TÍNH THỐNG NHẤT MÀ ĐA DẠNG CỦA NỀN VĂN HÓA VIỆT NAM

Văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.. Chính vì những lý do trên, nhóm em đã chọn đề tài “nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN

Đề tài: TÍNH THỐNG NHẤT MÀ ĐA DẠNG CỦA NỀN

VĂN HÓA VIỆT NAM

GVHD: Phùng Thế Anh

Mở đầu

1 Lí do chọn đề tài.

Văn hóa của đất nước chúng ta được hình thành và phát triển từ hàng nghìn năm nay Nhiều giá trị của văn hóa được kết tinh theo các giai đoạn lịch sử khác nhau tạo ra nền văn hóa phong phú, đa dạng, giàu bản sắc Văn hóa cũng được hợp thành bởi đa dạng các giá trị của các quốc gia, dân tộc tạo nên Với 54 dân tộc anh

em cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam đã tạo nên một nền văn hóa vô cùng đa dạng mà hiếm có một nơi nào trên thế giới có thể so sánh được Mỗi vùng khác nhau trong lãnh thổ Việt Nam lại có bản sắc văn hóa riêng đặc trưng Tuy nhiên, trên đất nước ta, nền văn hóa lại có những điểm chung tạo nên một sự thống nhất, hài hòa Văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam Đây là sự hòa quyện bình đẳng, sự phát triển độc lập của văn hóa các dân tộc cùng sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam Tính thống nhất mà đa dạng này là sản phẩm của một quá trình phát triển lịch sử lâu dài và trở thành một

di sản văn hóa quý báu cần được chú trọng gìn giữ Đó là cơ sở nền tảng của khối đoàn kết đại dân tộc - một trong những điều kiện tiên quyết sống còn để Việt Nam tồn tại và phát triển

Chính vì những lý do trên, nhóm em đã chọn đề tài “nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam”.

2 Nội dung:

- Tính thống nhất và tính đa dạng trong văn hóa Việt Nam

+ Tính thống nhất.

+ Tính đa dạng.

- Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng

+ Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất

+ Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa đa dạng trong cộng đồng dân tộc

3 Mục đích nghiên cứu:

Qua đề tài nghiên cứu trên giúp nhóm em có cái nhìn cụ thể và những hiểu biết sâu sắc hơn về nền văn hóa đất nước ta cũng như tính thống nhất mà đa dạng của văn hóa trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam Từ đó giúp chúng ta khơi dậy và phát huy lòng yêu nước, có những nhận thức đúng đắn về trách nhiệm của mình trong công cuộc phát triển và đổi mới đất nước hiện nay

Nội dung

1 Tính thống nhất và tính đa dạng trong văn hóa Việt Nam.

1.1Tính thống nhất:

Thống nhất được hiểu là hợp lại thành một khối, có chung một cơ cấu tổ chức,

có sự điều hành chung, phù hợp, nhất trí với nhau, không mâu thuẫn nhau Ví dụ

như thống nhất đất nước hay các dân tộc Việt Nam cùng chung tay xây dựng đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng

Việt Nam có một nền văn hoá đặc sắc, lâu đời gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của dân tộc Các nhà văn hóa học thống nhất ý kiến ở một điểm: Việt Nam có một cộng đồng văn hoá khá rộng lớn được hình thành vào khoảng nửa đầu thiên niên kỉ thứ nhất trước Công nguyên và phát triển rực rỡ vào giữa thiên niên kỉ này Đó là cộng đồng văn hoá Đông Sơn Cộng đồng văn hoá ấy phát triển cao so với các nền văn hoá khác đương thời trong khu vực, có những nét độc đáo riêng nhưng vẫn mang nhiều điểm đặc trưng của văn hoá vùng Đông Nam Á, vì có chung chủng gốc Nam Á và nền văn minh lúa nước Có thể nói xuyên suốt toàn bộ lịch sử Việt Nam, đã có ba lớp văn hoá chồng lên nhau: lớp văn hoá bản địa, lớp văn hoá giao lưu với Trung Quốc và khu vực, lớp văn hoá giao lưu với phương Tây Nhưng đặc điểm chính của Việt Nam là nhờ gốc văn hoá bản địa vững chắc nên đã không

bị ảnh hưởng văn hoá ngoại lai đồng hoá, trái lại còn biết sử dụng và Việt hoá các ảnh hưởng đó làm giàu cho nền văn hoá dân tộc

