LUẬN văn tốt NGHIỆP bồi DƯỠNG đạo đức CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN ở HUYỆN SÔNG lô TỈNH VĨNH PHÚC HIỆN NAY

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, người anh hùng dân tộc vĩ đại, người cha kính yêu chúng ta đã dạy: Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa 11, tr.310. Người rất quan tâm đến giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho các thế hệ thanh niên cách mạng Việt Nam, trước lúc đi xa Người còn căn dặn Đảng ta: Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng CNXH vừa Hồng vừa Chuyên.

Ban chấp hành BCH

MỞ ĐẦU 3

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN BỒI

DƯỠNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN Ở HUYỆN SÔNG LÔ - T NH V NH PH C ỈNH VĨNH PHÚC ĨNH PHÚC ÚC

1.1 Đạo đức cách mạng và bồi dưỡng đạo đức cách

1.2 Thực trạng và nguyên nhân bồi dưỡng đạo đức cách

mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh

Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU BỒI

DƯỠNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN Ở HUYỆN SÔNG LÔ - T NH V NH PH C ỈNH VĨNH PHÚC ĨNH PHÚC ÚC

2.1 Yêu cầu bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh

niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay 41

2.2 Một số giải pháp cơ bản để bồi dưỡng đạo đức cách

mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp côngnhân và nhân dân lao động, người anh hùng dân tộc vĩ đại, người cha kínhyêu chúng ta đã dạy: "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần cónhững con người xã hội chủ nghĩa" [11, tr.310] Người rất quan tâm đến giáodục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho các thế hệ thanh niên cách mạng ViệtNam, trước lúc đi xa Người còn căn dặn Đảng ta: Đảng cần phải chăm lo giáodục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây

dựng CNXH vừa "Hồng" vừa "Chuyên".

Ngay từ những ngày đầu đất nước ta bước vào công cuộc đổi mới, tạiĐại hội VI, Đảng ta đã chỉ rõ: Vấn đề đạo đức xã hội đang được đặt ra mộtcách cấp bách Trong công cuộc đổi mới đất nước, bên cạnh các thành tựu tolớn đã đạt được, tình hình xã hội nước ta hiện nay còn tồn tại một số tiêu cựccần phải giải quyết Một trong những tiêu cực nổi lên đó là sự suy thoái vềđạo đức, lối sống ở một bộ phận trong xã hội và trong đó có thanh niên Thựctrạng đó đang là rào cản đối với công cuộc đổi mới toàn diện đất nước hiệnnay và cần phải được đấu tranh khắc phục kịp thời Bởi vậy, bồi dưỡng đạođức cách mạng cho thanh niên nói chung, thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnhVĩnh Phúc nói nói riêng trong tình hình hiện nay là một nhiệm vụ cấp thiếtnhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới, đẩymạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước gắn với phát triển kinh tế tríthức và hội nhập kinh tế quốc tế, thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lượccủa cách mạng nước ta, đó là xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vữngchắc Tổ quốc Việt Nam XHCN

Là một bộ phận của thanh niên cả nước, thanh niên huyện Sông Lô có

vai trò rất to lớn trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc,

góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Đây là lực lượngđông đảo đang xung kích, đi đầu thực hiện đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước, thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,văn minh”[24, tr 70] Do vậy, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ởhuyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay có vai trò rất quan trọng góp xâydựng nền đạo đức mới, con người mới XHCN của tỉnh và đất nước.

Mặt khác, do tính chất phức tạp của nền kinh tế thị trường thời kỳ quá độ

lên CNXH; sự chống phá thường xuyên, thâm độc của kẻ thù đối với thanhniên; cùng với các nguyên nhân khách quan và chủ quan khác đã khiến một bộphận không nhỏ thanh niên nói chung và thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnhVĩnh Phúc nói riêng đã và đang suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống, xarời mục tiêu lý tưởng của Đảng, phai nhạt niềm tin vào tính tất thắng của conđường đi lên CNXH mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn Điều này đãgây ra các hậu quả tiêu cực làm ảnh hưởng đến bản chất và truyền thống cáchmạng cao đẹp mà các thế hệ thanh niên đi trước của huyện Sông Lô đã dàycông vun đắp Bởi vậy, để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế -xã hội mà Đại hội Đảng Bộ huyện Sông Lô lần thứ II đã xác định, đòi hỏi đặt rayêu cầu cấp thiết là phải đấu tranh khắc phục các biểu hiện tiêu cực về đạo đức;đồng thời tích cực bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông

Lô - tỉnh Vĩnh Phúc - Lực lượng có vai trò to lớn thực hiện thắng lợi sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Với lý do trên, tác giả đã lựa chọn và thực hiện đề tài: "Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay".

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vấn đề đạo đức, đạo đức cách mạng cho thanh niên nói đã được Chủtịch Hồ Chí Minh, các nhà lãnh đạo của Đảng, đề cập một cách toàn diện vàsâu sắc Đây cũng là vấn đề đã và đang được sự quan tâm nghiên cứu củanhiều nhà khoa học

Hiện nay, đã có nhiều công trình khoa học có liên quan đến đề tàinghiên cứu của tác giả đã được công bố Trong đó, có các công trình tiêu

biểu như: "Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh - truyền thống dân tộc và nhân loại", Giáo sư Vũ Khiêu chủ biên, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1993;

"Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức", Phó Giáo sư Thành Duy chủ biên,

Nxb CTQG, Hà Nội, 1996 Các công trình trên đã nghiên cứu một cáchsâu sắc và có hệ thống về tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, khẳng định vaitrò và giá trị to lớn của nó trong sự nghiệp cách mạng của đất nước Mặc

dù nghiên cứu từ những góc độ khác nhau, song các tác giả đều thống nhấttrong cách khái quát nội dung đạo đức cách mạng và vai trò đạo đức cáchmạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong các năm qua, đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu về tácđộng của cơ chế thị trường đến sự biến đổi giá trị và thang giá trị đạo đức ở

nước ta, trong đó có các công trình tiêu biểu như: "Quan hệ giữa đạo đức và kinh tế trong việc định hướng các giá trị đạo đức hiện nay", Tiến sĩ Nguyễn Thế Kiệt, Tạp chí Triết học, Số 6, 12/1996; "Sự biến đổi của thang giá trị đạo đức trong nền kinh tế thị trường với việc xây dựng đạo đức mới cho cán bộ quản lý ở nước ta hiện nay", Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chí Mỳ chủ biên, Nxb CTQG, Hà Nội 1999; “Về định hướng xã hội chủ nghĩa trên các lĩnh vực

cơ bản của đời sống xã hội”, Giáo sư Trần Xuân Trường chủ biên, Đề tài KX07.01, Nxb CTQG, Hà Nội 1999; “Giáo dục tư tưởng cách mạng cho thế

hệ trẻ Việt Nam trong tình hình mới ”, Tiến sĩ Phạm Đình Nghiệp chủ biên,

Nxb Bến Tre 2000 Các công trình trên đi tìm hiểu tác động của cơ chế thịtrường đến đời sống đạo đức ở nước ta hiện nay và đều thống nhất cho rằng,

sự biến đổi của hệ thống giá trị, thang giá trị đạo đức ở nước ta hiện nay làmột tất yếu Tác giả của các công trình trên cho rằng, định hướng giá trị đạođức trong điều kiện hiện nay là cần thiết và cấp bách trong xây dựng nền đạođức mới ở nước ta hiện nay

Tuy nhiên, dưới góc độ chính trị xã hội vấn đề: "Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay"

chưa có công trình nào đề cập tới Với đề tài nghiên cứu đã lựa chọn, tác giả

hy vọng sẽ góp phần làm sâu sắc hơn các vấn đề lý luận và thực tiễn cấp báchđang đặt ra trong quá giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niênở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng và thanh niên cả nước nói chung

3 Mục đích và nhiệm vụ cơ bản của luận văn

* Mục đích:

Luận văn luận giải làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn của việcbồi dưỡng đạo đức các mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh VĩnhPhúc hiện nay, trên cơ sở đó đề xuất một số yêu cầu và các giải pháp cơ bảnnhằm bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnhVĩnh Phúc hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu:

Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnhVĩnh Phúc

*Phạm vi nghiên cứu:

Bồi dưỡng đạo đức cách mạng của thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnhVĩnh Phúc từ 2008 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận:

Luận văn được xây dựng trên cơ sở lý luận là hệ thống các quan điểm

cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối quanđiểm của Đảng ta về đạo đức và đạo đức cách mạng Tác giả có vận dụng, kếthừa kết quả của các công trình khoa học của các tác giả có liên quan đến đềtài nghiên cứu

* Cơ sở thực tiễn:

Trên cơ sở là tình hình đời sống xã hội, đời sống của thanh niên nói chungvà đời sống đạo đức của thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng,đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới đất nước Luận văn còn dựa vào các văn kiện vàbáo cáo tổng kết về công tác thanh niên của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh và của Huyện Đoàn Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc

Luận văn còn dựa vào các số liệu điều tra, khảo sát về thanh niên củamột số công trình khoa học có liên quan về thực trạng bồi dưỡng đạo đứccách mạng trong tình hình hiện nay

* Phương pháp nghiên cứu:

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử, luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứucủa khoa học chuyên ngành: phân tích - tổng hợp, lôgíc - lịch sử, so sánhthống kê, điều tra xã hội học, xử lý số liệu, xin ý kiến chuyên gia để làmsáng tỏ các vấn đề mà luận văn đã đặt ra

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn cung cấp một số vấn đề có ý nghĩa phương pháp luận trongbồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyÖn S«ng Lô - tỉnh VĩnhPhúc hiện nay, để góp phần vào phát triển, hoàn thiện nhân cách của họ vàđáp ứng phần nào của thực tiễn nâng cao chất lượng toàn diện của nhân tố conngười trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Luận văn còn cung cấp cho cán bộ, các tổ chức Đoàn thanh niên ởhuyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc một số vấn đề mới để nâng cao chất lượngtoàn diện của người thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Nam XHCN.

