Do đó, từ năm 2008 2009 Bộ Giáo dục và đào tạo đã triển khai cuộc vận động “Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy” trong toàn hệ thống giáo dục quốc dân. Với việc ứng dụng công nghệ thông tin nhiều giáo viên rất thành công ở các hội thi giáo viên giỏi các cấp. Tạo động lực để giáo viên say mê, hứng thú, phát huy được tối đa khả năng làm việc năng động, sáng tạo, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng với yêu cầu của nền giáo dục hiện đại.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD&ĐT NGA SƠN (TRƯỜNG MN NGA LĨNH)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC
CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI
Họ và tên: Nguyễn Thị Tuyết Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Nga Lĩnh SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA NĂM 2015
Trang 2lý các vấn đề phát sinh trong cuộc sống một cách năng động, sáng tạo
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực một cách toàn diện Vì vậy việc ứngdụng phần mềm tin học vào tổ chức một số hoạt động cho trẻ mầm non, nhằmtạo môi trường lớp học thân thiện mới lạ, phong phú, bắt mắt thu hút trẻ, kíchthích trẻ tích cực hoạt động, ham học hỏi, tìm tòi khám phá thế giới xung quanhsống động, để thỏa mãn nh cầu thích tìm tòi, khám phá, ham hiểu biết và pháttriển toàn diện Tạo nền móng vững chắc cho tương lai trẻ thơ Hiện nay cáctrường mầm non có điều kiện đầu tư, trang bị tivi, đầu video, xây dựng phòng đanăng với hệ thống máy tính, nối mạng Internet…tạo điều kiện cho giáo viên ứngdụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy một cách tốt nhất
Do đó, từ năm 2008 - 2009 Bộ Giáo dục và đào tạo đã triển khai cuộc vận
động “Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy” trong toàn hệ thống
giáo dục quốc dân Với việc ứng dụng công nghệ thông tin nhiều giáo viên rấtthành công ở các hội thi giáo viên giỏi các cấp Tạo động lực để giáo viên say
mê, hứng thú, phát huy được tối đa khả năng làm việc năng động, sáng tạo,không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng với yêu cầu củanền giáo dục hiện đại
Là một giáo viên mầm non tôi nhận thấy việc ứng dụng công nghệ thông tinkhông chỉ có vai trò nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân, mà còn có tácdụng to lớn giúp trẻ phát triển toàn diện các mặt như: Trí tuệ, đạo đức, thẩm
mỹ, tình cảm kĩ năng xã hội… Hơn nữa, ứng dụng công nghệ thông tin sẽ nângcao chất lượng học tập của trẻ, tích cực tham gia tất cả các hoạt động trongngày, đáp ứng yêu cầu phục vụ công tác chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ phùhợp với chương trình giáo dục mầm non mới Tôi luôn trăn trở suy nghĩ, cốgắng tìm ra các giải pháp ứng dụng công nghệ thông pháp trong soạn giáo ánđiện tử, sưu tầm trò chơi vận dụng vào các hoạt động hằng ngày nhằm phát huykhả năng sáng tạo, giúp trẻ tham gia các hoạt động một cách tích cực, nhẹ nhàng
thoải mái, chủ động tự tin Đó là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động nhằm phát huy tính tích cực của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi”
Trang 3B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I CƠ SỞ LÍ LUẬN
Để đáp ứng với nhu cầu của nền giáo dục hiện đại, trong thời kỳ côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập và phát triển Việc vận dụng công nghệ thôngtin vào các lĩnh vực đời sống không thể thiếu được ở mối quốc gia Đặc biệt đốivới ngành giáo dục nói chung và ngành học mầm non nói riêng, đã đẩy mạnhviệc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáodục Bởi vì sử dụng tin học vào tổ chức các hoạt động cho trẻ mầm non sẽ tạo ranhững điều mới lạ kích thích sự tò mò của trẻ Trẻ rất thích xem phim hoạt hình