Dân tộc Việt Nam hình thành sớm và luôn luôn phải trải qua các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm để giữ nước như: khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung hay công cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, từ đó tạo nên một đặc trưng văn hoá nổi bật: tư tưởng yêu nước thấm sâu và bao trùm mọi lĩnh vực Các yếu tố cộng đồng có nguồn gốc nguyên thuỷ đã sớm được cố kết lại, trở thành cơ sở phát triển chủ nghĩa yêu nước và ý thức dân tộc

Chính quá trình hình thành lịch sử đầy chông gai đó đã giúp cho 54 dân tộc anh em

kề vai sát cánh cùng chung tay xây dựng một nền văn hóa chung đó là văn hóa dân tộc Việt Nam Chính những lý do này đã tạo nên tính thống nhất văn hóa của dân tộc Việt Nam với những đặc trưng như:

Lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - Tổ quốc;

Đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động;

Sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống;

Tính cởi mở, khả năng tiếp nhận và dễ hòa nhập để từ đó bản địa hóa các nhân

tố ngoại lai

Có thể nói những nét văn hóa chung đó mà ai cũng có đã giúp cho dân tộc giữ vững được tính duy nhất, tính thống nhất, tính nhất quán so với bản thân mình trong quá trình phát triển, tạo nên sức mạnh ngàn đời cho dân tộc Việt Nam

1.2 Tính đa dạng

Trong một quốc gia đa dân tộc như Việt Nam, con người vừa là thực thể trong đời sống dân tộc - quốc gia, vừa là một thực thể trong đời sống dân tộc - tộc người Các hình thái ý thức xã hội vừa phản ánh một cách tích cực đời sống dân tộc - quốc gia và đồng thời cũng phản ánh một cách tích cực đời sống của dân tộc - tộc người Mỗi con người với nhận thức, tình cảm, ý chí và hoạt động của mình cũng như mỗi hình thái ý thức xã hội đều gắn kết chặt chẽ với đời sống dân tộc đồng thời ở hai phương diện Như vậy, ở phương diện dân tộc - quốc gia văn hóa biểu hiện ra và cũng là kết quả của sự thống nhất; còn ở phương diện dân tộc - tộc người văn hóa biểu hiện ra và cũng là kết quả của sự đa dạng, phong phú như văn hóa của người Mường khác người Ê- đê, người Khơ – me khác người Mông hay người Dao khác Người Tày Mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa, tín ngưỡng tục lệ riêng, không

ai giống ai điển hình như Tết của người Việt khác với Tết của người Chăm hay lễ hội đâm trâu chỉ có ở đồng bào các dân tộc Tây Nguyên Đời sống văn hóa do đó luôn thể hiện sự thống nhất mà đa dạng Có thể coi sự thống nhất mà đa dạng là quy luật phát triển của văn hóa, nhất là ở các quốc gia đa dân tộc Trong đời sống văn hóa, những yếu tố đặc trưng cho tính thống nhất có quan hệ hài hòa với các yếu

tố mang tính đa dạng - ngược lại tính đa dạng cũng không đối lập với tính thống nhất Các yếu tố mang tính đa dạng thường xuyên bổ sung cho tính thống nhất Đối với sự thống nhất mà đa dạng văn hóa các dân tộc không nên và không thể hiểu máy móc là sự thống nhất về nội dung và đa dạng về hình thức Cả nội dung

và hình thức đều cơ bản có sự thống nhất mà đa dạng; trong đó hình thức văn hóa biểu thị tính đa dạng rõ hơn và phong phú hơn còn trong nội dung văn hóa thì tính thống nhất đóng vai trò cơ bản bên cạnh các giá trị và sắc thái văn hóa riêng của từng dân tộc Các giá trị và sắc thái các văn hóa dân tộc bổ sung cho nhau, làm phong phú nền văn hóa Việt Nam và củng cố sự thống nhất dân tộc Đây chính là

cơ sở để giữ vững sự bình đẳng và phát huy tính đa dạng văn hóa của các dân tộc anh em

2 Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng.

