Tiểu luận vận dụng quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất ở việt nam hiện nay

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài C. Mác và Ph. Ăngghen đã có những cống hiến hết sức vĩ đại cho nhân loại ngày nay và một trong những cống hiến đó là đã mở rộng thế giới quan duy vật biện chứng vào lĩnh vực xã hội. Đem lại sự nhận thức xã hội trong chỉnh thể và phát hiện ra những quy luật vận động, phát triển phổ biến của lịch sử xã hội bởi học thuyết hình thái kinh tế xã hội. Sự phát triển của các hình thái kinh tế xã hội, tức quá trình phát triển có quy luật của xã hội loài người nói chung khi được phản ánh dưới hình thức hệ thống các khái niệm, quy luật và các quan niệm thì đem lại cho chúng ta lý luận về quá trình đó. Đây là hình ảnh lý luận là cái cụ thể trong tư duy và quá trình phát triển tất yếu của xã hội loài người nói chung. Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã cho thấy mặt lý luận của học thuyết hình thái kinh tế xã hội có nội dung rất rộng, bao gồm rất nhiều yếu tố hợp thành, nhưng có thể quy về ba quan niệm hay ba yếu tố lớn là khái niệm hình thái kinh tế xã hội, quan niệm về quá trình lịch sử tự nhiên, tức là sự phát triển của các hình thái kinh tế xã hội, quan niệm về mối liên hệ giữa quá trình lịch sử tự nhiên và sự đa dạng của lịch sử. Trong những quan niệm này, quan niệm về quá trình lịch sử tự nhiên với yếu tố đặc trưng nổi bật của nó là quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, là quan niệm cơ bản nhất. Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là quy luật cơ bản nhất tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội của một quốc gia, một đất nước đặc biệt là trong vấn đề kinh tế. Nếu trong một nước mà quan hệ sản xuất không phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất thì sẽ kìm hãm lực lượng sản xuất phát triển, và ngược lại. Vì vậy, người ta phải biết điều tiết mối quan hệ biện chứng giữa hai khái niệm này để tìm ra sự phù hợp giữa chúng. Nghiên cứu đề tài này, tôi chỉ muốn góp một phần nhỏ vào việc phân tích mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, đồng thời làm rõ tình hình phát triển kinh tế ở Quảng Bình hiện nay. Vì vậy, hơn lúc nào hết việc nắm vững và bảo vệ tính cách mạng, tính khoa học của học thuyết hình thái kinh tế xã hội chủ nghĩa Mác là một nhiệm vụ chính trị và đồng thời là đòi hỏi của thực tiễn ngày nay. Hơn nữa, với một sinh viên ngành triết học được trang bị cho mình một lượng kiến thức chuyên ngành Mác Lênin, đó là hệ tư tưởng tiến bộ, khoa học nhất thì việc lựa chọn chủ nghĩa Mác Lênin trong đó có học thuyết hình thái kinh tế xã hội là điều rất cần thiết để tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp với tên đề tài: “Vận dụng quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất ở Quảng Bình hiện nay”. Giới hạn là một khóa luận tốt nghiệp của sinh viên, bản thân tôi chỉ tập trung giải quyết các vấn đề trong khóa luận từ năm 2000 2010, nhằm làm rõ sự vận dụng biện chứng quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất ở Quảng Bình. Xuất phát từ những lý do nêu trên mà tôi đã cố gắng tìm tòi, suy nghĩ thấu đáo và mạnh dạn lựa chọn vấn đề nêu trên để làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

C Mác và Ph Ăngghen đã có những cống hiến hết sức vĩ đại cho nhân loại ngày nay và một trong những cống hiến đó là đã mở rộng thế giới quan duy vật biện chứng vào lĩnh vực xã hội Đem lại

sự nhận thức xã hội trong chỉnh thể và phát hiện ra những quy luật vận động, phát triển phổ biến của lịch sử xã hội bởi học thuyết hình thái kinh tế xã hội

