, giọng nói
để chắt lọc thông tin chính xác, cần thiết đồng thời chủ động nghe và lái câu chuyện theo mục đích của mình bằng một số phương pháp như : Đặt câu hỏi; phương pháp gợi mở phương pháp khống chế; phương pháp cân bằng -phương pháp xoay chuyển,v.v
Thứ hai là lắng nghe để giải quyết vấn đề Người nghe phải có khả năng phân tích, tổng hợp Một số thủ thuật nhằm lắng nghe để giải quyết vấn đề là: ghi nhanh những gợi ý để phản hồi, cố gắng đoán trước được ý nghĩ của họ, tổng kết lại toàn bộ câu chuyện, sau đó phân tích và đưa ra thông tin phản hồi Thứ ba là lắng nghe để thấu cảm.Mọi người đều muốn người khác lắng nghe mình Việc thấu hiểu hoàn toàn rất khó nhưng vẫn có thể hiểu, chia sẻ được với người khác Lắng nghe để thấu cảm đòi hỏi khéo léo, tế nhị, có hiểu biết
và đặc biệt có sự tin tưởng Vì vậy người nghe phải cố gắng không ngắt lời, tỏ
ra hiểu, thông cảm với nói, chờ thời điểm thích hợp mới trình bày ý kiến phản hồi của mình Muốn lắng nghe để thấu cảm người nghe phải dùng câu hỏi để hiểu sâu hơn suy nghĩ của người khác
Ngoài ra, lắng nghe là một biện pháp hữu hiệu để giải quyết xung đột, mâu thuẫn; bằng sự chú tâm và chân thành khi lắng nghe bạn sẽ khiến đối phương cảm thấy được tôn trọng và họ cũng sẽ cởi mở với bạn hơn rồi sau đó những
Trang 4nút thắt của vấn đề sẽ được tháo gỡ một cách nhanh chóng Những người biết lắng nghe là những người biết tiếp nhận những thông tin mới, những ý kiến mới, vì thế họ sống sáng suốt và thấu hiểu mọi việc xung quanh, thành quả mà
họ thu được sẽ là lòng tin của mọi người, khả năng nắm được thông tin, khả năng cập nhật hóa thông tin và khả năng giải quyết được vấn đề
Lắng nghe quan trọng như thế nào? Câu hỏi này có vẻ hơi lạ đối với bạn?
Ai mà chẳng biết lắng nghe! Lắng nghe là một trong những kỹ năng quan trọng nhất mà mỗi người cần có Khả năng lắng nghe của bạn có ảnh hưởng rất lớn đến công việc và mối quan hệ với những người chung quanh Chúng ta thường lắng nghe vì những mục đích sau: thu thập thông tin, hiểu được điều người khác muốn nói, giải trí và học hỏi Với những mục đích trên, bạn nghĩ khả năng lắng nghe của bạn đã tốt lắm rồi Nhưng các cuộc nghiên cứu mới đây cho biết người ta chỉ có thể nhớ khoảng 25% đến 50% những gì họ đã nghe Điều đó có nghĩa là khi chúng ta nói chuyện với sếp, đồng nghiệp, khách hàng hay thậm chí với vợ chồng của chúng ta trong vòng 10 phút, thì họ chỉ thật sự nghe được từ 1 đến 5 phút là tối đa Ngược lại, điều đó cũng có nghĩa là khi bạn nói chuyện với người khác, bạn cũng không nghe hết những
gì họ nói Bạn chỉ có thể nắm bắt được khoảng 25-50% những điều quan trọng
đó Rõ ràng lắng nghe là một kỹ năng mà nếu cố gắng trau dồi chúng ta sẽ thu được những lợi ích to lớn Bằng cách trở thành một người lắng nghe tốt, bạn
