Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý trẻ mầm non nói chung tôi nhận thấy: trẻ lứa tuổi này thường dễ thu hút bởi các trò chơi . Bởi “ Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ”, “Trẻ chơi mà học và học bằng chơi”. Tuy nhiên lựa chọn trò chơi nào, tổ chức như thế nào để đảm bảo tính tập thể, đảm bảo tất cả các trẻ đều được hoạt động, tham gia một cách tích cực là điều không đơn giản. Điều đó không chỉ riêng tôi mà nhiều cô giáo mầm non khác đều rất trăn trở, quan tâm. Chính vì điều đó tôi mạnh dạn chọn đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo giáo viên sử dụng trò chơi tập thể trong ngày lễ hội nhằm thu hút trẻ Trường Mầm non Nga Nhân với mong muốn giáo viên trong trường, đồng nghiệp có thêm kinh nghiệm trong việc tổ chức ngày hội ngày lễ tại nhóm lớp và tập trung toàn trường.
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ:
Tổ chức ngày hội ngày lễ ở trường mầm non là một hoạt động giáo dụctrong chương trình chăm sóc - giáo dục trẻ Nó có tác dụng quan trọng góp phầnphát triển trí tuệ, thể chất và chính là nội dung của việc giáo dục đạo đức thẩm
mĩ cho trẻ Vì vậy, trong một năm học Trường Mầm non có rất nhiều hoạt động
lễ hội được tổ chức như: Ngày hội đến trường ( khai giảng năm học ); Vui hộiTrung thu; ngày “Cô giáo như mẹ hiền” (Nhà giáo Việt Nam 20/11); ngày “Múahát mừng xuân” (Tết Nguyên đán); “Ngày hội cô và mẹ”(Quốc tế phụ nữ 8/3);ngày Tổng kết năm học…Thời gian tổ chức lễ hội thường kéo dài từ 45- 90phút, đó là khoảng thời gian dài đối với trẻ, trẻ khó có thể ngồi ngoan, im lặng,trật tự để xem hết chương trình buổi lễ hội
Tổ chức ngày hội ngày lễ thường có nhiều hoạt động, tuy nhiên chươngtrình nghệ thuật là chủ đạo Khán giả của các chương trình là các bé trong độtuổi từ nhà trẻ đến mẫu giáo Nhưng thông thường khi xây dựng hoạt động, giáoviên thường chỉ chú ý đến cá nhân nổi bật, còn đa phần trẻ đóng vai trò ngồixem thụ động, mờ nhạt
Dù ở các độ tuổi khác nhau nhưng trẻ mầm non đều có chung một đặcđiểm là khả năng tập chung giữ trật tự trong thời gian dài là rất khó khăn Mặc
dù bố trí nhiều giáo viên trong việc quản lý trẻ, nhưng trẻ vẫn không thể giữ trật
tự khi các hoạt động tập thể đang được tiến hành Đây cũng chính là nguyênnhân dẫn tới hiệu quả tổ chức các ngày lễ hội bị hạn chế Trẻ ngồi lâu khôngđựợc tham gia hoạt động sẽ rất chán, trẻ không tập trung chú ý, mất trật tự vàgây ồn kéo dài trong quá trình tổ chức lễ hội Vậy phải làm thế nào để các buổi
lễ hội diễn ra thành công, thu hút được trẻ ở nhiều độ tuổi khác nhau khi thamgia các hoạt động tập thể, giữ được trật tự và tập trung hướng lên sân khấu,hưởng ứng tích cực và cổ vũ cho các hoạt động trong ngày lễ hội?
Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý trẻ mầm non nói chung tôi nhận thấy: trẻlứa tuổi này thường dễ thu hút bởi các trò chơi Bởi “ Vui chơi là hoạt động chủđạo của trẻ”, “Trẻ chơi mà học và học bằng chơi” Tuy nhiên lựa chọn trò chơinào, tổ chức như thế nào để đảm bảo tính tập thể, đảm bảo tất cả các trẻ đềuđược hoạt động, tham gia một cách tích cực là điều không đơn giản Điều đókhông chỉ riêng tôi mà nhiều cô giáo mầm non khác đều rất trăn trở, quan tâm
Chính vì điều đó tôi mạnh dạn chọn đề tài: " Một số kinh nghiệm chỉ đạo giáo
Trang 2viên sử dụng trò chơi tập thể trong ngày lễ hội nhằm thu hút trẻ Trường Mầm non Nga Nhân" với mong muốn giáo viên trong trường, đồng nghiệp có thêm
kinh nghiệm trong việc tổ chức ngày hội ngày lễ tại nhóm lớp và tập trung toàntrường
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I Cơ sở lý luận:
Lễ hội là một phần không thể thiếu trong sinh hoạt của trẻ nhỏ, đáp ứngnhu cầu xúc cảm, giao lưu và là một trong những hoạt động giáo dục nhiều mặtcho trẻ ở trường mầm non và cũng là một trong những nội dung đổi mới giáodục mầm non hiện nay Nhìn chung, việc tổ chức lễ hội trong trường mầm nontrong những năm gần đây đã có những bước tiến triển từ khâu chuẩn bị đến hìnhthức tổ chức, tuy nhiên hiệu quả của buổi lễ hội vẫn chưa cao, bởi giáo viênchưa tập trung chú ý đến vai trò của trẻ Trong quá trình hoạt động có lúc bé làkhán giả, có lúc bé là diễn viên, trẻ được tham gia theo khả năng của mình, tạo
cơ hội cho tất cả trẻ có được niềm vui thể hiện sự sáng tạo, chủ động đóng gópcho không khí vui tươi Trong không khí lễ hội ai cũng được tham gia, bị đứngngoài cuộc sẽ tạo cho trẻ và các thành viên dễ bị tự ti, tủi thân và xa lánh mọingười, hình thành tâm lý tiêu cực, không tốt Do đó, từ khâu chuẩn bị đến lúc tổchức ngày hội chính thức, khi xây dựng các hoạt động, ngoài việc lựa chọn cánhân nổi bật vào những vị trí công việc quan trọng, chủ chốt thì phải luôn chú ýtới vai trò tập thể Tổ chức cho trẻ chơi theo các sự kiện, ngày lễ hội nhằm kíchthích nhu cầu và động cơ hoạt động của trẻ, qua đó trẻ được phát triển toàn diệnhơn Chính việc kích thích trẻ ham muốn tổ chức đón tết Trung thu hay bất kỳngày hội ngày lễ nào ở trường, lớp đã biến trẻ thành những cá nhân chủ độngtích cực, sáng tạo có khả năng hợp tác với bạn, biết làm theo kế hoạch…Vì vậy
tổ chức các trò chơi tập thể cho trẻ sẽ góp phần căn bản cho sự thành công củabuổi lễ hội
II Thực trạng:
1 Thuận lợi:
- Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Phòng giáodục và Đào tạo, sự quan tâm của các ban ngành đoàn thể địa phương và các bậcphụ huynh
Trang 3- Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện về thời gian, quan tâm giúp
đỡ, bồi dưỡng giáo viên, đoàn kết cùng nhau hoàn thành mọi nhiệm vụ đượcgiao
- Trường có đội ngũ giáo viên trẻ, năng động, nhiệt tình, có khả năng tổchức các hoạt động tập thể và thu hút trẻ tập trung cao Giáo viên luôn tìm tòi,học hỏi các hình thức tổ chức hoạt động sao cho linh hoạt, hấp dẫn trẻ
2 Khó khăn:
