Huy động các lực lượng xã hội để giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS Nga Trường, huyện Nga Sơn

Sau 4 năm (2010 2013), tôi đã có một số giải pháp hữu hiệu để giúp đỡ kịp thời những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trong trường nên chất lượng giáo dục đã có những bước đột phá vững chắc, luôn xếp nhất nhì của huyện, nhà trường liên tục đạt tập thể lao động xuất sắc cấp tỉnh, được PGDĐT Nga Sơn bình chọn là đơn vị điển hình tiên tiến cấp tỉnh giai đoạn 2010 2014 Tôi xin trình bày một số giải pháp Huy động các lực lượng xã hội để giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS Nga Trường, huyện Nga Sơn để các bạn đồng nghiệp tham khảo.

MỘT SỐ GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI

ĐỂ GIÚP ĐỠ HỌC SINH CÓ HOÀN CẢNH ĐẶC BIỆT KHÓ KHĂN

GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

Ở TRƯỜNG THCS NGA TRƯỜNG - HUYỆN NGA SƠN

A ĐẶT VẤN ĐỀ:

Chất lượng giáo dục là cái đích mà tất cả các nhà trường, các cơ sở giáo dục quan tâm để đạt được mục tiêu giáo dục

Mục tiêu của giáo dục Trung học cơ sở (THCS) là nhằm giúp học sinh củng cố

và phát triển những kết quả của giáo dục Tiểu học, có học vấn phổ thông ở trình

độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

Mọi tổ chức, gia đình và công dân có trách nhiệm chăm lo sự nghiệp giáo dục, phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh và an toàn

Giai đoạn 2006 - 2009: Cơ sở vật chất đang trong tiến độ xây dựng bổ sung theo hướng chuẩn Quốc gia Toàn trường có 1196 học sinh mà có tới 661 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (HSCHCĐBKK) và đã đạt được các chỉ tiêu về chất lượng giáo dục theo tiêu chuẩn trường trung học đạt chuẩn Quốc gia(Tỷ lệ học sinh bỏ học hàng năm không quá 1%, học sinh lưu ban không quá 3% Học lực giỏi đạt từ 3% trở lên, học lực khá đạt từ 30% trở lên, học lực yếu - kém không quá 5% Thực hiện đúng quy định của BGD&ĐT về thời gian tổ chức nội dung các hoạt động giáo dục ở trong và ngoài giờ lên lớp, mỗi năm học

tổ chức được ít nhất một lần hoạt động tập thể theo quy mô toàn trường Hoàn thành nhiệm vụ được giao trong kế hoạch phổ cập GDTHCS của địa phương) Muốn nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn 2010 - 2013 với tình hình kinh tế địa phương còn gặp nhiều khó khăn, số học sinh là con em gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn còn nhiều thì công tác huy động các lực lượng xã hội để giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (học sinh khuyết tật, con

hộ nghèo, cận nghèo, mồ côi, gia đình chính sách…) vượt khó vươn lên trong học tập và rèn luyện là một việc làm không dễ đối với một nhà trường nằm trong vùng nông thôn khó khăn về kinh tế như xã Nga Trường

Sau 4 năm (2010 - 2013), tôi đã có một số giải pháp hữu hiệu để giúp đỡ kịp thời những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trong trường nên chất lượng giáo dục đã có những bước đột phá vững chắc, luôn xếp nhất - nhì của huyện, nhà trường liên tục đạt "tập thể lao động xuất sắc cấp tỉnh", được PGD&ĐT Nga Sơn bình chọn là "đơn vị điển hình tiên tiến cấp tỉnh giai đoạn 2010 - 2014" Tôi xin trình bày một số giải pháp "Huy động các lực lượng xã hội để giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS Nga Trường, huyện Nga Sơn" để các bạn đồng nghiệp tham khảo

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Nghị quyết số 04-NQ/HNTW ngày 14/1/1993 Hội nghị lần thứ 4 BCH Trung ương Đảng khóa VII về tiếp tục đổi mới sự nghiệp GD&ĐT đã ghi: “Huy động các nguồn đầu tư trong nhân dân, viện trợ của các tổ chức quốc tế, kể cả vay vốn của nước ngoài để phát triển GD” Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII khẳng định: “Huy động toàn xã hội làm giáo dục, động viên các tầng lớp nhân dân đóng góp sức xây dựng nền giáo dục quốc dân dưới sự quản lí của Nhà nước”

Trẻ em có vai trò quan trọng đối với gia đình và xã hội, là tương lai của đất nước Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm công tác bảo vệ, chăm sóc

và giáo dục trẻ em Năm 1990, Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở Châu Á và là quốc gia thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước của Liên Hiệp quốc về Quyền trẻ em Đến nay, nước ta ban hành Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (sửa đổi năm 2004) và nhiều văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này

