giáo án tích hợp liên môn địa lý 9 bài 15 THƯƠNG mại và DU LỊCH

Kiến thức – HS nắm được các đặc điểm phát triển và phân bố ngành thương mại và du lịch ở nước ta.. - Thực hiện mối liờn hệ kinh tế trong và ngoài nước - Tạo cho cỏc vựng khú khăn cú cơ h

Ngày soạn :

8/10/2014

Tiết 15, bài 15

THƯƠNG MẠI VÀ DU LỊCH I.Mục tiêu:

1 Kiến thức

– HS nắm được các đặc điểm phát triển và phân bố ngành thương mại

và du lịch ở nước ta

– HS chứng minh và giải thích được tại sao Hà Nội và tp HCM là các trung tâm thương mại, du lịch lớn nhất cả nước

– HS nhận thấy rằng nước ta có tiềm năng du lịch khá phong phú và ngành du lịch đang trở thành ngành kinh tế quan trọng

2 Kĩ năng

– Phân tích biểu đồ tổng mức bán lẻ hàng hóa các vùng, biểu đồ cơ cấu giá trị hàng xuất khẩu

– Phân tích tranh ảnh, liên hệ kiến thức thực tế

3 Thái độ

 Giáo dục ý thức việc bảo vệ môi trường để phát triển du lịch bền vững

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực chung: phân tích,quan sát,năng lực hợp tác,năng lực phản hồi

- Năng lực chuyên biệt: sử dụng bản đồ,tư duy tổng hợp theo lãnh thổ…

II.Chuẩn bị của GV và HS:

1.Chuẩn bị của giáo viên

Giáo án, SGK

– Bản đồ giao thông và du lịch Việt Nam

Biểu đồ chuyển dịch cơ cấu GDP, bản đồ hành chính Việt Nam

2.Chuẩn bị của học sinh:

– Chuẩn bị bài ở nhà , SGK , tập bản đồ, sưu tầm tranh ảnh đẹp về đất nước ta

III.Tổ chức cỏc hoạt động học tập:

1.

ổ n định: 1’

- Lớp 9a1 : Ngày giảng: / /2014 – Sĩ

số:

- Lớp 9a2 : Ngày giảng: / /2014 – Sĩ

số:

- Lớp 9a3 : Ngày giảng: / /2014 – Sĩ

số:

- Lớp 9a4 : Ngày giảng: / /2014 – Sĩ

số:

2.Kiểm tra bài cũ: 3’

Giao thụng vận tải và bưu chớnh viễn thụng cú ý nghĩa và vai trũ ntn đối với đời sống và sự phỏt triển kinh tế?

- Thực hiện mối liờn hệ kinh tế trong và ngoài nước

- Tạo cho cỏc vựng khú khăn cú cơ hội phỏt triển

- Là phương tiện quan trọng để tiếp thu cỏc tiến bộ khoa học kĩ thuật

- Cung cấp kịp thời cỏc thụng tin cho việc điều hành cỏc hoạt động kinh

tế, xó hội

- Phục vụ vui chơi, giải trớ, học tập của nhõn dõn

- Gúp phần đưa nước ta nhanh chúng hũa nhập với nền kinh tế thế giới

 Ngành quan trọng cú vai trũ, ý nghĩa rất lớn đối với sự phỏt triển kinh tế

Một nền kinh tế phỏt triển phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố,trong đú sự phỏt triển cỏc ngành kt rất quan trọng.Trong đú, ngành thương mại và dịch vụ

là 2 ngành kinh tế cú ý nghĩa vụ cựng quan trọng để đưa nền kinh tế khụng những phỏt triển mà cũn cú nhiều cơ hội vượt xa ra ngoài quốc tế,sỏnh vai với cỏc cường quốc

3.Tiến trình bài học:

Hoạt động 1 : Tìm hiểu sự phát triển và phân bố ngành thương

mại(23’)

+ Phương pháp dạy học : vấn đáp, thuyết trình, tích hợp

+ Hình thức tổ chức hoạt động : thảo luận nhóm, trao đổi cặp, hướng dẫn HS liên hệ thực tế.

I Thương mại

1.Nội thương

- Là hoạt động thương

mại giữa các vùng

trong nước

? Thương mại là gì ? Thương mại là hoạt động trao

đổi của cải, hàng hóa, dịch

vụ, kiến thức, tiền tệ… giữa hai hay nhiều đối tác, và có thể nhận lại một giá trị nào đó (bằng tiền hay bằng hàng hóa, dịch vụ khác )

? Cơ cấu thương mại bao gồm những phân nghành nào ?

- Gồm nội thương và ngoại thương

? Nội thương là những hoạt động như thế nào ?

GV cho HS quan sát 1 vài bức tranh về các h/đ nội thương của nước ta xưa và nay Nhận xét,so sánh hoạt động nội thương nước ta qua từng giai đooạn ?

Trình bày

Bổ sung

- HS đọc thông tin sgk, trả lời

Trao đổi cặp

Nhận xét

Bổ sung

- Trong thời kì bao cấp các mặt

hàng từ lương thực, thực phẩm

Cho tới vải vóc, chất đốt, phụ

tùng xe đạp… đều được mua

bằng tem phiếu Và mỗi loại tem

phiếu đều ghi rõ số lượng hàng

hóa có thể được mua

- Hàng hóa không được mua bán

tự do trên thị trường, không được

phép vận chuyển tự do hàng hoá

từ địa phương này sang địa

phương khác Phân phối hàng

hóa, hạn chế trao đổi bằng tiền

mặt Chế độ hộ khẩu được thiết

lập trong thời kỳ này để phân

phối lương thực, thực phẩm theo

đầu người Lương đôi khi cũng

được trả bằng hiện vật

Đây được coi như một giai đoạn

thất bại và tù đọng nhất của

nền kinh tế Việt Nam trong thế

kỷ 20

Hiện nay các hoạt động nội

thương có sự chuyển biến như

thế nào?

- Thị trường thống nhất, hàng hóa

phong phú đa dạng và tự do lưu

thong, hệ thống các chợ, siêu thị

hoạt động tấp nập

Lien hệ thực

tế - đánh giá

- HS nhận xét, bổ sung

- HS nhận xét

- Phát triển mạnh

nhưng không đều giữa

các vùng

- Hà Nội và TPHCM

là 2 trung tâm thương

mại, dịch vụ lớn, đa

dạng nhất nước ta

? Cho biết các thành phần kinh

tế tham gia h/đ nội thương ?

- Nhà nước,doanh nghiệp,tư nhân…

? Thành phần kinh tế nào giúp nội thương phát triển mạnh nhất ?

- Tư nhân

? Quan sát biểu đồ H15.1, nhận xét sự phân bố ? Cho biết hoạt động nội thương tập trung nhất

ở vùng nào, ít nhất ở vùng nào ?

- ĐNB, ĐB Sông Hồng

- Tây Nguyên

? Vì sao nội thương Tây Nguyên chưa phát triển ? (Thưa

dân, điều kiện tự nhiên - kinh tế chưa phát triển)

 Sự phân bố của các cơ sở kinh doanh thương mại, dịch vụ phụ thuộc vào quy mô dân số, sức mua của nhân dân và sự phát triển của các hoạt động kinh tế khác

GV yêu cầu HS quan sát lược

dồ h/đ thương mại.

? Xác định trên lược đồ 2

Quan sát biểu đồ nhận xét

Trao đổi cặp giải thích

1 HS lên bảng xác định

Nhận xét Trao đổi cặp giải thích

2.Ngoại thương

- Là hoạt động thương

mại giữa trong và

ngoài nước

- Những mặt hàng

xuất khẩu: là hàng

trung tâp thương mại dịch vụ lớn và đa dạng nhất nước ta?

? Tại sao đây lại là 2 TT TMDV lớn nhất nước ta ?

- Dân xư dông đúc, sức mua tăng,thị trường rộng lớn

- Cơ sở hạ tầng : nhiều chợ lớn, tt thương mại, siêu thị…

- Các loại hình dịch vụ phát triển…

- Hà Nội và TPHCM chiếm 1/3 tổng mức bán lẻ và dịch vụ, hơn 1/3 số doanh nghiệp thương mại dịch vụ và khoảng 1/3 số người kinh doanh thương mại dịch vụ của cả nước Có nhiều chợ lớn, các trung tâm thương mại lớn, các siêu thị…

?Ngoại thương là gì?

? Tại sao trong quá trình đổi mới, ngoại thương lại được chú trọng đẩy mạnh ?

Trả lời

GIải thích,nêu ý nghĩa của ngành ngoại thương

Nhận xét biểu đồ

Trả lời

nông lâm thủy sản,

hàng công nghiệp

nhẹ, tiểu thủ công

nghiệp , khoáng sản

- Những mặt hàng

nhập khẩu: máy móc

thiết bị, nguyên liệu,

nhiên liệu và một số

mặt hàng tiêu dùng

- Ngoại thương là 1 h/đ kinh tế

đối ngoại quan trọng nhất.nền kt nhiều thành phần càng phát triển

và mở cửa thì h/đ ngoại thương càng có vai trò quan trọng

+ Giải quyết đầu ra cho sản phẩm + Đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất

+ Cải thiện đời sống

? Dựa vào biểu đồ: Nhận xét cơ cấu giá trị xuất khẩu nước ta năm 2002 ?

- Xuất khẩu nhiều nhất mặt hàng

CN nhẹ

? Kể tên các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước ta mà

em biết?

GV cho HS quan sát 1 số các mặt hàng xk chủ lực ở nước ta.

(Gạo, cá tra, cá ba sa, tôm, hàng may mặc, giầy da thêu, mây tre đan, gấm …Than đá dầu mỏ(dạng thô)

Gv cho hs biết thêm nước ta hiện có xuất khẩu lao động.

Trình bày

Quan sát biểu đồ rút ra nhận xét

- Hiện nay nước ta

quan hệ buôn bán chủ

yếu với thị trường khu

vực châu Á - Thái

Bình Dương

? Tuy nhiên nước ta còn phải nhập khẩu những mặt hàng gì?

GV yêu cầu HS quan sát 2 biểu

đồ xnk của nước ta:

? So sánh tổng giá trị xuất và nhập khẩu của nước ta? Nhận xét về sự chuyển dịch cơ cấu xuất nhập khẩu nước ta thời kì 1990-2005?

- Giá trị nhập khẩu vẫn cao hơn xuất khẩu

- Cơ cấu xk nước ta vẫn cao hơn nhập khẩu nhưng giai đoạn gần đây đang dần cân bẳng do những chính sách đổi mới ,phát triển ngoại thương của nước ta

GV yêu cầu HS quan sát lược

đồ h/đ thương mại

? Hiện nay nước ta quan hệ buôn bán nhiều nhất với thị trường khu vực nào? Vì sao?

- Trước đây, hoạt động thương mại chủ yếu với các nước xã hội chủ nghĩa, đứng đầu là Liên Xô;

khoảng trên 15 năm lại đây,

Trình bày

Giải thích

Nhận xét

- Nghành ngoại

thương nước ta đang

phát triển nhanh theo

hướng hiện đại

doanh nghiệp Việt Nam đã có quan hệ xuất nhập khẩu với gần

220 nước và khu vực lãnh thổ

- Vị trí địa lý thuận lợi cho việc vận chuyển, giao nhận hàng

- Các mối quan hệ có tính truyền

thống

- Thị hiếu tiêu dùng có nhiều điểm tương đồng dễ xâm nhập thị trường

- Tiêu chuẩn hàng hoá không cao

- Đây là khu vực đông dân, có tốc

độ tăng trưởng cao

GV cho HS xem vài h/a về giao lưu hợp tác trong ngoại thương của nước ta với nước bạn.

- VN gia nhâp tổ chức thương mại thế giưois WTO có ý nghĩa rất lớn tới sự phát triển kt VN

? Nhận xét xu hướng phát triển ngành ngoại thương nước ta?

- Nghành ngoại thương nước ta

Trao đổi,hoạt động nhóm: nghiên cứu, lien hệ thực

tế trình bày

khăn,hướng giải quyết của ngành thương mại

đang phát triển nhanh theo hướng hiện đại, phấn đấu đạt trình độ phát triển tiên tiến trong khu vực, nâng cao thứ bậc trong thương mại toàn cầu

? H/Đ thương mại nước ta còn gặp phải những khó khăn, thách thức nào? Hướng giải quyết?

-Thị trường nội địa chưa được coi

trọng, còn lạc hậu, manh mún…

- Chất lượng hàng hoá chưa cao,

mẫu mã chưa độc đáo, phong phú,

hang thật hàng giả lẫn lộn, giá

thành cao

- Lợi ích của người kinh doanh và

người tiêu dùng chưa được bảo vệ

đúng mức

- Cơ sở vật chất, hạ tầng, giao

thông còn chậm đổi mới, thiếu đầu

tư

- Nội thương phát triển chưa đều

giữa các vùng

- Mức xuất khẩu của Việt Nam còn

thấp.Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu

thấp hơn so với nhập khẩu, dẫn tới

- Phát triển thương mại trong nước

- Thương mại ngày càng phát triển theo hướng thân thiện với môi trường

- Phân phối lại dân cư giữa các vùng

- Tích cực giải quyết việc làm cho lao động thu hút lao động vào ngành thương mại

- Lợi ích của người tiêu dùng, sản xuất cần được bảo vệ

- Sử dụng có hiệu quả vốn đầu tư

- Cân bằng cán cân thương mại ,

nhập siêu lớn

- Ảnh hưởng của biến động thị

trường

kìm chế tốc độ tăng nhập khẩu

* Chuyển ý: Du lịch đã và đang trở thành nhu cầu không thể thiếu trong

đời sống nhân dân Ở nước ta gần đây thu nhập từ du lịch tăng lên rõ rệt Vậy VN có những tiềm năng du lịch nào?

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố ngành du lịch (12’)

+ Phương pháp dạy học : vấn đáp, thuyết trình,

+ Hình thức tổ chức hoạt động : thảo luận nhóm, trao đổi cặp, hướng dẫn HS liên hệ thực tế.

II Du lịch

- Du lịch nước ta có

nhiều tiềm năng phát

triển:

+ Tài nguyên du lịch

GV hướng dẫn HS tham gia trò chơi : Du lịch vòng quanh đất

nước VN (thời gian : 5-7 phút) Hướng dẫn : HS quan sát hình ảnh, thông tin , nghe câu hỏi trả lời các địa danh du lịch nước ta

? Các em có cảm nhận gì sau khi tham gia trò chơi ?

- Vui,thêm nhiều hiểu biết và thêm yêu,tự hào về quê hương đất nước VN

? Nước ta có những thuận lợi gì

để phát triển du lịch ?

Tất cả HS tham gia trò chơi

- HS nhận xét, nêu cảm nghĩ

- HS trả lời

tự nhiên ( phong cảnh,

bãi tắm, khí hậu

tốt,vườn quốc gia )

+ Tài nguyên du lịch

nhân văn ( kiến trúc, di

tích lịch sử, lễ hội ,văn

hóa dân gian,làng nghề

truyền thống )

- Du lịch nước ta phát

triển ngày càng nhanh

đem

- Bảo vệ môi trường

góp phần phát triển du

lịch ngày nhanh và bền

vững

? Nhận xét hoạt động du lịch nước ta hiện nay ?

- Du lịch nước ta phát triển ngày càng nhanh đem lại nguồn thu nhập lớn, cải thiện đời sống nhân dân, góp phần mở rộng giao lưu giữa Viêt Nam với các nước trên thế giới

? Theo em điều gì là quan trọng nhất để tạo ra một môi trường

du lịch sạch đẹp, đưa ngành du lịch ngày càng phát triển nhanh

và bền vững nhất?

(Ví dụ minh họa)

? TN ta có những điểm du lịch nổi tiếng nào ?

? Tình hình phát triển du lịch ở tỉnh ta hiện nay ntn ? có khó khăn gì ?

- Có nhiều đanh lam,di tích lịch

- HS trả lời

Trao đổi trình bày ý kiến

Liên hệ địa phương

sử,hang động đẹp thu hút nhiều khách du lịch : HNC, ATK, hang phương Hoàng, đền Đuổm ,bảo tàng các dân tộc VN

- Tuy nhiên du lịch TN còn nhiều hạn chế : cơ sở vật chất, hạ tầng, giao thông còn chưa được đầu tư mạnh, các dịch vụ chưa tốt, thiếu chuyên nghiệp…

+Biện pháp khắc phục :

- Đầu tư cơ sở vật chất,hạ tầng,giao thông

- Nâng cao dịch vụ

- Bỏa vệ môi trường anh sạch đẹp…

IV Tổng kết và hướng dẫn học tập:

1 Tổng kết: 4’

Tổng kết nội dung bài học

? Ý nghĩa của ngành thương mại trong nền KT?

? Bằng 1 hoặc vài câu văn ngắn em hãy quảng bá du lịch Việt Nam?

2 Hướng dẫn học tập 1’

- Chuẩn bị bài mới : Thực hành

+ Dụng cụ : thước , bút màu, máy tính cầm

+ Ôn lại cách vẽ biểu đồ tròn, biểu đồ cột chồng

*Rót kinh nghiÖm:

………

………

………