sẽ cải thiện được năng suất làm việc của mình, gây ảnh hưởng, thuyết phục và thương lượng thành công với người khác Hơn nữa, bạn cũng sẽ tránh được những mâu thuẫn và hiểu nhầm đáng tiếc Hãy ý thức tầm quan trọng của lắng nghe, và bạn sẽ tạo được ấn tượng tốt và lâu dài với mọi người xung quanh Nếu bạn cảm thấy cực kì khó khăn để tập trung vào những gì người khác đang nói, hãy cố nhẩm lại những gì họ nói – điều này sẽ củng cố thêm thông điệp của họ và giúp bạn kiểm soát được ý nghĩ của mình Trên thực tế, các cuộc nghiên cứu chứng minh rằng người ta lắng nghe nội dung chỉ được 25% hoặc
ít hơn, hầu hết mọi người thích nói hơn là nghe Chúng ta chưa học được cách lắng nghe có hiệu quả vì thế khi một ai đó hỏi chúng ta về những điều vừa nghe thì họ sẽ nhận được những câu trả lời lộn xộn, không đúng với nội dung câu hỏi Hoặc trong khi giao tiếp, nếu chúng ta cứ "thao thao bất tuyệt" sẽ gây
sự nhàm chám với người đối diện Lắng nghe một cách hiệu quả là một cách tốt nhất để cải thiện khả năng giao tiếp của mình và thăng tiến
Trang 5Mục đích của việc lắng nghe là nắm bắt được nội dung vấn đề, thu thập được nhiều thông tin, đánh giá nội dung thông tin và tương tác qua lại trong quá trình diễn đạt Song song đó, lắng nghe sẽ tạo sự liên kết giữa người với người, đó là liên kết về xúc cảm Lúc này sự lắng nghe lại có thêm những mục đích mới tích cực về cảm xúc hơn như: tạo ra mối quan hệ tốt đẹp với mọi người, chia sẻ sự cảm thông với người khác và khám phá ra những tính cách mới mẻ của một người đã quen Ngoài ra, lắng nghe là một biện pháp hữu hiệu để giải quyết xung đột, mâu thuẫn; bằng sự chú tâm và chân thành khi lắng nghe bạn sẽ khiến đối phương cảm thấy được tôn trọng và họ cũng sẽ cởi
mở với bạn hơn rồi sau đó những nút thắt của vấn đề sẽ được tháo gỡ một cách nhanh chóng Những người biết lắng nghe là những người biết tiếp nhận những thông tin mới, những ý kiến mới, vì thế họ sống sáng suốt và thấu hiểu mọi việc xung quanh, thành quả mà họ thu được sẽ là lòng tin của mọi người, khả năng nắm được thông tin, khả năng cập nhật hóa thông tin và khả năng giải quyết được vấn đề
Mọi cuộc giao tiếp thất bại đều xuất phát từ việc người đối thoại không có
kỹ năng lắng nghe Lắng nghe không phải là một bản năng mà là một nghệ thuật thấu hiểu người khác bởi lẽ "Con người mất 3 tuổi để học nói nhưng phải mất cả cuộc đời để học lắng nghe" Trong cuộc sống bạn gặp
rất nhiều người, mỗi người có những cách lắng nghe Mỗi kiểu nghe ảnh hưởng đến chất lượng của cuộc đối thoại:
Nghe chỉ để nắm bắt sự việc:
Với cách nghe này, người nghe chỉ để tâm đến những sự kiện, sự việc, mà không màng đến những cảm xúc đi kèm của người nói
Ví dụ: Như người vợ đi họp phụ huynh về lo lắng, nói với chồng về việc học
tập của con cái có phần giảm sút Người chồng không chú ý đến biểu cảm lo lắng trên khuôn mặt vợ, để cùng đồng cảm chia sẻ trách nhiệm giáo dục, mà chỉ phán một câu chắc nịch “được rồi, để anh cho nó một trận”
Bài học rút ra là: Nếu không có kỹ năng lắng nghe, không thấu hiểu, đồng cảm với người nói thì bạn sẽ có những kết luận, hành động sai lệch
Nghe để phản bác:
Trang 6Với cách nghe này, người nghe tập trung chú ý tìm tới điểm mà mình quan tâm trong những gì người ta đang nói, và hình thành trong đầu câu phản bác
để chứng tỏ mình đúng Vì thế, bỏ qua nhiều sự kiện trong câu chuyện; nhiều tình tiết bộc lộ cảm xúc không được chú ý tới
Điều quan trọng nhất để nâng cao kỹ năng lắng nghe là thấu hiểu thông điệp của đối phương chứ không phải là phản bác ý kiến của họ Bạn chỉ nghe để bảo vệ ý kiến của mình và cố gắng loại trừ ý kiến của người nói thì bạn sẽ mãi không thể tiến thêm một bậc được
Nghe để giải quyết vấn đề:
Với cách nghe này, người nghe cố kiếm thông tin để giải quyết vấn đề mà quên rằng có thể người nói đang thực sự cần một cái gì khác, chẳng hạn một
sự cảm thông, một sự nâng đỡ
Đôi khi người nói chia sẻ với bạn không phải để mong muốn bạn tìm ra vấn
đề của họ mà cần một sự cảm thông Bởi vậy để có kỹ năng lắng nghe tốt, bạn cần phải nắm bắt cảm xúc người nói để đồng cảm và chia sẻ với họ
Nghe kiểu “Motor Running”:
Với cách nghe này, người nghe, tai thì nghe, nhưng tâm trí và tay chân thì đang làm việc khác, mặc cho người nói cứ nói Vì thế, họ thực sự, chẳng thể nghe được điều gì đó mà người nói đang cố gắng truyền đạt
Đây là kiểu nghe phổ biến của không ít người Họ vì quan tâm đến bản thân, đến công việc của mình mà quên đi việc lắng nghe để thấu hiểu người nói Hãy nhập tâm vào cuộc giao tiếp và thấu hiểu người nói là điều quan trọng để nâng cao kỹ năng lắng nghe của bạn
Nghe để trấn an:
Với kiểu nghe này, người nghe thường nói: “Không sao đâu… Mọi sự sẽ ổn thôi…”, nghĩa là người nghe tìm cách trấn an người nói mà quên rằng, lắng nghe một cách chăm chú thường là cách tốt nhất giúp người nói giải tỏa những cảm xúc khó chịu
Đôi khi trong một cuộc giao tiếp, sự im lặng, kiệm lời của người nghe lại là liều thuốc an thần rất tốt cho người chia sẻ Hãy tùy hoàn cảnh, đối tượng để
Trang 7lựa chọn cách lắng nghe tốt nhất Đây cũng là bí quyết của những người có kỹ năng lắng nghe chuyên nghiệp
Nghe mà không kiên nhẫn nghe:
Với kiểu nghe này, người nghe tỏ vẻ mình rất bận rộn, bồn chồn, vì thế, họ nghe mà hóa ra lại chẳng nghe Hơn nữa, họ còn phơi bày phản ứng cho thấy
họ đang bị bó buộc ngồi nghe
Ví dụ: Nghe nói chuyện, mà mắt nhìn ra chỗ này chỗ khác như trông ngóng ai,
nhìn đồng hồ, bấm điện thoại hay đứng dậy đi tới đi lui
Bí quyết để thấu hiểu người khác chính là lắng nghe một cách kiên nhẫn
Nghe kiểu “mới nghe là tôi đã biết tỏng cả rồi ”:
Với kiểu nghe này, người nói vừa nói chưa dứt một câu, thì người nghe đã cho rằng mình đã biết cả rồi Vì thế, họ chẳng thể nghe trọn vẹn những điều đang được truyền đạt, nên thường hiểu sai ý người nói
Những người hấp tấp, vội vàng thường có kỹ năng lắng nghe không tốt Đó cũng chính là nguyên nhân dẫn đến họ thường hỏng việc
Nghe kiểu chỉ bám vào lời nói mà bỏ qua ý:
Với kiểu nghe này, người nghe chỉ chú trọng sự mộc mạc của từ trong lời nói,
mà không để ý đến ngôn ngữ biểu cảm của cơ thể, hay những xúc cảm, những
ý nằm ẩn sâu trong các lời nói
Trong giao tiếp, những cử chỉ phi ngôn ngữ đóng góp quan trọng vào sự thành công của cuộc đối thoại Tuy nhiên nếu thông điệp phát ra từ những cử chỉ đó không được người nghe giải mã thì cuộc đối thoại dễ đi đến thất bại Cũng chính bởi vậy, ngoài việc lắng nghe, bạn nên chú ý đến những cử chỉ phi ngôn ngữ để thấu hiểu được đối tác
Trang 8Kiểu nghe đem chuyện quá khứ đưa vào hiện tại:
Với cách nghe này, người nghe bi thảm hóa tình trạng hiện tại bằng những trải nghiệm đau buồn, khó chịu trong quá khứ Vì thế, họ suy diễn, tô vẽ những thông điệp nghe được theo cách của mình
Đừng đem chuyện quá khứ, đặc biệt là những điều không tốt đẹp để nói về hiện tại Những người sở hữu kỹ năng lắng nghe tốt sẽ luôn nói về hiện tại, nói
về những điều tích cực để động viên người nói
Kiểu nghe tốt nhất: Không chỉ nghe bằng tai
Kiểu nghe tốt nhất chính là khắc phục hạn chế của 9 kiểu nghe trên Lắng nghe với thái độ tôn trọng người nói, lắng nghe bằng mọi giác quan, cử chỉ, nhạy bén và tham gia một cách tập trung vào câu chuyện của người nói
Khi bạn phải giao tiếp nhiều hơn với xã hội, gặp gỡ trao đổi kế hoạch với đối tác, đồng nghiệp thì kỹ năng lắng nghe tốt sẽ là yếu tố quan trọng để đàm phán thành công Kỹ năng lắng nghe tốt cũng giúp bạn thấu hiểu được những người xung quanh, cảm thông, chia sẻ với người thân, bạn bè
Biết cách lắng nghe sẽ tạo cho bạn những lợi ích gì?
Lắng nghe thật sự sẽ đem lại cho bạn những lợi ích sau:
• Nắm rõ nội dung thông tin qua đó nhận ra trách nhiệm vai trò của mình trong vấn đề đang thảo luận( đang được đề cặp đến)
• Xây dựng mối quan hệ thân thiện với mọi người
• Thể hiện sự quan tâm, tôn trọng
• Đồng cảm với những khó khăn của người nói
• Hiểu và đưa ra những câu trả lời hoặc ý kiến tư vấn hợp lý
• Nhận ra những ẩn ý của người nói
Theo nghiên cứu, tốc độ nói của một người khoảng 125 từ/phút trong khi tốc
độ tư duy của người nghe gấp 4 lần người đang nói cho nên khi người nói đang mãi mê nói thì người nghe đã có đủ thời gian để mổ xẻ, phân tích, kiểm tra ý kiến…có sự ứng phó thích hợp là chiếm ưu thế
Tóm lại, giao tiếp không chỉ đơn giản là biết cách nói Giao tiếp tốt đòi hỏi cả
2 kỹ năng: nói và lắng nghe Lắng nghe và biết cách lắng nghe sẽ giúp bạn có thêm lợi thế và giành thêm thiện cảm của đồng nghiệp, cấp trên, khách hàng… Hơn nữa, biết lắng nghe - điều này có vẻ đơn giản nhưng không phải ai cũng
Trang 9có thể làm được vì vậy mỗi người trong chúng ta phải rèn luyện cho mình cách lắng nghe người khác, lắng nghe người khác cũng là một cách để nâng cao giá trị của mình Người ta thường nói “ Nói là bạc, im lặng là vàng”, theo tôi nên đổi lại thành “ Nói là bạc, lắng nghe là vàng” thì hay hơn!
Câu 2: Chia sẻ những lỗi giao tiếp của bản thân và đề xuất cách khắc phục Từ đó đề xuất làm thế nào để ứng xử thông minh và chuyên nghiệp.
Trả lời:
Giao tiếp là một trong những hoạt động hàng này không thể thiếu với mỗi người chúng ta Dù là nơi công sở, trường học, gia đình hay nơi công cộng, chúng ta luôn có nhu cầu được trao đổi và trò chuyện với những người khác Nhưng chắc hẳn có nhiều lúc bạn sẽ cảm thấy mình bị lạc lõng giữa các mối quan hệ, bối rối khi bắt chuyện với người khác hay không biết thế nào để giao tiếp hiệu quả Điều gì đã làm bạn trở nên như vậy? Sau đây là những lỗi của bản thân trong giao tiếp thường mắc phải và cách khắc phục:
Ngôn ngữ giao tiếp:
Rào cản tiếp theo hạn chế khả năng giao tiếp là ngôn ngữ Vấn đề này được nhắc đến trong ba trường hợp là: không biết nói gì, nói quá nhiều và sử dụng
từ ngữ không phù hợp với hoàn cảnh Một số bạn rất ngại khi trò chuyện với người khác, đặc biệt là với những người mới gặp lần đầu tại các buổi xã giao, hội họp Các bạn thường lâm vào tình trạng lúng túng, không biết phải nói gì Nên nhớ rằng, người hướng nội chưa hẳn đã giao tiếp dở và người hướng ngoại không phải lúc nào cũng giỏi giao tiếp
Điều đó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố Bạn hãy tự tin và chân thành lắng nghe đối phương, thi thoảng góp ý và bày tỏ quan điểm của mình về chủ đề đang nói, đừng chỉ im lặng sẽ làm đối phương hiểu lầm bạn không muốn trò chuyện cùng họ Ngược lại, có những bạn nói quá nhiều về mình mà không quan tâm người kia có muốn nghe hay không Vì vậy, việc quan sát đối phương trong lúc trò chuyện là vô cùng cần thiết Bên cạnh đó, tùy từng trường hợp mà các bạn sử dụng ngôn từ thích hợp để giao tiếp Ví dụ khi nói chuyện với đối tác sẽ khác với khi bạn trò chuyện với bạn bè thân thiết Và điều quan trọng nên nhớ là cần “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”
Trang 10Thói quen ngại giao tiếp:
Nhiều bạn không thích giao tiếp với người khác, đặc biệt là khi đến những nơi công cộng có đông người Các bạn xa lạ và cảm giác không an toàn, thường tìm những góc nhỏ để nép mình vào đó cho đến khi chương trình kết thúc Lâu dần, thành thói quen ngại nói, ngại giao tiếp Điều đó không tốt chút nào vì giao tiếp tốt là một trong những chìa khóa vàng giúp bạn đạt được thành công trong công việc và cuộc sống Vì vậy, khi có cơ hội tham gia những cuộc hội họp, giao lưu, gặp gỡ nhiều người, các bạn hãy thay đổi thói quen này bằng cách chủ động bắt chuyện với người khác Để có được sự tự tin này, bạn hãy tìm hiểu trước nội dung của chương trình, chuẩn bị trang phục phù hợp và quan trọng trên hết là vượt lên chính mình, thay đổi thói quen để cải thiện kỹ năng giao tiếp của bản thân
Một người có kỹ năng giao tiếp tốt sẽ xây dựng và giữ gìn được các mối quan
hệ tốt đẹp xung quanh từ bạn bè, đồng nghiệp, đến gia đình, đối tác… Vì vậy, đừng để những rào cản này hạn chế khả năng giao tiếp của bạn Nên nhớ rằng,
kỹ năng giao tiếp có thể được rèn luyện, trau dồi từng ngày Và nếu bạn quyết tâm học hỏi, khắc phục sẽ cải thiện được rất nhiều Chúc bạn thành công
Tâm lí giao tiếp:
Trong giao tiếp, sẽ có lúc bạn không tránh khỏi những xung đột, bất đồng quan điểm với người khác Khi đó bạn sẽ tức giận, sẽ nói những lời khó nghe
và mối quan hệ mà nhiều năm bạn ra sức gìn giữ rất có thể bị phá hủy trong giây lát Vì vậy, một rào cản trong kỹ năng giao tiếp không thể không nhắc đến đó chính là tâm lý Để vượt qua rào cản này, bạn phải biết cách kiểm soát được cảm xúc của chính mình Nếu đang tức giận, hãy tìm một nơi yên tĩnh để bình ổn lại cảm xúc, suy nghĩ thấu đáo, đừng nên vội vàng quát mắng, chỉ trích người khác khi đang nóng giận Vì lời đã nói ra sẽ không bao giờ lấy lại được, đôi khi lời nói cũng có thể tổn thương người khác và chính bạn
Giới hạn chính mình:
Khi trò chuyện với một người nào đó bạn vừa gặp mặt, hoặc khi một vài chủ
đề thông thường trở nên nhàm chán, một sự im lặng hoặc một tâm trạng khó
xử có thể xuất hiện Hoặc bạn có thể trở nên lo lắng vì không biết chính xác lý
do tại sao Leil Lowndes từng nói: “Đừng bao giờ rời khỏi nhà mà không đọc báo”