giáo án tích hợp liên môn Văn bản 8 bài ÔN DỊCH, THUỐC LÁ

Kiến thức: * Sau khi học xong tiết học này học sinh thấy được: - Thấy được mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khoẻcon người và đạo đức xã hội.. - Thấy đượ

***************************************************************

Ngày soạn: 25/10/2014 Ngày dạy: 25/10/2014

Tiết 45

Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1 Kiến thức:

* Sau khi học xong tiết học này học sinh thấy được:

- Thấy được mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khoẻcon người và đạo đức xã hội Từ đó có những suy nghĩ và hành động tích cực quyết tâm phòng chống, ngăn ngừa và hạn chế sử dụng thuốc lá

- Thấy được tính thuyết phục của việc kết hợp các phương thức biểu đạt lập luận trong cách thuyết minh và lời kêu gọi mà tác giả lên tiếng trong văn bản

* Thông qua tiết học các em:

- Tính được số liệu sử dụng thuốc lá hằng ngày gây tốn kém về kinh tế của con người

và cộng đồng xã hội (Kiến thức Toán 6: Bàì 15 chương III: Tìm một số biết giá trị phân số).

- Thấy được tác hại của việc sử dụng thuốc lá, bởi trong khói thuốc chứa nhiều chất

độc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đạo đức và kinh tế (Kiến thức Hóa Học – “chất" Sinh học 8 Bài 65: Đại dịch AIDS – Thảm họa của loài người Bài

3 - Giáo dục nếp sống văn minh thanh lịch 8: Ứng xử với môi trường tự nhiên

Mĩ Thuật 8: Vẽ tranh đề tài Địa lí (Biểu đồ).

- Học sinh mở rộng kiến thức về tác hại của thuốc lá đối với mọi người xung quanh,

người thân trong gia đình, có tings kiên trì nhẫn nại giúp người thân hạn chế, cai nghiện thuốc lá bằng nhiều cách

- Các biện pháp hạn chế việc sử dụng thuốc lá Bài 13: Giáo dục công dân 8: Phòng chống tệ nạn xã hội.

- Các em tìm và hát hoặc sáng tác những bài hát về bảo vệ sức khỏe con người, bảo vệ

môi trường (Kiến thức Âm nhạc 8 Bài 7 Ngôi nhà chung của chúng ta).

- Các em vẽ tranh cổ động phòng chống tệ nghiện thuốc lá (Kiến thức bài 20 Mĩ thuật 7).

- Các em có kiến thức viết bài văn thuyết minh

- Đọc – Hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết.

2 Kỹ năng:

- Kỹ năng thu thập thông tin SGK, quan sát và trình bày một vấn đề.

- Kỹ năng ra quyết định khi vận dụng kiến thức vào thực tế

- Kỹ năng lắng nghe và hoạt động nhóm

- Rèn kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin

- Rèn kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề về sức khỏe, đạođức, kinh tế Đặc biệt tuyên truyền hiểu biết về tác hại của thuốc lá đến với mọingười

- Kỹ năng liên kết các kiến thức giữa các phân môn

- Kỹ năng khái quát nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy

3 Thái độ :

* Qua tiết học:

- Giáo dục học sinh biết làm chủ bản thân: “Nói không với thuốc lá”

- Giúp học sinh biết quý trọng sức khỏe và có ý thức bảo vệ bản thân, bảo vệ mọingười xung qanh và môi trường

- Rèn ý thức, tinh thần tham gia môn học

- Yêu thích môn Ngữ văn cũng như các môn khoa học khác như: Giáo dục công dân,Toán học, Hóa học, Vật lý, Sinh học, Âm nhac, Mỹ thuật

III Tiến trỡnh lờn lớp:

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ

- :Trong văn bản Thụng tin về ngày trỏi đất năm 2000 chỳng ta đó được kờu gọi về

vấn đề gỡ ?Vấn đề ấy cú tầm quan trọng như thế nào ?Từ khi học bài đú đến nay , em

đó thực hiện lời kờu gọi đú như thế nào?