với những hình ảnh ngộ nghĩnh màu sắc sặc sỡ, sự linh hoạt “động” của các
nhân vật sẽ tạo cho trẻ sự thích thú, tập trung, chú ý trong các hoạt động
Trong một số hoạt động nội dung kiến thức khó, đòi hỏi phải có hình ảnhtrực quan sinh động và chính xác, giáo viên không có điều kiện cho trẻ đi thămquan thực tế thì việc khai thác các tư liệu, phim ảnh, các hình ảnh sống độngtrên internet là một thành tựu có tính đột phá của nhân loại, là một công cụ vôcùng hiệu quả cho việc khai thác các tư liệu hình ảnh, nội dung, tư liệu bài giảnggiới thiệu cho trẻ mang tính chân thực phong phú Thông qua các hoạt động học,hoạt động chơi của trẻ hang ngày có áp dụng công nghệ thông tin và sử dụng cácbài giảng điện tử, những hình ảnh đẹp, sống động được chuyển tới trẻ một cáchnhẹ nhàng góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ
Trẻ tiếp cận với công nghệ thông tin trong quá trình vui chơi, học tập đượcdiễn ra rất linh hoạt theo ba hình thức chính: hình thức trong hoạt động học, hoạtđộng chơi và mọi lúc mọi nơi Việc lựa chọn hình thức cho trẻ làm quen và tiếpcận với công nghệ thông tin dựa trên đặc điểm tình hình của trẻ Do đó buộcgiáo viên phải lựa chọn hình thức cho phù hợp với trẻ để trẻ dễ dàng tiếp thu vàkhắc sâu kiến thức Để đáp ứng được yêu cầu trên, đòi hỏi giáo viên khôngngừng nâng cao kiến thức, tìm ra các giải pháp ứng dụng trong việc tổ chức cáchoạt động học, hoạt động chơi sinh động, hiệu quả nhưng phù hợp với từng hoạtđộng tránh lặp đi lặp lại sẽ làm mất đi hứng thú và tích cực của trẻ
Để đạt được mục tiêu chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng hứng thú tìm hiểu,
khám phá tôi quyết định chọn đề tài này để nghiên cứu trong một năm qua.Đồng thời, tự đặt ra cho mình mục tiêu không ngừng học tập, bồi dưỡng chuyên
đề ứng dụng công nghệ thông tin vào trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng, giáodục trẻ Với mong muốn đưa những hình thức mới lạ, hấp dẫn, để trẻ tiếp thu dễdàng đạt hiệu quả cao, phát huy được tính tích cực, khẳ năng sáng tạo của trẻtrong các hoạt động
Trang 4II THỰC TRẠNG NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
1 Thuận lợi:
* Về cơ sở vật chất:
Nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các lớp học ngoại khóa nhằm nâng cao chuyên môn và phần mềm tin học phần mềm powerpoint, phần mềm photoshop Tạo điều kiện thuận lợi trang bị cơ sở vật chất, cácthiết bị hiện đại để tôi được học hỏi, tiếp thu những phương pháp, biện pháp tốtnhất về tiếp cận công nghệ thông tin
* Về giáo viên:
Bản thân thường xuyên tham dự những buổi thao giảng, dự giờ, thi giáo
viên giỏi, các lớp chuyên đề về “Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy” do Phòng giáo dục mở tôi đều cố gắng học hỏi tiếp thu chuyên đề.
Được sự phối hợp của đồng nghiệp trong việc rèn trẻ cũng như được sựgiúp đỡ về tài liệu, cách hướng dẫn sử dụng của chị em trong trường đã giúp tôibước đầu biết thiết kế bài dạy trên máy tính phục vụ cho hoạt động tốt hơn
2 Khó khăn:
* Về cơ sở vật chất:
Cơ sở vật chất của nhà trường nói chung cũng như của nhóm lớp nói riêngchưa hoàn toàn đầy đủ phục vụ cho việc ứng dụng công nghệ thông tin Ti vi,đầu đĩa được trang bị ở nhóm lớp rất hay bị hư hỏng, các đồ dùng đang cònthiếu thốn, nên các giờ dạy chưa đạt hiệu quả cao
Trang 5* Về phía học sinh
Các cháu vào học điều kiện không giống nhau, có cháu mới bắt đầu đi họcnăm đầu tiên nên chưa quen với nề nếp học tập, chính vì vậy tuy có cùng độ tuổinhưng nhận thức của trẻ không đồng đều, cá tính của mỗi trẻ cũng khác nhau, sốtrẻ nam đông hơn số trẻ nữ, một số trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn tham gia
các hoạt động, do vậy việc dạy trẻ cũng rất khó khăn Đây là những nguyên
nhân dẫn đến giờ hoạt động đang còn rời rạc, kết quả chưa cao
3 Kết quả của thực trạng.
Sau khi tìm hiểu thực trạng của trường lớp, từ những thuận lợi và khó khăntrên tôi luôn trăn trở suy nghĩ làm thế nào để khắc phục những khó khăn và pháthuy những mặt thuận lợi để đi sâu nghiên cứu đề tài, tìm ra những biện pháp tốtnhất cho công tác chăm sóc, giáo dục trẻ
Trước khi bắt tay thực hiện các biện pháp, tôi đã tiến hành khảo sát tìnhhình thực trạng của lớp mình và kết quả khảo sát chất lượng học tập như sau:
Kết quả khảo sát chất lượng học tập đầu năm
III CÁC GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1 Cho trẻ làm quen với máy vi tính qua hoạt động học có chủ định với ứng dụng công nghệ thông tin.
Với mỗi bài dạy tôi luôn suy nghĩ mình cần làm gì để lôi cuốn và phát huyđược tính sáng tạo, sự hứng thú của trẻ, bởi không phải bài học nào, kiến thứcnào cũng lôi cuốn được trẻ Vì vậy trong các hoạt động đặc biệt hoạt động học,tìm ra biện pháp để ứng dụng vào hoạt động đạt hiệu quả cao trên trẻ
* Với hoạt động tạo hình.
Ở hoạt động này việc ứng dụng công nghệ chủ yếu nhằm cho trẻ được trựctiếp nhìn thấy những hình ảnh vừa gây hứng thú lại vừa cung cấp thêm biểutượng cho trẻ giúp trí tưởng tượng thêm phong phú, góp phần phát triển óc thẩm
mỹ cho trẻ
Trang 6Ví dụ: Cho trẻ vẽ con gà trống, trước khi vẽ tôi cho trẻ xem các bức tranh, nghe
tiếng gà trống kêu trên máy vi tính, sau đó tôi hướng dẫn trẻ vẽ, trẻ rất hứng thú
và hoạt động tích cực hơn, đồng thời trong lúc trẻ tham gia vào hoạt động tạohình cô sẽ mở nhạc nhẹ kích thích óc thẩm mĩ của trẻ
Hình ảnh tranh “Vẽ gà trống”
Qua hoạt động tạo hình trẻ được quan sát các bức tranh, nghe tiếng động,thấy được sự chuyển động trên máy vi tính, kích tích tính tìm tòi khám phá củatrẻ, trẽ hăng say với hoạt động hơn
* Với họat động làm quen tác phẩm văn học
Trong quá trình lập kế hoạch giảng dạy tôi đã lựa chọn những nội dungchương trình sao cho phù hợp với trẻ trong lớp, do đó có những bài thơ, câuchuyện do tôi lựa chọn lại không có trong chương trình cũ, không có tranh insẵn Tôi đã lên mạng tìm kiếm sau đó coppy sử dụng phần mềm power point đểtrình chiếu tranh truyện, thơ cho trẻ hoạt động trẻ rất hứng thú học vì hình ảnhsống động, kết hợp có âm thanh
Trong hoạt động kể chuyện, ngoài việc kể bằng đồ dùng minh họa trực quan,tôi tự chỉnh sửa ghép tranh ảnh cho phù hợp với nội dung câu chuyện, chèn cáchình ảnh minh họa, chọn các hiệu ứng cho các nhân vật… để trình chiếu
Ví dụ: (1) Câu chuyện “Ai đáng khen nhiều hơn” tôi đã cho thêm một số hình
ảnh để giúp trẻ hiểu sâu hơn về nội dung câu chuyện, tôi coppy trên internetđoạn phim hoạt hình cắt, thay đổi, thêm, bớt những đoạn đó cho phù hợp, chothêm hiệu ứng chữ vào thành một video mới cho trẻ kể chuyện cùng hình ảnh.Qua ứng dụng công nghệ thông tin trẻ nhớ rất nhanh câu truyện, và làm đượccác thao tác bấm chuột lần lượt vào các hình ảnh theo thứ tự nhất định của câutruyện trẻ kể kèm theo hình ảnh tranh trên power point Vì thế khi khảo sát chỉ
số “71: Kể lại nội dung truyện đã nghe theo trình tự nhất định” hầu hết trẻ
làm tốt đạt được chỉ số
Trang 7Hình ảnh minh họa truyện “Ai đáng khen nhiều hơn”
(2) Với bài thơ “Hoa kết trái” tôi tìm trên mạng và thay đổi một số file cho phù
hợp nội dung bài thơ, tôi còn doawloat clip về bài thơ trẻ được xem và trẻ ngherất hứng thú Tôi lựa chọn các hình ảnh về các loại hoa có trong bài thơ khi
giảng từ khó “Tim tím” tôi bật hình ảnh hoa lên để giải thích…sau đó tôi mời một trẻ lên thực hành bấm và rê chuột vào hình ảnh hoa mướp “Vàng vàng” để
giải thích từ vàng vàng
Hình ảnh minh họa thơ “Hoa kết trái”
Tôi còn suy nghĩ ra các trò chơi giúp trẻ hứng thú và kích thích nhận thức trẻ
Ví dụ: Trò chơi: “Truy tìm ẩn số” Trẻ sẽ lên chọn ô số nào mình thích Ở mỗi ô
số bí ẩn sẽ có 1 câu đố về hình dáng phương tiện, (con vật…) đó, bạn nào đoánđúng câu đố thì bức tranh mới hiện ra và ở dưới mỗi bức tranh sẽ có hình ảnh trẻ
sẽ phải trả lời câu hỏi dưới bức tranh đó Khi đã mở được hết tất các các ô số bí
ẩn thì 1 bạn sẽ đứng lên kể lại nội dung câu chuyện dựa những bức tranh trêntheo suy nghĩ của trẻ
Trang 8* Với hoạt động khám phá xã hội.
Tôi đã sử dụng máy chiếu cho một số bài dạy của mình trẻ rất hứng thú vớinhững bài dạy có sử dụng công nghệ thông tin, ngay lập tức thu hút được sự chú
ý và hứng thú của trẻ, trẻ được chủ động nhiều hơn để khám phá nội dung bàidạy Bởi những hình ảnh mà trẻ được nhìn thấy có những ưu điểm là thường to,
rõ ràng, sống động (những con vật ngộ nghĩnh đang vận động, những bông hoađang từ từ nở ra…) với những bài dạy đó tôi thấy nó phù hợp với đặc điểm tâm
sinh lí của trẻ, lại thực hiện được nguyên tắc giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”.
Nếu trước đây khi dạy trẻ tôi thường phải phụ thuộc vào những đồ dùng có sẵnnhư tranh ảnh hay đồ dùng trực quan không có hình ảnh động, hoặc rất vất vả để
có thể tìm kiếm những hình ảnh, đồ dùng phục vụ cho bài dạy của mình Hiệnnay với việc ứng dụng công nghệ thông tin tôi có thể tự quay phim, chụp ảnh (sửdụng máy điện thoại di động) những hình ảnh thực tế, hoặc sử dụng internet lấy
tư liệu cho bài giảng nhanh chóng, tiện lợi
Ví dụ: (1) Khi cho trẻ khám phá về một số con vật nuôi trong gia đình tôi
không thể mang được tất các cả con vật thật đến để cho trẻ quan sát mà có thểdùng vật thật cũng có thể là dùng tranh, cho trẻ quan sát bằng tranh hoặc môhình thì sẽ kém hấp dẫn Do vậy tôi sử dụng máy quay và quay phim về một sốcon vật: Con chó, gà, lợn… Sau đó tạo thành một đoạn phim video về vật nuôitrong gia đình đến cho trẻ khám phá, khi được khám phá trên máy về những convật đó trẻ rất thích, trẻ thấy được những hình ảnh động về con vật, tiêng kêu,tiếng sủa của chúng, trẻ tỏ ra rất thích thú khi lần đầu tiên được nhìn thấy hìnhảnh nghộ nghĩnh như chú mèo đang trèo cây
Trang 9Hình ảnh “Mèo trèo cây”
(2) Cho trẻ khám phá về “Một số quy định giao thông đường bộ” Mặc dù trẻ
đã có những trải nghiệm thực tế khi cùng người lớn tham gia giao thông, tuynhiên vốn biểu tượng, kiến thức cũng chưa đầy đủ, nhất là giao thông đườngphố, nhưng tôi không thể dẫn trẻ ra ngoài ngã tư để quan sát thực tế được bởiđường xa đi không đảm bảo an toàn cho cô và trẻ Do vậy tôi đã coppy nhữnghình sau đó cho trẻ quan sát và nêu ý kiến nhận xét về những hành vi đúng saicủa người tham gia giao thông, những quy định giao thông, hỏi trẻ cách thamgia giao thông Từ đó mà trẻ biết được một số kí hiệu trong cuộc sống trẻ biếtcách di chuột vào những biểu tượng trên màn hình và nói được ý nghĩa của các
kí hiệu biểu tượng đó, nhờ vậy mà khi khảo sát bộ chuẩn ở chỉ số “82: Biết ý nghĩa một số lí hiệu, biểu tượng trong cuộc sống” trẻ đạt tốt
Những bài dạy nếu tôi chỉ cho trẻ quan sát tranh thì giờ học sẽ trở nên đơn điệu,trẻ sẽ nhàm chán, hiệu quả của giờ học sẽ có phần hạn chế, nhưng sử dụngchương trình Power Point chọn hiệu ứng cho các con vật xuất hiện lần lượt phùhợp lời giới thiệu của tôi trẻ sẽ rất thích thú, giờ học sẽ đạt kết quả cao
VD: Khám phá về động vật sống trong rừng không thể có hình ảnh thực tế, vìvậy tôi đã sử dụng internet tìm kiếm và lưu về những hình ảnh phù hợp, sốngđộng cho trẻ khám phá, và cho trẻ xem clip về thế giới động vật sẽ gây hứng thúvới trẻ hơn
Trang 10Hình ảnh minh họa “Khám phá động vật sống trong rừng”
* Với họat động khám phá khoa học
- Khám phá khoa học là một hoạt động thường khô và tìm đồ dùng cũng khó vìvậy việc ứng dụng công nghệ có nhiều hình ảnh tươi sáng và hấp dẫn với trẻ hơn
Ví dụ: Nhận biết số 7 (Chủ đề: Nghề nghiệp)
+ Bước 1: Tôi sưu tầm tranh ảnh về nghề nghiệp: http: google.com
+ Bước 2: Tải về máy bắt đầu thiết kế các slide để dạy trẻ phần lập số và phần
chơi củng cố Ở phần lập số tôi đặt các áo, quần theo hiệu ứng xuất hiện
Ở phần trò chơi luyện tập đặt hiệu ứng cất quần áo vào tủ (slide Show ->Custom Animation -> Mo tion Paths -> Draw Custom Paths -> Scribble -> ok )
Bước 3: Làm hoàn chỉnh các slide tiết học
Hình ảnh minh họa “Tạo nhóm, đếm đến 7 và Nhận biết số 7”
- Với các hoạt động cho trẻ làm quen với tập hợp số lượng, và số đếm tôi cóthể cho trẻ chơi các trò chơi con số của tôi trong ngôi nhà toán học của Milliegiúp trẻ rèn kỹ năng đếm, thêm bớt, nhận biết các chữ số
- Ở các hoạt động nhằm củng cố, ôn luyện các kiến thức mà trẻ đã được cungcấp theo từng chủ đề, từng nội dung giáo dục trong tuần, trong ngày và tạo ranhững đồ chơi đồ dùng, những học liệu mở để trẻ có được nhiều cơ hội trải