Sự phát triển của các hình thái kinh tế xã hội, tức quá trình phát triển có quy luật của xã hội loài người nói chung khi được phản ánh dưới hình thức hệ thống các khái niệm, quy luật và các quan niệm thì đem lại cho chúng ta lý luận về quá trình đó Đây là hình ảnh lý luận là cái cụ thể trong tư duy và quá trình phát triển tất yếu của xã hội loài người nói chung Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã cho thấy mặt lý luận của học thuyết hình thái kinh tế xã hội

có nội dung rất rộng, bao gồm rất nhiều yếu tố hợp thành, nhưng có thể quy về ba quan niệm hay ba yếu tố lớn là khái niệm hình thái kinh tế xã hội, quan niệm về quá trình lịch sử tự nhiên, tức là sự phát triển của các hình thái kinh tế xã hội, quan niệm về mối liên hệ giữa quá trình lịch sử - tự nhiên và sự đa dạng của lịch sử Trong những quan niệm này, quan niệm về quá trình lịch sử - tự nhiên với yếu tố đặc trưng nổi bật của nó là quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, là quan niệm cơ bản nhất

Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là quy luật cơ bản nhất tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội của một quốc gia, một đất nước đặc biệt là trong vấn đề

kinh tế Nếu trong một nước mà quan hệ sản xuất không phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất thì sẽ kìm hãm lực lượng sản xuất phát triển, và ngược lại Vì vậy, người ta phải biết điều tiết mối quan

hệ biện chứng giữa hai khái niệm này để tìm ra sự phù hợp giữa chúng

Nghiên cứu đề tài này, tôi chỉ muốn góp một phần nhỏ vào việc phân tích mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, đồng thời làm rõ tình hình phát triển kinh tế ở Quảng Bình hiện nay

Vì vậy, hơn lúc nào hết việc nắm vững và bảo vệ tính cách mạng, tính khoa học của học thuyết hình thái kinh tế xã hội chủ nghĩa Mác là một nhiệm vụ chính trị và đồng thời là đòi hỏi của thực tiễn ngày nay

Hơn nữa, với một sinh viên ngành triết học được trang bị cho mình một lượng kiến thức chuyên ngành Mác - Lênin, đó là hệ tư tưởng tiến bộ, khoa học nhất thì việc lựa chọn chủ nghĩa Mác -Lênin trong đó có học thuyết hình thái kinh tế xã hội là điều rất cần thiết để tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệpvới tên đề tài: “Vận dụng quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất ở Quảng Bình hiện nay”

Giới hạn là một khóa luận tốt nghiệp của sinh viên, bản thân tôi chỉ tập trung giải quyết các vấn đề trong khóa luận từ năm 2000

- 2010, nhằm làm rõ sự vận dụng biện chứng quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất ở Quảng Bình

Xuất phát từ những lý do nêu trên mà tôi đã cố gắng tìm tòi, suy nghĩ thấu đáo và mạnh dạn lựa chọn vấn đề nêu trên để làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình

2 Lịch sử nghiên cứu

Vấn đề học thuyết hình thái kinh tế xã hội nói chung và quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất nói riêng là vấn đề hết sức quan trọng đối với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đặc biệt là đối với vấn đề phát triển kinh tế Góp phần làm nền tảng lý luận, định hướng phát triển kinh tế, đưa

ra những con đường, những giải pháp phù hợp cho việc hoàn thiện nền kinh tế theo hướng công nghiệp, hóa hiện đại hóa đất nước

Vì vậy mà đã có rất nhiều nhà nghiên cứu Mác xít quan tâm, tìm hiểu, đưa ra những lý luận duy vật về hình thái kinh tế xã hội đặc biệt là về quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Họ đã có những công trình nghiên cứu được đông đảo mọi người quan tâm, chúng ta không thể kể hết những công trình đó mà chỉ có thể nêu một số nghiên cứu gần đây

mà chúng ta thường nhắc đến:

Với tác phẩm: “ Học thuyết Mác về hình thái kinh tế - xã hội

và lý luận về con đường phát triển xã hội chủ nghĩa ở nước ta” Nxb Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, 2005 Chủ biên: Tiến sĩ Phạm Văn Chung đã tập trung xem xét nội dung khoa học của học thuyết Mác

về hình thái kinh tế xã hội và mối liên hệ hữu cơ của nó đối với lý luận về con đường phát triển chủ nghĩa xã hội ở nước ta Từ việc nghiên cứu học thuyết Mác về hình thái kinh tế - xã hội, cuốn sách xác định hai phương diện là lý luận và phương pháp luận của học thuyết và chỉ ra một cách cụ thể vai trò phương pháp luận của học

thuyết này đối với việc xác định nội dung khoa học của lý luận về con đường xã hội chủ nghĩa ở nước ta, thông qua luận giải một số vấn đề lý luận cấp bách