2.1 Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất.

2.1.1 Lòng yêu nước nồng nàn

Dân tộc Việt Nam hình thành sớm và luôn luôn phải thực hiện các cuộc chiến tranh giữ nước, từ đó tạo nên một đặc trưng văn hóa nổi bật: tư tưởng yêu nước thấm sâu và bao trùm mọi lĩnh vực Các yếu tố cộng đồng có nguồn gốc nguyên thủy được sớm cố kết lại trở thành cơ sở chủ nghĩa yêu nước và ý thức dân tộc Giữ nước là hành động văn hóa vì nó mang ý nghĩa nhân văn cao cả

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khái quát như sau: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta Từ xưa tới nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại càng sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,

to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước

và lũ cướp nước Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta” Nền tảng và biểu hiện cao nhất của lòng yêu nước, văn hóa giữ nước là tinh thần tự tôn dân tộc, ý chí tự lập tự cường dân tộc Không có định phận “thượng quốc”, “phiên thuộc”, dân tộc “thượng đẳng”, dân tộc “hạ đẳng” Cho nên mỗi dân tộc dù lớn, dù nhỏ, dù trình độ phát triển khác nhau, đều có lòng

tự tôn dân tộc, tự khẳng định mình trước thế giới

2.1.2Tính cộng đồng của xã hội Việt Nam:

Văn hóa Việt Nam cổ truyền cơ bản là văn hóa của nông dân, văn hóa xóm làng, văn hóa dân gian Đó là nền văn hóa gắn chặt với cộng đồng gia đình, gia tộc, dòng họ, làng xã và từ đó mở ra cả cộng đồng dân tộc, quốc gia Các nhà nghiên cứu đang quan tâm tới cái gọi là "văn hóa gia đình", "văn hóa dòng họ” với tư cách như là một thực thể xã hội mang tính huyết thống, thâu nhận và biểu hiện văn hóa dân tộc phù hợp với truyền thống xã hội riêng của mình Hình thức văn hóa này đã được người xưa gọi là "gia phong" Ngày nay, nhiều gia đình và dòng họ đang quan tâm tới việc phục hồi gia phong và coi đó là môi trường xã hội và văn hóa tốt để giáo dục con người và góp phần vào việc bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc

Văn hóa làng cũng là hình thức văn hóa rất cơ bản của văn hóa Việt Nam Trước nhất, văn hóa gia tộc, dòng họ không đối lập và phá vỡ tính thống nhất và đặc thù của văn hóa làng, mà luôn hòa quyện và hội nhập vào với văn hóa làng theo truyền thống "trong họ ngoài làng" và tới lượt nó, văn hóa làng trở thành mô thức cơ bản nuôi dưỡng và củng cố tính bền vững và thống nhất của văn hóa dân tộc

Văn hóa làng là một hình thức thể hiện văn hóa dân tộc mang tính đặc thù, nó gắn liền với môi trường sinh thái của làng, dân cư và truyền thống lịch sử, từ đó

hình thành nên hệ thống các đặc trưng về nếp sống và tâm lý, về tín ngưỡng, phong tục và lễ hội, các sinh hoạt ăn mặc, ở, đi lại, các hoạt động văn hóa - nghệ thuật Đặc biệt, hội làng là hiện tượng văn hóa tiêu biểu, thể hiện sức mạnh cố kết của cộng đồng làng xã Tính cộng đồng của làng xã vừa là sự kết tinh vừa là sự biểu hiện của tính cộng cư (cùng cư trú), cộng hữu (cộng đồng sở hữu đất đai, tài nguyên) cộng mệnh (gắn bó vận mệnh vào các vị thần linh cùng thờ cúng) và cộng cảm (cùng cảm nhận và hứng khởi trong sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa của làng) Ngày nay, văn hóa làng đang được phục hồi và phát huy, nhất là các phương diện phong tục tập quán, lễ hội, hương ước, sự cố kết cộng đồng góp phần vào việc ổn định, lành mạnh hóa xã hội và làm phong phú hơn đời sống văn hóa ở cơ sở

