Tích hợp chủ đề giáo dục môi trường và kỹ năng sống thông qua kiến thức các môn vật lý, sinh học, toán học và giáo dục công dân vào giảng dạy bài “mắt” môn vật lý 9

So sánh mắt và máy ảnh:- Khoảng cách từ vật kính đến phim có thể thay đổi được, khoảng cách từ thể thủy tinh đến màng lưới không thay đổi được.. Sự điều tiết của mắt là gì?II Sự điều ti

TIẾT 54 BÀI 48 MẮT

GV : ĐINH THỊ HẰNG

KIỂM TRA BÀI CŨ

Em hãy nêu tên hai bộ phận quan trọng nhất của máy ảnh ? Tác dụng của các bộ phận đó.

Trả lời

Trả lời : : Hai bộ phận quan trọng của máy ảnh là Hai bộ phận quan trọng của máy ảnh là

vật kính và buồng tối

Buồng tối để không cho ánh sáng ngoài lọt

vào, chỉ ánh sáng truyền từ vật cần chụp ảnh

truyền qua thấu kính tác động lên phim

Vật kính là một thấu kính hội tụ để tạo ảnh thật trên phim

Bình : Cậu có biết mỗi người đều có 2 cái thấu kính

TIẾT 54

 Hai bộ phận quan trọng

của mắt là thể thuỷ tinh và

+ Bộ phận nào của mắt đóng vai trò như TKHT ? Tiêu cự của

nó có thể thay đổi được không ?

I CẤU TẠO CỦA MẮT

(Các em xem tiếp hình ảnh sau để tìm hiểu thêm về cấu tạo của mắt)

Khi học môn Sinh học ở lớp 8, ta đã biết mắt có nhiều bộ phận.

Màng lưới

Cơ vòng đỡ

Mắt bổ dọc

Con ngươi

+ Ảnh của vật mà mắt nhìn thấy hiện ở đâu ?

 Màng lưới ở đáy mắt, tại đó ảnh thật hiện lên rõ.

1) C u t o ấu tạo ạo

I Cấu tạo của mắt

 Thể thuỷ tinh đóng vai trò nh vật kính.

 Màng l ới giống nh phim của máy ảnh.

giống nhau về cấu tạo

giữa mắt và máy ảnh

 Giụ́ng nhau : Thể thuỷ

tinh và vọ̃t kớnh đều là

2 So sánh mắt và máy ảnh:

- Khoảng cách từ vật kính đến phim có thể thay đổi được,

khoảng cách từ thể thủy tinh đến màng lưới không thay đổi được.

Sự khác nhau về cấu tạo của mắt và máy ảnh:

Để nhìn rõ vật thì ảnh của vật đó phải hiện rõ trên

màng lưới.Muốn vậy mắt

ta phải qua quá trình điều tiết vậy điều tiết là gì?

Sự điều tiết của mắt là gì?

II) Sự điều tiết

 Sự điều tiết là sự thay đổi tiêu cự của thể thủy tinh để làm cho ảnh của vật cần quan sát hiện rõ trên võng mạc

Ta đã biết khi vật càng xa thấu kính hội tụ thì ảnh thật của vật nằm càng gần tiêu điểm của thấu kính Vậy em hãy cho biết tiêu cự của thể thuỷ tinh khi mắt nhìn các vật ở xa và các vật ở gần ; khác nhau như thế nào ? ( biết khoảng cách từ thể thuỷ tinh của mắt đến màng lưới là không đổi?)

C2

II Sự điều tiết của mắt:

F 2

màng lưới thể thủy tinh

Nhìn vật ở gần

Nhìn vật ở xa

- Khi mắt nhìn các vật ở xa , tiêu cự của thể thủy tinh dài

- Khi mắt nhìn các vật ở gần , tiêu cự của thể thủy tinh ngắn.

O

O

Hai tam giác OIF’ vµ A’B’F’ đồng dạng với nhau :

B’

A/

III Điểm cực cận và điểm cực viễn.

Mắt có trạng thái như thế nào khi nhìn vật ở điểm cực cận?

- Mắt điều tiết mạnh nhất nên chóng mỏi mắt.

III Điểm cực cận và điểm cực viễn.

Ta chỉ nhìn rõ vật ở trong khoảng nào?

Ta nhìn thấy rõ vật khi vật nằm trong

khoảng từ điểm cực viễn đến điểm cực

cận, còn gọi là giới hạn nhìn rõ của mắt.

C C

C v giới hạn nhìn rõ

Ở mắt người bình thường thì điểm cực viễn ở rất

xa mắt (vô cực) Khi nhìn vật ở điểm cực viễn,

mắt nhìn rất thoải mái không phải điều tiết.

III Điểm cực cận và điểm cực viễn.

 Hai bộ phận quan trọng nhất của mắt là thể thủy tinh và màng lưới.

 Thể thủy tinh đóng vai trò như vật kính trong máy ảnh, còn màng lưới như phim, ảnh của vật mà ta nhìn thấy hiện trên màng lưới

 Trong quá trình điều tiết thì thể thủy tinh co giãn, phồng

lên hoặc dẹt xuống, để cho ảnh hiện lên màng lưới rõ nét

 Điểm xa mắt nhất mà ta có thể nhìn rõ được khi không cần điểu tiết gọi là điểm cực viễn

 Điểm gần mắt nhất mà ta nhìn rõ được gọi là điểm cực cận

IV Vận dụng:

C6 Khi nhìn một vật ở điểm cực viễn thì tiêu cự của thể

thủy tinh sẽ dài hay ngắn nhất ? Khi nhìn một vật ở điểm cực cận thì tiêu cự của thể thủy tinh sẽ dài hay ngắn

Khi nhìn một vật ở điểm cực cận thì mắt phải điều tiết mạnh nhất, cơ vịng

đỡ thể thủy tinh co bĩp mạnh nhất, do đĩ rất chĩng mỏi mắt

Nhìn thấy các chữ bị mờ

C c

Khơng nên thường xuyên nhìn vật ở quá gần, mắt điều tiết liên tục, lâu ngày sẽ bị cận thị Khi học bài, đọc sách, xem ti vi, sử dụng máy vi tính…sau một thời gian chúng ta phải dừng lại và thư giãn để mắt khơng phải điều tiết liên tục.

Khi nhỏ tuổi, khả năng điều tiết của mắt cịn rất tốt, nên điểm cực cận cách mắt trên 10cm một chút Tuổi càng cao thì khả năng

điều tiết của mắt càng kém, điểm cực cận lùi ra càng xa mắt Với người già, điểm cực cận cĩ thể cách mắt trên 1m hoặc hơn thế nữa.

a)Thấu kính th ờng làm bằng

thuỷ tinh 1) Còn thể thuỷ tinh chỉ có tiêu cự cỡ 2 cm

b) Mỗi thấu kính có tiêu cự

không thay đổi đ ợc 2) Còn muốn cho ảnh hiện trên màng l ới cố định,mắt phải điều

tiết để thay đổi tiêu cự của thể thuỷ tinh

c)Các thấu kính có thể có tiêu

cự khác nhau 3) Còn thể thuỷ tinh đ ợc cấu tạo bởi một chất trong suốt và mềm

d) Muốn hứng ảnh thật cho bởi

thấu kính ng ời ta di chuyển màn

Câu1: Phát biểu nào sau đây là đúng khi so sánh mắt với máy ảnh :

A Thể thuỷ tinh đóng vai trò như vật kính trong máy ảnh.

B Phim đóng vai trò như màng lưới trong con mắt

C Tiêu cự của thể thuỷ tinh có thể thay đổi còn tiêu cự của vật kính không thay đổi

D Cả A, B, C đều đúng.

Câu2: Sự điều tiết của mắt có tác dụng gì?

A Làm tăng độ lớn của vật

B Làm tăng khoảng cách đến vật

C Làm ảnh hiện rõ nét trên màng lưới

BÀI 48: MẮT

hoặc ánh sáng quá mức, làm việc trong tình trạng kém tập

trung( do ô nhiễm tiếng ồn) làm việc gần nguồn sóng điện từ mạnh

là nguyên nhân dẫn đến suy giảm thị lực và các bệnh về mắt

“?”Trước tình hình đó cần có các biện pháp gì để bảo

vệ mắt?

Luyện tập để có thói quen làm việc khoa học, tránh

những tác hại cho mắt; làm việc tại nơi đủ ánh sáng

không nhìn trực tiếp vào nơi ánh sáng quá mạnh: giữ gìn môi trường trong lành để bảo vệ mắt; kết hợp hoạt động học tập và lao động nghỉ ngơi vui chơi để bảo vệ mắt.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Làm bài tập 48.3 và 48.4

- Đọc trước bài: MẮT CẬN

VÀ MẮT LÃO