Đồng thời giúp giáo viên, sinh viên hiểu rõ mụcđích ý nghĩa của việc ghi chép làm hồ sơ tư liệu trong dạy học lịch sử,các loại tài liệu có thể sưu tầm, tích lũy tài liệu.+ Kĩ năng sử dụn
Trang 1Câu 1: Những kĩ năng cơ bản của người GV trong bộ môn là gì?
- Kĩ năng là việc thực hiện có kết quả một hành động nào đó bằng cáchvận dụng các tri thức, các kinh nghiệm đã có để hành động với điều kiệnphù hợp
Muốn có kĩ năng, con người phải vận dụng vốn tri thức và kinh nghiệmthu được để thực hiện hành động và đạt kết quả cao Khi đã rèn luyệnđược kĩ năng, có thể vận dụng và vận dụng có hiệu quả những hiểu biếtkinh nghiệm tích lũy được thì dù trong hoàn cảnh nào người giáo viênvẫn có thể hoàn thành nhiệm vụ đề ra
- Các kĩ năng cơ bản của người giáo viên trong dạy học bộ môn
Đặc trưng bộ môn quy định các kĩ năng nghiệp vụ sư phạm cần rè luyệncho giáo viên Ở đây ta có thể nêu lên một số kĩ năng thường xuyên sửdụng và cần bồi dưỡng như sau:
+ Kĩ năng viết, vẽ trên bảng đen.
Nội dung phần này giới thiệu cho ta biết rõ vị trí, tầm quan trọng củaviệc sử dụng bảng đen và viết, vẽ trong dạy học lịch sử
Những yêu cầu viết bảng và trình bày bảng trong dạy học lịch sử, cầnphải rèn luyện như thế nào để viết bảng đẹp, đúng Đồng thời phải vẽnhanh một số hình vẽ trực quan trên bảng khi giảng bài
+ Kĩ năng xây dựng và sử dụng các đồ dùng trực quan.
Lịch sử không thể tái tạo trong phòng thí nghiệm, trong giờ học lịch sử,học sinh cũng không thể trực tiếp quan sát sự kiện Vì vậy, dò dùng trựcquan có ý nghĩa to lớn trong việc giúp học sinh có biểu tượng và hiểuđúng lịch sử
Nội dung kĩ năng sử dụng đồ dùng trực quan giúp ta có thể xây dựng cácloại đồ dùng trực quan, cách vẽ bản đồ lịch sử và các phương tiện trựcquan quy ước Đồng thời còn giúp ta biết cách sử dụng chúng như thếnào để cho bài học lịch sử đạt kết quả cao
+ Kĩ năng sử dụng sách giáo khoa và xây dựng các dạng hồ sơ tài liệu dạy học.
Trang 2Giúp ta hiểu rõ vị trí, vai trò và phương pháp sử dụng sách giáo khoatrong dạy học lịch sử Đồng thời giúp giáo viên, sinh viên hiểu rõ mụcđích ý nghĩa của việc ghi chép làm hồ sơ tư liệu trong dạy học lịch sử,các loại tài liệu có thể sưu tầm, tích lũy tài liệu.
+ Kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học lịch sử.
Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học- kĩ thuật phát triển mạnh mẽ đã tácđộng tới mọi mặt của đời sống xã hội trong đó có giáo dục Vì vậy việcứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học lịch sử là cần thiết
Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học lịch sử giúp ta hiểu rõ vaitrò, ý nghĩa các loại phương tiện được sử dụng trong dạy học lịch sử vànhững hiểu biết cơ bản về sử dụng công nghệ thông tin, truyền thôngtrong dạy học lịch sử
+ Kĩ năng xây dựng và sử dụng phòng bộ môn.
Nghiên cứu học tập kĩ năng này giúp ta hiểu rõ cách xây dựng phònglịch sử ở trường phổ thông như sắp xếp, bố trí các trang thiết bị, hiện vậtcần thiết…và cách sử dụng phòng bộ môn trong các tiết học trên lớp vàhoạt động ngoài giờ học
+ Kĩ năng tổ chức các hoạt động ngoại khóa bộ môn.
Giúp ta có phương pháp tổ chức, tiến hành các hoạt động ngoại khóalịch sử, trong đó đặc biệt chú ý việc tổ chức học sinh tham gia các hoạtđộng xã hội- một trong những biện pháp gắn nhà trường vỡi xã hội
những cơ sở lí luận trên giúp cho sinh viên, giáo viên có khả năngrèn luyện nghiệp vụ sử phạp của mình Việc rèn luyện nghiệp vụ
sử phạm là nhiệm vụ hết sức cần thiết đối với sinh viên sử phạm và
có tác dụng thiết thực đối với kết quả dạy học
trên cơ sở nắm được nội dung những kĩ năng nghiệp vụ sư phạm cầnthiết, sinh viên và giáo viên phải tích cực rèn luyện,nâng cao tay nghề đểphục vụ công tác sau này
Câu 2: Miêu tả là gì? Khi tiến hành miêu tả trong dạy học lịch sử người giáo viên bộ môn phải thực hiện những thao tác sử phạm nào? Ví dụ?
- Miêu tả là trình bày những nét đặc trưng của một sự kiện lịch sử để nêulên nhũng nét bản chất, chủ yếu, cấu tạo bên trong cũng như bên ngoàicủa chúng
Trang 3Có hai loại miêu tả: miêu tả tỉ mỉ toàn bộ, miêu tả khái quát có phântích.
Thường sử dụng miêu tả khi miêu tả địa lí nơi sảy ra các sự kiện lịch sử(chi lăng, điện biên phủ…) miêu tả công cụ lao động (rùi đá, xe thồ…),
vũ khí (súng, đạn)…
- Ví dụ miêu tả khái quát có phân tích “vị trí cứ điểm Điện Biên 1954” ĐBP là một thung lũng rộng lớn nằm ở phía tây rừng núi TâyBắc dài trừng 18 km, rộng 6-8 km Phía Bắc giáp Trung Quốc, phía Tâygiáp Lào, cách Hà Nội 300 km, cách hậu phương của ta (Việt Bắc-Thanh- Nghệ- Tĩnh) từ 300-500 km Với vị trí như vậy, Pháp- Mỹ coiđây là địa bàn chiến lược hết sức quan trọng
Phủ-Địch xây dựng ở đây gồm 49 cứ điểm, 2 sân bay, được bố trí thành 3phân khu: Bắc, trung tâm và Nam Các đường hào chi chít nối những cứđiểm với nhau Toàn bộ các cơ quan chỉ huy, kho vũ khí, nơi ngủ đềuchìm dưới mặt đất Mỗi cứ điểm được bao bọc bằng nhiều tuyến chiếnhào, những ụ súng, lo cốt đắp đầy dày trên 3m và một rừng dây thép gaixung quanh Lực lượng địch ở đây lúc cao điểm lên tới 16.200 tên, gồm
đủ các binh chủng, bộ binh, pháo binh, công binh,thiết giáp, khôngquân Với lực lượng, vũ khí và cách bố trí phòng thủ như vậy Pháp-Mỹ
coi ĐBP là “một pháo đài bất khả xâm phạm”, “con nhím khổng lồ”
giữa rừng núi Tây bắc và tuyên bố giữ vững này bằng bất cứ giá nào
- Ví dụ miêu tả tỉ mỉ toàn bộ: “Máy chém của P- M”.
Năm 1959, cính quyền Mĩ-Diệm đã thi hành những chính sách đàn áp
nhân dan miền Nam: “tố cộng, diệt cộng”, “luật 10/59” Chúng đặt cộng sản ngoài vòng pháp luật, lê “máy chém” đi khắp miền Nam để sử
tội cộng sản và những người chống đối Máy chém là vật chứng điểnhình nhất cho tội ác của Mỹ- Diệm ở miền Nam Việt Nam
Đây là công cụ giết người, là phát minh vĩ đại ra đời trong lịch sử thếgiới cận đại Cấu tạo gồm 2 cột gỗ cơ bản (40cm x 40cm), cao 3 - 3.5m,
2 chân cột được chôn chắc và được nút chặt với nhau bằng một thanhsắt Ở giữa là một lưỡi dao to bản, sắc, được luồn qua ròng rọc bên trên.Dưới lưỡi dao là bộ phận cố định nơi đặt đầu phạm nhân Khi lệnh xét
sử phát ra, người thực hiện thả dây nút lưỡi đao, với sức nặng lưỡi đaocộng lực hút trái đất làm đứt đầu phạm nhân trong tích tắc Đây là công
cụ để phục vụ tòa án di động, công cụ để đàn áp phong trào cách mạngmiền Nam ngày đó
Trang 4- Các thao tác sử phạm sử dụng trong quá trình miêu tả.
Khi miêu tả, giáo viên phải diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, thể hiện thái độtình cảm của mình đối với sự vật miêu tả, giúp học sinh có thể tưởngtượng và hình dung bức tranh về sự vật
Khi miêu tả sự vật phức tạp, ngữ điệu giáo viên cần chậm hơn lúc tường
thuật, có những chỗ ngắt thi thoảng giáo viên cần đặt câu hỏi: “tại sao”,
“như thế nào”…để học sinh suy nghĩ song không cần học sinh phải trả
lời
Ví dụ: Khi trình bày song vấn đề “Pháp- Mỹ coi ĐBP là một địa bàn
chiến lược quan trọng”, giáo viên cần ngắt quãng Nêu câu hỏi “chúng
đã bố trí công sự và lực lượng như thế nào mà tự cho là pháo đài không thể công phá” học sinh suy nghĩ vấn đề đặt ra, song không trả lời ngay
mà tiếp tục nghe giáo viên trình bày tiếp về cách bố phòng các công sự,lực lượng của địch ở ĐBP để cuối cùng rút ra kết luận và giải đáp câuhỏi đặt ra
Khi kết luận, giáo viên nên nói chậm, nhấn mạnh những từ cuối để khắcsâu vào trí nhớ học sinh
cách giảng như vậy không đơn điệu, buồn tẻ mà khơi gợi được sựchú ý, tò mò của học sinh, các em theo dõi một cách hứng thú,phát huy tính tích cực trong tư duy và tiếp thu sự kiện cụ thể cũngnhư khái quát lí luận
ví dụ: Khi dạy bài 19 “Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thế kỉ
X-XV” (SGK 10), giáo viên có thể dựa vào sách giáo khoa cộng câu hỏi
cuối (bài, mục), đặt thành câu hỏi nêu vấn đề: Trong quá trình xây dựngđất nước
Câu 3: Phân tích sử dụng câu hỏi trong sách khoa?
- SGK là một yếu tố vô cùng quan trọng đối với giáo viên và học sinhtrong học tập lịch sử phổ thông GV sử dụng tốt sách giáo khoa sẽ làbiện pháp nâng cao chất lượng dạy học bộ môn Việc rèn luyện kĩ năng
sử dụng SGK là công việc không thể thiếu đối với người GV và sinhviên khoa lịch sử ở các trường sư phạm
- Cấu trúc SGK: bài viết và cơ chế sư phạm (câu hỏi, kênh hình (tranhảnh, lược đồ…), tài liệu tham khảo.)
- Từ việc nắm rõ cấu trúc SGK ta thấy câu hỏi là một bộ phận quantrong cơ chế sư phạm của SGK Vậy GV cần phải sử dụng câu hỏi như
Trang 5thế nào cho hiệu quả? Đây cũng là một trong những kĩ năng trong sửdụng SGK mà GV cần rèn luyện thường xuyên.
- Sử dụng hệ thống câu hỏi trong SGK theo đúng hướng phát huy tínhtích cực chủ động của học sinh là một yêu cầu quan trọng nhưng rất khókhăn, đòi hỏi người GV cần căn cứ vào nội dung câu hỏi, mục đích đặtcâu hỏi để hướng dẫn học sinh suy nghĩ trả lời Có một số cách sử dụngcâu hỏi như sau:
+ Sử dụng các câu hỏi trong SGK thành tình huống có vấn đề (bài tậpnhận thức) đầu giờ Giúp học sinh tập trung chú ý, nâng cao khả năngnhận thức của các em vào tiếp thu bài mới Thông thường những câu hỏinày là nội dung cơ bản mà học sinh cần nắm vững qua bài học
VD: Khi giảng bài 33; Hoàn thành cm TS ở châu Âu-Mĩ giữa thế kỷ
XIX (lớp 10) GV dựa vào câu hỏi ở cuối bài: “Tại sao nói sự nghiệp
thống nhất nước Đức, Ý và nội chiến Mĩ mang tính chất là một cuộc cách mạng tư sản”? Để xây dựng thành bài tập nhận thức ở đầu giờ học.
- Nếu không thể dựa vào câu hỏi ở cuối bài để xây dựng thành bài tậpnêu vấn đề ở đầu giờ thì GV cần nghiên cứu SGV kết hợp với câu hỏicuối mục, cuối bài để tìm ra nội dung chính của bài giúp học sinh nắmvững kiến thức Trên cơ sở đó xây dựng thành bài tập nêu vấn đề
VD: Khi dạy bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm từ thế
kỷ X đến thế kỷ XV (SGK Lớp 10) GV có thể dựa vào SGV cùng vớicâu hỏi cuối bài, cuối mục để đặt câu hỏi nêu vấn đề Trong quá trìnhxây dựng đất nước từ thế kỷ X đến thế kỷ XV, nhân dân ta liên tục phảikháng chiến chống ngoại xâm để bảo vệ nền độc lập của dân tộc đã ghivào lịch sử dân tộc những chiến công chói lọi Những thắng lợi đó diễn
ra như thế nào? Đặc điểm ra sao? Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch
sử của những thắng lợi đó?
+ Sử dụng câu hỏi trong SGK và các câu hỏi khác để xây dựng thành hệthống câu hỏi gợi mở để hướng dẫn học sinh giải quyết các vấn đề tronghọc tập
Trang 6- Các câu hỏi trong SGK yêu cầu học sinh nắm vững những vấn đề cụthể, giúp học sinh tìm hiểu từng phần, từng bộ phận kiến thức cơ bảncủa bài Sử dụng các câu hỏi này nhằm giúp học sinh tìm ra câu trả lờicho vấn đề đặt ra ở đầu giờ học VD: Để giải quyết vấn đề bài 33 (lớp10), GV có thể sử dụng các câu hỏi trong bài để gợi ý:
Hãy trình bày những nét lớn về tình hình nước Đức ở thế kỷ XIX?
Diễn biến quá trình thống nhất nước Đức?
Diễn biến quá trình thống nhất nước Ý?
Diễn biến, kết quả cuộc nội chiến ở Mĩ?
Trả lời được sẽ giúp học sinh nắm được những ý cần thiết cho bài tậpnêu vấn đề ở đầu bài
- Trong trường hợp câu hỏi quá dài, GV có thể gia công ngắn gọn, dễhiểu, dễ trả lời nếu cần thiết có thể bổ sung các câu hỏi khác
Câu 4: Rèn luyện kỹ năng diễn đạt nói như thế nào để nâng cao hiệu quả trong DHLS?
- Lời nói đóng vai trò chủ đạo trong quá trình DHLS Bởi vì không cóphương pháp, phương tiện DH nào khi sử dụng lại không kèm lời nói.Diễn đạt rõ ràng lưu loát, dễ hiểu không chỉ giúp học sinh hiểu được quákhứ lịch sử như nó đã tồn tại mà còn giúp các em suy nghĩ, rút ra kếtluận, gây xúc cảm mạnh cho các em
- Trong thực tế nhiều GV, SV còn mắc khuyết tật trong phát âm như nóingọng, nói lắp, nói ngắt quãng, thêm những từ không cần thiết…làm cholời nói lủng củng, khong ràng…
- Để thực hiện đúng vai trò, ý nghĩa của diễn đạt nói và viết trong DHLScần phải ra công rèn luyện, khắc phục những khuyết tật thường gặp.+ Bản thân mỗi SV cần phải có ý thức tự rèn luyện kỹ năng diễn đạt nói.Khi thấy mình hoặc bạn có khuyết tật trong phát âm (như đã nêu) cầnphải tự sửa chữa hoặc nhờ bạn bè nhắc nhở, giúp đỡ để sửa
+ Tăng cường hoạt động giao tiếp, tổ chức các buổi thảo luận để mỗi SVđêu được tập nói trước đám đông Đặc biệt trong các buổi học, buổi sinhhoạt…SV không nên rụt rè mà phải mạnh dạn phát biểu ý kiến để rènthái độ bình tĩnh, tự tin, mạnh bạo và cách diễn đạt trước đám đông.Muốn phát biểu tốt, trình bày lưu loát trước đám đông bản thân mỗingười phải thường xuyên rèn luyện diễn đạt các vấn đề lịch sử ở nhà
Trang 7+ Muốn diễn đạt tốt cần có vốn từ phong phú GV cần lập sổ tu từ,không phải tự nhiên mà GV có vốn từ phong phú để diễn đạt mà phải dotích lũy, rèn luyện Để có vốn từ phong phú, hay trong DH lịch sử yêucầu GV phải đọc tài liệu lịch sử, văn học, báo chí, các từ điển thuật ngữ,các khái niệm lịch sử và ghi chép lại những từ ngữ hay phù hợp với nộidung lịch sử Số tu từ có thể phân thành lịch sử Việt Nam, LSTG (cổ-trung- cận- hiện đại) khi đọc tài liệu gặp những từ hay phù hợp với từnggiai đoạn lịch sử giáo viên cần ghi lại Dần dần việc ghi chép sẽ giúp ta
có một vốn kiến thức; vì ngôn ngữ phong phú
VD: Khi đọc tài liệu, giáo viên cần ghi những câu nói giàu hình tượng
về mối quan hệ bất bình đẳng giữa Phổ với các Bang khác trong việc
thống nhất nước Đức nửa sau XIX là: “sự liên minh của một con thú
giữ- con hổ với 5 con cáo, 29 con thỏ và một con chuột nhắt”, hoặc nói
về Đức trong việc tăng cường xâm lược thuộc địa là “con hổ đói đến
muộn đã nhảy xổ tranh chỗ các con mãnh thú khác để ngồi vào bàn tiệc”, nói đến vị trí Đông Khê của Pháp thì ví như: “ một tuần dương hạm khổng lồ giữa biển rừng xanh biên giới” hay tập đoàn ĐBP của
+ Vai trò: Diễn đạt viết có ý nghĩa như lời nói.
Nếu viết lủng củng, sai ngữ pháp…học sinh không hiểu
Ngược lại học sinh: Hiểu sâu sắc những kiến thức cần thiết, khơi dậycản xúc lịch sử qua những lời hay ý đẹp, học tập rèn luyện khi hành văn-diễn đạt kiến thức của mình
- Trên thực tế, khi viết nhiều sinh viên còn mắc các lỗi: Viết sai ngữpháp, chấm phẩy bừa bãi, diễn đạt lủng củng, lập luận không chặt chẽlàm cho người đọc không hiểu được vấn đề cần nắm, nêu gương xấu vầhành văn, diễn đạt cho học sinh
+ Yêu cầu:
- Khắc phục những yếu kém thường gặp trong diễn đạt viết như:
Sai ngữ pháp (chính tả, chấm phẩy): sai ngữ pháp là sai kiến thức cơbản, tạo gương xấu cho học sinh và vậy sinh viên phải rèn luyện
Trang 8Câu văn lủng củng, không làm rõ ý cần nêu Do nắm kiến thức khôngvững hay diễn đạt kém dẫn đến kết quả dạu học thấp Do nắm nội dungkhông chính xác nhưng lại viết thành nhiều ý, người đọc không hiểu Ngoài ra cần khắc phục diễn đạt khô khan, công thức chỉ nói lí luậnchung chung và cách lập luận không chặt chẽ khi lí giải một vấn đề lịchsử.
- Câu văn ngắn ngọn, rõ ràng, đúng ngữ pháp và phải tuân thủ các yêucầu về ngữ pháp
Luyện tập cách diễn đạt qua việc viết các bài tập ở nhà là điều kiện
để sinh viên phát triển khả năng diễn đạt, khắc phục những yếu kém,luyện cách viết tốt
Tránh những yếu kém thường gặp ở diễn đạt viết trong soạn bài, chấmbài, viết báo cáo… khi đã ra trường
.Lập sổ nhật kí để tích lũy những đoạn văn hay, khẩu hiệu, hồ sơ tư liệutrong sách và trong thực tế
Câu 6: phân tích vị trí, ý nghĩa của sách giáo khoa trong dạy học lịch sử?
SGK nói chung và SGK lịch sử nói riêng là tài liệu cụ thể háo chươngtrình môn học Là tài liệu chủ yếu để học sinh tự học và là cơ sở quantrọng để GV xây dựng kế hoạch sử phạm, tổ chức hoạt động dạy học SGK giúp người GV căn cứ vào đó để dạy, học sinh căn cứ vào đó đểhọc Lịch sử là vô vàn sự kiện, những đơn vị kiến thức dạy học lịch sử ởphcws hết là những kiến thức SGK, sau đó mới đến kiến thức bên ngoài.Tuy nhiên không nên dập khuôn máy móc những kiến thức trong sách,cần thoát li SGK
+ Với học sinh:
- SGK bồi dưỡng kiến thức cho học sinh: Những đơin vị kiến thức đượcxây dựng trong SGK có tính cơ bản, đảm bảo tính khoa học và toàndiện, được khoa học lịch sử Mác xít khẳng định
Trang 9Cung cấp kiến thức cơ bản, khoa học cho học sinh vi LSTG, lịch sửdân tộc vô cùng rộng, năng lực của con người có hạn nên phải cô đọngkiến thức.
Tính khoa học của SGK giúp cho học sinh có thể nhận thức được lịchsử: Quá trình nhận thức của học sinh đi từ những biểu tượng về (sự vật,
sự kiện, địa danh…) đến chỗ hiểu được khái niệm, rút ra kết luận, bàihọc
Là cơ sở giúp học sinh tự nghiên cứu ở trên lớp cũng như ở nhà Dongoài nội dung bài viết, gồm tư liệu trong sách giáo khoa rất đa dạnggiuos học sinh hiểu kĩ bài học hơn
- Bồi dưỡng và phát triển các Năng lực tư duy cho học sinh Với nộidung của sách giáo khoa, học sinh có thể chủ động tìm tòi, nghiên cứu
để lĩnh hội kiến thức một cách vững chắc và dưới sự hưỡng dẫn của giáoviên, thông qua quá trình làm bài tập ở nhà, nghiên cứu bài mới trướckhi lên lớp các năng lực tư duy của học sinh có điều kiện phát triển
- Giúp học sinh củng cố, ôn tập những kiến thức đã học, trả lời các câuhỏi và làm bài tập
- Nội dung SGK có tác dụng to lớn trong việc giáo dục đạo đức, tìnhcản, tư tưởng cho học sinh, cung cấp cho học sinh thế giới quan khoahọc, nhân sinh quan cách mạng: Những tư liệu sinh động trong SGK vềnhững con người cụ thể, việc làm cụ thể có tác dụng khơi dậy trong tráitim học sinh những tình cảm, đạo đức đúng đắn
Vì vậy SGK được coi là người thầy thứ 2 đối với học sinh Nócung cấp kiến thức, rèn luyện kĩ năng, bồi dưỡng phẩm chất đạođức, trí tuệ, những tình cảm tốt đẹp của người lao động mới
+ Đối với GV:
- Là cơ sở để GV thiết kế giáo án, xác định kiến thức cơ bản, xây dụng
kế hoạch sư phạm, tổ chức cho học sinh nghiên cứu kiến thức mới
- SGK là cơ sở có tính chất phương pháp luận, từ đó GV xây dựng nộidung kiến thức, cấu trúc bài học, cùng các chiến lược dạy và học
=> Như vậy “không có sách giáo khoa thì không có dạy, không có học”.
Câu 7; Tường thuật là gì? Cấu trúc của một bài tường thuật? cho ví
dụ minh họa?
Trang 10+ Khái niệm: tường thuật là kể lại một biến cố hay một quá trình lịch
sử, những hoạt động của quần chúng nhân dân hay một nhân vật lịch sửtiêu biểu với đầy đủ tính cụ thể và tính gợi cảm
Tường thuật khác thông báo
- Thông báo : Thời gian ngắn, nhưng được nhiều thông tin, kiến thức.
Hạn chế: Khô khan, kém hấp dẫn
- Tường thuật: hấp dẫn, lôi cuốn.
Song nếu sử dụng không linh hoạt rất mất thời gian
+ Cấu trúc:
Bài tường thuật trên lớp như một câu truyện ngắn, có kịch tính gắn với
sử dụng đồ dùng trực quan (sơ đồ, tranh ảnh)
- Phần mở đầu: Giới thiệu nội dung sẽ tường thuật, nhịp độ vừa phải,diễn cảm
- Phần tình tiết phát triển tăng dần: dùng từ ngữ gợi tả, giọng cao dần
- Phần tình tiết giảm dần: nhịp điệu hơi nhanh, hạ giọng, nhưng mạnhmẽ
- Kết thúc; nhẹ nhàng, sâu sắc, nhịp vừa phải, hạ giọng
+ Ví dụ: Tường thuật trận Đông Khê trong hiến dịch Biên Giới -Thu
Đông 1950
Đứng trên núi cao nhìn xuống đồn Đông Khê như một tuần dương hạmkhổng lồ giữa biển rừng xanh biên giới ĐK nằm giữa đường số 4, cáchCao Bằng 45km, cách Thất Khê 24 km, xung quanh có 7 vị trí kiên cốđóng trên đỉnh núi cao như 1 bức tường vững chắc bao bọc Đồn ĐK cóhàng chục lô cốt thấp sát mặt đất, nắp dày hơn một mét, có hầm ngầm,tường cao, dây thép gai xung quanh 6h sáng ngày 16/9/1950, đạn pháo
ta nổ vang trên cứ điểm ĐK, trận đánh mở màn chiến dịch bắt đầu
Sau những cuộc chiến đấu ác liệt, quân ta chiếm được các vị trí xungquanh nhưng đợt tấn công lên đồi cao không thành 17h ngày 17/5 chiến
sĩ của ta tấn công lên đồi lần thứ 2 phía Tây là đại đội bộc phá của Trần
Cừ, phía đông là đại đội của La Văn Cầu cùng xung phong mở đườngcho xung kích tiến lên
Mũi nhọn do Trần Cừ chỉ huy tiến lên mở hàng rào, bị đại bác của địchchặn đứng mọi đợt xung phong 4 chiến sĩ xông lên đều bị thương vong,
cả mũi nhọn đều nằm ùn lại trước mũi súng kẻ thù Trần Cừ trúng đạn ởngực, trong khi lô cốt của địch vẫn không ngừng nhả đạn, trời đã sáng
rõ, xung kích vẫn chưa lọt vào được, mọi người đều lo lắng
Trang 117h sáng ngày hôm sau, quân địch trong chiếc hầm cố thủ cuối cùng vẫnngoan cố chống cự một quả bộc phá đánh sập chiếc hầm ngầm vữngchắc đó Những tên chỉ huy run sợ chui ra hàng.
Sau 2 ngày đem chiến đấu dũng cảm, quân ta ở trận ĐK đã hoàn toànthắng lợi Về sau, Trần Cừ được truy tặng “anh hùng lực lượng vũ trangnhân dân
Câu 8: một số yêu cầu về kĩ năng trình bày bảng trong dạy học lịch sử?
Quan niệm chung:
Trong dạy học lịch sử, học sinh không thể trực tiếp quan sát các sự kiện
đã sảy ra Vì vậy, khi dạy học lịch sử, GV phải sử dụng bảng đen nhưthế nào để giúp các em có được những hình ảnh cơ bản về quá khứ.Muốn sử dụng bảng tốt, giáo viên phải thực hiện một số nội dung chủyếu sau:
+ Phải trình bày được những nội dung cơ bản của bài
Nội dung cơ bản của bài học phải thể hiện trong giờ giảng thông quagiàn ghi bài trên bảng của giáo viên Trong đó bao gồm:
Kiến thức ghi bảng
Kiến thức giảng mở rộng
Kiến thức học sinh ghi vào vở
Ngoài ra dàn ý, những kiến thức cần nhấn mạnh, cần lưu ý cho học sinhcũng cần phải GV trình bày trên bảng đen
Trong thực tế, GV ghi bảng sơ sài sẽ khiến hocjsinh không đủ cơ sở đểnắm kiến thức; hoặc ghi quá nhiều chi tiết sẽ làm mất quá nhiều thờigian lên lớp Kiến thức ghi bảng cần phải thể hiện được: Sự kiện đó làgì? Đặc điểm? => như vậy, việc thể hiện tốt kiến thức ghi bảng một cách
cụ thể, rõ ràng, sẽ giúp học sinh nhận thức được qua khứ dễ dàng, tạocho các em hứng thú học tập, theo dõi bài giảng
+ Việc sử dụng bảng đen của GV giúp học sinh phát triển tư duy học tập(tổng hợp nhanh, tái hiện được kiến thức cũ, rèn luyện óc quan sát, ghinhớ, hiểu sâu sắc và di chuyển kiến thức) Cách trình bày bảng đen của
GV còn giúp cho học sinh rèn luyện tính khoa học, chính xác và trongsáng trong nghệ thuật trình bày
Yêu cầu cụ thể