Trong tác phẩm: “Xây dựng quan hệ sản xuất định hướng xã hội chủ nghĩa và thực hiện tiến bộ công bằng xã hội ở Việt Nam”, của Lương Xuân Quỳ, nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội

Đề cập đến hệ quan điểm, phương hướng, chính sách và giải pháp xây dựng quan hệ sản xuất định hướng xã hội chủ nghĩa và thực hiện tiến bộ công bằng xã hội trên đất nước ta

Trong cuốn: “ Xây dựng và hoàn thiện quan hệ sản xuất mới ở Việt Nam” của tác giả Phạm Thị Quý, Nxb Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, 2000 Tác phẩm nêu những vấn đề về quan hệ sản xuất, quá trình xác lập quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam thời kỳ đổi mới ( từ năm 1986 đến nay), định hướng và giải pháp cơ bản tiếp tục xây dựng, hoàn thiện quan hệ sản xuất ở Việt Nam

Đặc biệt trong số những công trình nghiên cứu đó có tác phẩm:

“Tìm hiểu tư tưởng của C Mác và Ph Ăngghen về quy luật phù hợp của quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất”, Trương Hữu Hoàn, Triết học, số 3 (1994) Nội dung tác phẩm đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng của học thuyết hình thái kinh tế xã hội, đặc biệt

là mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất với quan hệ sản xuất để thấy rõ sự tác động qua lại giữa chúng là một quá trình có quy luật của nó Vạch rõ những tư tưởng của Mác và Ph Ăngghen

về quan hệ sản xuất,lực lượng sản xuất để ta thấy rõ được những đối tượng đó có đặc điểm và mối liên hệ với nhau như thế nào Bên cạnh đó còn làm rõ lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất ở mỗi thời đại khác nhau như thế nào

Đó mới chỉ là một số nghiên cứu gần đây của các tác giả mà chúng ta được đọc và tham khảo Ngoài ra còn rất nhiều công trình khác của các cấp, các ngành, cán bộ và sinh viên thuộc khoa lý luận chính trị cần được chúng đặc biệt quan tâm Với đề tài khóa luận của tôi mặc dù không phải là đề tài mới mẻ nhưng đang là vấn đề rất được quan tâm nên tôi xin được góp một phần nhỏ vào việc nghiên cứu học thuyết hình thái kinh tế - xã hội đặc biệt là đối với quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Làm rõ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về học thuyết hình thái kinh tế xã hội đặc biệt là quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Nêu ra được những đặc điểm cũng như thực trạng và giải pháp của tỉnh Quảng Bình trong sự vận dụng quy luật đó

3.2 Nhiệm vụ

Để hoàn thành mục đích trên sinh viên thực hiện đề tài này có nhiệm vụ:

* Nghiên cứu mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất

và quan hệ sản xuất, làm rõ tác động qua lại giữa chúng

* Nêu ra những nội dung cơ bản của học thuyết hình thái kinh tế

xã hội và những quy luật trong đó Qua đây thấy được ý nghĩa của việc vận dụng học thuyết hình thái kinh tế xã hội nói chung, quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất nói riêng vào phát triển kinh tế Quảng Bình

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Đề tài này được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về học thuyết hình thái kinh tế xã hội, đồng thời dựa trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về con đường phát triển đi lên CNXH

4.2 Phương pháp

Đề tài dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Ngoài ra còn vận dụng các phương pháp cụ thể như: Phân tích - tổng hợp, lôgic - lịch sử, liệt

kê, so sánh và các phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội khác

5 Đóng góp của đề tài

Trong phạm vi là một bài khóa luận tốt nghiệp, người thực hiện đề tài chỉ mong muốn làm rõ tính đúng đắn, khoa học trong quan niệm của chủ nghĩa Mác - Lênin về quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Bên cạnh đó, đề tài có thể là một trong những nguồn tài liệu cần thiết cung cấp một số vấn đề liên quan: Thành phần kinh tế, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và những chính sách của Đảng, Nhà nước đối với việc phát triển kinh tế tại địa phương

6 Kết cấu của khóa luận

Ngoài lời cảm ơn, phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục thì khóa luận còn có phần nội dung gồm 2 chương và 5 tiết

NỘI DUNG

Chương 1: Mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

1.1: Khái niệm lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

1.1.1: Khái niệm và kết cấu của lực lượng sản xuất

Chủ nghĩa duy vật lịch sử là một trong hai phát minh vĩ đại nhất của C Mác Là một bộ phận hợp thành của triết học Mác - Lê nin, nó là lý luận duy vật về những quy luật vận động, phát triển chung nhất của xã hội , đồng thời là phương pháp luận khoa học để nghiên cứu mọi hiện tượng xã hội và quá trình lịch sử Không những thế chủ nghĩa duy vật lịch sử còn là kim chỉ nam cho các khoa học xã hội cụ thể và cho việc định ra chiến lược, sách lược của Đảng Cộng Sản

Với khái niệm lực lượng sản xuất thì Mác là người đầu tiên đưa ra khái niệm lực lượng sản xuất nhưng ông không gọi như vậy

mà ông gọi là “ sức sản xuất”, vì ông cho rằng “ sức sản xuất” không phải là cái bản chất tinh thần nào đó mà đó là sức mạnh vật chất

Lực lượng sản xuất biểu hiện mối quan hệ giữa con người với giới tự nhiên Trình độ của lực lượng sản xuất thể hiện trình độ chinh phục tự nhiên của loài người Đó là kết quả của năng lực thực tiễn của con người trong quá trình tác động vào tự nhiên tạo ra của cải vật chất bảo đảm cho sự tồn tại và phát triển của loài người Vậy lực lượng sản xuất là năng lực thực tiễn cải biến giới tự nhiên của con người, nhằm đáp ứng nhu cầu đời sống của mình Lênin cho rằng: Lực lượng sản xuất là sự kết hợp người lao động

và tư liệu sản xuất trong đó “ lực lượng sản xuất hàng đầu của toàn thể nhân loại là công nhân, là người lao động” Chính người lao động là chủ thể của quá trình lao động sản xuất, với sức mạnh và

kỹ năng lao động của mình, sử dụng tư liệu lao động, trước hết là công cụ lao động, tác động vào đối tượng lao động để sản xuất ra của cải vật chất Nên chúng ta có thể tóm gọn lại một ý trong vấn

đề này: Khoa học và công nghệ hiện đại là đặc trưng cho lực lượng sản xuất hiện đại, lực lượng sản xuất chính là cơ sở vật chất của hình thái kinh tế xã hội

1.1.2: Khái niệm quan hệ sản xuất

Lý luận hình thái kinh tế xã hội của C Mác đã chỉ ra rằng xã hội không phải là sự kết hợp ngẫu nhiên các mặt, các yếu tố với nhau theo ý muốn chủ quan mà là một hệ thống, trong đó các mặt, các yếu tố thống nhất với nhau, tác động qua lại lẫn nhau và không ngừng tác động qua lại với tự nhiên

Và cũng như lực lượng sản xuất thì quan hệ sản xuất cũng thuộc lĩnh vực đời sống vật chất của xã hội Tính vật chất của quan

hệ sản xuất được biểu hiện ở chỗ chúng tồn khách quan, độc lập với

ý thức con người Nên Mác viết: “ Trong sự sản xuất xã hội ra đời sống của mình, con người ta có những quan hệ nhất định, tất yếu không phụ thuộc vào ý muốn của họ tức những quan hệ sản xuất, những quan hệ này phù hợp với một trình độ phát triển nhất định của các lực lượng sản xuất vật chất của họ

Vì vậy giáo trình triết học Mác - Lênin đã đưa ra định nghĩa ngắn gọn và khái quát nhất về quan hệ sản xuất đó là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất (sản xuất và tái sản xuất

xã hội)

Hơn nữa, trong quan hệ sản xuất gồm có ba mặt: quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất, quan hệ trong tổ chức và quản lý sản xuất, quan hệ trong phân phối sản phẩm sản xuất ra Quan hệ sản xuất thì do con người sáng tạo ra nhưng nó phải tuân theo những quy luật tất yếu, khách quan của sự vận động của đời sống xã hội Nên khi nghiên cứu, xem xét tính chất của một hình thái kinh tế xã hội nào thì không thể chỉ nhìn ở trình độ phát triển của lực lượng sản xuất mà còn phải xét đến tính chất của quan hệ sản xuất nữa

1.2: Biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

1.2.1: Lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất

Khi nhân loại đã đi được một chặng đường nhất định trên con đường tiến hóa của mình thì một câu hỏi đặt ra buộc các nhà triết

học phải suy nghĩ: Cái gì quyết định sự phát triển của lịch sử? Từ đây đã có nhiều nhà tư tưởng triết học đã đi tìm câu trả lời cho cả nhân loại nhưng họ đã không nhận thức được con đường đúng đắn

vì họ đã lấy tư tưởng, ý thức ra giải thích mọi hiện tượng cho nên

họ vẫn chưa tìm được lối thoát cho nhân loại Đến khi C Mác vén bức màn thần bí đã được các bậc thầy tư tưởng của mình là Hêghen

và các nhà triết học tiền bối khác che phủ lên lịch sử thì nhân loại bắt đầu chuyển sang một trình độ nhận thức mới

Ở đây ta sẽ nghiên cứu mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất để thấy được mặt thứ nhất của quy luật này là lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất Cùng với sự biến đổi và phát triển nhiều hơn của công cụ lao động thì kinh nghiệm sản xuất, thói quen lao động, kỹ năng sản xuất, kiến thức khoa học của con người cũng tiến bộ Lúc này lực lượng sản xuất trở thành yếu tố động nhất, cách mạng nhất Vấn đề lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất được thể hiện rõ trong các giai đoạn phát triển của xã hội Sự phát triển của lực lượng sản xuất

từ thấp đến cao qua các thời kỳ lịch sử khác nhau đã quyết định sự thay thế quan hệ sản xuất cũ bằng các quan hệ sản xuất mới cao hơn, đưa xã hội chuyển từ phương thức sản xuất này lên phương thức sản xuất khác, hình thành kinh tế xã hội với những kiểu quan

hệ sản xuất khác nhau

1.2.2: Sự tác động trở lại của quan hệ sản xuất đối với sự phát triển của lực lượng sản xuất.

Quan hệ sản xuất chính là quan hệ vật chất tồn tại khách quan không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người, đồng thời nó hình thành và thích ứng với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất nhất định Mặc dù vậy những quan hệ sản xuất luôn có tác động trở lại rất lớn đối với lực lượng sản xuất

Biểu hiện khi quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình

độ của lực lượng sản xuất thì nó sẽ trở thành động lực thúc đẩy,

định hướng tạo điều kện cho lực lượng sản xuất phát triển, và ngược lại Sở dĩ, quan hệ sản xuất có thể tác động mạnh mẽ trở lại đối vớ lực lượng sản xuất là vì nó quy định mục đích của sản xuất, quy định hệ thống tổ chức, quản lý sản xuất và quản lý xã hội, quy định phương thức phân phối mà phần của cải ít hay nhiều của người lao động được hưởng

Như vậy là quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là động lực thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển Quan hệ sản xuất phải luôn luôn vận động, biến đổi đưa mình lên một trình độ cao hơn để cùng với lực lượng sản xuất phát triển xã hội Chính vì vậy mà quan hệ sản xuất là lực lượng không thể thiếu được của một phương thức sản xuất, lực lượng sản xuất không thể tồn tại, phát triển bên ngoài quan hệ sản xuất Lực lượng sản xuất phát triển chẳng những do yếu tố nội tại của nó mà còn do

sự tác động của quan hệ sản xuất

Tiểu kết chương 1:

Qua sự phân tích làm rõ nội dung ở trên ta thấy Mác chính là người

đã phát hiện ra quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Đó là quy luật cơ bản chi phối toàn bộ quá trình lịch sử loài người, nó quyết định sự thay thế các phương thức sản xuất và cùng với sự thay đổi phương thức sản xuất là sự thay thế của các hình thái kinh tế xã hội

Đồng thời là nhờ việc phát hiện ra quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tình độ phát triển của lực lượng sản xuất, Mác đã xây dựng được lý luận về hình thái kinh tế xã hội, một phạm trù cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử, chỉ xã hội ở từng giai đoạn lịch sử nhất định, với một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó, phù hợp với một trình độ nhất định của lực lượng sản xuất và với một kiến trúc thượng tầng được xây dựng trên những quan hệ sản xuất ấy Lênin cho rằng: “ Chỉ có đem quy những quan hệ xã hội vào những quan hệ sản xuất và