Bên cạnh việc chăm sóc trẻ em bình thường, có một nhóm đối tượng trẻ em

mà Đảng, Nhà nước và xã hội đặc biệt quan tâm đó là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bao gồm: trẻ em mồ côi không nơi nương tựa, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ

em nhiễm HIV/AIDS, trẻ em là nạn nhân của chất độc hóa học, trẻ em khuyết tật nặng và trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa

Ngày13 tháng 6 năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt ''Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020" Phần giải pháp có đoạn: “Xây dựng và thực hiện các chính sách nhằm đảm bảo bình đẳng về cơ hội học tập, hỗ trợ và ưu tiên phát triển giáo dục và đào tạo nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn, các đối tượng chính sách xã hội, người nghèo”

Ngày 26 tháng 4 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 647/QĐ-TTg Phê duyệt Đề án chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn dựa vào cộng đồng giai đoạn 2013 - 2020 Mục tiêu chung của đề án là: Huy động sự tham gia của xã hội, nhất là gia đình, cộng đồng trong việc chăm sóc, trợ giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn để ổn định cuộc sống, có cơ hội thực hiện các quyền của trẻ em và hòa nhập cộng đồng theo quy định của pháp luật; phát triển các hình thức chăm sóc thay thế trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn dựa vào cộng đồng; từng bước thu hẹp khoảng cách về mức sống giữa trẻ

em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn với trẻ em bình thường tại nơi cư trú

Với những căn cứ nêu trên cho thấy việc huy động các lực lượng xã hội để giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn là hết sức cần thiết Khi được

sự quan tâm chăm sóc của cộng đồng, những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn sẽ được lớn lên một cách lành mạnh và an toàn Các em không chỉ là người tiếp nhận thụ động lòng nhân từ của người lớn, mà các em còn là những thành viên tham gia tích cực vào quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách, có đủ đức đủ tài, có khả năng đóng góp công sức làm giàu đẹp quê hương, đất nước

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:

II.1 Thực trạng của địa phương:

Nga Trường là xã nằm ở phía Tây Bắc của huyện Nga Sơn, địa hình bán chiêm bán màu, diện tích đất tự nhiên 477,8ha - đất nông nghiệp là 329ha, toàn

xã có 1026 hộ với 4490 nhân khẩu(tháng 12/2013), tình hình kinh tế còn nhiều

khó khăn, thu nhập thấp, nghề phụ chậm phát triển Trình độ dân trí thấp nên số

hộ nghèo chiếm tỷ lệ tương đối cao (13,14% - 20,3%) ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục của nhà trường, toàn xã mới có trường THCS Nga Trường đạt

chuẩn Quốc gia năm 2010 Tuy vậy, Nga Trường là xã có truyền thống hiếu học, nguyện vọng lớn nhất của nhân dân trong xã là muốn con em mình được học hành, được giáo dục đến nơi đến chốn Tình hình trên cũng là vấn đề đặt ra cho lãnh đạo xã và nhà trường trong quá trình phấn đấu xây dựng nhà trường từ một đơn vị tiên tiến giai đoạn 2006 - 2009 vươn lên để trở thành trường học có chất lượng cao hơn trong giai đoạn 2010 - 2013

II.2 Thực trạng của nhà trường:

2.1 Vài nét khái quát về nhà trường

- Năm 1965: Trường cấp 2 Nga Trường được thành lập.

- Năm 1970: Trường cấp 2 lại sát nhập với trường cấp 1 trở thành trường

PTCS Nga Trường

- Năm 1996: Được tách riêng thành trường THCS Nga Trường.

- Từ năm 1996 - 2005: Nhà trường có 12 lớp biến động từ 420HS-450HS

CSVC rất thiếu ảnh hưởng rất lơn đến chất lượng giáo dục của nhà trường

- Từ năm 2006 đến năm 2009: Nhà trường đã giảm từ 12 lớp xuống 9 lớp với

số học sinh biến động từ 363HS đến 240HS CSVC đang trong tiến độ xây dựng trường chuẩn Quốc gia Nhà trường đạt danh hiệu lao động tiên tiến cấp huyện

- Từ năm 2010 đến năm 2013: Nhà trường đã ổn định (8 lớp) với số học sinh

biến động từ 220HS đến 233HS và đạt chuẩn Quốc gia tháng 11 năm 2010

2.2 Về đội ngũ giáo viên:

- Đảm bảo về số lượng và tương đối đồng bộ về cơ cấu Tỷ lệ CBGV có trình

độ chuẩn trở lên chiếm tỷ lệ từ 70% đến 85%

- Tỷ lệ giáo viên có phẩm chất đạo đức tốt đạt 85% đến 90%, chỉ có 1 đến 3

giáo viên chủ nhiệm giỏi trên 8 lớp đến 12 lớp

- Giáo viên giỏi huyện xếp thứ sáu đến thứ tư toàn huyện, giáo viên giỏi tỉnh

đạt chỉ tiêu

2.3 Về học sinh:

* Số HSCHCĐBKK được giúp đỡ giai đoạn 2006 - 2009

Năm học Nghèo nghèoCận Khuyết tật chính sáchGia đình Mồ côi Tổng

* Các chỉ tiêu chất lượng giáo dục đạt được giai đoạn 2006 - 2009:

- Bỏ học: Toàn trường có có 7 em (trong đó HS có HCĐBKK: 6 em)

- Lưu ban: Toàn trường có 6 em (trong đó HS có HCĐBKK: 3 em)

- Hoạt động ngoài giờ lên lớp: Thực hiện theo đúng quy định của BGD & ĐT

Bảng 1: Học lực của học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn(HSCHCĐBKK)

so với học sinh toàn trường (HSTT):

HSDT theo quy định

Học sinh giỏi huyện

Xếp thứ HSG

Học sinh giỏi tỉnh

Môn văn hóa(VH)

Môn khác(MK)

HSCHCĐBKK

* Ghi chú: Ký hiệu HSDT: Học sinh dự thi

Ký hiệu HSTT: Học sinh toàn trường

Ký hiệu HSCHCĐBKK: Học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn

Ký hiệu VH: Môn văn hóa

Ký hiệu MK: Môn khác

II.3 Thực trạng về công tác huy động các lực lượng xã hội tham gia giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn:

3.1 Địa phương: Trong giai đoạn 2006 - 2009, địa phương đang tập trung đầu

tư xây dựng cơ sở vật chất cho 3 trường học (trong đó trường THCS Nga Trường phấn đấu đạt chuẩn Quốc gia) Công tác kế hoạch hóa gia đình thực hiện chưa tốt nên còn nhiều gia đình đông con ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống Việc phối hợp với nhà trường để giúp đỡ HSCHCĐBKK đạt hiệu quả chưa cao

3.2 Do điều kiện cơ sở vật chất nhà trường còn thiếu nhiều, trang thiết bị chưa

đáp ứng yêu cầu dạy và học Công tác tham mưu với địa phương chưa mạnh dạn

kết hợp đề xuất nhiều vấn đề cùng một thời gian Trong điều kiện kinh tế địa

phương còn gặp nhiều khó khăn, học sinh thuộc hộ nghèo chiểm tỷ lệ cao, Hiệu

trưởng mới huy động được các lực lượng xã hội để tăng cường cơ sở vật chất, góp phần xây dựng trường chuẩn Quốc gia đúng tiến độ(chất lượng giáo dục mới đạt yêu cầu) mà chưa có các giải pháp hữu hiệu để huy động các lực lượng

xã hội tham gia giúp đỡ những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn để nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường lên tốp đầu của huyện

3.3 Kết quả huy động các nguồn lực:

III CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIAI ĐOẠN 2010 - 2013: III.1 Làm tốt công tác tuyên truyền về lợi ích và vai trò của việc huy động các lực lượng xã hội giúp đỡ HSCHCĐBKK trong trường học.

- Nội dung tuyên truyền:

+ Về lợi ích của việc huy động các lực lượng xã hội nhằm giúp đỡ học sinh

có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS Nga Trường: Việc làm này đã mang lại hiệu quả cao trong phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” Tạo ra một môi trường giáo dục giàu tình yêu thương nhân ái, những tấm lòng hảo tâm quan tâm chăm lo đến đời sống tinh thần cũng như đời sống vật chất của những học sinh nghèo đã như những ngọn nến hồng thắp sáng những ước mơ tuổi trẻ, khiến các

em luôn được sống và học tập rèn luyện trong một nhà trường có thầy cô giáo như mẹ hiền, các lực lượng xã hội như những người thân trong gia đình đang từng ngày dõi theo, vừa quan tâm lo lắng, vừa chăm sóc yêu thương, vừa mong chờ hy vọng vào các em Điều đó đã khiến các em nỗ lực học tập và phấn đấu, đạt những thành tích cao trong học tập Từ đó chất lượng giáo dục của nhà trường ngày một nâng cao một cách toàn diện

+ Công tác huy động các lực lượng xã hội nhằm giúp đỡ HSCHCĐBKK, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS là một việc làm có một vai trò quan trọng lớn lao nhằm giúp đỡ những học sinh thiếu thốn về tình cảm - vật chất, yếu về học lực - hạnh kiểm - thiếu tự tin trong cuộc sống…có điều kiện để vươn lên học tập tốt; làm cho xã hội giảm bớt những tệ nạn xã hội và có thêm nhiều nhân tài phục vụ cho quê hương, đất nước

- Hình thức tuyên truyền:

+ Thông qua phương tiện thông tin đại chúng

+ Tổ chức hình thức liên hệ giữa lãnh đạo nhà trường và lãnh đạo địa phương + Tổ chức đại hội giáo dục

+ Tổ chức các cuộc họp như: Họp hội đồng sư phạm, họp ban chấp hành hội cha mẹ học sinh, họp phụ huynh của những học sinh cần giúp đỡ, họp với ban chấp hành hội khuyến học - hội cựu giáo chức xã…

+ Thông qua các buổi chào cờ đầu tuần, các buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp

III.2 Tập trung nâng cao phẩm chất đạo đức của người thầy giáo:

Chuẩn mực của giáo viên về đạo đức là yếu tố quyết định, xuyên suốt quá trình giáo dục Tư cách đạo đức, thực hiện kỷ cương, nề nếp, tư tưởng, tình cảm,

việc ứng xử, việc rèn luyện và đặc biệt là vững vàng về chuyên môn Tóm lại:

"Thầy, cô giáo phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo" Thể hiện:

Nhiệt tình trong giảng dạy và giáo dục, luôn làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, luôn cải tiến nội dung và phương pháp, không tự thỏa mãn với trình

độ hiểu biết và tay nghề của mình Thường có niềm vui khi nhìn thấy học sinh

của mình trưởng thành và lớn lên(nhất là đối với những học sinh có hoàn cách

đặc biệtkhó khăn) Thầy giáo phải có hứng thú và say mê bộ môn mình phụ

trách Người thầy giáo cảm thấy sung sướng khi được tiếp xúc với trẻ, khi đi sâu vào thế giới độc đáo của trẻ, luôn đặt niềm tin nơi các em Thái độ quan tâm đầy thiện ý và ân cần đối với trẻ Lúc nào cũng thể hiện tinh thần giúp đỡ học sinh bằng ý kiến hoặc bằng hành động thực tế của mình một cách chân thành và giản dị

III.3 Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm:

3.1 Về năng lực cảm hóa học sinh:

- Năng lực cảm hóa học sinh là năng lực gây được ảnh hưởng trực tiếp của mình bằng tình cảm và ý chí đối với học sinh Nói cách khác đó là khả năng làm cho học sinh nghe, tin và làm theo mình bằng tình cảm và niềm tin

Tôi đã bồi dưỡng cho tất cả mọi đồng chí giáo viên trong nhà trường hiểu rằng: Một GVCN muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình trước hết phải thực

sự yêu thương học sinh, coi các em như người thân của mình Khi đã có tình yêu thương thì người thầy sẽ hiểu và biết cách dạy học sinh, tình thương cũng phải được đặt đúng chỗ HS mới cảm nhận được tình cảm từ trái tim thầy cô Nói cách khác giữa thầy và trò luôn có sự đồng điệu về tâm hồn Tôi đã đặt ra câu hỏi để mỗi giáo viên phải suy ngẫm: Tại sao cùng một HS cá biệt nhưng đối với thầy

cô này thì em chống đối, còn với thầy cô khác thì phục tùng và nghe lời? Rõ ràng, điều quan trọng là không phải học sinh đã phạm lỗi ra sao? Mà nằm ở chỗ

là các em đã nhìn thấy lỗi của mình như thế nào? Làm được điều này chính là nhờ sự thu phục nhân tâm của GVCN Ngoài cá tính của từng em, phải nói thật rằng có một số HS nổi loạn là do việc xử lí không đúng của người thầy Thầy có những lời nói xúc phạm đến trò, phân biệt đối xử với trò thì lời nói trước lớp khó có trọng lượng Kinh nghiệm cho thấy học sinh thích khuyên bảo nhẹ nhàng hơn là trách phạt

Với những giáo viên chủ nhiệm, tôi giúp họ hiểu rõ: GVCN có ‘quyền lực” trong tay nhưng không phải vì thế mà lúc nào cũng lạm dụng nó, phải biết khi nào cứng rắn và khi nào mềm dẻo để xử lí các tình huống Vì thế ngoài năng lực chuyên môn GVCN còn là một nhà tâm lí giỏi, hiểu thấu đáo những tâm tư suy nghĩ của học sinh Nhiều lúc chủ nhiệm phải đặt mình vào thế của HS để hiểu được hành vi và thái độ của các em với cương vị là người trong cuộc Giáo dục một con người là quá trình không có điểm cuối cùng Đó là công việc kéo dài cả đời người chứ không phải là chuyện của ngày một, ngày hai Vì thế người giáo viên chủ nhiệm không bao giờ được chủ quan, nóng vội, một câu nói vô tình, một trách phạt nôn nóng, một hành xử thiếu cân nhắc đôi khi gây tổn thương và biết đâu đó các em sẽ mang theo vết thương kia thành một ám ảnh không

nguôi Trước mọi sai lầm, vi phạm của học sinh giáo viên chủ nhiệm cần hết sức bình tĩnh, bao dung và độ lượng để xem xét, xử lí và giải quyết vấn đề.

3.2 Về năng lực đối xử khéo léo sư phạm

Trong quá trình giáo dục học sinh, tôi giúp mọi giáo viên nhận thức sâu sắc vấn đề: Với những HSCHCĐBKK, do hoàn cảnh đưa lại nên có nhiều học sinh chậm tiến Vì vậy, giáo viên phải biết phát hiện kịp thời và giải quyết khéo léo những vấn để xảy ra bất ngờ, không nóng vội, không thô bạo, chúng ta không nên ảo tưởng là các em sẽ tiến bộ ngay sau vài lần nhắc nhở hay xử phạt của giáo viên chủ nhiệm Có khi các em vẫn tiếp tục vi phạm với mức độ liên tục hơn, như một cách thách thức, một cách khẳng định mình với bạn bè, với thầy

cô, với mọi người Chính ở những khoảnh khắc này, người giáo viên chủ nhiệm cần thể hiện rỏ bản lĩnh và năng lực sư phạm Trong đó có cả năng lực "chịu đựng" của mình Chịu đựng những vi phạm cố tình, những thách thức nông nổi

và chịu đựng cả những bực bội, tức giận đang phải dồn nén trong người Cần tạo được ở các em, trước hết là sự tôn trọng và sau đó là sự gần gũi, cảm thông Đối với những tình huống có vấn đề mà học sinh cá biệt tạo ra đòi hỏi năng lực ứng xử sư phạm của người thầy Khi ấy, mỗi người giáo viên phải biết nhìn bằng con mắt của tình thương và sự thông cảm thật sự, ta nên có cái hiền từ bao dung của người mẹ, người cha; cái gần gũi cảm thông của người anh, người chị;

và cái thân thiết của một người bạn

Nhẹ nhàng phân tích những mặt ưu, khuyết, đúng, sai trong nhận thức, suy

nghĩ của các em Giúp các em nhận biết những ưu điểm của mình và biết phát huy nó Không nên nói những câu phũ phàng Ví như "ở em chẳng có điểm nào tốt cả" "Người như em thật chẳng ra gì" "Trong 12 con giáp em không giống con nào" Hoặc bi đát hơn "Cuộc đời em rồi chẳng có ra làm sao đâu"

Mỗi giáo viên chủ nhiệm nói riêng, người giáo viên nói chung cần rút ra một

quy luật: Quá cứng thì dễ gãy; quá mềm thì khó uốn Trong sự nghiệp trồng người thì học sinh chậm tiến giống như cái cây không mọc thẳng Đối với loại cây này người giáo viên chủ nhiệm phải gia công nhiều hơn Thầy cô chủ nhiệm như là người cha, người mẹ của các em, có tiếng nói điều chỉnh kịp thời các hành vi chưa đúng của các em, là tấm gương cho các em noi theo Thầy cô giáo dục các em không chỉ bằng lời nói mà bằng cả hành động, cử chỉ, thái độ, tác phong hàng ngày Hãy thương yêu các em bằng tấm lòng của người thầy, người cha, người chị, người mẹ Hãy nhìn các em với ánh mắt nhìn về tương lai, không nên dựa vào hành vi nhất thời của các em mà đánh giá cả bản chất con người các em Học sinh chúng ta chỉ là những cành cây non, đang muốn vươn lên trở thành cành cây vững chắc, hãy tạo điều kiện cho các em thể hiện mình, vươn lên nơi có ánh sáng vững bền, hãy đối xử các em bằng thái độ thân thiện

và tích cực Và xin được mượn câu nói này để kết thúc: "Những gì xuất phát từ trái tim sẽ đi đến trái tim"

3.3 Về sự quan tâm và trách nhiệm đến từng HSCHCĐBKK:

Giáo viên chủ nhiệm phải nắm bắt và hiểu sâu sắc từng cá nhân học sinh trong lớp Mỗi ngày, giáo viên nói chuyện, tâm sự với học sinh như những người bạn về khía cạnh nào đó trong cuộc sống gia đình, nhà trường và xã hội Sẵn sàng chia sẻ với học sinh bất cứ khi nào chúng cần sự giúp đỡ.

Nếu học sinh cần chia sẻ những khó khăn gặp phải của cá nhân hoặc gia đình, giáo viên phải luôn quan tâm, động viên an ủi, khích lệ để có thể tác động đến đời sống cũng như việc học của học sinh

Giáo viên phải biết khơi gợi "tinh thần đồng đội" và suy nghĩ quyền sở hữu của học sinh "chúng ta là một lớp học đoàn kết, là một lớp học tốt nhất"

Giáo viên là người dàn xếp mọi việc, giúp học sinh vượt qua sóng gió và khó khăn Muốn vậy, khi gặp phải những khó khăn của học sinh, giáo viên thường xuyên tâm sự, trình bày với Hiệu trưởng và đồng nghiệp về những vấn đề học sinh trong lớp gặp phải nhằm tìm ra biện pháp phù hợp nhất để giải quyết mọi vấn đề một cách êm thấm

III.4 Xây dựng uy tín nhà trường:

Với cương vị là một hiệu trưởng, tôi luôn giáo dục và bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ giáo viên nhận thức được rằng: Uy tín của người giáo viên có ý nghĩa

vô cùng quan trọng trong việc nâng cao chất lượng GD - ĐT

Tuy nhiên, ngoài phẩm chất chính trị - đạo đức trong sáng và xu hướng nghề nghiệp bền vững, người giáo viên cần có kiến thức toàn diện “biết 10 để dạy 1” Chúng ta thật sự tự hào vì hiện nay đại bộ phận giáo viên đều là những tấm gương mẫu mực luôn tạo được niềm tin đối với các thế hệ học sinh Tuy nhiên vẫn còn một số người mặc dù trình độ chuyên môn không thua kém ai nhưng do năng lực sư phạm hạn chế nên gặp khó khăn trong việc truyền đạt tri thức cho người học Rõ ràng “hồng” mà không “chuyên” thì vẫn chưa toàn diện Đâu đó trong nhà trường còn một số người (tuy chỉ là cá biệt) thiếu mẫu mực trong giao tiếp, chưa khéo léo trong cách ứng xử làm cho lòng tin của người học phần nào bị sút giảm Ngoài ra, do không hiểu đối tượng nên có khi người thầy quá khắt khe hay quá dễ dãi trong cư xử với học trò khiến cho hiệu quả giáo dục không được như mong muốn “Muốn tâm phục thì phải khẩu phục”

Uy tín được hình thành và thể hiện trong hoạt động Mặt khác, uy tín được hình thành chủ yếu là do năng lực và phẩm chất của bản thân Là người “dùng nhân cách để giáo dục nhân cách”, người thầy phải là tấm gương mẫu mực về đạo đức, tác phong Không ngừng tu dưỡng đạo đức mới giữ gìn được sự đoàn kết, có lối sống giản dị trong sạch Hiểu được những chuẩn mực trong hoạt động

sư phạm, từ đó người giáo viên mới có ý thức rèn luyện phong cách sư phạm phù hợp, mẫu mực từ lời nói đến hành vi cử chỉ… Ngoài ra, năng lực sư phạm

và trình độ chuyên môn nghiệp vụ cũng là một thước đo không thể thiếu của người thầy Người giáo viên “vừa hồng vừa chuyên” sẽ có sức mạnh cảm hóa lớn lao, không chỉ thu hút, lôi kéo mà còn định hướng và điều khiển mọi hoạt động học tập của học sinh

Để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ mỗi giáo viên phải không

ngừng phấn đấu tự học, tự rèn nâng cao kiến thức, trình độ, năng lực chuyên môn Năng lực sư phạm bao hàm các phẩm chất trí tuệ như: Khả năng quan sát, sáng tạo, các phẩm chất ngôn ngữ; các phẩm chất tư duy lí luận, biết đặt mình ở

vị trí của người học để hiểu họ và tự đánh giá về mình Năng lực sư phạm còn biểu hiện ở khả năng tổ chức cho người học, nhằm phát huy tính chủ động sáng tạo, đáp ứng nhu cầu học tập Biết kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học hiện đại và nắm các kỹ năng dạy học cơ bản như kỹ năng định hướng, điều khiển, trình bày, đặt câu hỏi, xử lý tình huống giảng dạy…

Có thể nói, xây dựng uy tín nhà trường là một quá trình liên tục và lâu dài

Đó còn là một quá trình khổ luyện nên đòi hỏi mỗi chúng ta phải cố gắng không ngừng

III.5 Lập kế hoạch khảo sát đối tượng học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ngay đầu các năm học.

Yêu cầu từng học sinh sau khi nghỉ hè đến trường đều phải trình bày hoàn cảnh gia đình bằng văn bản nộp cho GVCN

Chỉ đạo GVCN phối hợp với địa phương lập danh sách HSCHCĐBKK ngay

từ đầu năm học theo mẫu sau:

Xóm Họ và tên Lớp con ông(bà) Đối tượng học sinh

Nghèo Cận

nghèo

Gia đình chính sách

Con

mồ côi

Khuyết tật 1

2

…

Nhà trường giao trách nhiệm cho giáo viên chủ nhiệm đến từng gia đình học sinh để tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình, bố mẹ, những người thân trong gia đình

và bản thân của học sinh theo mẫu sau:

TT Họ và tên Lớp Con ông(bà) Xóm Hoàn cảnh gia đình1

2

…

Đôn đốc giáo viên chủ nhiệm kịp thời nắm bắt tâm tư, sở thích, tính tình, tình cảm của học sinh thông qua bạn bè cùng lớp, cùng trường báo cáo về hiệu trưởng những trường hợp HSCHCĐBKK cần giúp đỡ về vấn đề gì?

III.6 Tổ chức họp với phụ huynh có học sinh cần giúp đỡ:

Như ta đã biết, gia đình là tế bào của xã hội, con trẻ hình thành nhân cách bắt đầu từ gia đình Vì vậy, nhà trường cần phối kết hợp với gia đình giúp đỡ học sinh về tinh thần cũng như vật chất, trong các buổi họp phụ huynh toàn trường xong, nhà trường dành thời gian họp riêng với phụ huynh có học sinh cần giúp

đỡ Hiệu trưởng phải tham gia trực tiếp họp và lắng nghe ý kiến của phụ huynh

để bổ sung, điều chỉnh và rút kinh nghiệm Thông qua giáo viên chủ nhiệm, chỉ đạo nội dung họp với cha mẹ học sinh:

Giáo viên phải nắm chắc học sinh thuộc đối tượng nào, ghi chép ngắn gọn đặc điểm của từng học sinh

Trình bày phải ngắn gọn, rõ ràng và cụ thể, các bậc phụ huynh muốn biết thái

độ cư xử với thầy cô và bạn bè của con mình ra sao? nguyên nhân của việc học giảm sút? lý do vi phạm nội quy nhà trường?

Khi nói về HS với các bậc phụ huynh học sinh, giáo viên phải cẩn thận và học sinh sống trong các hoàn cảnh khác nhau

Giáo viên có thể sẽ thông báo trước với các bậc phụ huynh về vấn đề cần trao đổi trong cuộc họp, nếu xảy ra những vấn đề nghiêm trọng cần thảo luận kín đáo

và lâu hơn Bởi gia đình là nguồn động viên tinh thần quý giá và cũng là nơi kiểm tra đánh giá thực tế, là nơi cung cấp phương tiện học tập cho học sinh Vì vậy, giáo viên đừng mang những điều quá bất ngờ đến với các bậc phụ huynh học sinh

Giáo viên giúp phụ huynh về phương pháp dạy con phải mềm dẻo, linh hoạt tránh thô bạo mà ít hiệu quả Yêu cầu phụ huynh dành nhiều thời gian tự học ở nhà cho con, không vì kinh tế khó khăn mà bắt con mình phải làm việc quá sức ảnh hưởng đến sức khỏe - kết quả học tập và vi phạm quyền trẻ em

Giáo viên chủ nhiệm cho phụ huynh xem trực tiếp sổ liên lạc tại buổi họp để

có vấn đề gì thì trao đổi luôn (khác với học sinh có hoàn cảnh bình thường là gửi

sổ liên lạc về gia đình)

III.7 Làm tốt công tác tham mưu với Đảng ủy - Chính quyền địa phương và Hội khuyến học huyện - Huyện đoàn - Hội CTĐ huyện Nga Sơn

7.1 Với Đảng ủy - chính quyền địa phương xã Nga Trường:

Ngay từ đầu các năm học tôi đã trình bày với Đảng ủy - Chính quyền địa

phương về dự kiến tổng số HSCHCĐBKK cần giúp là bao nhiêu em? nguồn kinh phí huy động để giúp đỡ các em là bao nhiêu tiền? lực lượng xã hội nào tham gia giúp đỡ về vật chất? lực lượng xã hội nào tham gia về tinh thần? để Đảng ủy có Nghị quyết yêu cầu chính quyền, các tổ chức đoàn thể phối hợp với nhà trường thực hiện một cách có hiệu quả

7.2 Với Hội khuyến học huyện - Huyện đoàn - Hội CTĐ huyện Nga Sơn

Trong các năm học, khi có thông báo những HSCHCĐBKK được hỗ trợ học bổng theo tiêu chuẩn đã quy định thì nhà trường tổ chức họp ngay để xét chọn công minh, đúng đối tượng và hoàn tất hồ sơ của học sinh được giúp đỡ nộp lên cấp trên kịp thời Đồng thời đề xuất với Hội khuyến học huyện - Huyện đoàn - Hội CTĐ huyện Nga Sơn hỗ trợ những học sinh gặp khó khăn đột xuất trong các năm học

III.8 Giúp đỡ học sinh có nguy cơ bỏ học và yếu về học lực - hạnh kiểm, học sinh khuyết tật.

8.1 Giúp đỡ học sinh có nguy cơ bỏ học:

Trong thời gian nghỉ hè Một số HSCHCĐBKH đi ở cho người thân trong Nam, ngoài Bắc…để có tiền phụ giúp gia đình Do tác động khách quan nên các

em có ý định bỏ học Vì vậy, vào đầu các năm học nhà trường phân công giáo viên phụ trách theo xóm đến từng gia đình có học sinh chưa ra lớp để vận động

và tìm nguyên nhân có nguy cơ bỏ học để có những biện pháp giúp đỡ kịp thời.Nếu học sinh bỏ học vì khó khăn về kinh tế thì giúp đỡ bằng vật chất Nếu học

sinh bỏ học vì khó khăn về tinh thần thì giúp đỡ bằng tinh thần

8.2 Giúp đỡ học sinh yếu về học lực:

Nhà trường tập trung phụ đạo thêm hai môn Toán và Ngữ văn với mục đích nâng cao chất lượng đại trà vì hai môn này liên quan đến việc xếp loại học lực của học sinh

Sau khi khảo sát chất lượng đầu năm học, nếu HSCHCĐBKK không đạtđiểm trung bình thì nhà trường giao cho giáo viên đứng lớp tranh thủ lúc trưa đối với giáo viên ở xa hoặc buổi tối đối với giáo viên là người địa phương đến tận nhà học sinh để phụ đạo thêm cho học sinh vì các em còn phải dành thời gian ban ngày để phụ giúp gia đình

Ví dụ: Môn Toán: Giúp học sinh tự phát hiện lỗi của mình Sau đó có kế

hoạch trình bày để học sinh hiểu được loại lỗi nào mình thường mắc phải mà không cảm thấy xấu hổ Vì vậy, giáo viên nên phát triển cảm nhận của học sinh

về loại câu trả lời đúng Nhắc nhở học sinh về tầm quan trọng của việc luyện tập khi học toán Môn toán được học thông qua việc làm bài tập toán, không phải ngồi xem người khác làm Cho học sinh nhiều bài tập để thực hành, giúp củng

cố kiến thức còn thiếu Như vậy, học sinh có nhiều tiến bộ và bớt căng thẳng lo

sợ khi học toán Không nên đánh giá học sinh quá nhiều dựa trên tốc độ làm bài

Ví dụ: Môn Ngữ văn: Khi dạy cần tạo không khí văn học, bối cảnh lịch sử,

bối cảnh xã hội, thời đại mà nhà văn sáng tác nên tác phẩm văn học đó Trong đánh giá thì nên tế nhị, khéo léo động viên khích lệ gây hứng thú học tập cho học sinh Văn học là Nhân học, bởi vậy, trong quá trình dạy Văn học, giáo viên cần chú ý liên hệ thực tế, thông qua đó bồi dưỡng tâm hồn, giúp các em có thế giới nội tâm phong phú, biết yêu thương con người, yêu cái Thiện cái Đẹp, ghét cái Ác cái Xấu, từ đó góp phần hình thành nhân cách cho học sinh một cách toàn diện Khi dạy cần truyền đạt những kiến thức đơn giản mà các em dễ tiếp thu rồimới nâng cao dần Giáo viên có thể lồng ghép những câu chuyện ngắn thú vị để các em bớt mệt mỏi và yêu thích bộ môn hơn

8.3 Giúp đỡ học sinh yếu về hạnh kiểm:

- Nguyên nhân học sinh yếu về hạnh kiểm: Do học sinh thiếu sự quan tâm chỉ dạy của gia đình Do sự giáo dục của gia đình chưa phù hợp Do ảnh hưởng của bạn bè xấu xung quanh, của xã hội hiện đại Do thiếu tình thương yêu của bạn

bè và người thân…

- Các biện pháp giúp đỡ: Phối hợp tốt ba môi trường giáo dục:

+ Về phía nhà trường: GVCN phối hợp với tổng phụ trách đội tạo nhiều sân chơi lành mạnh, hình thành thói quen ở các em "Mình vì mọi người, mọi người

vì mình" Giáo dục kỹ năng sống cho các em và tinh thần đoàn kết , tương thân tương ái thông qua các hoạt động từ thiện do nhà trường phát động Giáo dục các em tinh thần "Lá lành đùm lá rách", " Một miếng khi đói bằng một gói khi no"…

+ Về phía gia đình: Cần phải luôn là chỗ dựa vững chắc cho các em, giúp các

em không cảm thấy cô đơn, lẻ loi, hụt hẫng Gia đình cần nhận thức đúng đắn về vai trò, trách nhiệm của mình trong việc nuôi dạy con cái Không nên quá lo về