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong giảng dạyđạo đức cách mạng ở các trung tâm và trường chính trị tỉnh

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tàiliệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN BỒI DƯỠNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN Ở HUYỆN SÔNG LÔ -

TỈNH VĨNH PHÚC HIỆN NAY

1.1 Đạo đức cách mạng và bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên

1.1.1 Đạo đức cách mạng và những biểu hiện đạo đức cách mạng cuả thanh niên hiện nay

a Đạo đức và đạo đức cách mạng

Đạo đức là toàn bộ những quy tắc nhằm điều chỉnh và đánh giá cáchứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ xã hội, được thựchiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội.Đạo đức là một hình thái của ý thức xã hội, có thể coi là xuất hiện sớm nhấttrong sự phát triển của lịch sử Trong xã hội cộng sản nguyên thủy, các chẩnmực và quy tắc này cũng được củng cố trong cuộc sống của mỗi cộng đồng.Khi sự ra đời của chế độ chiếm hữu nô lệ, ý thức đạo đức được hình thànhvà phát triển với tính cách là một hình thái riêng của ý thức xã hội Nhưng

do hạn chế về lập trường giai cấp và thế giới quan, các quan niệm trước Mácđều giải thích một cách sai lầm về nguồn gốc, bản chất, vai trò của đạo đứctrong lịch sử

Trên cơ sở thế giới quan duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, C.Mácvà Ph.Ăng ghen đã xem xét toàn bộ những tư tưởng đạo đức của nhân loại từ

xa xưa, tổng kết và đưa ra những luận điểm khoa học về đạo đức Hai ông đãchỉ ra sự tất yếu xuất hiện một kiểu đạo đức mới trong lịch sử - đạo đức cáchmạng của giai cấp công nhân Theo Ph.Ăng ghen, đây là nền đạo đức “đángtiêu biểu cho sự lật đổ hiện tại, biểu hiện cho lợi ích của tương lai, tức là đạođức vô sản, là thứ đạo đức có một số lượng nhiều nhất những nhân tố hứa hẹnmột sự tồn tại lâu dài” [5, tr.143]

Tiếp tục tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăng ghen, trong quá trình đấu tranhchống lại các học thuyết đạo đức duy tâm, phản động đang đầu độc giai cấpcông nhân và nhân dân lao động, V.I.Lênin đã khẳng định sự tất yếu ra đờicủa “luân lý cộng sản” và “đạo đức cộng sản” Trong đó, V.I Lênin đã chỉ rathực chất cách mạng của nội dung đạo đức mới, “đó là những gì góp phần pháhủy xã hội cũ của bọn bóc lột và góp phần đoàn kết tất cả những người laođộng chung quanh giai cấp vô sản đang sáng tạo ra xã hội mới của nhữngngười cộng sản”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng, lãnh tụ cách mạng đã bàn đếnrất nhiều đến vấn đề đạo đức Đạo đức do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập vàdày công xây dựng là đạo đức cách mạng, đây là kiểu đạo đức mới về chất sovới các kiểu đạo đức đã có trong lịch sử nhân loại Đó là sản phẩm của sự kếthợp giữa đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc với tinh hoa đạo đức nhânloại Trong đó, nó bao gồm những phẩm chất cần thiết phục vụ cho sự nghiệpđấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân để cải tạo và xóa bỏ chế độ xãhội cũ, xây dựng thành công chế độ xã hội mới, giải phóng triệt để nhân dânlao động khỏi mọi ách áp bức, bóc lột, bất công và đem lại cuộc sống ấm no,

tự do, hạnh phúc cho mọi người Trong quan niệm của chủ tịch Hồ Chí Minh,với lý tưởng chính trị của giai cấp công nhân

Đạo đức cách mạng do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập và xây dựng cónội dung cơ bản và cốt lõi là: trung với nước, hiếu với dân, quyết tâm phấnđâu suốt đời, không ngại hy sinh gian khổ vì độc lập, tự do, hạnh phúc, v ×CNXH Là cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, là đoàn kết, thật thà, chủnghĩa tập thể, chủ nghĩa yêu nước và tinh thần quốc tế vô sản Mỗi nội dung,tiêu chuẩn đó lại được biểu hiện một cách sinh động, cụ thể ở mỗi người, mỗilứa tuổi mỗi lĩnh vực công tác khác nhau

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến bồi dưỡng, giáodục đạo đức cách mạng cho các thế hệ thanh niên cách mạng nước ta Trong

đó, vấn đề quan trọng hàng đầu mà Người quan tâm bồi dưỡng, giáo dụcthanh niên là lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với đất nước và hiếu vớinhân dân Người rất chú trọng bồi dưỡng các phẩm chất đạo đức cách mạng

cao quý “cần, kiêm, liêm, chính, chính, chí công vô tư” và các đức tính khiêm

tốn, giản dị, tinh thần lao động tích cực, siêng năng, lòng dũng cảm, không sợkhó khăn gian khổ, trung thực, giản dị cho mỗi thanh niên Người yêu cầu

thanh niên phải : nâng cao tinh thần làm chủ tập thể, trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân,

chớ phô trương hình thức, chớ kiêu ngạo tự mãn

Vấn đề đạo đức cách mạng đã được nhiều nhà khoa học đi sâu nghiêncứu và tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau Nhưng về thực chất, các góc độ vàphương pháp nghiên cứu đều thống nhất với nhau về các đặc trưng cơ bảntrong nội hàm của khái niệm đạo đức cách mạng như tính giai cấp, tính cáchmạng và khoa học, tính kế thừa trong sự ph¸t triÓn của nó, sự thống nhất giữađộng cơ và hiệu quả trong hành vi của phẩm chất đạo đức

Trên cơ sở những quan điểm có tính chất phương pháp luận của cácnhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cáchmạng, vận dụng phương pháp tiếp cận giá trị, chúng ta có thể quan niệm:

Đạo đức cách mạng là một hệ thống giá trị và định hướng giá trị được thể hiện dưới dạng các nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức xuất phát từ lợi ích sự nghiệp đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân, tính thực tiễn của nó là

sự thống nhất giữa ý thức và hành vi đạo đức, tạo nên phẩm chất đạo đức yếu tố nền tảng trong nhân cách của người cách mạng

-Đạo đức cách mạng mà chúng ta đề cập tới là đạo đức của giai cấpcông nhân và nó mang bản chất cách mạng, khoa học của giai cấp công nhân.Những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức đó chứa đựng những nội dung cáchmạng triệt để của hệ tư tưởng, thế giới quan và lập trường cách mạng, khoahọc của giai cấp công nhân Trong đời sống hiện thực, đạo đức cách mạngchính là sự thống nhất giữa phẩm chất chính trị và phẩm chất đạo đức trongnhân cách người cách mạng Tính cách mạng, khoa học của đạo đức cáchmạng không chỉ thể hiện ở nội dung lý luận mà nó còn được thể hiện chínhtrong thực tiễn sự nghiệp của giai cấp công nhân.

Đạo đức cách mạng kế thừa và phát triển những tinh hoa văn hóa đạođức nhân loại và truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc Tuy nhiên, trongqua trình kế thừa và phát triển, giai cấp công nhân phải đấu tranh một cáchkiên quyết và triệt để chống lại các tàn dư tư tưởng, tập quán của xã hội cũcủa giai cấp thống trị bóc lột Đạo đức cách mạng là một hệ thống giá trị vàđịnh hướng giá trị được thể hiện dưới dạng các nguyên tắc, chuẩn mực đạođức xuất phát từ lợi ích của sự nghiệp cách mạng do giai cấp công nhân tiếnhành Trong đó, giá trị cơ bản, cốt lõi là lòng trung thành tuyệt đối với sựnghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân, là tinh thần đoàn kết và là chủnghĩa yêu nước và tinh thần quốc tế vô sản của giai cấp công nhân

Đạo đức cách mạng là đạo đức mới của giai cấp công nhân, nó đối lậpvà khác về chất so với các kiểu đạo đức đã có trong lịch sử nhân loại Theochủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng, đạođức XHCN và đạo đức cộng sản không phải là các kiểu đạo đức khác nhau,mà nó là sự phản ánh quá trình vận động, phát triển của đạo đức cộng sản ởcác giai đoạn khác nhau Đạo đức cách mạng, đạo đức XHCN và đạo đứccộng sản thống nhất với nhau về bản chất giai cấp công nhân và thống nhấtvới nhau ở mục đích cuối cùng là góp phần đấu tranh cải tạo, xóa bỏ chế độxã hội cũ, xây dựng thành công chế độ xã hội mới - xã hội XHCN

b Những biểu hiện đạo đức cách mạng của thanh niên

Một là, trung với Đảng, hiếu với dân, nguyện suốt đời phấn đấu cho cách mạng, cho Tổ quốc và nhân dân.

Đây là phẩm chất bao trùm, quan trọng nhất đạo đức cách mạng củathanh niên, thể hiện trước hết ở mục tiêu, lý tưởng sống người cách mạng làphấn đấu cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, vì hạnh phúc củanhân dân, chỉ có người cách mạng trong xã hội mới khẳng định được phẩmchất đạo đức lối sống này.

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vềđạo đức cách mạng, trung với Đảng, với Tổ quốc là tuyệt đối trung thành vớimục tiêu lý tưởng của Đảng cộng sản với con đường phát triển đất nước theođịnh hướng XHCN Người đạo đức cách mạng là phải suốt đời phấn đấu cho

sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân laođộng Có tinh thần cảnh giác cách mạng cao, kiên quyết đấu tranh chống mọi

âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch để bảo vệ Đảng, bảo vệchế độ, và nhân dân Trong mọi điều kiện hoàn cảnh, người thanh niên cáchmạng phải luôn biết đặt lợi ích của Đảng, giai cấp và dân tộc lên trên lợi ích

cá nhân, lấy sự cống hiến, hy sinh cho Đảng, cho Tổ quốc và nhân dân làniềm hạnh phúc và vinh dự của mình

Hai là, cần, kiệm,liêm, chính, chí công vô tư.

Đây là những phẩm chất quan trọng, là yêu cầu phải có của người thanhniên cách mạng, là dấu hiệu đặc trưng để phân biệt giữ người cách mạng vàngười không cách mạng, là phẩm chất nền tảng của đạo đức cách mạng màmỗi người cần phải quán triệt Nó phản ánh mối quan hệ tự mình đối vớimình, tức là lấy bản thân mình để làm đối tượng để tu dưỡng, rèn luyện

Đây là một phẩm chất nhân cách hoàn toàn xa lạ với “ đạo đức cũ ”củagiai cấp thống trị, áp bức, bóc lột nhân dân Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉrõ: “ Bọn phong kiến xưa kia đã nêu ra cần, kiêm, liêm, chính, nhưng khôngbao giờ làm, mà bắt nhân dân phải phụng sự quyền lợi của chúng Ngày nay,

ta đề ra cần, kiêm, liêm, chính cho người cách mạng thực hiện là làm gươngcho nhân dân noi theo để lợi cho nước, cho dân” [13, tr.321]

“ Cõ̀n” trong đạo đức cỏch mạng của người thanh niờn là biết cụng

việc, biết cỏch làm việc cú khoa học, cú kế hoạch đờ̉ đạt hiệu quả cao nhṍt

“Cần” cũn thờ̉ hiện ở tinh thần đṍu tranh chụ́ng mọi biờ̉u hiện ngại khú, ngại

khụ̉, lười biếng trong cụng việc của chính mỡnh và người khỏc, đờ̉ làm chocụng việc của tập thờ̉, của xã hụ̣i luụn được thực hiện với hiệu suṍt, chṍtlượng cao

“Kiệm” trong đạo đức cỏch mạng của người thanh niờn là phải luụn biết

tiết kiệm về mọi mặt, thời gian, vật chṍt, sức khỏe, khụng lãng phí của cải,tiền bạc, cụng sức của bản thõn, của gia đỡnh và của tập thờ̉ Biết tranh thủmọi thời gian đờ̉ làm việc, học tập cú hiệu quả, đờ̉ nõng cao trỡnh đụ̣, năng lựccủa bản thõn mới cụ́ng hiến được nhiều cho tập thờ̉ và cho xã hụ̣i Kiờn quyếtđṍu tranh với những biờ̉u hiện sai trỏi, làm lãng phí tiền bạc, cụng sức củanhõn dõn

“Liờm, Chớnh” ở người thanh niờn cỏch mạng là sụ́ng trong sạch, lành

mạnh, khụng ham muụ́n tham ụ của tập thờ̉, luụn biết quý trọng của cải, tiềnbạc của nhõn dõn Giữ cho mỡnh và biết đṍu tranh với những biờ̉u hiện khụngliờm, lợi dụng chức quyền, thu vén cỏ nhõn, làm giàu trờn mồ hụi, cụng sứccủa nhõn dõn lao đụ̣ng, mưu cầu lợi ích riờng của mỡnh

“ Chớ cụng, vụ tư” thờ̉ hiện ở thanh là mọi hành đụ̣ng của người thanh

niờn cỏch mạng là phải luụn xuṍt phỏt từ lợi ích của Tụ̉ quụ́c và của nhõn dõn,sụ́ng khụng ham địa vị, quyền lực, mà phải biết cụ́ng hiến, hy sinh vỡ sựnghiệp chung của đṍt nước

Ba là, có ý thức và tinh thõ̀n làm chủ, kiờn quyết đṍu tranh chống chủ nghĩa cỏ nhõn.

Đạo đức cỏch mạng của người thanh niờn là đạo đức của người làm chủđṍt nước, xã hụ̣i và sự nghiệp cỏch mạng Đõy là đạo đức thực sự của nhữngcon người cú đầy đủ điều kiện đờ̉ tự mỡnh xõy dựng cuụ̣c sụ́ng mới của chínhmỡnh nờn đũi hỏi người thanh niờn cỏch mạng phải thường xuyờn chăm lo, tụ̉chức xõy dựng và quản lý đất nớc, coi việc của xã hụ̣i, của tập thờ̉ như việccủa nhà mỡnh, luụn biết quý trọng, gỡn giữ, bảo vệ lợi ích và thành quả của tậpthờ̉, gúp phần tích cực vào việc xõy dựng đất nớc phồn vinh, giàu mạnh

Ý thức và tinh thần làm chủ tập thể của người thanh niên, không chỉ biểuhiện ở lòng nhiệt tình, hăng say, tích cực vì lợi ích chung mà còn phải có tinhthần, ý trí đấu tranh với những biểu hiện sai trái của lối sống cá nhân, chỉ biếtđến lợi ích của mình, không quan tâm đến lợi ích và công việc của tập thể vàcủa người khác.

Bốn là, có tinh thần nhân văn nhân đạo cao cả, yêu thương con người, đoàn kết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

Đây là giá trị truyền thống nhân nghĩa của dân tộc, kết hợp với chủnghĩa nhân văn của nhân loại, chủ nghĩa nhân đạo cộng sản Yêu thươngcon người, đoàn kết giúp đỡ nhau là phẩm chất đạo đức cao quý của ngườithanh niên cách mạng, được thể hiện ở tình cảm của người cách mạng dànhcho nhân dân lao động, thể hiện trong mối quan hệ với đồng chí, với mọingười xung quanh

Phẩm chất yêu thương con người, đòi hỏi người thanh phải làm mọi việcđể phát huy sức mạnh của mỗi người, đoàn kết để phấn đấu cho hạnh phúccủa nhân dân, tin vào khả năng của con người, giúp cho mỗi người ngày càngtiến bộ, trưởng thành Với bản thân mình thì nghiêm khắc, với mọi người thìkhoan dung, độ lượng, rộng rãi, phải nâng con người lên, chứ không phải hạthấp, càng không phải vùi dập con người Tình cảm yêu thương con người củangười thanh niên không chỉ bằng lời nói, bằng khẩu hiệu mà được cụ thể hóabằng hành động thông qua các phong trào cụ thể như: phong trào đền ơn đápnghĩa, phong trào ủng hộ đồng bào bị thiên tai, hiến máu nhân đạo Bằngnhững hành động cụ thể đó, đã thể hiện rõ được phẩm chất đạo đức của ngườithanh niên thế hệ Hồ Chí Minh

Năm là, tinh thần ham học tập, cầu tiến bộ, ý chí phấn đấu vươn lên của thanh niên.

Tinh thần ham học tập, cầu tiến bộ, có ý chí phấn đấu vươn lên là thuộc tính,đặc điểm đặc thù của tuổi trẻ và cũng là tiêu chuẩn về đạo đức của thanh niên

Thanh niên ngày nay được sinh ra và lớn lên trong điều kiện cả nướcđang trong thời kỳ đẩy manh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thực hiện mụctiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”[24, tr.70] Bởivậy, họ là những người có đầy đủ điều kiện để học tập, nâng cao tri thức và sựhiểu biết cho mình Mặt khác, có thể nhận thấy, thế hệ thanh niên ngày naycòn thiếu nhiều kinh nghiệm sống, trình độ chính trị tư tưởng còn có nhữnghạn chế, sự nhạy cảm về chính trị trong nhận diện các âm mưu của chủ nghĩa

đế quốc và các thế lực thù địch còn giản đơn, chưa sâu sắc, đặc biệt là các tệnạn xã hội ở thanh niên ngày càng tăng và có những biểu hiện ngày càngthêm phức tạp Định hướng nghề nghiệp ở nhiều thanh niên còn rất mơ hồ.Bởi vậy, đòi hỏi người thanh niên phải luôn ra sức học tập, phấn đấu một cáchtoàn diện thì mới xứng đáng là chủ nhân tương lai của nước nhà

Sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phấn đấu đến năm

2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, đòi hỏiphải phát huy sức mạnh của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân Trong đó, lựclượng thanh niên - chủ nhân tương lai của nước nhà phải luôn có tinh thầnham học tập, cầu tiến bộ, có ý chí phấn đấu vươn lên, nâng cao trình độ mọimặt thì mới thực hiện được vai trò xung kích của mình trong thực hiện mụctiêu chiến lược của đất nước Coi đây không chỉ là trách nhiệm của tuổi trẻđối với sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước, mà còn là trách nhiệm đốivới chính sự trưởng thành của bản thân mình Trong mọi điều kiện, mọi hoàncảnh người thanh niên phải tích cực học tập, nỗ lực phấn đấu với tinh thầnkhiêm tốn, cầu tiến bộ; tranh thủ học tập ở mọi lúc, mọi nơi để nâng cao trìnhđộ về mọi mặt Ra sức học tập, trau rồi kiến thức về mọi mặt, nâng cao nhậnthức và bản lĩnh chính trị, chuyên môn nghiêp vụ, vươn lên để xây dựng quêhương đất nước ngày càng giàu đẹp

Trên đây là những biểu hiện cụ thể của đạo đức cách mạng của ngườithanh niên hiện nay, các biểu hiện cơ bản ấy là sự thống nhất, gắn bó hữu

cơ với nhau trong hệ thống phẩm chất đạo đức cách mạng của người thanhniên Vì vậy, quá trình bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh hiện nayphải có quan điểm toàn diện cả về nhận thức và hành động Những phẩmchất cơ bản này chỉ được hình thành thông qua hoạt động giáo dục, bồidưỡng tích cực chủ động của gia đình, nhà trường và xã hội, đồng thời là

sự nỗ lực tự học tập, tự tu dưỡng của bản thân mỗi thanh niên Bởi vì theoChủ tịch Hồ Chí Minh “ §ạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống

Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố.Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [9,tr.293] Đó là một quá trình hoạt động có ý thức của chủ thể và khách thểđể bồi dưỡng, giáo dục nhằm biến những giá trị đạo đức xã hội thành đạođức cách mạng của thanh niên hiện nay

1.1.2 Quan niệm về bồi dưỡng đạo đức cách mạng và vai trò của đạo đức cách mạng đối với thanh niên

a Quan niệm về bồi dưỡng đạo đức cách mạng

Bồi dưỡng là một hoạt động nhằm tác động đến sự phát triển phẩm chất

và năng lực của một đối tượng nhất định Theo từ điển tiếng Việt: “Bồi dưỡng

là làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất ”[19, tr.79] Chủ tich Hồ Chí

Minh đã nêu vấn đề: “Bồi dưỡng là như thế nào ?” và trả lời: “ Như người nào

chưa biết chữ, biết tính thì giúp họ học chữ, học tính Như phải giúp anh chị

em nắm vững đường lối, chính sách của Đảng, để anh chị em càng ngày càngnâng cao năng lực làm việc”[10, tr.409 ] Theo Người, bồi dưỡng rèn luyệnđạo đức cách mạng là một quá trình giáo dục, quản lý công phu, nghiêm túccủa tổ chức và sự kiên trì, bền bỉ phấn đấu, tu dưỡng lâu dài của mỗi cán bộ,chứ không phải ngày một ngày hai mà có thể làm được

Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên hiện nay là hoạt độngvừa gắn với mỗi cá nhân vừa đặt trong tổ chức, gắn với sự quản lý, giáo dụccủa các tổ chức, các lực lượng Bồi dưỡng đạo đức cách mạng nhằm hướngtới mục tiêu chung là hình thành, phát triển hoàn thiện phẩm chất đạo đứccách mạng cho đội ngũ thanh niên

Từ cách tiếp cận trên, có thể quan niệm:

Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên là tổng thể nội dung, cách thức, biện pháp của các tổ chức, lực lượng tác động vào nhận thức, tư tưởng, tình cảm, và hành vi đạo đức của đội ngũ thanh niên nhằm nâng cao đạo đức cách mạng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ đất nước.

*Mục đích bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên:

Là nhằm phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế, khuyết điểm, hình thànhvà phát triển những chuẩn mực đạo đức cách mạng để mỗi người thanh niêntiến bộ, trưởng thành đáp ứng yêu cầu mới của huyện Chủ tịch Hồ Chí Minhthường dạy: chúng ta phải bồi dưỡng rèn luyện đạo đức cách mạng để trởthành người công dân tốt, người cán bộ tốt và khi đã có “Đạo đức cách mạngthì mới hy sinh tận tụy với cách mạng đưa cách mạng đến thắng lợi hoàntoàn”[9, tr.50]

*Chủ thể và lực lượng tham gia bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên:

Lực lượng thanh niên với tư cách là thành viên của xã hội, vì vậy, bồidưỡng đạo đức cách mạng cho họ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị,của Đảng, của Nhà nước, của các tổ chức quần chúng, của gia đình, nhàtrường và toàn xã hội Trong đó chủ thể trực tiếp bồi dưỡng đạo đức cáchmạng cho thanh niên hiện nay là các tổ chức Đoàn, đội ngũ cán bộ đoàn, đoànviên, thanh niên trong ở từng địa phương Trong đó, BCH đoàn cơ sở các cấplà chủ thể trực tiếp quản lý, giáo dục đội ngũ thanh niên về mọi mặt, chịutrách nhiệm chính trong giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanhniên Tùy theo vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của từng cấp và con ngườimà xác định nội dung, phương pháp cho phù hợp

*Đối tượng bồi dưỡng đạo đức cách mạng:

Là tổng thể đoàn viên, thanh niên, mà trước hết phải là cán bộ đoàn cáccấp Mỗi đoàn viên thanh niên vừa là đối tượng bồi dưỡng nhưng là chủ thể

cụ thể Việc phân chia chủ thể, lực lượng, đối tượng trên chỉ là tương đốitrong một mối quan hệ cụ thể, xác định Bởi lẽ, trên thực tế đội ngũ thanhniên, trong mối quan hệ này là đối tượng, nhưng trong mối quan hệ khác lại làchủ thể trực tiếp của hoạt động bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niênhiện nay Đặc biệt, trong hoạt động tự tu dưỡng đạo đức cách mạng thì chínhbản thân từng thanh niên vừa là chủ thể, lại vừa là đối tượng bồi dưỡng đạođức cách mạng

*Nội dung bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên:

Giác ngộ mục tiêu, lý tưởng của Đảng về con đường đi lên CNXH Chủtịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Trong việc giáo dục và học tập, phải chú trọng đủcác mặt đạo đức cách mạng, giác ngộ XHCN, văn hóa, kỹ thuật, lao động vàsản xuất” [13, tr.190] Khi người thanh niên giác ngộ sâu sắc mục tiêu, lýtưởng của Đảng họ sẽ luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc vàvới nhân dân

Bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối, quan điểm của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước và quy định của địa phương Sinh thờiChủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “ Đảng ta phải ra sức tăng cường giáo dục toànĐảng về lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, về đường lối, chính sách của Đảng, vềnhiệm vụ và đặc điểm của người cách mạng” [11, tr.439] Do đó, bồi dưỡngđạo đức cách mạng là làm cho mỗi thanh niên nắm vững và thực hiện thắnglợi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước và cácquy định của địa phương

Học tập tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh: Đây là nội dungrất quan trọng, góp phần làm cho thanh niên có nhận thức đúng đắn và thấmnhuần sâu sắc vị trí, vai trò, yêu cầu, phẩm chất, nguyên tắc, phương pháp rènluyện đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh Điều quan trọng nhấtđối với việc bồi dưỡng nội dung này là cần tạo được chuyển biến tích cực,mạnh mẽ trong đội ngũ đoàn viên, thanh niên đối với việc học tập và làm theo

tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Bồi dưỡng hành vi đạo đức, lối sống tốt đẹp cho thanh niên : Trong bồidưỡng đạo đức cách mạng cho đội ngũ thanh niên, cần phải đặc biệt chú ý tớiviệc định hướng, khích lệ cho từng thanh niên biết lựa chọn, phấn đấu tudưỡng, theo những hành vi đạo đức tốt đẹp, cao thượng, lối sống có lý tưởnghoài bão, có văn hóa, không vì danh vọng cá nhân mà phải biết đặt lợi ích củatập thể, của xã hội lên trên hết.

Bồi dưỡng những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc chothanh niên : Trên cơ sở bồi dưỡng, giáo dục những giá trị tinh hoa văn hóacủa nhân loại Đồng thời phải bồi dưỡng cho thanh niên nhận thức đúng đắnnhững giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam Đặc biệt là các giátrị như: tiết kiệm, cần cù, chịu thương, chịu khó trong lao động, ham học hỏi,cầu tiến bộ để khích lệ thanh niên nỗ lực phấn đấu vươn lên góp sức xâydựng quê hương, đất nước

*Hình thức, phương pháp bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên:

Thông qua sinh hoạt của các tổ chức đoàn các cấp ở địa phương và cácnhà trường trong huyện; giới thiệu chuyên đề, tập huấn cho cán bộ, hội thi;coi trọng giáo dục thuyết phục, nêu gương; đề cao tính tích cực, chủ động củamỗi thanh niên trong tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng; thực hànhdân chủ, đề cao tính tự phê bình và phê bình; nêu gương, nhân rộng các tâpthể và cá nhân điển hình; đấu tranh phê phán đối với các biểu hiện chủ nghĩa

cá nhân, thông qua hoạt động lao động, học tập để nâng cao đạo đức cáchmạng cho đội ngũ thanh niên hiện nay

b Vai trò của bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên hiện nay

Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên hiện nay chính là quátrình tác động có ý thức, có tổ chức, có mục đích một cách tự giác của chủ thểbồi dưỡng vào ý thức, tình cảm, ý chí của thanh niên nhằm hình thành pháttriển vững chắc các chuẩn mực hành vi, ứng xử của người thanh niên Việcbồi dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng cho thanh niên hiện nay là vấn đề cótính tất yếu khách quan, cơ bản, lâu dài, đồng thời cũng là vấn đề mang tínhcấp thiết trong chiến lược con người mới phát triển một cách toàn diện Vìvậy, vai trò của bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên hiện nay đượcthể hiện trên những vấn đề sau:

Một là, bồi dưỡng đạo đức cách mạng là cơ sở điều kiện phát triển tài năng, hoàn thiện nhân cách của người thanh niên

Tài năng và nhân cách có mối quan hệ biện chứng thống nhất với nhau.Đặc biệt đối với người cách mạng, giữa đức và tài càng có mối quan hệ gắn

bó hữu cơ không tách rời trong cả nhận thức và hành động thực tiễn Nếu tàinăng giúp con người hoàn thành tốt nhiệm vụ thì đạo đức là cái định hướngcho con người có mục đích đúng đắn trong thực hiện công việc

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn xác định đức là cái gốc nhưngkhông quan niệm đức một cách chung chung trìu tượng mà nó gắn bó chặtchẽ với tài Người đã coi mối quan hệ giữa đức và tài như một sự giàng buộckhông thể tách rời Theo người “Có tài mà không có đức ví như một anh làmkinh tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két, thì chẳng những không làmđược ích gì cho xã hội mà còn có hại cho xã hội Người có đức mà không cótài ví như ông bụt ngồi trong chùa không làm hại gì nhưng không có lợi gìcho loài người ”[ 11, tr.174 ]

Như vậy mối quan hệ thống nhất gắn bó chặt chẽ không tách rời giữađức và tài, phẩm chất và năng lực, giữa hồng và chuyên luôn là yêu cầu bắtbuộc của mỗi người cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Ngườicách mạng phải có đạo đức cách mạng, không có đạo đức cách mạng thì dùtài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân Bởi vậy, tu dưỡng traudồi đạo đức cách mạng luôn là yêu cầu nền tảng của mỗi người trong nhậnthức và hoạt động thực tiễn Bởi vì phẩm chất đạo đức cách mạng càng caothì nó càng trở thành động lực nội sinh thôi thúc mạnh mẽ lòng nhiệt tình, lýtưởng hoài bão ở họ để họ phấn đấu vươn lên xứng đáng là chủ nhân tương laicủa nước nhà Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên là từng bướcnâng cao trình độ giác ngộ cách mạng, giúp họ nhận thức đầy đủ hơn, sâu sắchơn về trách nhiệm và nghĩa vụ của người công dân đối với đất nước Từ đótạo niềm tin, ý chí mạnh mẽ, lòng quyết tâm cao, thúc đẩy họ vượt qua thửthách, ra sức học tập và tích cực trong lao động sản xuất góp phần xây dựnggia đình, quê hương ngày càng giàu đẹp

Hai là, bồi dưỡng đạo đức cách mạng thực hiện chức năng định hướng giá trị và điều chỉnh hành vi ở mỗi người thanh niên cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn của đất nước.