- Việc tổ chức ngày hội ngày lễ trong trường mầm non chưa thật sự phongphú, chỉ bó hẹp trong 3- 4 tiết mục văn nghệ, trò chuyện của cô Hiệu trưởng, đạidiện lãnh đạo địa phương
- Cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, hệ thống tăng âm loa đài đôi lúchoạt đông chưa hiệu quả
- Trẻ vào trường còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, tự tin tham gia hoạt độngcủa nhà trường, hạn chế giao tiếp với bạn bè và người lớn
- Kiến thức của giáo viên về các trò chơi tập thể còn hạn chế, chưa pháthuy được tính sáng tạo trong việc thiết kế, cải biên các trò chơi tập thể phù hợpvới trẻ
Với thực trạng và khó khăn đó, tôi đã chỉ đạo giáo viên sử dụng trò chơitập thể trong các ngày lễ hội, bước đầu đạt được một số hiệu quả nhất định
3 Kết quả khảo sát ban đầu:
Kiến thức về các
trò chơi tập thể
Kỹ năng tổ chức các trò chơi tập thể
Khả năng tập trung chú ý của trẻ
Trẻ hứng thú thamgia hoạt động củangày hội, ngày lễ
III Giải pháp và tổ chức thực hiện:
1 Chỉ đạo giáo viên trong khâu chuẩn bị:
Giai đoạn chuẩn bị cho lễ hội được coi là khâu vô cùng quan trọng Trướchết nó tạo ra không khí lễ hội, thổi nóng bầu không khí tấp nập hội hè Và điều
cơ bản là kế hoạch chi tiết, diễn biến lễ hội đều phải được chuẩn bị kỹ lưỡng vàduyệt kỹ càng ngay từ đầu
Trang 4Thứ nhất: Chỉ đạo giáo viên cần tìm hiểu những kiến thức cơ bản về lễ hội
sẽ tổ chức, đặc biệt tìm tòi, sáng tạo, cải tiến một số trò chơi tập thể nhẹ nhàng,trò chơi dân gian vui nhộn…sao cho phù hợp với trẻ ở các độ tuổi khác nhau Vídụ: trò chơi “ tập tầm vông”; “đập muỗi”; “ gieo hạt”; “ giấu tay”; “ Hát theoyêu cầu”; “ hát theo dấu tay”, “ bão, lũ, lụt”…
Giáo viên cần lựa chọn số lượng trò chơi, thời gian tổ chức mỗi trò chơi,nội dung chơi, luật chơi, cách chơi, tổ chức trước, đan xen giữa các nội dung vàsau buổi lễ hội, sao cho thu hút sự tập trung, hứng thú của trẻ
Thứ hai: Chỉ đạo giáo viên cần chuẩn bị tâm lý, tìm hiểu sự hiểu biết,nguyện vọng, hứng thú, khả năng của trẻ và cung cấp kiến thức cơ bản cho trẻ
về lễ hội, các trò chơi tập thể, trò chơi dân gian Cô trò chuyện, thảo luận với trẻ
về buổi lễ hội, về các trò chơi, tạo cơ hội cho mỗi trẻ đề xuất, đóng góp các ýtưởng: Trang trí sân khấu bằng những đồ vật gì? bằng nguyên vật liệu gì? Chơinhững trò chơi gì? Bao nhiêu bạn tham gia?
Thứ ba: Chỉ đạo giáo viên hướng dẫn trẻ cùng cô lựa chọn và tham giacác hoạt động chuẩn bị cho lễ hội như: Tập các tiết mục văn nghệ, tập chơi cáctrò chơi có luật, hát đối đáp…dựa trên nội dung đã thảo luận
Trang 6từ đầu đến cuối, mọi hoạt động diễn ra trên sân khấu và trẻ chỉ là khán giả thụđộng ngồi xem từ đầu đến cuối chương trình Với cách làm này , giáo viên sẽkhông thu hút được sự tập chung hứng thú của toàn bộ trẻ trong trường Thôngthường sẽ có rất nhiều trẻ, đặc biệt là trẻ lứa tuổi nhà trẻ khóc mếu, trẻ nóichuyện, gây ồn ào và không tập trung lên giáo viên dẫn chương trình hoặc cáctiết mục văn nghệ ở cuối chương trình
2.2 Cách làm mới:
Từ những kết quả trên, tôi suy nghĩ và lựa chọn ra các trò chơi tập thểngắn, trò chơi dân gian phù hợp với trẻ trong các độ tuổi để chỉ đạo giáo viênhướng dẫn trẻ Nhằm thu hút sự tập chung chú ý, đảm bảo trẻ trong trường đượchoạt động một cách tích cực nhất và không mất trật tự trong hoạt động tập thể.Tôi chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên tổ chức vào các thời điểm thích hợp trong toàn
bộ chương trình như:
Một là: Đầu chương trình phần ổn định tổ chức; xen kẽ các phần nội dung
buổi lễ, giữa các tiết mục văn nghệ là các trò chơi dành cho khán giả… Baogồm một số trò chơi sau:
2.2.1 Trò chơi: “Làm theo yêu cầu của tôi.” – có thể tổ chức trong “ngày hộiđến trường của bé”
Với mong muốn cho toàn bộ trẻ hướng lên sân khấu trước hoặc trong khi
tổ chức một chương trình nào đó Tôi nghĩ ra một trò chơi triển khai cho giáoviên để thu hút sự tập trung của trẻ, tránh để trẻ làm ồn, mất trật tự Đồng thờiđây cũng là một trò chơi giúp trẻ mạnh dạn tham gia vào hoạt động tập thể mộtcách tự nhiên, không gượng ép Đây cũng là một trò chơi yêu cầu trẻ phải suynghĩ tư duy thật nhanh, vận động một cách tích cực trong quá trình tham gia
Trang 7Cách chơi như sau: Cô yêu cầu trẻ hát cùng và vận động cùng cô:Trán,cằm, tai; trán cằm tai, trán tai, trán cằm tai (Cằm hoặc trán ) Câu hát cuốicùng cô dừng lại ở bộ phận nào trên khuôn mặt thì trẻ phải chỉ tay vào đúng bộphận đó Có thể tay cô chỉ vào cằm nhưng cô câu hát của cô dừng lại ở “ Tai” thìtrẻ phải đưa tay vào tai, trẻ nào đưa tay vào cằm giống cô là sai
Hay: Khi cô hô “cây cao”- trẻ đứng lên và đưa tay lên cao, “cỏ thấp”- trẻ ngồixuống Cô hô với tốc độ nhanh dần, tuy nhiên khi cô hô “cỏ thấp” nhưng côđứng lên, trẻ làm giống cô là sai
Hoặc: cô hô “phía trên”- trẻ chỉ tay lên trên và nói “trên trời”, cô hô “phíadưới”- trẻ chỉ xuống đất, Phía trước - trước mặt, phía sau- sau lưng Cô chỉ taykhông như cô nói, trẻ làm theo tay cô chỉ là sai
Với trò chơi này không có luật chơi mà chỉ nhằm thu hút, tạo sự hứng thúcho trẻ Trò chơi này người hướng dẫn chỉ nên tổ chức trong thời gian ngắnngay sát thời gian chương trình bắt đầu hoặc xen giữa chương trình
2.2.2 Trò chơi: Ali ba ba
Xuất phát từ tâm lý trẻ ham chơi, thích tham gia vào các hoạt động Đặcbiệt trẻ lứa tuổi càng nhỏ càng thích tham gia vào các hoạt động tập thể, thíchđám đông song thường không dám đứng độc lập trong quá trình thể hiện Tôilựa chọn trò chơi này nhằm thu hút sự tập trung chú ý của tất cả trẻ ở các lứatuối khác nhau đều có thể tham gia được Đây là một trò chơi rất gần gũi với trẻtrong các độ tuổi Đồng thời trẻ được hát, vận động, giao lưu với bạn bề trongquá trình chơi
Cách chơi như sau: Cô dẫn chương trình sẽ hát bài Alibaba, trẻ trongtrường sẽ hát theo câu kết: Alibaba, sau đó cô dẫn chương trình sẽ yêu cầu trẻlàm gì thì trẻ hát và làm động tác với người bên cạnh VD: Cô hát:“ Xưa kiakinh đô bát đa có một chàng trai đáng yêu gọi tên” -> Trẻ hát: “ Alibaba” -> Côhát: Alibaba xin mời anh em vỗ tay” -> Trẻ hát và làm động tác: “ Alibaba”,đồng thời vỗ tay -> Cô hát: “ Alibaba xin mời anh em ta cùng vỗ tay” -> Trẻhát và làm động tác: “ Alibaba”, đồng thời vỗ tay Cô có thể đưa ra nhiều yêucầu khác nhau cho mỗi câu hát để trẻ hát và làm động tác: vuốt má nhau, bắt taynhau, dậm chân, trật tự hướng lên sân khấu Thông qua trò chơi, trẻ tập trunglên người dẫn chương trình, mạnh dạn khi được tham gia vào các hoạt động tậpthể, trẻ đỡ nhút nhát, hứng thú hơn Đồng thời trẻ được giao lưu với người bạn
Trang 8ngồi cạnh trẻ Đây cũng là cách giúp trẻ tập trung lên người dẫn chương trìnhmột cách tự nhiên, không gò bó gượng ép
Hình ảnh các bé tham gia trò chơi Alibaba
2.2.3 Trò chơi: Pháo nổ
Xuất phát từ trò chơi dân gian: Pháo nổ pháo nang cả làng chịu chưa.Theo tình hình thực tế trẻ chỉ còn nghe hoặc biết trò chơi này trong băng đĩahoặc nghe kể lại Đồng thời để tạo điều kiện cho trẻ được vận động, được nói,được thể hiện bản thân Tôi lựa chọn và triển khai cho giáo viên đưa trò chơi: “Pháo nổ” vào chương trình xen kẽ giữa các tiết mục Đây là một trò chơi ngắnkéo dài khoảng 2- 4 phút nhằm thay đổi trạng thái của trẻ Cách chơi như sau:
Cô quy ước với trẻ dùng tay để giả làm pháo và dùng miệng để hô Khi cô gậpkhuỷu tay, bàn tay nắm chặt đưa lên ngang mặt rồi đưa xuống kết hợp miệng hô:
“ Đùng, đùng, đùng” -> Trẻ làm và hô theo; Khi cô đưa tay lên cao trên đỉnhđầu, bàn tay xoè rộng, kết hợp miệng hô: “ Đoàng đoàng đoàng”, -> Trẻ làm và
hô theo Cô có thể cho trẻ thay đổi nhịp hoặc hô xen kẽ: Đùng, đoàng, đùngđùng đoàng và yêu cầu trẻ làm theo Với cách chơi này đòi hỏi trẻ kết hợp tay
và miệng hô chuẩn, yêu cầu trẻ tập trung tư duy nhanh để làm cho đúng Cáchchơi đúng của đa phần trẻ sẽ tạo ra hiệu quả âm thanh vui nhộn và kích thích trẻhưng phấn tiếp tục tham gia chương trình Người dẫn chương trình cũng không
Trang 9cần nhắc trẻ trật tự mà trẻ vẫn hướng lên sân khấu một cách tự nhiên, không gò
bó
Hình ảnh các bé tham gia trò chơi pháo nổ 2.2.4 Trò chơi: Hát theo dấu tay cô – có thể tổ chức trong ngày hội “bé vuixuân”
Đây là một trò chơi thường được sử dụng trong các tiết học âm nhạc Vậndụng trò chơi này cũng có thể làm trò chơi cho trẻ toàn trường chơi, đồng thờigiáo viên cũng có thể thay đổi hình thức và đưa thêm yêu cầu, nâng cao độ khócho trò chơi trở nên hấp dẫn Hình thức chơi hát theo dấu tay của cô cũng đòihỏi đối tượng tham gia chơi phải thuộc giai điệu, nội dung của bài hát, có vậy trẻmới tham gia được trò chơi Người điều khiển trò chơi phải nắm được với độtuổi mẫu giáo và nhà trẻ , trẻ thường hát được bài hát nào VD: Cháu yêu bà, Cảnhà thương nhau, Một con vịt, Mẹ yêu không nào, trường chúng cháu đây làtrường mầm non… Đây là các bài hát trẻ được nghe từ nhỏ và trẻ đều rất thuộc
từ nội dung đến giai điệu bài hát Từ đó giáo viên sẽ tổ chức cho trẻ chơi
Cách chơi như sau: Cô sẽ bắt nhịp cho cả trường cùng hát, sau đó cô đưatay về phía nào thì phía đó hát, các hướng khác không hát Cô nâng cao dần: +
Cô giơ tay cao và hướng về phía nào phía đó hát to, hạ tay thấp về hướng nào,hướng đó hát nhỏ Cô để tay ngang ngực và hướng về phiá nào phía đó hát vừa
đủ nghe
Trang 10+ Cô đưa ra yêu cầu và quy ước với trẻ: trẻ sẽ hát theo gai điệu bài hátcòn âm phát ra sẽ tương ứng với các chữ cái Nếu cô vòng tay lên trên đầu trẻhát chữ “O” , giơ thẳng tay lên trời trẻ hát chữ “I” , để vuông tay trẻ hát chữ
“U”… Tùy thuộc vào thời gian mà giáo viên tổ chức cho trẻ kéo dài và nângmức độ khó dần lên
Hình ảnh các bé tham gia trò chơi hát theo tay cô trên sân khấu
2.2.5 Trò chơi: Hát đối đáp ( Bài : Đố quả, có con chim vành khuyên nhỏ.)
Nhằm thay đổi không khí , tạo cơ hội cho trẻ toàn trường hưng phấn, tậptrung lên sân khấu, tôi chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên sử dụng trò chơi này xengiữa chương trình Với trò chơi hát đối đáp để thu hút sự tham gia của đa phầntrẻ trong toàn trường , kể cả các bé trong độ tuổi nhà trẻ , tôi thường lựa chọncác bài hát gần gũi với trẻ, hầu hết trẻ đều thuộc hoặc nhớ giai điệu bài hát
Cách chơi như sau: Cô sẽ là người bắt nhịp bài hát, đến phần cô yêu cầutrẻ hát, cô sẽ hướng tay về phía trẻ và trẻ sẽ đồng thanh hát Khi cô hướng tay vềphía cô thì trẻ ngừng hát và cô sẽ hát VD: Bài hát: “ Đố quả” Cô hát và chỉ vàomình: “ Quả gì mà chua chua thế?” -> Cô chỉ vào trẻ,trẻ hát: “ Xin thưa rằng làquả khế” -> Cô hát và chỉ vào mình: “ Ăn vào thì chắc là chua?” -> Cô chỉ vàotrẻ, trẻ hát: “ Vâng vâng, chua thì để nấu canh cua” Tương tự như vậy cho đếhết bài VD: Bài hát: “ Có con chim vành khuyên nhỏ” Cô cùng trẻ hát đoạnđầu, cô hát và chỉ vào mình khi đến câu: “ Chim gặp bác chào mào” -> Cô chỉvào trẻ và trẻ hát: “ Chào bác”; Cô hát và chỉ vào mình: “ Chim gặp cô sơn ca” -
Trang 11> Cô chỉ vào trẻ và trẻ hát: “ Chào cô” Cứ vậy cho đến đoạn chung thì cô vàtrẻ cùng hát đến hết Với hình thức này tôi nhận thấy trẻ tham gia một cách tíchcực, tham gia vào trò chơi hát đối một cách tự nhiên không gượng gạo Trẻ đượcthay đổi không khí, bản thân đứa trẻ được vận động Đây là một trong hững hìnhthức gây được sự chú ý của trể cao, làm cho không khí của chương trình trở nênvui vẻ và hấp dẫn trẻ hơn rất nhiều
Hình ảnh các bé tham gia trò chơi hát đối đáp
2.2.6 TC: Nghe dữ kiện đoán tên con vật, đồ vật – có thể tổ chức trong ngàytổng kết năm học
Đây là một trò chơi đem lại cho trẻ cảm giác được tìm tòi khám phá và nóđòi hỏi trẻ phải tư duy một cách sáng tạo Dựa trên các kiến thức mà trẻ đi cókết hợp với tư duy logíc để tìm ra đáp án Trẻ nào tìm được đáp án sớm nhấtchứng tỏ khả năng tư duy, óc quan sát và phán đoán tốt
Cách chơi như sau: (Trò chơi này thường được áp dụng cho các nhómchơi.) Cô sẽ mời lên sân khấu 2 – 3 đội chơi, mỗi đội khoảng 5 trẻ Cô đưa ralần lượt các dữ kiện liên quan đến đồ vật hoặc con vật nào đó Trẻ các đội phảibàn bạc và đoán sau mỗi dữ kiện giáo viên dần đưa ra, đội nào đoán trúng đượcphần thưởng Đội nào đoán sai nhẩy lò cò