Ngoài ra, các hình thức văn hóa mang tính đặc thù khác gắn với từng nghề nghiệp, tôn giáo tín ngưỡng, cộng đồng cư dân cũng được phát huy, một mặt tạo ra chất kết dính cố kết cộng đồng, mặt khác góp phần bảo tồn tính đa dạng và phong phú của văn hóa Việt Nam

2.1.3 Ứng xử trọng tình thương và đạo lý

Nét đặc trưng này được coi như là một bản sắc nổi bật của con người Việt Nam Biểu hiện của bản sắc văn hóa này qua vô vàn sắc thái văn hóa khác nhau, như trong các nguyên tắc sống "thương người như thể thương thân", "một con ngựa đau

cả tàu không ăn cỏ", "bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy là khác giống như chung một giàn", "nhiễu điều phủ lấy giá gương, người trong một nước phải thương nhau cùng" ; trong đạo lý: "uống nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ kẻ trồng cây", "công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra" ; trong chuẩn mực ứng xử của cộng đồng gia tộc "anh em như thể chân tay", "tay đứt ruột xót", của cộng đồng làng xã láng giềng: "tối lửa tắt đèn có nhau", "lá lành đùm lá rách" ; trong cung cách xưng hô mang tính thân tộc đối với toàn xã hội: "cha", "mẹ",

"chú", "bác", "anh", "em", "cháu" làm cho làng xóm, thậm chí toàn dân tộc như là một thứ gia tộc mở rộng, theo kiểu "tháng tám giỗ cha, tháng ba giỗ mẹ" hay

"chúng ta con một cha nhà một nóc" (Tố Hữu)

Lối ứng xử duy tình này nó có tác dụng tạo nên sức mạnh của cố kết cộng đồng, nếp sống chan hòa, cởi mở của con người Việt Nam Tuy nhiên, nó cũng có mặt trái của nó, đó là tình cảm chủ nghĩa (nặng tình nhẹ lý), gia đình chủ nghĩa, xuề xòa, tùy tiện "chín bỏ làm mười", "dĩ hòa vi quý", "đóng cửa bảo nhau", "đừng vạch áo cho người xem lưng"

2.1.4 Một nét bản sắc của văn hóa và của con người Việt Nam: tính cởi

mở, khả năng tiếp nhận và dễ hòa nhập để từ đó bản địa hóa các nhân tố ngoại lai

Cốt cách này của văn hóa và con người Việt Nam được tạo nên có lẽ là do "số phận" lịch sử của dân tộc và đất nước Việt Nam nằm ở ngã tư con đường giao lưu

và hội nhập chủng tộc và văn hóa Trong các giai đoạn phát triển kế tiếp của ba nền văn hóa : Đông Sơn - Đại Việt và Việt Nam, thì có hai giai đoạn chuyển tiếp văn hóa mang tính bản lề : giai đoạn Bắc thuộc (từ thế kỷ I - X ), giao tiếp giữa văn hóa Đông Sơn với văn hóa Hán để sau đó ra đời văn hóa Đại Việt và giai đoạn Pháp thuộc (cuối thế kỷ XIX đến năm 1945), giao tiếp giữa văn minh Đại Việt với văn hóa phương tây mà đại diện là văn hóa Pháp, từ đó ra đời nền văn hóa Việt Nam hiện đại Sau mỗi giai đoạn chuyển tiếp ấy, nền văn hóa bản địa không những không co lại, bảo thủ mà luôn mở cửa, hội nhập Do vậy, nền văn hóa đó không những không bị đồng hóa mà lớn mạnh lên, đạt tới đỉnh cao mới, nền độc lập dân tộc được khôi phục Sau năm 1945 đến nay, văn hóa Việt Nam còn mở rộng giao lưu với văn hóa Nga, Mỹ, Trung Quốc và nhiều nước khác

Trong điều kiện giao lưu văn hóa sống động như vậy, đã tạo nên ở con người Việt Nam, văn hóa Việt Nam một thái độ ứng xử mang tính tích cực : không đóng kín, chối từ, mà cởi mở, tiếp nhận, hòa nhập Khả năng tiếp nhận cái của người khác, biến đổi nó (bản địa hóa) thành cái của mình, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mình, là bản sắc và sức mạnh của con người Việt Nam và văn hóa Việt Nam Điều này tạo ra tính mềm dẻo, năng động, dễ thích nghi của văn hóa Việt Nam, cũng như mặt trái của nó, là tính tùy tiện, nửa vời trong tiếp thu và học hỏi ; tâm lý trọng ngoại trong nếp nghĩ và lối sống

2.2 Nền Văn hóa Việt Nam là nền văn hóa đa dạng

2.2.1 Đa dạng về dân tộc:

Cùng với nền văn hoá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, mỗi dân tộc đều có một nền văn hoá mang bản sắc riêng từ lâu đời, phản ánh truyền thống, lịch sử và niềm tự hào dân tộc Bản sắc văn hoá dân tộc là tất cả những giá trị vật chất và tinh thần, bao gồm tiếng nói, chữ viết, văn học, nghệ thuật, kiến trúc, y phục, tâm lý, tình cảm, phong tục, tập quán, tín ngưỡng được sáng tạo trong quá trình phát triển lâu dài của lịch sử Sự phát triển rực rỡ bản sắc văn hoá mỗi dân tộc càng làm phong phú nền văn hoá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam

Việt Nam có một nền văn hóa phong phú và đa dạng trên các khía cạnh, người

Việt cùng với các dân tộc anh em có những phong tục đúng đắn, tốt đẹp từ lâu đời,

có những lễ hội nhiều ý nghĩa sinh hoạt cộng đồng,những niềm tin bền vững trong tín ngưỡng Ví du như: phong tục đón năm mới hay còn gọi là Tết, Tết vừa là một phong tục đồng thời cũng là một tín ngưỡng và cũng là một lễ hội của người Việt cùng một số dân tộc khác Một số dân tộc khác đón năm mới trong thời gian khác

và tên gọi đặc trưng của mình như Chol Chnam Thmay (khoảng tháng 4) của người Khmer, Katê (khoảng tháng 10) của người ChămBàlamôm, Từ Tết Nguyên Đán đón năm mới, theo thời gian với những ảnh hưởng từ Trung Quốc, người Việt Nam bổ sung thêm vào những phong tục Tết khác như Tết Nguyên tiêu, Tết Đoan ngọ, Tết Trung thu, Tết Thanh minh

Việt Nam có nhiều loại lễ hội lớn và long trọng như lễ tế các thần linh, các lễ hội nhằm tưởng nhớ tới công ơn tổ tiên, nòi giống như hội Đền Hùng, có những lễ hội tưởng nhớ tới các anh hùng như hội Đền Mẫu Đợi, hội Gióng, hội Đền Kiếp Bạc, hội Đống Đa, có những lễ hội tưởng nhớ người có công mở mang bờ cõi, các ông tổ các ngành nghề, của người Việt Bên cạnh các lễ hội lớn của người Việt, các dân tộc khác cũng có những lễ hội lớn như lễ hội Katê của người Chăm, lễ cúng Trăng của người Khmer, lễ hội xuống Đồng của người Tày,người Nùng, Lễ hội hoa ban của người Thái, Hội đua voi của người Mnông…

2.2.2 Đa dạng về vùng văn hóa:

Văn hóa Việt Nam là một phức thể gồm 3 yếu tố: văn hóa núi, văn hóa đồng bằng và văn hóa miền biển, trong đó yếu tố đồng bằng tuy có sau nhưng đóng vai trò chủ đạo Điều khác biệt cho phép chúng ta nhận diện văn hóa Việt Nam chủ yếu

là do bức tranh cấu tạo tộc người với nền văn hóa của họ và quá trình tích hợp văn hóa để hình thành nên văn hóa quốc gia dân tộc mang tên là Việt Nam Quả thật, chỉ có ở Việt Nam trong khung cảnh Đông Nam Á mới có một bức tranh đa dạng,

đa sắc, đa hương, đa vị như vậy, với những gam màu đậm nhạt khác nhau: nơi giàu chất núi, nơi thấm đượm chất biển, nơi mỡ màng chất đồng bằng Nói cách khác, cũng là mầu xanh nhưng có xanh núi rừng, xanh màu lúa, xanh nước biển Thời gian đã dệt nên những bức màn lịch sử với bao sự biến động thăng trầm cũng là nơi hội tụ đủ các bộ tộc thuộc tất cả các dòng ngôn ngữ Đông Nam Á: Nam Á,

Ở Việt Nam, người Tày – Thái là cư dân rất giỏi làm lúa nước và đã thể hiện thành công mô hình kinh tế - xã hội lúa nước vùng thung lũng hẹp chân núi, sau này được nhân rộng ra nhiều vùng ở Đông Nam Á Trong khi đó các nhóm Môn Khmer đại diện cho văn hóa núi, sống rải rác trên vùng cao làm nương rẫy, ngôn ngữ bị vỡ vụn ra thành từng mảnh Nhưng đó chính là những cư dân bản địa cổ nhất, còn bảo lưu được những yếu tố tiền cốc loại và những người chủ thực sự của Cao Nguyên Trong nhóm Môn Khmer có người Khmer Nam Bộ, là di duệ của chủ nhân nền văn hóa Đồng Nai Người Chàm cùng với các dân tộc Êđê, Jarai, Raglai,

Churu tạo thành nhóm ngôn ngữ Nam đảo trên lục địa Văn hóa Chàm đậm chất biển, họ quen với môi trường biển, ưa phóng tầm mắt ra biển cả, ưa màu trắng của cát biển Chính người Chàm đã có đóng góp to lớn vào phức thể văn hóa Việt Nam -yếu tố văn hóa biển, làm cho nền văn hóa Việt Nam hội đủ ba -yếu tố: núi, đồng bằng và biển

Sự khác biệt về cấu trúc địa hình, khí hậu và phân bố dân tộc, dân cư đã tạo ra những vùng văn hoá có những nét đặc trưng riêng tại Việt Nam Từ cái nôi của văn hóa Việt Nam ở đồng bằng sông Hồng của người Việt chủ đạo với nền văn hóa làng xã và văn minh lúa nước, đến những sắc thái văn hóa các dân tộc miền núi tại Tây bắc và Đông bắc Từ các vùng đất biên viễn của Việt Nam thời dựng nước ở Bắc Trung bộ đến sự pha trộn với văn hóa Chăm Pa của người Chăm ở Nam Trung

Bộ Từ những vùng đất mới ở Nam Bộ với sự kết hợp văn hóa các tộc người Hoa, người Khmer đến sự đa dạng trong văn hóa và tộc người ở Tây Nguyên

Kiến thức vận dụng

1Tính thống nhất và đa dạng của văn hóa trong sinh viên hiện nay

1.1 Thực trạng

Quá trình hội nhập quốc tế đã có những tác động nhất định, làm thay đổi phương thức tư duy, lối sống của sinh viên theo hướng hiện đại và tích cực, chủ động hơn Sinh viên nước ta biết thêm nhiều hơn về phong tục, tập quán, văn hóa

và con người của các quốc gia trên thế giới Có điều kiện khám phá thế giới, tiếp thu và làm chủ các tiến bộ khoa học - kỹ thuật hiện đại, tri thức mới

Bên cạnh đó, cũng có những hạn chế cần được nhìn nhận và điều chỉnh kịp thời, như: Một bộ phận sinh viên xa rời truyền thống, lịch sử, văn hóa của dân tộc Không ít người có thái độ ứng xử, biểu hiện tình cảm thái quá trong các hoạt động giải trí, văn hóa, nghệ thuật; lãng quên, thờ ơ đối với dòng nhạc dân ca, dòng nhạc cách mạng, truyền thống Bên cạnh đó, chúng ta thấy một hiện tượng đáng báo động của giới trẻ nói chung và sinh viên nói riêng trong việc hội nhập, tiếp thu văn hóa thế giới, du nhập những hoạt động văn hóa tiêu cực, không phù hợp thuần phong, mỹ tục của dân tộc Không ít sinh viên đang ngày đêm cuốn vào các trò chơi điện tử, online mang nặng tính bạo lực, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, thời gian học tập Có những người say mê với các ấn phẩm, văn hóa phẩm không lành mạnh, độc hại, dẫn đến những hành động suy đồi đạo đức, vi phạm pháp luật

Bên cạnh đó, những biểu hiện sai lệch của những người mà giới trẻ coi là thần tượng như ca sĩ, diễn viên điện ảnh

cũng ảnh hưởng không nhỏ đến lối sống của một số sinh viên hiện nay Ngoài ra, ngôn ngữ dùng trong những cuộc trò chuyện trên các trang mạng xã hội hay tin nhắn cũng bị một bộ phận học sinh, sinh viên "biến tấu" với những từ ngữ khó hiểu, thậm chí dung tục và sử dụng một cách tràn lan, khó chấp nhận, không còn giữ được sự trong sáng của tiếng Việt

Thậm chí, có những từ ngữ bị dùng sai bản chất với ngụ ý không lành mạnh Những thực trạng nêu trên xuất phát từ những nguyên nhân khách quan và những nguyên nhân chủ quan Trước hết, cần phải khẳng định, bản thân mỗi học sinh, sinh viên chưa thật sự xây dựng cho mình ý thức tự rèn luyện, nâng cao trình

độ, học hỏi kỹ năng

Bản lĩnh, ý thức tìm hiểu còn hạn chế của sinh viên trước những loại hình hoạt động văn hóa, nghệ thuật khác nhau cũng là một trong những nguyên nhân đáng chú ý dẫn đến những hạn chế, yếu kém của một bộ phận bạn trẻ trong việc tham gia gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Trong thực tế cuộc sống, một số hoạt động văn hóa, nghệ thuật không còn phù hợp với sở thích của tuổi trẻ, cho nên giới trẻ và sinh viên phải tìm đến với những loại hình nghệ thuật du nhập từ nước ngoài Tuy nhiên, các loại hình này lại chưa được chọn lọc trước khi tràn lan trong xã hội Công tác quản lý của các ban, ngành chức năng chưa thật sự có hiệu quả trong việc khắc phục thực trạng này

1.2 Giải pháp

Ngày nay, trong điều kiện khoa học công nghệ trên thế giới phát triển mạnh mẽ, toàn cầu hóa kinh tế trở thành xu thế khách quan, sự bùng nổ thông tin, quá trình đô thị hóa ngày càng nhanh chóng, sự chuyển dịch dân cư gia tăng sẽ tác động sâu sắc hơn đến lối sống của con người, đặc biệt là thanh thiếu niên, thúc đẩy sự giao thoa giữa các nền văn hoá, hòa nhập về lối sống… đã kích thích xu hướng giữ gìn bản sắc văn hoá của mỗi quốc gia, dân tộc, để tránh không bị đồng hóa với các nền văn hóa khác Điều đó cho thấy: văn hóa ngày càng có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ đất nước, phát triển toàn diện con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Văn kiện Nghị quyết Đại hội X của Đảng đã khẳng định: “Tiếp tục phát triển sâu rộng và nâng cao chất lượng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc