Bác Hồ muôn vàn kính yêu của chúng ta đã từng nói: “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Thật vậy trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp của cha ông để xây dựng bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Ngày nay chúng ta đang sống trong thời đại công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, nền kinh tế không ngừng phát triển với một sự thay đổi cơ bản về cơ cấu xã hội để tiếp cận với một nền văn minh phát triển cao. Trong đó con người đứng ở vị trí trung tâm “Con người muốn tồn tại thì phải gắn bó với cộng đồng. Giao tiếp là một đặc trưng của con người. Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất” V. Lê Nin.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN NGA SƠN
===========*0*==========
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU
GIÁO TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA THÁI
Người thực hiện : Bùi Thị Huệ Chức vụ : P Hiệu trưởng Đơn vị công tác : Trường MN Nga Thái SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý
THANH HOÁ, NĂM 2015
A ĐẶT VẤN ĐỀ
Trang 2Bác Hồ muôn vàn kính yêu của chúng ta đã từng nói: “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Thật vậy! trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là
tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp của cha ông để xây dựngbảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa Ngày nay chúng ta đang sống trong thời đạicông nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, nền kinh tế không ngừng phát triển vớimột sự thay đổi cơ bản về cơ cấu xã hội để tiếp cận với một nền văn minh phát
triển cao Trong đó con người đứng ở vị trí trung tâm “Con người muốn tồn tại thì phải gắn bó với cộng đồng Giao tiếp là một đặc trưng của con người Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất” V Lê Nin.
Nhờ có ngôn ngữ mà con người xích lại gần nhau hơn, có thể hiểu đượcnhau, cùng nhau hành động vì mục đích chung: Lao động, đấu tranh, xây dựng
và phát triển xã hội Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong nền giáo dục quốcdân góp phần quan trọng cải tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện nhân cáchtrẻ Thực hiện nhiệm vụ của bộ giáo dục và đào tạo ngành học mầm non đã đưa
5 lĩnh vực phát triển vào chương trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ đó là:Phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ
và phát triển tình cảm – kỹ năng xã hội Trong đó lĩnh vực phát triển ngôn ngữ
là một thể thống nhất không thể tách rời nó là công cụ để tư duy, là chìa khoá đểnhận thức, là phương tiện để giao tiếp, điều khiển, điều chỉnh các hành vi giúptrẻ lĩnh hội các giá trị đạo đức chuẩn mực
Đây là việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết, nó tạo được sự liên thônggiáo dục phát triển ngôn ngữ từ độ tuổi mầm non đến lứa tuổi học đường Chođến nay chuyên đề phát triển ngôn ngữ đã được tổng kết Song năm học 2014 –
2015 Trường mầm non Nga Thái vẫn tiếp tục triển khai thực hiện chuyên đề đếntoàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong trường nhằm giúp giáo viên nắm bắtvững nội dung, phương phát phát triển ngôn ngữ một cách thường xuyên và liêntục Từ đó tạo ra một lớp người mới có đủ đức, đủ tài để xây dựng và phát triểnđất nước ngày một giàu đẹp hơn, văn minh hơn xứng đáng với lời dạy của Bác
Hồ “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây – Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.
Là một cán bộ quản lý tôi luôn nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng củagiáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non đặc biệt là trẻ mẫu giáo, đó chính
là động lực thôi thúc tôi tìm tòi ra: Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo tại trường mầm non Nga Thái.
Đó cũng chính là đề tài tôi chọn cho sáng kiến kinh nghiệm của mình
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Ngôn ngữ là một hệ thống các ký hiệu có cấu trúc, quy tắc và ý nghĩa.Đồng thời ngôn ngữ cũng là phương tiện để phát triển tư duy, truyền đạt và tiếpnhận những nét đẹp của truyền thống văn hoá – lịch sử từ thế hệ này sang thế hệkhác
Trang 3Theo nhà giáo dục học Liên xô E L Tikhêcva đã khẳng định: “Ngôn ngữ
là công cụ để tư duy, là chìa khoá để nhận thức, là vũ khí để chiếm lĩnh kho tàng kiến thức của dân tộc, của nhân loại Do ngôn ngữ giữ vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống con người”.
Không chỉ có vậy, ngôn ngữ tạo nên những con người có linh hồn Ngônngữ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành nên tư duy, nhân cáchcon người, thúc đấy quá trình tự điều chỉnh hành động chính bản thân mình.Đối với trẻ mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng trước hết ngôn ngữ
là phương tiện hình thành và phát triển nhận thức về thế giới xung quanh, làcông cụ để trẻ học tập, vui chơi Ngôn ngữ được tích hợp trong tất cả các hoạtđộng giáo dục khác
Trong quá trình nhận thức những sự vật hiện tượng, trẻ phải sử dụng từ ngữ
để nhận biết, phân biệt được vật này với vật khác, biết được tên gọi, màu sắc,hình dáng, công dụng và những thuộc tính cơ bản của sự vật, hiện tượng
Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với một số con vật nuôi trong gia đình Trẻ sẽ
biết được tên gọi, đặc điểm hình dáng, tiếng kêu, môi trường sống, ích lợi của
chúng nói được từ các con vật, như: “Con gà”, “Con vịt” Ngôn ngữ không
chỉ là cầu nối để trẻ đến với thế giới của nhân loại thông qua các tác phẩm vănhọc: Thơ ca, hò, vè, các bài ca dao, đồng dao, các trò chơi dân gian, các câuchuyện kể, các hình tượng nghệ mà ngôn ngữ còn là công cụ để trẻ bày tỏ suynghĩ những tâm tư, tình cảm, những mong muốn của cá nhân mình Bởi lẽ trẻ cónhu cầu rất lớn trong việc nhận thức thế giới xung quanh mong muốn hoà nhậpvới xã hội loài người Thông qua ngôn ngữ sẽ giúp trẻ hiểu và nhận biết vềchính bản thân mình, về con người và khám phá các sự vật xung quanh cũngnhư các biến cố đang xảy ra trong đời sống hàng ngày của trẻ: Nắng, mưa, nóng,lạnh, các mối quan hệ trong xã hội Đối với các em thế giới xung quanh luônchứa đựng những điều mới lạ, hấp dẫn Chẳng vậy mà Pauxtopxky nhà văn
người Nga có nhận xét rằng: “Thời thơ ấu không còn mãi, Trong thời thơ ấu tất cả đều khác Trẻ em đã nhìn thế giới bằng đôi mắt trong sáng và tất cả đối với chúng đều rực rỡ hơn nhiều Mặt trời chói lọi hơn, đồng ruộng được cày sâu hơn, tiếng sấm vang rền hơn, mưa to hơn, cỏ mọc cao hơn và cả lòng người cũng mở rộng hơn Nỗi đau thương cũng sâu sắc hơn và mảng đất quê hương cũng chứa đầy bí ẩn, nhiều hơn gấp hàng nghìn lần” Thật vậy! những câu hát
ru ngọt ngào, những cử chỉ âu yếm vỗ về đã đem đến cho trẻ những cảm giácbình yên Đặc biệt khi trẻ được tiếp xúc thường xuyên với ngôn ngữ văn học quacác bài ca dao, đồng dao, các câu chuyện kể, qua giao tiếp hàng ngày ở trườngmầm non đã giúp trẻ cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong ngôn ngữ tiếng mẹ
đẻ, cái đẹp trong hành vi, trong cuộc sống Từ đó giúp trẻ thêm yêu quê hương,yêu đất nước
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
Nga Thái là một trong 6 xã nghèo của huyện Nga Sơn với tổng số dân là8.121 nhân khẩu Trong đó số dân theo đạo thiên chúa chiếm 78,9 % tổng số dântrong toàn xã, trình độ dân trí thấp lại phân bố không đồng đều nên ảnh hưởng
Trang 4rất nhiều tới việc cho trẻ đến trường mầm non Theo điều tra năm học
2014-2015 tổng số cháu trong độ tuổi đến trường mầm non là 502 cháu nhưng trongthực tế số cháu ra lớp chỉ có 341 cháu (Nhà trẻ 65 cháu, mẫu giáo 276 cháu),phần lớn các cháu không được học qua lớp Bé, Nhỡ mà vào thẳng lớp lớn nêntrong đầu năm chỉ đạo và thực hiện chuyên đề Phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫugiáo trường tôi đã gặp những thuận lợi, khó khăn sau:
1 Thuận lợi:
Nhà trường được sự quan tâm của Phòng giáo dục và đào tạo Huyện NgaSơn, các cấp uỷ Đảng chính quyền địa phương Xã Nga Thái tạo điều kiện quantâm giúp đỡ xây dựng tương đối đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy vàhọc Bên cạnh đó nhà trường còn mua sắm bổ sung thêm tranh ảnh, tài liệuphục vụ cho việc dạy và học, đặc biệt là nhà trường có đội ngũ giáo viên trẻnăng động có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn (17/22 đồng chí có bằng Đại học)nhiệt tình thực sự yêu nghề, mến trẻ tạo được niềm tin cho các bậc phụ huynh,chính điều đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dụctrẻ Cho đến nay chuyên đề đã được tổng kết nhưng việc tổ chức thực hiện vàchỉ đạo chuyên đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ còn nhiều hạn chế, kết quả đạtđược chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu đạt ra
2 Khó khăn:
Năm học 2014-2015 trường tôi có 276 cháu mẫu giáo nhưng số cháu đã họcqua lớp bé, nhỡ chỉ có 45/276 cháu Do đó khả năng nghe, nói, làm quen vớiviệc đọc viết cũng như cách sử dụng câu từ của trẻ còn nhiều hạn chế Trẻthường hay nói lắp, nói ngọng, phát âm chưa chính xác, còn lẫn lộn giữa các phụ
âm tiếng việt, chưa mạnh dạn trong giao tiếp, sử dụng chưa đúng câu từ, khảnăng chú ý của trẻ chưa tập trung, trả lời trống không, Bên cạnh đó một sốgiáo viên chưa nắm chắc các phương pháp, biện pháp tổ chức hoạt động pháttriển ngôn ngữ cho trẻ cũng như chưa sáng tạo trong việc lồng ghép nội dungnày vào các hoạt động và thời điểm trong ngày, mọi lúc mọi nơi Mặt khác một
số phụ huynh chưa ý thức được vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ theo hướngchuẩn cho con em mình
3 Kết quả thực trạng:
Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng và
đem lại kết quả như sau: ( Tháng 9 năm 2014 )
* Thực trạng đối với giáo viên:
Tổng số GV
Đạt
Tỷ lệ ( %)
Chưa đạt
Tỷ lệ (%)
1 Giáo viên nắm chắc kiến thức
phát triển ngôn ngữ cho trẻ
2 Tổ chức các hoạt động có hiệu
quả phát triển ngôn ngữ cho
Trang 53 Biết lồng tích hợp các hoạt
động phát triển ngôn ngữ cho
4 Giáo viên tham gia việc tìm
kiếm, sưu tầm các loại truyện,
* Thực trạng đối với học sinh:
Tổng số cháu
Đạt
Tỷ lệ ( %)
Chưa đạt
Tỷ lệ (%)
1 Khả năng nghe, hiểu lời nói
2 Trả lời chính xác các câu hỏi
3 Nghe hiểu nội dung các câu
truyện các bài thơ, ca dao,
4 Thể hiện được tình cảm, ngữ
điệu, nhịp điệu khi đọc các bài
thơ, câu chuyện, ca dao, đồng
Thông qua kết quả của thực trạng trên với tổng số cháu nắm vững về nộidung phát triển ngôn ngữ ….còn hạn chế Xuất phát từ thực trạng trên để chỉ đạonâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo cao hơn nữa tôi đãmạnh dạn đưa ra một số giải pháp và tổ chức thực hiện sau:
III CÁC GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
Qua quá trình tổ chức thực hiện chuyên đề nâng cao chất lượng phát triểnngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo tôi đã có một số giải pháp tổ chức thực hiện mang lạikết quả khá khả thi như sau:
1 Xây dựng kế hoạch chỉ đạo phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo.
Tuy đã được tổng kết nhưng vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ là vô cùngquan trọng và cần thiết Nó là chìa khóa của tri thức, ngôn ngữ của trẻ phát triển
sẽ tạo nền tảng cho ngôn ngữ về sau cũng như trong suốt cuộc đời đứa trẻ Việcphát triển ngôn ngữ cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp cho trẻ dễ dàng tiếp cận vớicác môn học khác: Tạo hình, âm nhạc, toán…Vì vậy chuyên đề này luôn đượcnâng cao cả về kiến thức và thực hành cho cán bộ, giáo viên trong nhà trường vàcoi đây là chuyên đề trọng tâm cho năm học
Trang 6Để chỉ đạo thực hiện tốt chuyên đề ngay từ đầu năm học, Ban giám hiệunhà trường đã xây dựng kế hoạch một cách cụ thể, xác thực với điều kiện thực tếcủa nhà trường cũng như của địa phương Sau khi xây dựng kế hoạch xong tôi
đã đưa ra tập thể hội đồng sư phạm nhà trường bàn bạc, bổ sung thống nhấtkhẳng định mục tiêu, giải pháp thực hiện Từ kế hoạch của nhà trường từng cán
bộ giáo viên xây dựng kế hoạch cho cá nhân: Trong đó phải xác định rõ mụctiêu, nội dung, biện pháp, dự kiến thời gian thực hiện cụ thể cho năm học, chotừng chủ đề lớn, mạng nội dung, mạng hoạt động, kế hoạch tuần, kế hoạch ngàycũng như nội dung lồng ghép giáo dục ngôn ngữ, làm đồ dùng, bổ sung trangthiết bị cho từng chủ đề, tuần phù hợp với từng chủ đề cụ thể trên cơ sở chỉ đạocủa Sở, Phòng giáo dục đã triển khai Từ đó nhà trường có kế hoạch kiểm tra cáclớp thực hiện nội dung đã đề ra
* Kết quả: Đã có 8/8 lớp mẫu giáo xây dựng được kế hoạch thực hiện
chuyên đề và đây cũng là tiêu chí đánh xếp loại thi đua giáo viên trong năm
2 Nâng cao kiến thức về lĩnh vực phát triển ngôn cho giáo viên
Mặc dù chuyên đề đã được triển khai và tổ chức thực hiện trong nhiều năm,giáo viên đã nắm được tính chất của chuyên đề và vận dụng vào hoạt động giảngdạy Nhưng trong quá trình thực hiện giáo viên vẫn còn lúng túng, chưa tích cựcsáng tạo vì thế trong năm học 2014-2015 Trường mầm non Nga Thái tiếp tục chỉđạo triển khai thực hiện nhằm giúp giáo viên nắm bắt và cập nhật thêm kiến mớiphù hợp với yêu cầu của chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay
Ngoài việc tạo điều kiện cho giáo viên mẫu giáo được tham gia học tập cácchuyên đề do Phòng giáo dục tổ chức Ban giám hiệu nhà trường đã tổ chức sinhhoạt theo các hình thức sau:
* Tổ chức hội thảo
Để buổi hội thảo diễn ra sôi nổi và đạt hiệu quả cao, công tác chuẩn bị là vôcùng quan trọng Vì vậy trước khi tổ chức, tôi phải soạn thảo và chuẩn bị nộidung câu hỏi có liên quan đến nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo đểđưa ra tập thể giáo viên cùng thảo luận
Ví dụ: + Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là gì?
+ Vì sao phải phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo?
+ Mục tiêu giáo dục phát triển ngôn ngữ là gì?
+ Nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo?
+ Nội dung phát triển ngôn ngữ được tiến hành thông qua nhữnghoạt động nào?
+ Để giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt động phát triển ngôn ngữ bạn sẽ làmnhư thế nào?
Để buổi hội thảo diễn ra sôi nổi tôi đã cung cấp cho chị em một số tài liệu
có liên quan đến vấn đề phát triển ngôn ngữ như:
+ Phương pháp triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non
+ Phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học + Phương pháp kể chuyện sáng tạo
+ Cho trẻ làm que với tác phẩm văn học một số vấn đề lý luận và thực tiễn
Trang 7+ Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục mầm non các độ tuổi.
+ Một số tạp chí giáo dục mầm non các số: Số 3- 2003; Số 3, 4-2006; Số2- 2008; Số 3- 2009 Hướng dẫn một số trò chơi phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫugiáo Một số bài ca dao, đồng giao, hướng dẫn cách làm đồ dùng, đồ chơi tựtạo
* Tổ chức các buổi thao giảng, kiểm tra các hoạt động của nhà giáo, kiểmtra toàn diện, dự giờ đột xuất giáo viên để kịp thời uốn nắn, bổ sung những hạnchế tồn tại Trước khi đi dự giờ, kiểm tra hàng năm vào đầu năm học nhà trườngchỉ đạo giáo viên giỏi, có nhiều kinh nghiệm dạy tiết mẫu, làm đồ dùng, đồ chơi
để giáo viên học hỏi, rút kinh nghiệm sau đó mới đi dự giờ, kiểm tra toàn diện,kiểm tra các hoạt động của nhà giáo theo qui định để điều chỉnh kịp thời
* Bên cạnh đó nhà trường còn đầu tư chỉ đạo lớp điểm thực hiện góc mởtạo môi trường chữ viết cho các lớp học tập
Đối với trẻ mẫu giáo, môi trường là một vấn đề hết sức quan trọng nhằmkích thích cho trẻ hứng thú tham gia hoạt động Vì thế tôi đã chỉ đạo giáo viênxây dựng điểm tại lớp đồng chí Phạm Thị Nụ theo phương pháp Động – Tĩnhvới hình ảnh ngộ nghĩnh, màu sắc phong phú nội dung phù hợp với từng chủ đề,trong mỗi góc, dưới mỗi hình ảnh đều có chữ viết kèm theo Việc trang trí lớpvừa làm đẹp cho phòng học vừa tạo cho trẻ có điều kiện quan sát, nhận xét tranhảnh được làm quen với chữ viết ở trong tranh
+ Góc học sách truyện: Hình ảnh trang trí là một “Quyển Sách” được trang
trí rất đẹp với tên gọi rất đáng yêu theo từng chủ đề
Ví dụ: Chủ đề Thế giới thực vật Tôi đặt tên cho góc là “Thư viện của các
loài hoa quả” Bên trong góc này tôi chỉ đạo giáo viên tìm kiếm, sưu tầm, trưng
bày các loại tranh truyện chữ to, thơ chữ to, các bài ca dao, đồng giao, truyện kểsáng tạo, truyện cổ tích, truyện dân gian Việt Nam và một số tranh ảnh, tạp chíkhác phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ Khi cho trẻ xem tranh tôi đề nghịgiáo viên hướng dẫn cho trẻ đọc từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, giáo viêntham gia đọc sách cùng trẻ, tập cho trẻ kể chuyện theo tranh, giúp trẻ hiểu nộidung ý nghĩa của chữ viết, rèn luyện khả năng quan sát, chú ý có chủ định củatrẻ
+ Góc phân vai: Với các hình ảnh gắn với tên gọi như: Hình ảnh góc là
những bông hoa được gắn với tên gọi “Bé tập làm nội trợ” Hình ảnh con cá gắn với từ “Bé đi siêu thị” Tất cả các mặt hàng, đồ dùng trong góc đều được gắn
kèm từ như: Những hộp đựng gia vị đều được ghi tên: Hộp mì chính, Đường,muối các mặt hàng khác cũng vậy
+ Góc âm nhạc: Bé yêu ca hát, Ươm mầm tài năng âm nhạc nhí, Tiếng hátchim sơn ca
+ Góc xây dựng: Kỹ sư tương lai, Bé làm nghề xây dựng, ngôi nhà hạnhphúc, Ngôi nhà ước mơ,
+ Góc tạo hình: Bé là hoạ sỹ tý hon, Bé yêu nghệ thuật, Học vẽ cùng trốngchoai
Trang 8+ Góc tuyên truyền: Một số hình ảnh kèm từ về các trò chơi, các bài ca dao,đồng dao, cách phát âm chuẩn các âm tiết khó như: Chữ l đọc “là lờ”, chữ n đọc
“là nờ”; Chữ s đọc “là sờ”, chữ x đọc “là xờ”…một số nội dung tuyên truyềnkhác…
(Hình ảnh: Xây dựng MT trong lớp nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ)
Tuỳ theo từng chủ đề giáo viên vận dụng chuyên đề một cách linh hoạt, hợp
lý Đặc biệt là cỡ chữ phải phù hợp với trẻ Không treo quá cao mà phải vừa tầmmắt của trẻ
Ngoài ra nhà trường còn tạo cơ hội để trẻ được tiếp xúc với nhiều chữthông qua các biểu bảng, danh sách tổ, các ký hiệu riêng được ghi trên đồ dùngcủa trẻ như: Ba lô, khăn mặt, bàn chải đánh răng, ca cốc… Môi trường ngoàilớp: Mỗi cây cối, đồ vật đều được gắn các từ riêng: Cây đa, cây vú sữa, cây
Trang 9phượng, thùng đựng rác… tạo môi trường chữ có kèm hình ảnh không nhữngcho trẻ hiểu biết về thế giới xung quanh mà còn cung cấp được vốn từ, cho trẻmột cách nhanh nhất cụ thể nhất.
Ngoài việc tổ chức xây dựng lớp điểm, môi trường điểm Nhà trường còn tổchức nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ qua các buổi sinh hoạt chuyênmôn, tham quan thực tế các trường bạn qua các hình thức trên sẽ giúp giáo viênnắm chắc những mục tiêu, nội dung, Thông phương pháp tổ chức thực hiện pháttriển ngôn ngữ đến trẻ một cách có hiệu quả
* Kết quả:
- 100% giáo viên nắm vững nội dung, phương pháp phát triển ngôn ngữ chotrẻ và biết vận dụng nội dung của chuyên đề vào giảng dạy một cách linh hoạt
- 8/8 lớp mẫu giáo xây dựng được môi trường chữ viết
- 100% cán bộ giáo viên tham gia sưu tầm các bài hát, bài thơ, ca dao, đồngdao, làm bổ sung đồ dùng đồ chơi phục vụ các chủ đề
3 Chỉ đạo giáo viên nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học.
Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là đưa đến cho trẻ một chân trờimới của nghệ thuật văn chương Với trẻ mầm non văn học nói về thế giới cỏ câyhoa lá, mọi hiện tượng thiên nhiên vũ trụ thông qua đó giúp trẻ nhận biêt cácmối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái tình huống và nhân vật Thôngqua giao tiếp hàng ngày, qua các bài thơ, câu chuyện, các bài ca dao, đồng dao,các trò chơi dân gian, làm quen với việc đọc viết sẽ làm cho vốn từ của trẻphát triển, mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh Vậy làm thế nào để giúptrẻ phát triển ngôn ngữ một tốt nhất? Thực hiện vấn đề này tôi đã chỉ đạo giáoviên tổ chức thực hiện như sau:
3.1 Phát triển ngôn ngữ thông qua thể loại truyện kể
Trước khi kể chuyện cho trẻ nghe, tôi yêu cầu giáo viên, phải xác định rõthể loại truyện, phải thuộc tác phẩm, xác định được giọng đọc, giọng kể rõ ràng,phù hợp với giọng điệu tính cách của từng nhân vật Bên cạnh đó phải làm tốt
Trang 10công tác chuẩn bị khi tiến hành kể chuyện cho trẻ nghe: Chuẩn bị tranh ảnhminh họa, đồ dùng trực quan, hình thức và môi trường kể chuyện, cách gâyhứng thú Và đặc biệt là hệ thống câu hỏi đàm thoại Vì thông qua hệ thống câuhỏi đàm thoại của giáo viên sẽ giúp trẻ, tái tạo lại một cách có hệ thống các sựviệc diễn ra Tùy vào đối tượng trẻ để giáo viên có thể lựa chọn câu hỏi theomức độ từ thấp đến cao, từ dễ đến phức tạp và nâng cao dần theo độ tuổi.
Ví dụ: Khi kể truyện “Cây tre trăm đốt” (Mẫu giáo 5- 6 tuổi)
Giáo viên phải xác định được giọng của từng nhân vật như: Giọng anhnông dân trầm hơi cao ở đoạn trừng trị lão nhà giàu Giọng lão nhà giàu lúc trầmlúc cao biểu hiện sự mánh khóe lừa lọc Giọng ông tiên vang vọng, trầm ấm.Qua đó sẽ giúp trẻ hiểu được ngôn ngữ kể truyện và khắc sâu lời nói của từngnhân vật và xác định được sắc thái biểu cảm của nhân vật qua cử chỉ, ánh mắtđiệu bộ thể hiện của giáo viên khi vào vai các nhân vật
Hay Để giúp trẻ tái tạo nội dung truyện, nhớ lại có hệ thống các sự việc
diễn ra trong câu truyện “Ba cô gái” tôi đã yêu cầu giáo viên sử dụng các dạng
câu hỏi phù hợp từng đối tượng trẻ Với trẻ yếu, trung bình có thể đặt câu hỏi:+ Các con vừa nghe cô kể câu truyện gì?
+ Trong câu truyện bà mẹ sinh được bao nhiêu cô con gái?
+ Bà mẹ thương các cô con gái như thế nào?
+ Khi bà mẹ ốm bà nhờ ai mang thư đến cho các con của bà?
+ Vì sao Chị Hai bị Sóc biến thành nhện?
+ Vì sao Chị Cả bị Sóc biến thành rùa?
+ Khi nghe báo tin mẹ bị ốm, Chị Út làm gì?
Với những trẻ khá hơn tôi đã chỉ đạo giáo viên nâng cao mức độ, sử dụngnhiều câu hỏi mở nhằm giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo
+ Bà mẹ nhờ Sóc mang thư, theo con có cách nào khác báo tin cho các concủa bà không?
+ Khi bà ốm thì bà mong muốn điều gì?
+ Chị Cả và Chị Hai đã trả lời như thế nào mà làm Sóc con dận giữ Biếnthành nhện và rùa?
Từ khâu xác định giọng kể, chuẩn bị đồ dùng trực quan, giáo án… đến hệthống câu hỏi đàm thoại đến hình thức tạo hứng thú bằng các cách khác nhau:Hội thi, trò chuyện, câu đố… với những hình ảnh đẹp, ngộ nghĩnh sáng tạo ứngdụng vào công nghệ thông tin để trẻ hoà nhập vào hoá thân vào trong các tácphẩm truyện kể Với những hình ảnh sinh động hấp dẫn kèm theo giọng kể rõràng mạch lạc của giáo viên sẽ giúp trẻ chăm chú xem, lắng nghe, trẻ sẽ chủ