Về kiến thức: - Học sinh nắm đợc: Khái niệm, các đặc trng cơ bản và các tác dụng của cơ chế thị trờng, sự quản lý của Nhà nớc trong cơ chế thị trờng hiện nay 2.. HS tham khảo tài liệu, t
Trang 1Ngày soạn: 06/ 09/ 2007
Ngày dạy từ: 13/09/ 2007
Tiết7
Bài 3: Phơng hớng xây dựng và phát triển kinh tế
( Tiết 4)
I Mục tiêu.
1 Về kiến thức:
- Học sinh nắm đợc: Khái niệm, các đặc trng cơ bản và các tác dụng của cơ chế thị trờng, sự quản lý của Nhà nớc trong cơ chế thị trờng hiện nay
2 Về thái độ:
- Giáo dục niềm tin và ý thức trách nhiệm đối với đờng lối của Đảng về phát triển kinh tế thị trờng ở nớc ta trong giai đoạn hiện nay
II Trọng tâm
Phần 2 Tác dụng tích cực và tiêu cực của cơ chế thị trờng
Phần 3 Sự quản lý của Nhà nớc trong cơ chế thị trờng
III Phơng pháp
- Thuyết trình và đàm thoại
- Đặt và giải quyết vấn đề
- Liên hệ thực tiễn
IV Tiến trình lên lớp
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
- Kể tên các hình thức sở hữu và các thành phần kinh tế ở nớc ta hiện nay?
- Trình bày chính sách của Nhà nớc đối với các thành phần kinh tế?
3 Bài mới
GV đặt vấn đề:
- Mọi nền sản xuất đều tập trung vào 3 vấn
đề:
Sản xuất cái gì?
Sản xuất cho ai?
Sản xuất nh thế nào?
Trong nền kinh tế tập trung quan liêu bao
cấp 3 vấn đề này là do nhà nớc quyết định
III Nền kinh tế vận động theo cơ chế thị tr
ờng có sự quản lí của Nhà n ớc
1 Cơ chế thị trờng.
a Khái niệm cơ chế thị trờng.
Trang 2Nhà nớc thâu tóm quyền điều hành sản xuất
bằng sự quản lí của lỏng lẻo Nền kinh tế
ngày càng trì trệ và rơi vào khủng hoảng
nghiêm trọng
- Sau 1986, thực hiện công cuộc đổi mới,
chúng ta chuyển sang cơ chế thỉtờng có sự
quản lý của Nhà nớc
Câu hỏi:
- Cơ chế thị trờng là gì?
- Cơ chế thị trờng có đặc trng cơ bản nào?
HS tham khảo tài liệu, trả lời
GV dẫn ví dụ:
- Trong cơ chế thị trờng, đâu có nhu cầu ắt
sẽ có ngời cung cấp
- Các doanh nhân thờng nói rằng:” thơng
tr-ờng nh chiến trtr-ờng” để cho thấy sự khốc liệt
của quy luật cạnh tranh
HS tiếp tục trả lời
GV chuyển ý:
- Cơ chế thị trờng là cơ chế tự điều tiết các
hoạt động và các quan hệ kinh tế, vì vậy
chúng ta sẽ hiểu rõ hơn đặc trung của cơ chế
thị trờng qua việc tìm hiểu những tác động
của nó đói với nền kinh tế, xã hội
Câu hỏi:
- Hãy cho biết cơ chế thị trờng có tác động
tích cực gì?
- Hãy lấy một số ví dụ thực tiễn minh hoạ?
HS tham khảo tài liệu
HS thảo luận, phát biểu ý kiến
* Khái niệm:
Cơ chế thị trờng là cơ chế tự vận hành, tự
điều tiết nền kinh tế dới sự tác dộng của các quy luật kinh tế bao gồm: quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật
l-u thông tiền tệ
b Đặc trng của cơ chế thị trờng:
- Những vấn đề: sản xuất cho ai? Sản xuất
nh thế nào? sản xuất cái gì? do thị trờng
quyết định
- Cơ chế thị trờng là cơ chế cạnh tranh, qua
đó đào thải cái lạc hậu, bình tuyển cái tiến bộ
2 Tác dụng tích cực và tiêu cực của cơ chế thị trờng
a Tác dụng tích cực:
- Động viên khai thác có hiệu quả mọi tiềm năng cuả nền kinh tế
Trang 3GV nhận xét, bổ sung thêm ý kiến
GV kết luận
- Nếu cơ chế tập trung quan liêu bao cấp kìm
hãm tính năng động tự giác của con ngời, thì
cơ chế thị trờng là cơ chế năng động và linh
hoạt, các chủ thể kinh tế tự do sản xuất kinh
doanh, cùng cạnh tranh và cùng tìm kiếm lợi
nhuận cho bản thân mình
GV tiép tục dẫn dắt:
- Tuy nhiên cơ chế thị trơng không phải là cơ
chế vạn năng, bản thân nó còn tồn tại nhiều
hạn chế, tiêu cực
Câu hỏi:
- Hãy tìm hiểu các tác động tiêu cực của cơ
chế thị trờng?
- Lấy ví dụ thực tiễn minh họa?
HS tham khảo tài liệu
HS thảo luận, phát biểu ý kiến
GV dẫn ví dụ:
-Vì mục tiêu lợi nhuận cho nên các doanh
nghiệp phải:
+ Cạnh tranh dẫn tới có kẻ thắng ngời thua
và sự phân hoá giàu nghèo ngày càng sâu
sắc
+ Khai thác TNTN cạn kiệt và làm ô nhiễm
môi trờng
+ Cải tiến t liệu sản xuất dẫn tới d thừa lao
động và thất nghiệp
+ Do sự linh hoạt của cung và cầu hàng hoá
dẫn tới làm giá cả không ổn định, lạm phát
- Kích thích ngời sản xuất không ngừng cải tiến TLSX để tăng năng xuất lao động, tạo ra hàng hoá có chất lợng cao, mẫu mã đẹp
- Trong cơ chế thị trờng, ngời mua đợc tự do lựa chọn chất lợng và chủng loại hàng hoá theo nhu cầu
- Cơ chế thị trờng linh hoạt và mềm dẻo, có khả năng thích nghi cao hơn trớc những thay
đổi kinh tế
b Tác động tiêu cực:
- Cơ chế thị trờng dẫn đến tình trạng phân hóa giàu nghèo, bất bình đẳng xã hội
- Do phải tối đa hoá lợi nhuận dẫn đến việc khai thác làm cạn kiệt tài nguyên, môi trờng
bị ô nhiễm
- Cơ chế thị trờng không tránh khỏi sự thăng trầm kinh tế, sự khủng hoảng, lạm phát, thất nghiệp…
- Cơ chế thị trờng còn là nguyên nhân dẫn
đến làm sói mòn đạo đức, lối sống và làm nảy sinh các tệ nạn xã hội…
Trang 4xảy ra gây khó khăn cho đời sống nhân dân.
Gv kết luận:
- Cùng với những tác động tích cực, cơ chế
thị trờng lại có những hạn chế cần phải khắc
phục Vì vậy trong cơ chế thị trờng rất cần có
sự tham gia quản lý của Nhà nớc
Câu hỏi:
- Tại sao trong cơ chế thị trờng lại cần sự
tham gia quản lý của Nhà nớc?
- Nhà nớc quản lý đối với cơ chế thị trờng
bằng cách nào?
HS tham khảo tài liệu, phát biểu ý kiến
Ví dụ:
- Tác động của lạm phát, hàng nhái, hàng
giả, hàng kém chất lợng
- Sử dụng ngân sách để bù lỗ cho các doanh
nghiệp nhập khẩu xăng dầu chẳng hạn vv
- Nhà nớc đánh thuế thu nhập đối với những
ngời có thu nhập cao trong xã hội
GV kêt luận:
- Tóm lại trong CCTT hiện nay không thể
thiếu đợc vai trò quản lý của Nhà nớc đối với
nền kinh tế Từ đó sẽ giảm thiểu những tác
động tiêu cực, phát huy những tác động tích
cực của CCTT
3 Sự quản lý của Nhà nớc trong cơ chế thị trờng.
- Trong cơ chế thị trờng cần có sự quản lý của Nhà nớc để nhằm khắc phục, hạn chế những tác động tiêu cực của CCTT đối với nền kinh tế và đời sống con ngời
- Nhà nớc phải sử dụng hệ thống các công
cụ quản lý nh: pháp luật, kế hoạch, các chính sách kinh tế, ngân sách , thuế để tác
động, điều chỉnh các hoạt động, các quan hệ kinh tế tạo sự phát triển ổn định
4 Củng cố
- Hãy cho biết những tác động tích cực và tiêu cực của cơ chế thị trờng?
- Tại sao lại cho rằng: “ cơ chế thị trờng là cơ chế của bàn tay vô hình”?
5 Dặn dò
- Làm các bài tập Sgk
- Chuẩn bị tiếp phần bài học