3 Bài mới :

* Hoạt động 1: Giới thiệu bài

Mục tiờu : Tạo tõm thế định hướng cho học sinh

Phương phỏp : Thuyết trỡnh

Thời gian : 1 phỳt

Hỳt thuốc lỏ , thuốc lào là một thúi quen , một thỳ vui , thậm chớ cú thể xưm là mộtphần phong tục tập quỏn của người Việt Nam Hỳt nhiều ,hỳt mói thành quen , thànhnghiện , khú lũng cai bỏ được Nghiện thuốc lỏ , thuốc lào từ lõu đó trở thành một cănbệnh khú chữa trị đối với nhiều người

Hiện nay , hỳt thuốc lỏ dần thay thế cho thuốc lào ở thành thị cũng như ở nụng thụn Hỳt thuốc khụng chỉ tốn tiền mà cũn để lại tỏc hại khụng thể lường hết Đến mứcchống thuốc lỏ , chống hỳt thuốc lỏ từ lõu đó trở thành vấn đề khoa học – xó hội mangtầm thế giới Bài : ễn dịch, thuốc lỏ chớnh là một trong những tiếng cũi bỏo độnggiúng lờn rất kịp thời

kiến thức Hoạt động 2: Đọc- Tỡm hiểu chung

Mục tiêu :Học sinh nắm đợc những nét chính về tác

Nhúm1 : trỡnh bày những hiểu biết của nhúm em

về tỏc giả Nguyễn Khắc Viện.

Gọi HS nhận xột, bổ sung

GV bổ sung và nhấn mạnh bản thõn Nguyễn Khắc

Viện là một bỏc sĩ nhiều kinh nghiệm tiếp xỳc nhiều

với bệnh nhõn, là người một người tõm huyết với

nghề, là một nhà nghiờn cứu nờn hơn ai hết ụng

hiểu rừ những tỏc hại ghờ gớm từ khúi thuốc lỏ đối

với đời sống con người

GV hướng dẫn học sinh đọc :

+ Yờu cầu ;- Rừ ràng mach lạc ,chỳ ý những dũng

chữ in nghiờng cần đọc chậm : Những cõu cảm cần

đọc với giọng phự hợp : Tụi hỳt , tụi bị bệnh, mặc

tụi !Tội nghiệp thay những cỏi thai cũn nằm trong

bụng mẹ.

GV gọi 3 học sinh đọc –nhận xột cỏch đọc

?Ta cú thể hiểu như thế nào về cỏch đặt tiờu đề của

văn bản

? Cú thể bỏ dấu phẩy ở phần tiờu đề được khụng

? Vỡ sao cú thể gọi “ễn dịch ,thuốc lỏ”là một văn

+ Nội dung không sai + Tính chất biểu cảm không rõbằng khi sử dụng dấu phẩy

3, Thể loại: Thuyết minh một

vấn đề khoa học xã hội

4, Bố cục: 3 phần

- Mở bài : Từ đầu nặng hơn cảAIDS Thông báo về nạn dịchthuốc lá

- Thân bài : Tiếp đến con đờngphạm pháp tác hại của thuốc lá

- Kết bài : Phần còn lại, kiếnnghị chống thuốc lá

( HS tự lý giải )

? Hóy tỏch văn bản thành bố cục 3 phần và nờu ý

chớnh của mỗi đoạn

Hoạt động 3 : H ớng dẫn đoc, phân tích văn

? Em hiểu gỡ về dịch hạch và căn bệnh AIDS?

* Tớch hợp : Kiến thức văn thuyết minh

? Nhận xét về đặc điểm lời văn thuyết minh trong

thông tin này

GV hướng dẫn HS tớch hợp kiến thức về Sinh học

8 Bài 65: Đại dịch AIDS – Thảm họa của loài

II Phân tích

1, Thông báo về nạn dịch thuốclá

- ễn dịch thuốc lỏ - nặng hơn cảAIDS

người

Tiếng chuông: HIV/AIDS – căn bệnh thế kỷ.

? Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong lờicảnh báo trên? Với cách sử dụng lối so sánh ấy tácgiả muốn nhấn mạnh điều gì?

? Nhận xét về đặc điểm lời văn thuyết minh trongthông tin này ?

GV bình và chuyển ý.

Các em ạ, theo báo Dân trí, tại Việt Nam khóithuốc “giết khoảng 40.000 người mỗi năm So với

số ca tử vong do HIV/AIDS là 48.000 ca kể từ canhiễm HIV/AIDS đầu tiên (năm 1992), hay so với

tai nạn giao thụng , mỗi năm 13-14.000 ca tử vong ,

thỡ số người chết do khúi thuốc gõy ra khủng khiếp

hơn nhiều Chỉ một luận điểm ngắn gọn đó giỳp

chỳng ta hiểu rừ về hiểm họa của thuốc lỏ Vậy, vỡ

sao thuốc lỏ bị xem là một ụn dịch? Nú cú tỏc hại

như thế nào đến với cộng đồng, với nhõn loại

chỳng ta cựng tỡm hiểu mục 2

- GV gọi học sinh đọc mục 2

? Việc tỏc giả tiếp tục so sỏnh tỏc hại của thuốc lỏ

bằng cỏch dẫn lời Trần Hưng Đạo như trờn nhằm

dụng ý gỡ ?

? Em hiểu cõu núi ( trớch dẫn nguyờn văn cõu núi

của Trần Hưng Đạo) như thế nào?

(- Tỏc hại và sự nguy hiểm của giặc ngoại xõm gặm

nhấm như tằm ăn dõu là đỏng sợ hơn nhiều so với

giặc đỏnh như vũ bóo Tỏc giả so sỏnh việc hỳt

thuốc lỏ sẽ gõy hại cho cơ thể , sức khỏe của người

hỳt , người nghiện thuốc lỏ như là loại giặc gặm

nhấm từ từ mà chắc chắn , mà khú gỡ , thậm chớ

khụng phương cỏch chũa trị ấy , đành phải cam

chịu thất bại , mất nước nhà tan , mắc bệnh món

tớnh, hiểm nghốo , thậm chớ chết non )

? Trớch dẫn cõu núi của Trần Hưng Đạo tỏc giả

muốn khẳng định điều gỡ về tớnh chất nguy hại

thuốc lỏ?

(- Đõy là cỏch núi ấn tượng, mang tớnh ẩn dụ, trớch

dẫn cõu núi của nhà quõn sự thiờn tài để thuyết

minh một vấn đề y học, nú khụng chỉ đỳng mà cũn

tạo sự ỏm ảnh đối với người nghe Thực ra , núi

->Dựng phộp So sỏnh

=> thông báo gắn gọn chínhxác, nhấn mạnh đợc hiểm hoạ tolớn của thuốc lá

.

2 Bàn vờ̀ tỏc hại của thuốc lỏ.

- Khúi thuốc lỏ – Giặc nguyhiểm

đến tác hại của thuốc lá là nói đến tác hại của việc

hút thuốc lá ,trong quá trình người hút hít vào nhả

ra Câu văn mở đầu phần thân bài đúng là một

hồi còi báo động cho chúng ta biết: Thuốc lá gặm

nhấm sức lực và cả tâm hồn của con người thật

đáng sợ )

?Vậy , khói thuốc lá đã đem lại những nguy hiểm

gì cho cơ thể người hút.

GV hướng dẫn HS tích hợp kiến thức về Hóa Học

– “chất".

( Người viết chỉ ra thủ phạm đích thực của việc hút

* Đối với sức khỏe người hútcộng đồng

- Chất hắc- ín => Gây ho hen,ung thư vòm họng , phổi

- Chất Ni- cô –tin => Gây huyết

áp cao , tắc động mạch , nhồimáu cơ tim , có thể tử vong

=> Khoa học đã phân tích vàminh họa bằng số liệu cụ thể =>

Có thể thuyết phục bạn đọc

=> Thuốc lá hủy hoại nghiêmtrọng sức khỏe con người và là

Chất ni-cô-tin đóng lại trong phổi

Chất Hắc-ín dính vào phổi

thuốc lá chính là việc hít vào thở ra của khói thuốc

Chất nicôtin trong thuốc lá làm người hút có thể có

cảm giác say sưa , khoan khoái hít vào ,thở ra phì

phà phì phèo làn khói thuốc thơm thơm tưởng thú

vị lắm nhưng thật ra không bổ béo gì “Cứ hút mỗi

điếu thuốc lá là tự mình làm mất đi 5,5 giây cuộc

sống Tuổi thọ trung bình của người hút thuốc lá

ngắn hơn so với người không hút thuốc lá từ

5-8năm Hút thuốc lá sẽ gây ra nhiều bệnh và làm

tăng tỷ lệ tử vong từ 30-80% “ (Thống kê của tổ

chức y tế thế giới ) )

? Câu nói “tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi !” được đưa

ra như một dẫn chứng , một tiếng nói khá phổ biến

của những người nghiện thuốc lá ,có ý nghĩa gì

(Thái độ vô trách nhiệm, đồng thời phê phán lời

chống chế thường gặp ở những người hút, bác bỏ

luận điệu sai lầm ấy.)

-GV cho học sinh xem hình thai nhi bị nhiễm độc

khói thuốc lá

nguyên nhân của nhiều bệnh tật

và tử vong

? Có phải chỉ người hút mới bị hại không haynhững người xung quanh ngửi khói thuốc cũng bịhại.

( Khói thuốc lá làm ô nhiễm môi trường , vẩn đụcbầu không khí trong lành , làm cho những ngườichung quanh chịu vạ lây Tác hại đến cả những bà

Thai nhiễm độc.

mẹ , những bào thai là nguyên nhân gây đẻ non ,quái thai )

? Quan sát bức hình trên, nêu suy nghĩ gì về tác hạicủa thuốc lá đối với con người?

GV chiếu những hình ảnh đã ghi lại về hiện tượng

hút thuốc của giới trẻ

? Em có suy nghĩ gì từ những hình ảnh trên?

? Em đã từng gặp hình ảnh trên ở trường mình

chưa?

Hướng dẫn HS tích hợp Bài 13 – GDCD: phòng

chống tệ nạn xã hội Bài 3 - Giáo dục nếp sống

văn minh thanh lịch 8: Ứng xử với môi trường

tự nhiên.

- Những người xung quanh:Nhiễm độc, nguy hiểm

Từ đú giỳp chỳng ta hiểu rằng khụng phải chỉ cú

người lớn hỳt thuốc mà hiện nay trẻ em hỳt thuốc

cũng rất nhiều Theo thống kờ của Bộ y tế, năm

2013 cú 17% HS hỳt thuốc trước 10 tuổi.

GV phõn tớch thờm khụng chỉ là bắt chước mà hỳt

thuốc lỏ sang cũn để thể hiện đẳng cấp, đến lỳc

thiếu tiền dẫn đến trộm cắp, phỡ phốo điều thuốc,

lõn la hàng quỏn, kết bạn với kẻ xấu, bị lụi kộo vào

nhiều tệ nạn khỏc.Như vậy, con đường đến với

phạm phỏp cú thể bắt đầu từ điếu thuốc.

? Hỳt thuốc sẽ ảnh hưởng như thế nào về kinh tế?

Hướng dẫn HS tớch hợp Toỏn 6: Bàỡ 15 chương

III: Tỡm một số biết giỏ trị phõn số Địa lớ – Biểu

đồ.

Để tớnh số tiền mua thuốc lỏ hằng ngày :

Một người nghiện thuốc lỏ trung bỡnh một ngày hỳt

hết 12000 đồng ( nửa bao 555 xanh ) Vậy 1 thỏng

người đú phải tiờu tốn bao nhiờu tiền cho việc mua

thuốc lỏ ?( Nước ta mỗi ngày cú khoảng 15 triệu

người hỳt thuốc lỏ)

Hướng dẫn HS tớch hợp Địa lớ – Biểu đồ.

* Đối với đạo đức:

- Tỉ lệ thanh thiếu niên ở nớc tangang với Âu – Mĩ

- Để có tiền hút thuốc => sinh ratrộm cắp

- Từ nghiện thuốc có thể dẫn

đến nghiện ma tuý

=> Phơng pháp so sánh : Cảnhbáo nạn hút thuốc ở nớc nghèo

=> từ đó nãy sinh ra tệ nạn khác

ở thanh thiếu niên nớc ta

=> Thuốc lá huỷ hoại lối sống,nhân cách con ngời Việt Namnhất là thanh thiếu niên

- Bố, anh hỳt: Nờu gương xấu

Số tiền

(triệu)

Thuốc lá (bao)

?Toàn bộ thông tin phần thân bài cho ta hiểu biết

về thuốc lá như thế nào?

?Nhận xét về cách trình bày tác hại về thuốc lá của tác giả.

Hướng dẫn HS tích hợp phân môn Tập Làm văn:

Phương pháp thuyết minh các em sẽ tìm hiểu ở tiết sau

? Với những tác hại của thuốc lá, các em có nhấttrí với câu nói của tác giả không

Thuốc lá là một ôn dịch khủng khiếp nhất của thế

kỉ 21 này Nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộcsống của chúng ta Hơn ai hết chính bản thân các

em phải nói không với thuốc lá, và trở thành nhữngtuyên truyền viên tích cực để tác động đến nhậnthức của người hút và những người xung quanhhiểu răng: Hút thuốc không chỉ ảnh hưởng chính họ

mà còn ảnh hưởng rất lớn đối với những người

xung quanh.Vì trong tiềm thức của họ nghĩ rằng chỉ

có người hút mới bị hại

Cô muốn các em hãy cùng theo dõi những hình

ảnh sau( ảnh tác hại của thuốc lá).

* Đối với kinh tế: Tốn kém,giảm ngày công lao động…

-> Liệt kê, nêu ví dụ, so sánh,phân tích phân loại

vi deo day.mp4

Cảm nghĩ của em sau khi xem xong các hình ảnh

này?

- ? Từ những tác hại đó tác giả kêu gọi điều gì

? Phần cuối văn bản tác giả cung cấp thông tin gì

? Em hiểu thế nào là chiến dịch chống thuốc lá

(- Chiến dịch chống thuốc lá: là các hoạt động

thống nhất rộng khắp nhằm chống lại một cách hiệu

quả ôn dịch thuốc lá.)

? Thực trạng ở nước ta như thế nào

- Từ đó tác giả đưa ra một tâm niệm, có thể xem

đó là lời kêu gọi

? Vậy, lời kêu gọi đó là gì

? Câu cảm thán : Nghĩ đến mà kinh ! đặt ở cuối bài

thay cho kết luận gợi cho chúng ta những suy nghĩ

gì ?

=> Tóm lại : Thuốc lá là mộtthứ độc hại nghê gớm đối vớisức khỏe cá nhân và cộngđồng Có thể hủy hoại nhâncách con trẻ Thuốc lá là ôndịch

? Nhận xét về cách thuyết minh của tác giả qua lờikêu gọi trên.

GV bình và chốt nội dung:

Mở đầu văn bản là tiếng báo động trực tiếp vang lên và khép lại bằng lời kêu gọi tha thiết của tác giả, câu cảm thán như một sự truyền cảm, giục giã

đã nhen nhóm trong lòng người đọc hãy khẩn trương, bức thiết hơn nữa, bởi chúng ta đã chịu nhiều dịch bệnh quái ác nay lại thêm ôn dịch thuốc

lá Hãy đáp lại tấm lòng của người thầy thuốc Nguyễn khắc Viện, công dân, HS chúng ta cùng đứng lên ngăn chặn, chống lại nạn ôn dịch thuốc

lá Đó là hành động thiết thực, là sự tồn tại duy nhất của nhân loại.

? Nếu trong gia đình em có một người là bố (anh, ông…) nghiện thuốc , em sẽ làm gì?

GV hướng dẫn HS tích hợp với nếp sống văn minh thanh lịch – lớp 8)

(Giữ gìn môi trường thủ đô xanh , sạch ,đẹp không

có khói thuốc lá ).

*Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết

Mục tiêu càn đạt : Học sinh khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của văn ban: Ôn dich , thuốc lá Phương pháp : Phát vấn , khái quát hóa bằng sơ đồ

này

- GV Khái quát lại nội dung văn bản bằng sơ đồ tưduy

- Gv gọi học sinh đọc ghi nhớ

Học sinh thảo luận nhóm : Ẻm dự định sẽ làm gì

trong chiến dịch chống thuốc lá rộng khắp hiệnnay?

* Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh luyện tập.

- Giáo viên chiếu bài tập lên màn hình , hướng dẫnhọc sinh làm

? Văn bản :”Ôn dịch , thuốc lá “chủ yếu sử dụngphương thức biểu đạt nào ?

Ngày trước Trần Hưng Đạo căn dặn nhà vua :

“Nếu giặc đánh ta như vũ bão thì không đáng

sợ , đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu” Hẳn rằng người hút thuốc lá không lăn đùng ra chết , không say bê bết như người uống rượu.

* Tớch hợp :

- Kiến thức mụn Giỏo dục cụng dõn lớp 7 bài 13:

Bảo vệ mụi trường và tài nguyờn thiờn nhiờn.

- Mụn giỏo dục nếp sống văn minh thanh lịch

người Hà nội – lớp 8 bài 5: Ứng xử với mụi

trường

-? Sau khi thấy được tỏc hại của việc hỳt thuốc lỏ ,

em thấy mỡnh cú trỏch nhiệm gỡ đối với mụi trường

và những người sống xung quanh em?

- ? Cỏc bạn học sinh nam ,mỗi em sẽ viết một bản

quyết tõm cụ thể xỏc định cho mỡnh sẽ khụng bao

giờ hỳt thuốc lỏ.

3 Lời kờu gọi chống thuốc lỏ.

- ở Bỉ : Vi phạm phạt 40$, táiphạt 50$

- Khẩu hiệu những năm cuối thế

kỷ XX Một Châu Âu khôngcòn thuốc lá

- Nớc ta nghèo hơn Châu Âunay lại theo đòi các nớc pháttriển, nhiểm thêm các bệnh dothuốc lá…

=> Thuyết phục một cách kháchquan của chiến dịch chốngthuốc lá

=> Tác giả : Cổ vũ chiến dịchchống thuốc lá, tin ở sự chiếnthắng ở chiến dịch này

=> Sõu sắc, thuyết phục