Với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, đạo đức cách mạng phảnánh năng động sáng tạo và tích cực hiện thực khách quan Đạo đức cách mạnglà đạo đức mới nó mang bản chất cách mạng khoa học của giai cấp công nhân

do vậy nó góp phần cải tạo hiện thực khách quan và cải tạo điều chỉnh hành vicủa con người Tức là đạo đức cách mạng trở thành biểu hiện cụ thể của thếgiới quan mácxít trong lĩnh vực đời sống đạo đức xã hội Thông qua đó trangbị tri thức tình cảm niềm tin, ý chí thực hành đạo đức cho con người tronghiện thực khách quan

Bồi dưỡng đạo đức cách mạng chính là xây dựng thế giới quan mácxítcho thanh niên, trang bị cho họ vốn tri thức sống, những giá trị chuẩn mực,quy tắc đạo đức Là cơ sở cho thanh niên nhận thức cải tạo hiện thực, cải tạobản thân mình trong các lĩnh vực của đời sống xã hội

Trước sự biến đổi nhanh chóng khó lường trên tất cả các lĩnh vực củađời sống kinh tế xã hội đã và đang làm xuất hiện những giá trị mới, chuẩn giátrị mới của đạo đức xã hội, có đan xen cả giá trị tiến bộ và giá trị phản tiến bộ

Vì vậy, bồi dưỡng đạo đức cách mạng là cơ sở điều kiện để thanh niên có cáinhìn khoa học tích cực, xem xét, đánh giá và lựa chọn các chuẩn giá trị tiếnbộ làm phong phú hơn, sâu sắc hơn đời sống tinh thần đạo đức của mỗi thanhniên Cùng với những chuẩn giá trị đạo đức tiến bộ đó, thì những chuẩn mựcgiá trị như: bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, vớiTổ quốc và nhân dân, tin tưởng vào con đường đi lên CNXH vẫn là nhữngchuẩn giá trị đúng đắn định hướng nhận thức và điều chỉnh hành vi trong cáchoạt động thực tiễn của thanh niên

Như vậy, bồi dưỡng đạo đức cách mạng để nâng cao nhận thức điềuchỉnh hành vi là giúp cho mỗi thanh niên có lối sống trong sạch, lành mạnh.Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong điều kiện mà những tệ nạn tiêu cựcxã hội ngày càng nhiều.Vì vậy, bồi dưỡng đạo đức cách mạng làm cho thanhniên có lối sống nhân ái hơn, tình người hơn, coi trọng những chuấn giá trịđạo đức, lợi ích tập thể mình vì mọi người Tránh được những ảnh hưởng củalối sống thực dụng, lối sống vì đồng tiền, đề cao lợi ích cá nhân, bị cám dỗ,tha hóa bởi những lợi ích vật chất tầm thường Có như vậy mỗi thanh niênmới tin tưởng phấn đấu tu dưỡng trong nhận thức, từ đó điều chỉnh hành độngthực tiễn của bản thân theo đúng quy chuẩn đạo đức tiến bộ.

Ba là, bồi dưỡng đạo đức cách mạng còn góp phần phát triển nhân cách toàn diện cho thanh niên để đáp ứng yêu cầu mới của cách mạng đặt ra.

Nếu như quan niệm nhân cách là tổng hòa các phẩm chất xã hội, chínhtrị, đạo đức, văn hóa trong những con người cụ thể, thì đạo đức chính là mộtphẩm chất cơ bản trong nhân cách của mỗi con người Bởi vậy, bồi dưỡngđạo đức có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành, phát triển nhân cáchcủa mỗi thanh niên Chức năng giáo dục đạo đức sẽ tham gia vào quá trìnhhình thành các quan điểm, nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức Nó giúp cho mỗithanh niên nhận thức một cách đúng đắn về mặt đạo đức, từ đó chuyển biếnthành tình cảm, niềm tin và hành vi ở mỗi người thanh niên

Đạo đức cách mạng là yếu tố nền tảng trong nhân cách của người cáchmạng, nó là điều kiện quan trọng nhất để người cách mạng hoàn thành được cácnhiệm vụ vẻ vang của mình Là một hệ thống giá trị được thể hiện dưới dạngcác nguyên tắc và các chuẩn mực đạo đức, đạo đức cách mạng luôn giữ vai tròchủ đạo, định hướng cho sự hình thành, phát triển nhân cách ở người thanhniên Khi các nguyên tắc, chuẩn mực của đạo đức cách mạng được thấm sâuvào người thanh niên, nó trở thành động lực thôi thúc nội tại, làm bùng cháy lênngọn lửa nhiệt tình cách mạng, lý tưởng, hoài bão, chí tiến thủ và định hướngmột cách vững chắc cho sự phát triển các giá trị nhân cách của họ

Đạo đức cách mạng góp phần tích cực và tác động mạnh mẽ đến sựphát triển trí tuệ, tài năng, thể chất, thẩm mỹ của nhân cách Người có đức độ,lòng nhân ái, có ý chí nghị lực, có động cơ lý tưởng cao cả vì dân, vì nước thìtài năng phát triển đúng hướng và trở thành người có ích cho dân, cho nước.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Có đạo đức cách mạng thì khi gặp thuận lợivà thành công cũng vẫn giữ vững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn, “ lotrước thiên hạ, vui sau thiên hạ”, “lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứ khôngkèn cựa về mặt hưởng thụ, không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo,không hủ hóa §ó cũng là biếu hiện của đạo đức cách mạng ”[12, tr.142].

Đạo đức cách mạng cổ vũ trực tiếp tư tưởng và hành động của ngườithanh niên, góp phần quyết định chất lượng thực hiện các nhiệm vụ đượcgiao; đồng thời là nền tảng và cơ sở để mỗi người phát huy tài năng và cácphẩm chất khác, hướng các phẩm chất năng lực của con người vào nhữnghoạt động thực tiễn cách mạng Mặt khác, giúp thanh niên không ngừng vươnlên học tập nắm vững kiến thức, làm giàu trí tuệ của bản thân, góp phần xâydựng quê hương đất nước giàu mạnh

Bốn là, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên góp phần đẩy lùi những tác động tiêu cực mặt trái của nền kinh tế thị trường, nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng của thanh niên.

Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, đã đem lại những nhân tốtích cực, năng động, hiệu quả, tạo ra điều kiện vật chất để phát triển kinh tế vàmọi mặt đời sống xã hội, là tiền đề cho xây dựng, bồi dưỡng, giáo dục đạođức cách mạng cho thế hệ trẻ Tuy nhiên, mặt trái của nền kinh tế thị trườngđã và đang tác động tiêu cực tới mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội ở nước

ta, đó là: “Đã xuất hiện khuynh hướng làm giàu bằng bất cứ giá nào, kể cả lừađảo, gây tội ác, vi phạm pháp luật, sẵn sàng trà đạp lên lương tâm và nhânphẩm, lối sống trụy lạc, chạy theo thị hiếu thấp hèn, văn hóa không lành mạnhvà những hủ tục, mê tín, dị đoan đang phục hồi và phát triển Trong thế hệ cómột bộ phận phai nhạt về lý tưởng, chạy theo lối sống thực dụng” [22, tr.137].Đặc biệt là tâm lý sùng bái vật chất, đồng tiền, coi lợi nhuận là tất cả, tệ nạntham ô, tham nhũng, tình trạng thoái hóa biến chất của một bộ phận khôngnhỏ thanh niên đã và đang làm xói mòn phẩm chất đạo đức cách mạng caođẹp vốn có của thế hệ trẻ Bởi vậy, gây cản trở không nhỏ tới sự sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, chủ nghĩa đế quốc và các thế lựcphản động đang thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” đối với cách mạngnước ta Trong đó, mục tiêu quan trọng của nó là làm xói mòn đạo đức, lốisống, làm tha hóa hư hỏng con người, mà một trong mũi nhọn của chiến lượcnày là chĩa vào thế hệ trẻ Hiện nay, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phảnđộng đang bằng nhiều âm mưu, thủ đoạn nham hiểm và xảo quyệt đánh vào

tư tưởng, đạo đức, lối sống của thanh niên Chúng đang ra sức tận dụng mặttrái của nền kinh tế thị trường và các tiêu cực xã hội hiện nay để thẩm thấucác quan điểm, tư tưởng phản động vào thanh niên, đầu độc thanh niên về đạođức, lối sống làm cho các thế hệ thanh niên cách mạng hiện nay mất phươnghướng chính trị, xa rời mục tiêu và lý tưởng chiến đấu của Đảng, tha hóa vềđạo đức, lối sống và quên đi các giá trị đạo đức trường tồn của dân tộc ta

Yêu cầu mới về đào tạo nguồn nhân lực để đáp ứng sự nghiệp xây dựngvà bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN phải là những người vừa “hồng” vừa

“chuyên” Ngoài yêu cầu là những người có trình độ tay nghề vững, chuyênmôn nghiệp vụ giỏi Đồng thời phải là những người có bản lĩnh chính trị vữngvàng, luôn trung thành với sự nghiệp cách mạng, có nhãn quan chính trị sắcbén, bảo đảm có đủ sức “miễn dịch” và vô hiệu hóa các tác động tiêu cực củađời sống xã hội và đặc biệt là âm mưu thủ đoạn của kẻ thù đối với bản thân,phấn đấu vươn lên cống hiến sức trẻ cho quê hương, đất nước

Như vậy, có thể khẳng định rằng việc bồi dưỡng đạo đức cách mạng chothanh niên hiện nay là xuất phát từ vị trí vai trò quan trọng của việc bồi dưỡngnguồn nhân lực để mỗi thanh niên thật sự xứng đáng là những chủ nhân tươnglai trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

1.2 Thực trạng và nguyên nhân bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay

* Đặc điểm của thanh niên huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc.

Sông Lô là một huyện phía Bắc của tỉnh Vĩnh Phúc, có diện tích là15.031,77 ha với dân số 93.984 người (2009) Là một huyện thuần nông, nằmtrải dài bên bờ sông Lô, với lực lượng lao động dồi dào, thiên nhiên phongphú, là điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp Tuy nhiên, làmột huyện miền núi thuần nông, hệ thống giao thông còn nhiều hạn chế, cơ sở

hạ tầng còn chưa đồng bộ Vì vậy rất khó khăn trong thực hiện công nghiệphóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương

Để đưa huyện Sông Lô ra khỏi tình trạng kém phát triển, cùng với cảnước thực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,văn minh” là trách nhiệm của toàn thể Đảng bộ, chính quyền và toàn thể nhândân huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc Đặc biệt là trách nhiệm của đội ngũthanh niên - chủ nhân tương lai của huyện nhà

Thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc là một lực lượng xã hội

to lớn, theo số liệu điều tra của Huyện Đoàn Sông Lô tháng 6 năm 2010, sốlượng thanh niên trong độ tuổi từ 15 đến 35 là 18.484 người chiếm 38,5% dânsố và chiếm 42,6% lực lượng lao động của cả huyện Họ là nguồn nhân lựcchủ yếu và là nòng cốt có vai trò quan trọng trong chiến lược xây dựng vàphát triển của huyện nhà

Là một bộ phận thanh niên của cả nước, thanh niên ở huyện Sông Lô tỉnh Vĩnh Phúc cũng có những đặc điểm chung của lứa tuổi thanh niên Họ cónhiều ưu thế của tuổi trẻ, luôn khát khao lý tưởng và hành động thực hiện lýtưởng, hướng tới các giá trị tốt đẹp, họ luôn sôi nổi, nhiệt tình, có quyết tâmcao trong thực hiện hoài bão

-Cơ bản thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc xuất thân từ nôngthôn, tuổi đời còn rất trẻ, sức khỏe tốt, trình độ ngày càng được nâng cao Đasố họ đều là những người có phẩm chất chính trị tốt, phẩm chất đạo đức, lốisống trong sạch, lành mạnh, luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, conđường đi lên CNXH ở nước ta, luôn là lực lượng năng động, sáng tạo, xungkích đi đầu trong thực hiện các nhiệm vụ

Mặt khác, sinh ra trên mảnh đất có bề dày truyền thống cách mạng, cácthế hệ thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc luôn ý thức được nhữnggiá trị truyền thống cao đẹp đó và họ đã phát huy tốt trong học tập cũng nhưtrong lao động sản xuất Là những thế hệ sinh ra sau chiến tranh, cho nên họ

có điều kiện được học tập, tiếp thu khoa học, nâng cao trình độ về mọi mặt,họ là những người giữ vai trò xung kích trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng,phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội và củng cố an ninh, quốc phòng củahuyện nhà

Tuy nhiên, vì tuổi đời còn trẻ nên họ chưa đủ kinh nghiệm và sự từngtrải để xem xét, đánh giá, lựa chọn các giá trị chuẩn mực, dễ bị cám dỗ, tiêucực của xã hội lôi kéo Đồng thời, họ còn thiếu chín chắn trong suy nghĩ, bảnlĩnh chính trị thiếu vững vàng, khi gặp khó khăn, thất bại dễ bi quan, chánnản, khả năng tự kiềm chế kém; khả năng chọn lọc, tiếp thu, lĩnh hội cònnhiều hạn chế

Mặt khác, thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc có độ tuổikhác nhau, phong tục tËp quán, lối sống cũng không giống nhau Bởi vậy,việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô

- tỉnh Vĩnh Phúc cần phải đặc biệt coi trọng, để đạt được sự hoàn thiện hơn vềmặt đạo đức, phẩm giá của họ, đáp ứng ngày càng tốt hơn cho nhiệm vụ xâydựng và phát triển kinh tế - xã hội của huyện nhà

Đó là các đặc điểm, điều kiện rất thuận lợi cho sự phát triển giá trị nhâncách của họ, mặt khác nó cũng đặt ra những yêu cầu mới trong công tác giáodục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên

1.2.1 Những mặt ưu điểm và hạn chế cơ bản về bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay

Trên cơ sở nghiên cứu về đạo đức cách mạng, bồi dưỡng đạo đức cáchmạng và vai trò của đạo đức cách mạng tác động tới nhân cách của ngườithanh niên Đối chiếu với công tác bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanhniên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc trong những năm qua Từ đó rút rađược những ưu điểm và hạn chế sau:

a Những mặt ưu điểm:

Một là, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô

- tỉnh Vĩnh Phúc đã thu hút được sự tham gia nhiệt tình của các cấp , các ngành trong huyện, xã, nhất là tổ chức Đoàn thanh niên.

Từ thực tiễn quán triệt sâu sắc phẩm chất đạo đức của người cách mạng,đặc biệt là tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và gắn với hoạt độnghoạt động thực tiễn nhiệm vụ của huyện Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện,Huyện Đoàn đã có kế hoạch hoạt động toàn diện, cụ thể, tỉ mỷ về công tác bồidưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc cả

về mặt nhận thức và hoạt động thực tiễn Công tác tuyên truyền, giáo dục chínhtrị tư tưởng luôn được các tổ chức Đoàn cơ sở quan tâm, các chỉ thị, Nghị quyếtcủa Đảng, của Đoàn được triển khai sâu rộng đến đoàn viên, thanh niên “ Từnăm 2008 đến năm 2010, toàn huyện đã mở được 167 lớp phổ biến các quanđiểm, Nghị quyết của Đảng các cấp, các kiến thức pháp luật và đã thu hút được10.846 đoàn viên thanh niên tham gia ”[1, tr.1]

Trước sự tác động mặt trái của nền kinh tế thị trường, đang làm cho vấn

đề đạo đức nói chung và đạo đức cách mạng nói riêng bị ảnh hưởng nghiêmtrọng Nhận thức đúng đắn các mặt tiêu cực đó, đội ngũ cán bộ đoàn các cấpđã tích cực nắm diễn biến chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống của đội ngũthanh niên trong huyện và đã kịp thời xác định các biện pháp giáo dục, địnhhướng nhận thức và hành động đúng đắn cho đội ngũ thanh niên ở huyệnSông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc

Hai là, nội dung bồi dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc đã không ngừng được bổ sung, hoàn thiện bám sát với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Thời gian qua, các chủ thể bồi dưỡng rèn luyện đạo đức cách mạng củađội ngũ thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc đã tăng cường giáo dục,truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quanđiểm của Đảng, pháp luật cuả Nhà nước, con đường đi lên CNXH ở nước ta,

âm mưu thủ đoạn của kẻ thù, truyền thống cách mạng của quê hương, dân tộc.Thông qua đó làm cho đội ngũ thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúcnhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò, chuẩn mực đạo đức cách mạng củangười thanh niên trong thời đại mới

Thực tế cho thấy, các chủ thể giáo dục, bồi dưỡng ở huyện Sông Lô tỉnh Vĩnh Phúc đã có nhiều cố gắng trong đổi mới, lựa chọn nội dung bồidưỡng đạo đức cách mạng cho đội ngũ thanh niên Không chỉ các nội dungquy định mà thường xuyên bổ sung các nội dung mới đáp ứng yêu cầu thựctiễn đặt ra của huyện và phù hợp với lứa tuổi thanh niên Nhiều Chi đoàn cơsở đã cụ thể hóa nội dung giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng để tổ chứchọc tập sát với từng đối tượng và gắn với điều kiện thực tế của địa phương Ởtổ chức Đoàn trong các nhà trường phổ thông của huyện, công tác bồi dưỡngđạo đức cách mạng luôn gắn với các phong trào “Sáng tạo trẻ”, phong trào “

-Vì ngày mai lập nghiệp” việc kết hợp chặt chẽ giữa các nội dung và phongtrào đó không chỉ tạo động lực lớn cho thanh niện là học sinh phấn đấu vươnlên trong học tập, mà thông qua đó phẩm chất nhân cách của người thanh niênngày càng hoàn thiện

Ở các tổ chức Đoàn cơ sở địa phương, cùng với việc định hướng nghềnghiệp, đã chú trọng hơn việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng chothanh niên, các phong trào “5 xung kích phát triển kinh tế xã hội và Bảo vệTổ quốc”, “4 đồng hành cùng thanh niên trên con đường lập thân lập nghiệp”,luôn được gắn chặt chẽ với việc triển khai có hiệu quả cuộc vận động “Tuổitrẻ huyện Sông Lô học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.Qua các phong trào đó, đã giúp cho thanh niên nhận thức đúng đắn hơn tráchnhiệm của bản thân đối với quê hương, đất nước và từ đó nỗ lực phấn đấuvươn lên trong lao động cũng như trong tu dưỡng, rèn luyện đẻ ngày cànghoàn thiện bản thân mình.

Ba là, hình thức, phương pháp bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc trong những năm qua đã có nhiều đổi mới, ngày càng phong phú, đa dạng phù hợp với tuổi trẻ.

Trên cơ sở nội dung đã xác định, Huyện Đoàn Sông Lô đã có rất nhiềucố gắng để đổi mới hình thức, phương pháp bồi dưỡng cho phù hợp với nộidung và đối tượng Trong thực tiễn các tổ chức đoàn đã phát triển các hìnhthức bồi dưỡng mang tính truyền thống, kết hợp với sự tìm tòi, sáng tạo cáchình thức, phương pháp mới để tăng cường sức thuyết phục cao Đó là cáchình thức văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao trào mừng các ngày lễ lớn, mờicác vị lão thành nói chuyện truyền thống cách mạng, thi kể chuyện tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh Đồng thời, chủ thể bồi dưỡng đạo đức cách mạng chothanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc đã sử dụng các phương pháp:giáo dục, thuyết phục, nêu gương, tự phê bình và phê bình, gắn với phát huyvai trò tự tu dưỡng, tự rèn luyện đạo đức cách mạng của bản thân từng thanhniên Thông qua các hoạt động giáo dục, với những hình thức, phương pháptrên, đã góp phần tăng cường bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin vào sự lãnhđạo của Đảng, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng cho đội ngũ thanh niênở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay

Cùng với việc đẩy mạnh triển khai thực hiện các phong trào, BCHHuyện Đoàn và các tổ chức đoàn cơ sở đã làm tốt công tác theo dõi, bámnắm, quản lý, rèn luyện thanh niên, định hướng cho thanh niên nhận thứcvà hành động đúng đắn Thông qua quá trình tu dưỡng, rèn luyện, “Từ năm

2006 đến năm 2010 các tổ chức đoàn cơ sở đã lựa chọn và giới thiệu được

394 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp và đã có 216 đồng chí đượcđứng trong hàng ngũ của Đảng và có 157 đồng chí trở thành đảng viênchính thức”[1, tr.3]

Việc nhận xét, đánh giá, phân loại đoàn viên, thanh niên cũng đượcBCH đoàn các cấp quan tâm, tiến hành chặt chẽ, tạo thành nề nếp thườngxuyên Thông qua phân loại, đánh giá đoàn viên, thanh niên đã giúp choBCH, cán bộ đoàn các cấp nắm vững ưu, khuyết điểm của từng đoàn viên,thanh niên, từ đó đề ra phương hướng, giải pháp phù hợp trong công tác bồidưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúcsát với tình hình thực tiễn của huyện và của tỉnh

Bốn là, đội ngũ thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc đã nhận thức rõ vai trò đạo đức cách mạng và đã tích cực trong tự tu dưỡng, tự rèn luyện.

Thực tiễn trong những năm qua, phẩm chất đạo đức cách mạng củathanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc đã có sự phát triển, từng bướcđược hoàn thiện và được biểu hiện cụ thể: Trước hết, đại đa số thanh niên ởhuyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc đều trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổquốc, với nhân dân, họ đều tin vào thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa nước nhà Mặc dầu trước những tác động của mặt trái cơ chế thịtrường, tiêu cực, tệ nạn xã hội gia tăng, sự chống phá quyết liệt của các thếlực thù địch, nhưng đa số thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc vẫnluôn kiên định với mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, tuyệt đối tin tưởng vào

sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước Theo số liệu điều tra năm

2011, có 85% thanh niên được hỏi đều cho rằng những thành tựu chúng ta đạtđược trong hơn 20 năm đổi mới là do sự lãnh đạo của Đảng; 75% thanh niênđều tin tưởng vào sự tất thắng của con đường đi lên CNXH ở nước ta Trongnhững năm qua, trình độ nhận thức chính trị, tư tưởng của thanh niên ở huyệnSông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc không ngừng được củng cố, nâng lên cùng vớinhững thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước Đánh giá chất lượng đoànviên, thanh niên hàng năm, xếp loại tốt và khá luôn đạt trên 75%

Đại bộ phận thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay đãphát huy được giá trị đạo đức cách mạng trong sự nghiệp xây dựng và pháttriển kinh tế - văn hóa - xã hội của huyện, họ luôn trung thành với sự nghiệpcách mạng của Đảng, có lòng yêu quê hương, yêu đất nước nồng nàn, có tinhthần đoàn kết, cố kết cộng đồng, giúp đỡ lẫn nhau, luôn là lực lượng xungkích đi đầu trong các phong trào ở địa phương Trong lao động và học tập, họluôn thể hiện được tính siêng năng, tận tụy, năng động sáng tạo Trong cuộcsống hàng ngày, đa số thanh niên có lối sống giản dị, trong sạch, dám đấutranh chống các biểu hiện tham ô, tham nhũng và các hiện tượng suy thoái vềphẩm chất đạo đức, lối sống Theo số liệu điều tra năm 2011, có 87% thanhniên đều cho rằng: cần phải kiên quyết đấu tranh kịch liệt trước những hiệntượng tiêu cực xã hội hiện nay Những nghĩa chỉ cao đẹp như: chăm sóc, giúp

đỡ gia đình thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng, nạn nhân bịnhiễm chất độc da cam đồng bào bị thiên tai đã góp phần làm rạng ngờithêm vẻ đẹp của thanh niên thế hệ Hồ Chí Minh trong thời đại mới

Đồng thời, thanh niên huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc đã tích cực họctâp, rèn luyện, nâng cao phẩm chất năng lực trong học tập và trong lao độngsản xuất Đội ngũ thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc cơ bản họchết THCS và THPT trở lên Trong những năm qua, đội ngũ thanh niên đã tíchcực học tập, tiếp thu tri thức, kiến thức khoa học phục vụ trực tiếp cho quátrình phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội của huyện nhà Nhiều thanh niên đãtrở thành tấm gương tiêu biểu trong phong trào học tập Năm học 2009 –

2010, toàn huyện đã có 503 học sinh giỏi cấp tỉnh và cấp huyện, 623 đoànviên thanh niên thi đỗ vào các trường Đại học và Cao đẳng trong cả nước.Các tổ chức Đoàn cơ sở đã làm tốt công tác động viên khen thưởng kịp thờicho những đoàn viên thanh niên có thành tích cao trong học tập

Không ít đoàn viên thanh niên đã nỗ lực cố gắng vươn lên trong xâydựng phát triển kinh tế, nhiều mô hình kinh tế nông thôn, nhiều cơ sở sảnxuất không chỉ làm ăn có hiệu quả mà còn giải quyết được nhiều việc làmcho các thanh niên khác Năm 2010 toàn huyện đã có 75 triệu phú trẻ, tuổiđời từ 24 đến 35 Như vậy, sự nỗ lực cố gắng đó của đội ngũ thanh niên, đãgóp phần tích cực vào sự phát triển của huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúctrong thời kỳ đổi mới

Những ưu điểm cơ bản về bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanhniên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc đã góp phần quan trọng vào nhiệm vụtrung tâm là phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội và củng cố an ninh, quốcphòng của huyện cũng như của tỉnh trong thời kỳ đổi mới

b Những mặt hạn chế:

Bên cạnh các mặt mạnh cơ bản đã đạt được về công tác bồi dưỡng đạo đứccách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay như đãnói ở trên thì vẫn còn tồn tại nhiều mặt hạn chế cần phải khắc phục, đó là:

Một là, công tác bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở một

số địa phương cơ sở chưa nhận được sự quan tâm đúng mức.

Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnhVĩnh Phúc phụ thuộc rất lớn vào chất lượng lãnh đạo công tác giáo dục, bồidưỡng đạo đức cách mạng của tổ chức Đảng, tổ chức Đoàn thanh niên và cán bộđoàn cơ sở Đảng ta xác định: “Chăm lo giáo dục, đào luyện thế hệ trẻ, là tráchnhiêm của Đảng, Nhà nước, các tổ chức trong hệ thống chính trị” [21, tr.143].Tuy nhiên, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy Đảng, nhất là ở cấp cơ sởđối với thanh niên và công tác bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ởhuyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay còn tồn tại nhiều vấn đề bất cập.

Một số cấp ủy Đảng ở cơ sở chưa thực sự quan tâm tới công tác giáodục, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng cho thanh niên; có địa phươngcòn có biểu hiện khoán trắng cho tổ chức Đoàn và cán bộ đoàn; công tác giáodục, bồi dưỡng còn mang tính hình thức, nặng về lý thuyết, chưa nắm bắt đúngtâm lý của thanh niên Một số tổ chức Đoàn ở cơ sở còn thiếu tính chủ độngtrong công tác giáo dục, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng cho thanhniên, các hoạt động còn mang nặng tính hình thức Công tác giáo dục tư tưởng,đạo đức, lối sống, nếp sống, các hoạt động định hướng giá trị của tæ chøc Đoàncòn mang tính chất thiếu chiều sâu, chưa theo kịp diễn biến tư tưởng, tình cảm,tâm lý của thanh niên, chưa phát huy được vai trò tự giáo dục ở mỗi người

Thực tế kết quả khảo sát ở các chi đoàn cho thấy, một số BCH, cán bộĐoàn thường đề cao khuyến khích đoàn viên, thanh niên phát triển kinh tế,học tập khoa học - kĩ thuật, nhưng lại có xu hướng coi nhẹ công tác bồi dưỡngđạo đức cách mạng cho đội ngũ thanh niên Không ít cán bộ Đoàn ở các ChiĐoàn cơ sở còn nhận thức không đúng đắn về vị trí, vai trò của đạo đức cáchmạng, cho nên thiếu sự quan tâm đúng mực

Một bộ phận cán bộ Đoàn chưa thấy hết ý nghĩa tầm quan trọng củaviệc học tập, bồi dưỡng đạo đức cách mạng Trong các phong trào giáo dụcđạo đức cách mạng cho thanh niên còn mang tính khẩu hiệu, phô trương, hìnhthức Bởi vậy, trong quá trình tổ chức triển khai, thực hiện các nội dung cònthiếu chiều sâu, thiếu tính thuyết phục, chưa chủ động, sáng tạo để tìm ra cácgiải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục

BCH các Chi Đoàn còn chưa phát huy hết vai trò, yêu cầu, nhiệm vụcủa mình Công tác bám nắm hoạt động thực tiễn của thanh niên trong độingũ cán bộ Đoàn còn nhiều hạn chế, tính chủ động chưa cao, việc phát hiệnvà ngăn ngừa các biểu hiện vi phạm đạo đức trong đội ngũ thanh niên cònchưa kịp thời.

Hai là, nội dung bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện

Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc còn chung chung, chưa cập nhật so với sự phát

triển của thực tiễn và nhu cầu giới trẻ.

Nội dung giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng còn nặng về lýthuyết, thiếu tính thực tiễn và tính ứng dụng, thường chỉ dừng lại ở việctruyền đạt lý luận, chưa quan tâm đúng mức tới định hướng nhận thức, hànhđộng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc Nội dung, chươngtrình giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng chủ yếu dựa vào sự chỉ đạo,triển khai của cấp trên, không phát huy được tính chủ động của BCH và cánbộ Đoàn cấp cơ sở trong đổi mới nội dung cho sát với thực tiễn của địaphương Do đó, nội dung bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho đội ngũ thanhniên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc còn dàn trải, chung chung, hình thức,không mang lại hiệu quả cao

Thời gian qua, ở nhiều Chi Đoàn, việc đổi mới nội dung, hình thức ,phương pháp giáo dục chính trị, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho đội ngũthanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc còn thiếu linh hoạt, sáng tạo,chưa gắn chặt với hoạt động thực tế trong học tập và trong lao động sản xuấtcủa từng thanh niên Hình thức, phương pháp giáo dục, bồi dưỡng đạo đứccách mạng còn thiếu sự đồng bộ và chưa mang tính thuyết phục cao Bởi vậy,nhận thức về đạo đức cách mạng của đội ngũ thanh niên ở huyện Sông Lô -tỉnh Vĩnh Phúc còn nhiều hạn chế

Ba là, quá trình bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện

Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay còn chưa có sự kết hợp chặt chẽ giữa gia

đình, nhà trường và xã hội.

Công tác giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng không phải một sớm,một chiều, của một tổ chức hay một cá nhân nào, mà cần phải có sự phối kếthợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội Thực tiễn những năm qua, sự phốikết hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục,bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên cả nước nói chung và thanhniên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng còn chưa đồng thuận.Không ít gia đình có quan niệm, bố mẹ chỉ là người chăm sóc con cái về mặtvật chất hoặc nhiều lý do mà không có thời gian quan tâm tới con và giaotrọng trách giáo dục con cái cho nhà trường Trong khi đó, có nhà trường lạiquá chú trọng về việc trang bị kiến thức định hướng nghề nghiệp cho họcsinh Còn việc bồi dưỡng nhân cách, giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệtrẻ lại không được quan tâm đúng mức Bởi vậy trong ba năm qua, tỉ lệ thanhniên là học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật, suy thoái về phẩm chất đạo đức,nhân cách ngày càng gia tăng Trung bình 3 năm qua, toàn huyện có 7% thanhniên xếp loai rèn luyện yếu và đáng lo ngại hơn, con số này năm sau luôn tănghơn năm trước Đây là một trở ngại không nhỏ trong quá trình xây dựng vàphát triển nguồn nhân lực cho đất nước.

Bốn là, sự chuyển biến về đạo đức cách mạng của thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc còn chậm, cá biệt còn có những thanh niên có biểu hiện phai nhạt mục tiêu, lý tưởng và đã sa vào các tệ nạn xã hội.

Một số bộ phận thanh niên, do thiếu bản lĩnh trong cuộc sống, giác ngộchính trị và đạo đức không cao, chưa nhận thức một cách đầy đủ về vị trí, vaitrò của mình là người chủ tương lai của nước nhà Do vậy, dẫn tới sự giaođộng về lý tưởng, không tin vào sự lãnh đạo của Đảng và sự ngiệp đổi mớicủa đất nước

Một bộ phận thanh niên, đặc biệt là thanh niên có độ tuổi dưới hai mươi

do chưa được thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng, kinh nghiệm độ từng trảitrong cuộc sống còn ít Cho nên, lập trường, bản lĩnh chính trị thiếu kiên định,vững vàng trước những khó khăn nảy sinh Không ít thanh niên ở các chiđoàn cơ sở vẫn còn tồn tại biểu hiện ngại học tập, đặc biết là các buổi học tậpsinh hoạt chính trị, các nội dung cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng họ dường như không quan tâm

Vì vậy, trước những luận điệu xuyên tạc của kẻ thù chống phá chủ nghĩa MácLênin và cách mạng nước ta thì họ có thái độ bàng quang, vô cảm Theo sốliệu điều tra năm 2011, 11% thanh niên được hỏi, cho rằng không tin tưởngvào sự tất thắng của CNXH Trong những năm qua, đạo đức lối sống củakhông ít thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc có biểu hiện của sa sút,biến chất, trước hết nó được thể hiện ở chỗ ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyệntheo đúng yêu cầu của đạo đức cách mạng không cao Tệ hại hơn, có nhữngnhận thức và hành vi xa rời các chuẩn mực đạo đức cách mạng và để lại hậuquả khó lường

Là lực lượng trẻ, khỏe, nhạy bén với cái mới Trong xu thế hội nhậpkinh tế quốc tế, trước sự tác động mạnh mẽ của kinh tế tri thức và cách mạngkhoa học - công nghệ, đặt ra yêu cầu và đòi hỏi rất cao đối với thanh niên cảnước nói chung và thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng vềphẩm chất đạo đức, trình độ nhận thức của đội ngũ thanh niên.Tuy nhiên,không ít thanh niên trong huyện lại có biểu hiện thiếu tự giác tích cực tronghọc tập, nghiên cứu, tiếp nhận những kiến thức mới Bởi vậy, không đáp ứngđược yêu cầu thực tiễn cách mạng đặt ra

1.2.2 Nguyên nhân thực trạng

Thực trạng bồi dưỡng đạo đức cách mạng bắt nguồn từ nhiều nguyênnhân có cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan cùng đan xen,

tác động, chi phối, tập trung ở những nguyên nhân cơ bản sau:

a Nguyên nhân ưu điểm:

Một là, những thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã tác động tích cực tới đạo đức, lối sống của thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc.

Trải qua hơn 20 năm, công cuộc đổi mới ở nước ta đã đạt được nhữngthành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử Đất nước đã thoát khỏi khủng hoảngkinh tế - xã hội và có sự thay đổi rất cơ bản, toàn diện trên tất cả các lĩnh vựccủa đời sống xã hội Mặt khác, cùng với với những thành tựu của cả nước,trong những năm qua kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc đã tăng trưởng khá nhanh, từnăm 1999 đến nay tăng trưởng kinh tế luôn đạt hai con số trở lên; đời sốngcủa nhân dân được cải thiện rõ rệt, năm 2010 thu nhập bình quân đầu ngườicủa tỉnh Vĩnh Phúc đạt trên 3000 USD; đời sống văn hóa tinh thần của nhândân luôn được quan tâm đúng mức; tình hình chính trị - xã hội luôn ổn định;quốc phòng và an ninh được giữ vững Những thành tựu đó, vừa tạo ra thế lựcmới cho tỉnh Vĩnh Phúc tiếp tục đi lên với triển vọng tốt đẹp, vừa tạo cơ sởvững chắc để xây dựng nền tảng đạo đức, tinh thần của xã hội; đồng thời tácđộng tích cực đến tư tưởng, tình cảm, góp phần củng cố niềm tin cho thanhniên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc vào sự lãnh đạo của Đảng, sự điềuhành quản lý của Nhà nước, vào sự thắng lợi của mục tiêu của con đường đilên CNXH mà Đảng, Bác và nhân dân ta đã lựa chọn Đó là cơ sở hình thànhtình cảm, động cơ và hành vi đạo đức tốt đẹp, thúc đẩy mỗi thanh niên ởhuyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc tích cực tự giác tu dưỡng đạo đức cáchmạng, chủ động trong học tập và trong lao động sản xuất đáp ứng yêu cầu đòihỏi của cách mạng trong thời kỳ mới.

Hai là, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời của Đảng ủy, ủy ban nhân dân Huyện trong công tác xây dựng lực lượng thanh niên của huyện nhà trong thời kỳ mới.

Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của thanh niên đối với sự phát triển kinh tế

- văn hóa - xã hội của huyện trong thời kỳ đổi mới Những năm qua, Đảng uỷ, ñyban nh©n d©n Huyện luôn quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời đối với công tácxây dựng và phát triển thanh niên Sự quan tâm đó được thể hiện cụ thể thôngqua các Nghị quyết lãnh đạo tháng, quý, năm của Đảng uỷ Huyện và sự chỉ đạo

cụ thể của ñy ban nh©n d©n Huyện trong công tác thanh niên Chính sự quan tâmlãnh đạo, chỉ đạo kịp thời đối với công tác thanh niên nói chung và công tác bồidưỡng đạo đức cách mạng thanh niên nói riêng, đã góp phần to lớn tới phẩm chấtđạo đức cách mạng của người thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc

Ba là, vai trò của ban chấp hành Huyện Đoàn, đội ngũ cán bộ đoàn các cấp đã được phát huy trong giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc.

Trên cơ sở nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của thanh niên đối vớichiến lược phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội và củng cố an ninh quốc phòngcủa huyện nhà, BCH Huyện Đoàn, cán bộ đoàn các các cấp đã thường xuyênquan tâm, giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện lực lượng thanh niên một cách toàndiện cả trong học tập, lao động sản xuất và trong hoạt động thực tiễn hàngngày Thực tiễn cho thấy, trước tác động tiêu cực của mặt trái nền kinh tế thịtrường và sự suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống của một bộ phận khôngnhỏ thanh niên ngày nay, BCH Huyện Đoàn, tổ chức Đoàn các cấp đã chủđộng kịp thời xác định các biện pháp trong công tác quản lý, giáo dục, bồidưỡng đạo đức cách mạng cho đội ngũ thanh niên

Bốn là, sự nỗ lực cố gắng tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng của bản thân mỗi thanh niên ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc.