Quảng cáo trên báo điện tử theo pháp luật Việt Nam hiện nay

Quảng cáo trên báo điện tử còn giúp người xem quảng cáo nắm rõ được thông tin, giá cả của hàng hóa, dịch vụ mình quan tâm mà không cần phải đến tận nơi cung cấp, tạo cho người xem quảng

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

_

HOÀNG ĐẠI THANH

QUẢNG CÁO TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Luật Kinh tế

Mã số: 60.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học:

TS ĐẶNG VŨ HUÂN

HÀ NỘI - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu nêu trong luận văn là hoàn toàn trung thực và có nguồn trích dẫn rõ ràng Kết quả nghiên cứu của luận văn không có sự trùng lặp với bất kỳ công trình nào đã công bố

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn TS Đặng Vũ Huân - Tổng biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật đã tận tình hướng dẫn; cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Khoa học Xã hội và các quý thầy, cô trong Học viện đã truyền dạy những kiến thức quý báu; cảm ơn gia đình và các đồng nghiệp ở Tạp chí Thời Trang Trẻ, Báo điện tử Một Thế Giới đã giúp đỡ và động viên để tôi hoàn thành tốt bản luận văn này

Tác giả

Hoàng Đại Thanh

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU……… 1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VỀ QUẢNG CÁO TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ 7

1.1 Khái quát về quảng cáo trên báo điện tử 7

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của báo điện tử 7

1.1.2 Khái niệm và đặc điểm của quảng cáo 11

1.1.3 Khái niệm, đặc điểm của quảng cáo trên báo điện tử 13

1.1.4 Vai trò của quảng cáo trên báo điện tử 19

1.2 Pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử 23

1.2.1 Khái niệm pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử 23

1.2.2 Đặc điểm của pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử 27

1.2.3 Nội dung của pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử 29

Kết luận Chương 1 34

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢNG CÁO TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 35

2.1 Thực trạng các quy định của pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam 35

2.1.1 Các quy định về quảng cáo trên báo điện tử theo Luật Quảng cáo 35

2.1.2 Các quy định về quảng cáo trên báo điện tử trong Luật Báo chí 40

2.1.3 Các quy định về quảng cáo trên báo điện tử trong Luật Cạnh tranh 42

2.1.4 Các quy định về quảng cáo trên báo điện tử theo Luật Dược 45

2.2 Thực trạng thực thi pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay 47

2.2.1 Thực trạng hoạt động quảng cáo trên báo chí ở Việt Nam 47

2.2.2 Thực trạng hoạt động quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam 49

2.3 Nhận xét về thực trạng pháp luật quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam 53

Kết luận Chương 2 60

Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ

QUẢNG CÁO TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM 62

3.1 Định hướng hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay 62

3.1.1 Hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử phải đáp ứng yêu cầu bảo vệ những giá trị cơ bản của chế độ xã hội chủ nghĩa 62

3.1.2 Hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử phải thận trọng để điều chỉnh hiệu quả những luồng văn hóa mới 63

3.1.3 Hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử phải nhằm bảo vệ những lợi ích cơ bản của người dân 65

3.1.4 Hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử phải tôn trọng truyền thống và duy trì, phát huy văn hóa dân tộc 66

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay 67

3.2.1 Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử 68

3.2.2 Bổ sung các quy định chưa đầy đủ về Hội đồng thẩm định sản phẩm quảng cáo……… 69

3.2.3 Tăng cường các biện pháp xử lý hành vi vi phạm 70

3.2.4 Tăng cường các biện pháp phổ biến, giáo dục pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử 71

3.2.5 Chuẩn hóa trình độ chuyên môn cho cán bộ làm công tác quảng cáo trên báo điện tử 72

3.2.6 Tăng cường vai trò của Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam 73

3.2.7 Thiết lập cơ quan chuyên trách quản lý hoạt động quảng cáo trong đó có hoạt động quảng cáo trên báo điện tử 74

Kết luận Chương 3 76

KẾT LUẬN 78

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

DANH MỤC TỪ VÀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT VIẾT TẮT

TỪ VIẾT TẮT

1 BTTTT: Bộ Thông tin và Truyền thông

2 BVHTTDL: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

3 Mạng xã hội: Dịch vụ mạng xã hội trực tuyến

4 TTTĐT: Trang thông tin điện tử

5 VN: Việt Nam

VĂN BẢN PHÁP LUẬT VIẾT TẮT

1 Luật Quảng cáo 2012: Luật số 16/2012/QH13 được Quốc hội nước

Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa 13 thông qua ngày 21 tháng 6 năm 2012

2 Luật Công nghệ Thông tin 2006: Luật Công nghệ Thông tin số 67/2006/QH11

được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2006, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2007

3 Luật Giao dịch Điện tử 2005: Luật Giao dịch Điện tử số 51/2005/QH11

được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005, có hiệu lực

từ ngày 01 tháng 3 năm 2006

4 Luật Thương mại 2005: Luật Thương mại số 36/2005/QH11 được

Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2006

5 Nghị định số 181/2013/NĐ –CP: Nghị định số 181/2013/NĐ – CP ngày 14

tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định

chi tiết thi hành một số điều của Luật quảng cáo

6 Thông tư số 10/2013/TT-BVHTTDL: Thông tư số 10/2013/TT-BVHTTDL ngày

06-12-2013 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật quảng cáo và Nghị định số 181/2013/NĐ-

CP ngày 14 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật quảng cáo

7 Nghị định số 158/2013/NĐ – CP: Nghị định số 158/2013/NĐ – CP ngày 12

tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo (Trích)

8 Thông tư số 40/2012/TT – BCT: Thông tư số 40/2012/TT – BCT ngày 21

tháng 12 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định cấo Giấy xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công Thương

9 Thông tư số 08/2013/TT – BYT: Thông tư số 08/2013/TT – BYT ngày 13

tháng 3 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn về quảng cáo thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Quảng cáo là một hình thức giới thiệu sản phẩm có lịch sử từ rất lâu đời và là một trong các công cụ quan trọng thúc đẩy sự phát triển thị trường Quảng cáo có quan hệ chặt chẽ với chất lượng sản phẩm, thương hiệu hàng hóa, dịch vụ, là nhu cầu của người kinh doanh, nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, đồng thời cũng là nhu cầu của người tiêu dùng, tạo cơ hội cho người tiêu dùng có điều kiện để lựa chọn sản phẩm phù hợp với mình

Luật Quảng cáo năm 2012 có đưa ra khái niệm quảng cáo “là việc sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có mục đích sinh lợi, sản phẩm dịch vụ không có mục đích sinh lợi; tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa dịch vụ được giới thiệu, trừ tin thời sự, chính sách

xã hội, thông tin cá nhân” (khoản 1 Điều 2) Nội hàm này của khái niệm quảng cáo không chỉ cho chúng ta biết rõ về phạm vi, đối tượng của hoạt động quảng cáo, mà còn cho chúng ta hiểu rằng, việc quảng cáo trong một nền sản xuất hàng hóa, dịch vụ là cần thiết và một nền kinh tế càng phát triển mạnh, các hoạt động sản xuất, kinh doanh càng phong phú, đa dạng thì dịch vụ quảng cáo càng có ý nghĩa quan trọng và cần thiết Thật vậy, quảng cáo là một trong những lĩnh vực kinh doanh thu nhiều lợi nhuận nhất tại nhiều quốc gia trên thế giới Quảng cáo đã

có lịch sử từ rất lâu đời Tại Việt Nam, quảng cáo chỉ thực sự phát triển từ sau công cuộc đổi mới của Đảng và Nhà nước ta (1986) và ngày càng có vai trò quan trọng đặc biệt Trên thế giới, những lợi ích của quảng cáo trên các phương tiện kết nối không dây đã được chứng minh và chú trọng phát triển từ lâu nhưng tại Việt Nam những lợi ích của quảng cáo trên các giao thức này mới được chú trọng từ năm 2005 Trong khoảng 10 năm trở lại đây, cùng với sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin và thương mại điện tử, quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam bắt đầu xuất hiện So với các phương tiện quảng cáo khác, hệ thống báo điện tử đang trở thành một phương tiện quảng cáo mới, ấn tượng và hiệu quả hơn rất nhiều Với sự xuất hiện của báo điện tử, báo in đã không còn giữ vị trí

độc quyền của mình trong lĩnh vực cung cấp thông tin như trước nữa Những lợi thế về công nghệ hiện đại đã khiến việc truyền bá thông tin trên báo điện tử ngày càng phát triển với hình thức rất đa dạng Quảng cáo trên trên báo điện tử vì thế đã cho phép các doanh nghiệp loại bỏ giới hạn về thời gian, không gian và nhất là dung lượng So với báo in thì lượng thông tin quảng cáo trên trên báo điện tử là không có giới hạn Trong khi truyền hình thông thường giới hạn khoảng 30 giây cho một chương trình quảng cáo (1 spot) hoặc nhiều nhất là 1 trang với tần suất 1 lần xuất hiện cho một kỳ xuất bản của báo in, thì trên báo điện tử có thể có không gian chứa đựng thông tin bất tận theo ý muốn Với những ưu điểm như vậy, quảng cáo trên trên báo điện tử chứa đựng những tiềm năng mà không một công nghệ quảng cáo nào tại thời điểm này có thể sánh bằng Ngày nay, doanh nghiệp Việt Nam đã và đang khám phá những sức mạnh của quảng cáo trên trên báo điện tử vì nó đã chứng minh những hiệu quả tuyệt vời của mình, đặc biệt trong việc giúp doanh nghiệp

Việt Nam có được sự hiện diện của mình trên thị trường thế giới Nguồn thu từ

quảng cáo trên báo điện tử thay thế luôn cả nguồn thu phát hành của báo in và trở thành một nguồn thu không nhỏ nhằm giúp cho các báo điện tử tồn tại và phát triển

Tuy nhiên, mặc dù có nhiều ưu điểm và đang trong giai đoạn phát triển nhưng hoạt động quảng cáo trên các báo điện tử lại chưa được pháp luật quan tâm

và điều chỉnh đầy đủ Bên cạnh đó, những hành vi vi phạm đến quyền lợi của những

tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động quảng cáo trên hệ thống thông tin điện tử cũng xuất hiện ngày càng nhiều với hình thức, mức độ và thủ đoạn khác nhau

Có thể thấy rằng, với những vấn đề phát sinh nói trên, việc cập nhật, điều chỉnh bằng những quy phạm pháp luật đặc thù đối với hoạt động quảng cáo trên hệ thống thông tin điện tử, mà đặc biệt là trên báo điện tử chưa phù hợp với sự vận động và phát triển của loại hình này, một số quy định của pháp luật hiện hành còn mang tính khái quát, chưa đủ mạnh Hoạt động quảng cáo trên báo điện tử hiện nay đang đòi hỏi phải có những quy định pháp luật đặc thù và phù hợp hơn để thúc đẩy

sự phát triển cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động Với thực tế nhiều năm làm báo, trong đó có nhiều năm trực tiếp quản lý và điều hành các trang thông tin điện

tử tổng hợp, phiên bản điện tử và gần đây là Báo điện tử Một Thế Giới, tôi nhận thấy có rất nhiều vấn đề phát sinh trong thực tiễn quá trình áp dụng pháp luật quảng

cáo trên báo điện tử Bởi vậy, tôi đã chủ động lựa chọn đề tài “Quảng cáo trên báo

điện tử theo pháp luật Việt Nam hiện nay” với mong muốn góp phần vào việc xây

dựng những cơ sở lý luận và thực tiễn để hoàn thiện các quy định pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử, phù hợp với nhu cầu phát triển của hoạt động này trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong những năm gần đây, chế độ pháp lý đối với hoạt động quảng cáo nói chung và quảng cáo trên các phương tiện truyền thông nói riêng đã được nghiên cứu dưới các góc độ khác nhau Nhiều vấn đề liên quan đến pháp luật quảng cáo được

đề cập tại các diễn đàn, hoạt động nghiên cứu khoa học, hội thảo quốc gia và quốc

tế thu hút sự tham gia đông đảo của những người quan tâm Cho đến nay, đã có một

số công trình nghiên cứu, bài viết của một số tác giả liên quan đến vấn đề quảng cáo

và pháp luật về quảng cáo được công bố, cụ thể như: Luận án Phó Tiến sĩ kinh tế

của tác giả Lê Quốc Tuấn với đề tài: “Tổ chức và quản lý hoạt động quảng cáo của các doanh nghiệp Việt Nam”; PGS.TS Phạm Duy Nghĩa với chuyên đề: “Pháp luật

về hoạt động quảng cáo của doanh nghiệp”, Sách tham khảo: Pháp luật về cạnh

tranh và kiểm soát độc quyền ở Việt Nam, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội,

năm 1999; PGS.TS Nguyễn Bá Diến với bài viết: “Pháp luật về chống quảng cáo không trung thực ở Việt Nam và một số nước trên thế giới”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 10/1997; Luận văn Thạc sĩ luật học của tác giả Đào Tuyết Vân: “Pháp luật quảng cáo với vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”, Học viện Chính trị

Quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2009; Luận văn Thạc sĩ Luật học của tác giả Trịnh Thị

Liên Hương: “Pháp luật chống hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo ở Việt Nam”, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2010; Luận văn Thạc sĩ Luật học của tác giả Nguyễn Thị Hồng Nhung: “Quảng cáo truyền hình - Thực trạng và cơ chế hoàn thiện”, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2011; Luận văn của Thạc sĩ Luật học của tác giả Nguyễn Thị Tâm “Pháp luật về

quảng cáo thương mại qua báo chí, thực trạng áp dụng và hướng hoàn thiện”, Đại

học Luật TP Hồ Chí Minh, năm 2012… Nghiên cứu về vấn đề quảng cáo còn có

một số công trình tiểu biểu của một số tác giả nước ngoài như: “Nghệ thuật quảng cáo” của tác giả Arrmand Dayan, Nxb Thế giới, năm 2002; “Definition of Comparative Advertising” của tác giả Peter Miskolczi – Bodnar, European Integration Studies, Miskolc, Volume 3 Number 1, (2004); - “Ảnh hưởng của quảng cáo bắt chước với thương hiệu gốc” của GS Ouidade Sabi, Đại học Sorbonne (Cộng hòa Pháp); “Nghề quảng cáo” của tác giả Iu.A.Suliagin &

V.V.Petrov, Nxb Thông tấn, Hà Nội, năm 2004

Các công trình nói trên mới chỉ tập trung vào phân tích pháp luật quảng cáo nói chung, quảng cáo trên báo chí và truyền hình nói riêng, chưa có công trình nghiên cứu nào tập trung nghiên cứu dưới giác độ pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử Đây là vấn đề mới cần phải được nghiên cứu sâu sắc, cần cách tiếp cận mới trong bối cảnh hoạt động quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ cùng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay Tuy nhiên, các công trình trên đây sẽ là nguồn tư liệu tham khảo quan trọng cho học viên trong quá trình hoàn thiện bản luận văn của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Với mục đích ở trên, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn được xác định là:

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận về báo điện tử, về quảng cáo, pháp luật về quảng cáo; khảo cứu kinh nghiệm pháp luật của một số nước điều chỉnh hoạt động quảng cáo để rút ra bài học cho Việt Nam

- Phân tích, đánh giá thực trạng các quy định pháp luật và áp dụng pháp luật

trong hoạt động quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam

- Từ các nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận và thực tiễn của pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam, mà cụ thể

là hệ thống quy định pháp luật của Luật Quảng cáo năm 2012, Luật Báo chí năm

2016 và các văn bản pháp luật có liên quan

Tuy nhiên, để làm sâu sắc hơn đề tài nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu về thời gian được giới hạn kể từ khi Luật Quảng cáo năm 2012 được ban hành cho tới nay

5 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật; quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Luận văn cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của triết học Mác – Lênin, kết hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học cơ bản như: Phương pháp tổng hợp, phân tích, khái quát hóa trong khi tìm hiểu, đánh giá pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay nhằm tìm ra những hạn chế và đề xuất định hướng hoàn thiện phù hợp

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Những căn cứ và phân tích lý luận về pháp luật điều chỉnh hoạt động quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam của luận văn sẽ góp phần củng cố lý luận về pháp luật quảng cáo trên hệ thống thông tin điện tử, mở ra hướng nghiên cứu mới về pháp luật quảng cáo trên hệ thống thông tin điện tử nói chung, báo điện tử nói riêng

- Những giải pháp pháp lý và những biện pháp thực hiện mà luận văn đưa ra

có khả năng ứng dụng vào thực tiễn nhằm nâng cao công tác kiểm soát hoạt động quảng cáo trên hệ thống thông tin điện tử nói chung và báo điện tử nói riêng, góp

phần ngăn chặn, giảm bớt các tình trạng quảng cáo tràn lan, xâm phạm đến quyền lợi của các chủ thể khác, giảm thiểu rủi ro đối với các chủ thể tham gia hoạt động quảng cáo trên báo điện tử, đồng thời góp phần tăng thêm nguồn thu cho các cơ quan báo chí điện tử và cho ngân sách nhà nước

- Trên cơ sở nghiên cứu góp phần làm rõ các vấn đề lý luận, hệ thống, phân tích thực trạng các quy định của pháp luật, luận văn đánh giá đúng vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh hoạt động quảng cáo trên báo điện tử

- Góp phần làm sáng tỏ về tình hình hoạt động quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam, qua đó, tác động đến các cơ quan nhà nước trong việc nhận thức tầm quan trọng đối với công tác quản lý và điều chỉnh pháp luật đối với các hoạt động quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay

- Đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết nhược điểm của pháp luật hiện hành, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử, bảo đảm tính khách quan, toàn diện và phù hợp thực tiễn, nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay

- Luận văn cũng có thể là tài liệu tham khảo có giá trị cho hoạt động nghiên cứu, giảng dạy về pháp luật quảng cáo nói chung và pháp luật quảng cáo trên báo điện tử nói riêng

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn này có 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận của pháp luật về quảng cáo trên báo điện

tử

Chương 2: Thực trạng pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử ở Việt Nam

hiện nay

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về quảng cáo trên

báo điện tử ở Việt Nam

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VỀ QUẢNG CÁO

TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ 1.1 Khái quát về quảng cáo trên báo điện tử

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của báo điện tử

1.1.1.1 Khái niệm báo điện tử

Hiện nay, báo chí Việt Nam phát triển mạnh mẽ cả về số lượng, loại hình và

chất lượng thông tin, trở thành phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu trong đời

sống xã hội Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã

hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo

nói, báo hình, báo điện tử

Báo điện tử là loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức một trang web

và phát hành dựa trên nền tảng internet Điều 3 Luật Báo chí năm 2016 đã quy định: Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử Báo mạng điện tử được xuất bản bởi tòa soạn điện tử, còn người đọc báo dựa trên máy tính, điện thoại di động, máy tính bảng có kết nối internet [41] Khác với báo in, tin tức trên báo điện tử được cập nhật thường xuyên, tin ngắn và thông tin từ nhiều nguồn khác nhau Báo điện tử cho phép mọi người trên khắp thế giới tiếp cận tin tức nhanh chóng không phụ thuộc vào không gian và thời gian, sự phát triển của báo điện tử đã làm thay đổi thói quen đọc tin và ít nhiều có ảnh hưởng đến việc phát triển báo giấy truyền thống Trên thực tế có một số người hiểu đồng nhất báo điện tử và trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức Sự khác biệt giữa báo điện tử và trang thông tin điện

tử tổng hợp thật ra nằm ở khâu quản lý (cấp phép và quản lý hoạt động) Việc xin cấp phép hoạt động báo điện tử cần phải đáp ứng yêu cầu rất khắt khe hơn so với xin cấp phép của một trang thông tin điện tử tổng hợp Giấy phép hoạt động báo điện tử sẽ được cấp cho các cơ quan, tổ chức, không được cấp cho doanh nghiệp Báo điện tử được hoạt động như một tờ báo với cơ cấu thành phần có Tổng biên

tập, bộ phận tòa soạn, phóng viên Báo điện tử được quyền đăng tải nội dung (tin, bài báo) do tờ báo sản xuất hoặc dẫn lại nội dung thông tin của các tờ báo khác (có thỏa thuận về bản quyền) Còn giấy phép với trang thông tin điện tử tổng hợp có thể được cấp cho doanh nghiệp hay các cơ quan, tổ chức, trong đó có cơ quan báo chí Trang thông tin điện tử tổng hợp không được phép tự sản xuất nội dung thông tin và đưa lên trang của mình như cơ quan báo chí mà phải lấy lại thông tin từ tờ báo hoặc các trang web khác (phải có thỏa thuận về bản quyền) Như vậy một tờ báo giấy nếu chỉ có thêm giấy phép làm trang thông tin điện tử thì chỉ được đăng lại tin bài của tờ báo đó chứ không tự sản xuất tin bài cho trang thông tin điện tử này

Quy trình xuất bản của báo điện tử cũng khác với các loại hình báo chí khác

Ở báo in, tất cả tin bài, ảnh đều được Tổng biên tập duyệt trước khi in và phát hành Quy trình xuất bản ở báo điện tử lại được giao cho nhiều người trên cơ sở quyết định phân công, giao quyền của Tổng biên tập Trên một nền tảng công nghệ hiện đại về truyền dẫn, báo điện tử cho phép đưa tin tức bài, ảnh lên giao diện của báo từ khắp mọi nơi, không phân biệt không gian, thời gian Bộ máy của một tòa soạn báo điện tử được coi là “tinh nhuệ” hơn báo in với sự phối hợp của các cán bộ, nhân viên, phóng viên được đào tạo bài bản, nhạy cảm về chính trị, văn hóa, xã hội [18]

Từ những tìm hiểu trên chúng ta có thể đưa ra khái niệm về báo điện tử: "Báo điện

tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức một trang web và phát hành dựa trên nền tảng internet, được thành lập bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, có tổ chức bộ máy (tòa soạn), quy trình xuất bản tin, bài được giao cho nhiều người trên cơ sở quyết định phân công, giao quyền của Tổng biên tập"

1.1.1.2 Đặc điểm của báo điện tử

Thứ nhất, thông tin trên báo điện tử được cập nhật nhanh chóng thuận tiện

Trong thế kỷ XXI, con người đang sống trong thời đại bùng nổ về công nghệ thông tin Việc sử dụng các thành quả nghiên cứu về công nghệ thông tin được áp dụng trên tất cả các lĩnh vực phục vụ đời sống của con người Không thể phủ nhận, công nghệ thông tin đã đem đến cho chúng ta một cuộc sống hiện đại, năng động hơn, góp phần phát triển kinh tế xã hội, mở rộng giao lưu và hội nhập quốc tế một

cách dễ dàng Một trong những thành tựu quan trọng của nhân loại đó là internet Internet mở ra khả năng và điều kiện cho con người tiếp cận trực tiếp các nguồn thông tin Có nghĩa là thông tin ngay từ nguồn sẽ đi thẳng đến người khai thác mà không qua trung gian nào, hiện tượng nhiễu sẽ giảm đi Điều này dẫn đến một sự chuyển hướng quan trọng trong mối quan hệ giữa các nguồn tin, các phương tiện thông tin và công chúng Trong mối quan hệ này, báo điện tử giữ vai trò trung gian,

họ thu thập thông tin từ nguồn để lựa chọn và truyền đi cho xã hội Với internet, quá trình truyền thông tin tức được thực hiện ngay tức khắc trên phạm vi toàn cầu Trước một sự việc, hiện tượng xảy ra trong cuộc sống, với báo chí in, tòa soạn phải đưa vào các số và phát hành vào những thời điểm đã được ấn định trước (kỳ) Nhưng đối với báo điện tử, ngay sau khi các sự việc, hiện tượng xảy ra trong đời sống xã hội, tòa soạn báo điện tử có thể cập nhật, xử lý và đăng tải cho công chúng

mà không cần phải chờ kỳ xuất bản, phát hành như báo chí in Do đó, thông tin trên báo điện tử được cập nhật một cách nhanh chóng, kịp thời Báo điện tử còn có một điểm thuận lợi hơn các loại hình báo chí khác, đó là dung lượng đăng tải Với báo

in, việc đăng tải tin, bài còn phụ thuộc vào số lượng trang báo đã được quy định trong giấy phép xuất bản Với báo hình, dung lượng tin, bài còn bị giới hạn về mặt thời gian phát sóng Trong khi đó, báo điện tử có thể đăng tải nội dung phản ánh sự vật, hiện tượng một cách cụ thể, rõ dàng Tuy nhiên, những thông tin trên báo điện

tử thường được đăng tải nhanh chóng, ngắn gọn để bạn đọc truy cập, nắm bắt

Thứ hai, báo điện tử hoạt động trên môi trường mạng (internet)

Đây là một trong những đặc điểm khác biệt quan trọng của báo điện tử so với các loại hình báo chí khác, là một thuận lợi nhưng cũng là khó khăn đối với các trang báo điện tử Với một tòa soạn báo hoạt động bình thường, tin bài vẫn được cập nhật thường xuyên nhưng không có môi trường mạng ổn định thì báo điện tử cũng không hoạt động được (ví dụ như trường hợp bị đứt cáp quang trên biển, bị hachker tấn công ) Do vây, sự tồn tại hay không tồn tại những hoạt động của báo điện tử bên cạnh sự hoạt động của tòa soạn, sự cấp phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền còn phụ thuộc vào công nghệ thông tin, đó là internet Thêm vào đó, để

truy cập báo điện tử, độc giả phải có máy tính, điện thoại di động hay máy tính bảng

có kết nối internet Do đó, báo điện tử phục vụ đối tượng độc giả hiểu biết nhất định

về công nghệ thông tin

Thứ ba, báo điện tử có phạm vi truyền tải thông tin rộng lớn

Trong nền báo chí Việt Nam, báo điện tử tuy ra đời sau những loại hình báo chí khác nhưng đã nhanh chóng phát triển về số lượng, chất lượng và ngày càng khẳng định được vị trí của mình trong đời sống báo chí, đời sống xã hội của đất nước Ở bất kỳ nơi đâu chỉ cần một chiếc máy tính, một chiếc điện thoại hay máy tính bảng có kết nối internet là mọi người có thể thỏa sức tìm kiếm các thông tin trên báo mạng điện tử ở tất cả các lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội…

và nó cho phép mọi người trên thế giới tiếp cận và đọc không bị phụ thuộc vào không gian và thời gian Bên cạnh đó, báo điện tử có sự tổng hợp của công nghệ đa phương tiện, nghĩa là không chỉ văn bản, hình ảnh mà cả âm thanh, video và các chương trình tương tác khác Báo điện tử không bị giới hạn bởi khuôn khổ, số trang, không bị phụ thuộc vào khoảng cách địa lý nên báo mạng điện tử có khả năng truyền tải thông tin đi khắp toàn cầu với số lượng không giới hạn Thông tin từ khi thu nhận đến khi phát hành đều được diễn ra rất nhanh chóng, với những thao tác hết sức đơn giản nên báo mạng điện tử có thể tức thời và phi định kỳ, bất kỳ lúc nào bạn đọc cũng có thể truy cập vào báo điện tử

Hiện nay, báo điện tử chiếm ưu thế tuyệt đối trong việc thiết lập các diễn đàn, các cuộc giao lưu, bàn tròn, phỏng vấn trực tuyến… nhằm tăng mối quan hệ giữa tòa soạn với độc giả, độc giả với nhau, tạo cơ hội cho độc giả có thể giao lưu, trao đổi với nhân vật mình quan tâm, yêu thích Có thể nói báo điện tử là một thư viện đúng nghĩa, người đọc không chỉ xem các tin, bài hiện tại, mà còn đọc được những tin, bài trong quá khứ Thuận tiện hơn, nó còn cung cấp cho người đọc một công cụ tìm kiếm thông tin khoa học và hiệu quả Với những ưu thế không thể phủ nhận, báo mạng điện tử đang trở thành kênh truyền thông được nhiều người lựa chọn So với các loại hình báo chí khác, báo điện tử có phạm vi truyền tải thông tin

rộng lớn Chỉ cần có mạng internet, độc giả ở khắp nơi trên thế giới có thể truy cập

và cập nhật thông tin từ các trang báo điện tử một cách nhanh chóng, thuận tiện

1.1.2 Khái niệm và đặc điểm của quảng cáo

1.1.2.1 Khái niệm quảng cáo

Trong nền kinh tế thị trường, cá nhân, tổ chức được tự do kinh doanh, buôn bán, sản xuất, cung cấp các dịch vụ cho người tiêu dùng, do vậy, với cùng một loại sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ nhưng có nhiều người, nhiều đơn vị cung cấp khác nhau Vì vậy, người tiêu dùng phải tìm hiểu, nghiên cứu để tìm được sản phẩm, dịch

vụ tốt nhất và phù hợp nhất với nhu cầu của từng cá nhân, tổ chức Việc tìm hiểu này có thể được tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau nhu tự nghiên cứu sản phẩm, dịch vụ, tìm hiểu qua bạn bè, người thân, qua các phương tiện thông tin đại chúng Nắm bắt được điều này, các nhà sản xuất, các cá nhân, tổ chức cung cấp sản phẩm, dịch vụ tiến hành các hoạt động quảng bá, giới thiệu sản phẩm của mình tới người tiêu dùng Việc quảng bá sản phẩm này có thể được thực hiện bằng nhiều cách như giới thiệu trực tiếp với khách hàng có nhu cầu, phát tờ rơi, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ trên các phương tiện thông tin đại chúng chúng ta thường gọi là hoạt động quảng cáo Người tiến hành việc quảng cáo phải trả cho bên thứ ba (cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp ) một khoản phí để bên thứ ba tiến hành các hoạt động quảng bá sản phẩm, dịch vụ của bên cung cấp tới người tiêu dùng

Mục đích của hoạt động quảng cáo là nhằm tăng cường sự nhận thức của người tiêu dùng về sản phẩm, giúp người tiêu dùng có thể lựa chọn được sản phẩm thích hợp và đó cũng là cách mà nhà sản xuất quảng bá sản phẩm Trong hoạt động quảng cáo thương mại, các nhà sản xuất thường sử dụng ngôn từ phóng đại để kích thích thị hiếu của người tiêu dùng như: đệ nhất, tuyệt vời, tuyệt hảo, cho các sản phẩm của mình Nó tạo nên sự thay đổi nhanh chóng các nhu cầu tiêu dùng, dẫn đến hình thành lối sống tiêu dùng Nhu cầu quảng cáo trong hoạt động kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ là không thể thiếu bởi lẽ người tiêu dùng cần biết thông tin hàng hóa, dịch vụ, thông tin về doanh nghiệp thì mới quyết định được việc mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ Mặt khác, cũng nhờ quảng cáo mà doanh nghiệp mới thông tin được

tới người tiêu dùng những ưu điểm về chất lượng, giá, độ tin cậy của hàng hóa, dịch

vụ Nhờ vậy, quảng cáo đã được biết đến từ rất sớm và hình thành nhiều khái niệm khác nhau Tại Việt Nam, dưới góc độ ngôn ngữ học thì: “Quảng cáo là trình bày để giới thiệu rộng rãi cho nhiều người biết nhằm tranh thủ được nhiều khách hàng” Dưới góc độ kinh tế thì: “Quảng cáo thực tế chỉ là sự truyền đạt thông tin sản phẩm đến cho khách hàng” Trên thế giới cũng có nhiều khái niệm, theo khái niệm của Hiệp hội Tiêu thụ Quốc doanh Mỹ thì: “Quảng cáo là một hành vi truyền đạt thông tin đại chúng và tiêu tiền Mục đích của nó là truyền đạt thông tin, thu hút sự chú ý của người tiêu dùng qua đối tác người làm quảng cáo” và theo Từ điển luật học Black’s Law thì quảng cáo là “hoạt động thu hút sự chú ý của công chúng đến một thứ nào đó để thúc đẩy việc mua bán nó” và “hoạt động kinh doanh đưa ra và lưu hành những mẩu quảng cáo” [47]

Theo Điều 1 Nghị định số 194/1994/NĐ-CP ngày 31/12/1994 của Chính phủ

về hoạt động quảng cáo trên lãnh thổ tại Việt Nam, thì “hoạt động quảng cáo bao gồm việc giới thiệu và thông báo rộng rãi về: doanh nghiệp, hàng hoá, dịch vụ, nhãn hiệu hàng hoá, tên gọi, biểu tượng theo nhu cầu hoạt động của các cơ sở sản xuất - kinh doanh - dịch vụ” [9] Sự liệt kê này chưa chuẩn xác ở chỗ đã giới thiệu về hàng hóa là đương nhiên giới thiệu về nhãn hiệu, biểu tượng, tên gọi hàng hóa, đã giới thiệu về doanh nghiệp là đương nhiên giới thiệu về tên gọi, biểu tượng của doanh nghiệp Mặt khác, quy định này cũng chưa thể hiện được mục đích của quảng cáo nhằm phân biệt quảng cáo với các hoạt động khác

Khái niệm quảng cáo dưới góc độ pháp lý tại Việt Nam tiếp tục được đề cập tại khoản 1 Điều 4 Pháp lệnh Quảng cáo 2001: “Quảng cáo là giới thiệu đến người tiêu dùng về hoạt động kinh doanh, hàng hoá, dịch vụ, bao gồm dịch vụ có mục đích sinh lời và dịch vụ không có mục đích sinh lời” [10] khái niệm này có nội hàm rộng hơn Nghị định số 194/1994/NĐ-CP nhưng vẫn chưa chính xác ở chỗ quảng cáo không chỉ giới thiệu đến người tiêu dùng mà còn giới thiệu rộng rãi đến các đối tượng khác trong xã hội và các khách hàng tiềm năng Khái niệm quảng cáo cũng được đề cập trong Luật Thương mại năm 2005 nhưng là khái niệm theo nghĩa hẹp,

chỉ bao gồm quảng cáo thương mại: “Quảng cáo thương mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh

hàng hoá, dịch vụ của mình” (Điều 102 Luật Thương mại năm 2005) [37] Khái

niệm này cũng giới hạn đối tượng xem quảng cáo là chỉ bao gồm khách hàng, bên cạnh đó còn giới hạn cả đối tượng được quảng cáo là chỉ bao gồm hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ Để khắc phục những thiếu sót trên, khoản 1 Điều 2 Luật Quảng cáo năm 2013 giải thích: “Quảng cáo là việc sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có mục đích sinh lợi; sản phẩm, dịch vụ không có mục đích sinh lợi; tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được giới thiệu” [40] Khái niệm quảng cáo này khá đầy đủ và chính xác nhưng có vẻ như vẫn chưa thể hiện hết được mục đích của quảng cáo Do

đó khái niệm quảng cáo có thể hiểu như sau: “Quảng cáo là hình thức tuyên truyền

được trả tiền nhằm giới thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ, công ty hay ý tưởng

đến chủ thể mục tiêu về hoạt động, hàng hóa, dịch vụ của người quảng cáo nhằm khuyến khích chủ thể mục tiêu tham gia hoạt động, sử dụng hàng hóa, dịch vụ được

quảng cáo”

1.1.2.2 Đặc điểm của quảng cáo

Thứ nhất, quảng cáo là hình thức truyền thông phải trả tiền Theo đó, bên

muốn sử dụng dịch vụ quảng cáo buộc phải bỏ ra một số tiền nhất định cho việc truyền bá thông tin về sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp tổ chức tới công chúng;

Thứ hai, quảng cáo mang tính chất đơn phương Tính đơn phương ở đây thể

hiện ở việc, chỉ có thông tin một chiều từ bên quảng cáo chứ hoàn toàn không có thông tin từ bên nhận quảng cáo Bên quảng cáo sẽ sử dụng các biện pháp quảng cáo để đưa thông tin đến với người tiêu dùng Nhưng người tiêu dùng – người nhận thông tin quảng cáo thì không bắt buộc phải thể hiện bất cứ hành vi nào;

Thứ ba, quảng cáo không dành cho riêng cá nhân nào Đối tượng mà quảng

cáo hướng tới là đông đảo mọi người Vì mục đích mà quảng cáo muốn đạt được là quảng bá sản phẩm đến càng nhiều đối tượng càng tốt, vì vậy, quảng cáo không giới hạn dành riêng có bất cứ đối tượng nào Chính vì việc không giới hạn như vậy, nên

pháp luật quy định một số trường hợp hạn chế quảng cáo và cấm quảng cáo để tránh tạo ảnh hưởng xấu đến đại bộ phận dân chúng;

Thứ tư, quảng cáo bắt buộc phải qua trung gian Đây là điểm khác biệt giữa

quảng cáo và các hành vi xúc tiến thương mại khác Nếu khuyến mại, doanh nghiệp

có thể tự mình thực hiện các chương trình khuyến mại hay doanh nghiệp có thể tự

mở showroom để trưng bày các sản phẩm của doanh nghiệp mình, thì với quảng cáo, bắt buộc phải thông qua trung gian Đó là đài truyền hình, đài phát thanh hay các cơ quan báo chí Doanh nghiệp có thể sử dụng bất cứ một hình thức trung gian nào hoặc tất cả các hình thức đã nêu trên nhằm đưa sản phẩm, dịch vụ của doanh

nghiệp mình đến gần với khách hàng nhanh chóng hơn

1.1.3 Khái niệm, đặc điểm của quảng cáo trên báo điện tử

1.1.3.1 Khái niệm quảng cáo trên báo điện tử

Quảng cáo là một hình thức giới thiệu sản phẩm có lịch sử từ rất lâu đời và là một trong các công cụ quan trọng thúc đẩy sự phát triển thị trường Quảng cáo có quan hệ chặt chẽ với chất lượng sản phẩm, thương hiệu hàng hóa, dịch vụ, là nhu cầu của người kinh doanh, nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, đồng thời cũng là nhu cầu của người tiêu dùng, tạo cơ hội cho người tiêu dùng có điều kiện để lựa chọn sản phẩm phù hợp với mình [29] Quảng cáo giữ vai trò quan trọng trong việc tạo ra áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp thâm nhập thị trường mới dễ dàng hơn, tạo áp lực buộc các công ty quan tâm đến giá cả, phải đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo ra những sản phẩm độc đáo thoả mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu của khách hàng, giúp công ty xây dựng danh tiếng, hình ảnh và định vị nhãn hiệu trên thị trường Như vậy, quảng cáo khuyến khích cạnh tranh, thúc đẩy sự năng động của doanh nghiệp, tạo động lực cho sự phát triển kinh

tế

Quảng cáo cũng có tác động rất lớn vào đời sống xã hội của cộng đồng dân

cư Quảng cáo thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc với nhiều hình thức khác nhau, chi phối cuộc sống của người dân Thông tin tràn ngập, lẫn lộn thật giả làm người dân bối rối, khó phân biệt, khó chọn lựa Người dân không lúc nào được yên tĩnh, bị ức chế

khi sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng bị chèn quảng cáo, nhất là trên truyền hình hay trên sóng phát thanh Trong sinh hoạt nhiều trường hợp quảng cáo cũng gây bức xúc, quảng cáo khuyến khích thay đổi lối sống đã làm thay đổi suy nghĩ và hành động, tình cảm, thái độ của không ít người trong cộng đồng, nhất là giới trẻ dẫn tới những thay đổi trong quan hệ gia đình và xã hội, khác lạ với tập quán truyền thống và đạo đức vốn có Trên thực tế, có nhiều thông điệp quảng cáo không đúng sự thật, lừa bịp, đưa ra nội dung quá cường điệu không trung thực và lừa dối người tiêu dùng, quảng cáo khiếm nhã, làm cho người tiêu dùng cảm thấy bị xúc phạm khi khai thác quá sâu, vượt qua các chuẩn mực về văn hóa, không phù hợp với thuần phong mỹ tục, giá trị văn hoá truyền thống của người Việt Nam Do nhu cầu quảng cáo ngày càng tăng nên nhiều loại hình quảng cáo mới xuất hiện và phát triển mạnh, đặc biệt là quảng cáo trên các phương tiện điện tử, các thiết bị viễn thông, quảng cáo trên báo điện tử và trang thông tin điện tử… trong đó với những lợi thế của mình, việc quảng cáo trên báo điện tử được nhiều người lựa chọn

Qua những tìm hiểu, có thể rút ra khái niệm về quảng cáo trên báo điện tử như sau: “Quảng cáo trên báo điện tử là hoạt động có trả tiền của cơ quan, tổ chức,

cá nhân nhằm giới thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ, công ty hay ý tưởng trên

báo điện tử để người đọc biết đến hoạt động, hàng hóa, dịch vụ của người quảng

cáo nhằm khuyến khích người đọc tham gia hoạt động, sử dụng hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo”

1.1.3.2 Đặc điểm của quảng cáo trên báo điện tử

Điểm khác biệt cơ bản giữa quảng cáo trên báo điện tử với quảng cáo trên các phương tiện quảng cáo truyền thống là quảng cáo trên báo điện tử được thực hiện trên giao diện của báo điện tử với tốc độ điện tử Chính điểm khác biệt này đã tạo nên những đặc điểm của quảng cáo trên báo điện tử như sau:

Thứ nhất, thông tin quảng cáo được truyền tải nhanh chóng Quảng cáo trên

báo điện tử có một ưu điểm rất lớn so với quảng cáo trên các phương tiện khác là thông tin được truyền tải nhanh chóng và nhanh hơn bất kỳ một phương tiện quảng cáo nào Khi một sản phẩm quảng cáo đưa lên một báo điện tử có uy tín thì chỉ sau

vài giây, sản phẩm đó đã được hàng trăm, hàng ngàn, thậm chí hàng triệu người biết đến Một phương tiện quảng cáo khác có thể so sánh về tốc độ truyền thông tin với báo điện tử là báo hình và báo nói Tuy nhiên tốc độ cập nhật thông tin trên báo điện tử so với báo hình và báo nói vẫn nhanh hơn xuất phát từ quy trình sản xuất của nó Chẳng hạn khi nội dung quảng cáo trên báo điện tử có sai sót hoặc cần thêm thông tin mới thì việc chỉnh sửa, bổ sung sẽ được thực hiện một cách dễ dàng, nhanh chóng Ngược lại, đối với báo hình và báo nói thì việc chỉnh sửa, bổ sung thông tin sẽ phải thực hiện qua rất nhiều khâu, thủ tục khác nhau, cũng như không thay thế hoàn toàn sản phẩm quảng cáo bị lỗi được Mặt khác, thông tin quảng cáo trên báo điện tử tồn tại liên tục và mang tính công cộng rất cao Người sử dụng mạng có thể xem quảng cáo mọi lúc mọi nơi như ở nhà, nơi làm việc, nơi công cộng… miễn sao có công cụ truy cập và được kết nối với internet

Thứ hai, tính chủ động của người xem quảng cáo Báo điện tử là một

phương tiện truyền thông mang tính cách mạng mà ở đó có sự tác động qua lại giữa báo với người sử dụng Rất nhiều tờ báo điện tử còn cho phép người sử dụng tự lựa chọn và bố trí các nguyên liệu có sẵn sao cho phù hợp nhất với những nhu cầu của

họ Trên những phương tiện quảng cáo khác, người xem quảng cáo bắt buộc phải xem các sản phẩm quảng cáo đã được sắp đặt sẵn, quảng cáo có tính thông tin một chiều từ phía người quảng cáo, không có đối thoại mà chỉ là độc thoại, thường là tự

đề cao mình tạo ra sự bất bình đẳng về thông tin, do đó có thể mang lại phiền toái cho công chúng trong đánh giá tính chính xác, trung thực của thông tin Khi nói đến tính chủ động của người xem quảng cáo thì phải nói đến tính thụ động của sản phẩm quảng cáo Sản phẩm quảng cáo trên báo điện tử phải chịu sự tác động của người xem quảng cáo theo hai cách: (i) Thứ nhất, sản phẩm quảng cáo trên báo điện

tử không xuất hiện hàng ngày tại những nơi dễ nhìn thấy tại các nơi cố định như trên đường, trên nóc nhà, trạm xe buýt Sản phẩm quảng cáo trên báo điện tử không thể xuất hiện đột ngột trước mặt người trừ khi họ chủ động mở nó ra; (ii) Thứ hai, việc xem quảng cáo phụ thuộc rất nhiều vào sự yêu thích của người xem quảng cáo đối với thông tin quảng cáo Nếu như người sử dụng mạng thấy những thông tin

quảng cáo là hữu ích thì mục đích của quảng cáo đã đạt được, ngược lại nếu người đọc báo điện tử không thấy sản phẩm quảng cáo có sự thu hút hoặc có ích thì họ sẽ không xem quảng cáo

Vai trò chủ động của người xem quảng cáo còn được củng cố thông qua các quy định của pháp luật Luật Công nghệ Thông tin 2006 có quy định: “Tổ chức, cá nhân gửi thông tin quảng cáo trên môi trường mạng phải bảo đảm cho người tiêu dùng khả năng từ chối nhận thông tin quảng cáo” (khoản 2, Điều 20 Luật Công nghệ thông tin 2006) [38] Ngoài ra Điểm b Khoản 3 Mục I của Thông tư số 09/2008/TT - BTC ngày 21/7/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định Thương mại Điện tử về cung cấp thông tin và giao kết hợp đồng trên website thương mại

điện tử cũng khẳng định, hành vi “ngụy trang các đường dẫn và biểu trưng quảng

cáo dưới những hình thức khiến khách hàng không nhận biết được là có nội dung quảng cáo đằng sau đường dẫn hoặc biểu trưng đó” là hành vi vi phạm pháp luật

Sự chủ động của người xem quảng cáo mạng còn được thể hiện ở khả năng phản hồi thông tin Quảng cáo trên báo điện tử còn cung cấp đường liên kết giữa báo điện

tử đăng sản phẩm quảng cáo với các website của người quảng cáo Do vậy, người xem quảng cáo không những nhìn thấy mà còn có thể tương tác với sản phẩm quảng cáo để phản ánh đến người quảng cáo về chất lượng, giá hoặc các vấn đề khác về hàng hóa, dịch vụ hoặc góp ý về chính sản phẩm quảng cáo Có thể nói rằng, không

có phương tiện quảng cáo nào có thể dẫn người xem quảng cáo từ lúc tìm hiểu thông tin đến khi trao đổi trực tiếp với người quảng cáo mà lại không gặp trở ngại nào như báo điện tử Thông tin phản hồi có thể công khai hoặc không công khai Ngoài ra, người xem quảng cáo trên báo điện tử còn có thể truy cập vào sản phẩm quảng cáo để mua hàng, lấy thông tin chi tiết hoặc so sánh hàng hóa, dịch vụ với nhau, so sánh nhà cung cấp này với nhà cung cấp khác

Thứ ba, thời gian quảng cáo liên tục không gián đoạn Một trong những ưu

điểm của quảng cáo báo điện tử là sản phẩm quảng cáo không những được truyền tải liên tục, mà còn có thể cập nhật hay huỷ bỏ bất cứ lúc nào Sở dĩ quảng cáo trên báo điện tử có thể được duy trì liên tục như vậy là vì quảng cáo trên báo điện tử

không phụ thuộc nhiều về sức người Đối với các quảng cáo trên các phương tiện khác thì cho dù có hoạt động hiệu quả đến đâu cũng không thể phát huy tác dụng 24 giờ mỗi ngày Quảng cáo trên báo điện tử có khả năng hoạt động liên tục tại mọi thời điểm, khai thác triệt để thời gian 24 giờ trong một ngày, 7 ngày trong một tuần

và hoàn toàn không có khái niệm thời gian chết Khi một sản phẩm quảng cáo được phát hành trên báo điện tử thì sản phẩm đó sẽ tồn tại mãi miễn sao nó không bị xóa

và máy chủ nơi chứa dữ liệu không bị hư hỏng Nhờ vậy, người xem quảng cáo có thể truy cập sản phẩm quảng cáo bất kỳ lúc nào và bất cứ nơi đâu Với đặc điểm này, quảng cáo trên báo điện tử đã khắc phục được trở ngại của yếu tố thời gian và không còn lệ thuộc vào thời gian giống như quảng cáo trên các phương tiện khác

Thứ tư, sản phẩm quảng cáo trên báo điện tử mang tính đa sáng tạo Khoản

3 Điều 2 Luật Quảng cáo năm 2012 quy định sản phẩm quảng cáo là sản phẩm thể hiện nội dung quảng cáo, hình thức quảng cáo Hình thức quảng cáo là sự thể hiện sản phẩm quảng cáo bằng tiếng nói, chữ viết, biểu tượng, mầu sắc, ánh sáng, hình ảnh, hành động, âm thanh và các hình thức khác Ngày nay, với sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin, các hình thức sản phẩm quảng cáo trên báo điện tử trở nên vô cùng phong phú nhờ vào các chương trình đồ họa như Photoshop, Corel Draw, MakeUp Pilot, Light artist, Fire Graphic, ArtStudio, Photo Fit, IDImager… cùng với các chương trình tạo hiệu ứng âm thanh như: Magic Music Editor, Audicity, Audio Editor… và các chương trình dựng video Cũng nhờ vậy mà hình thành nhiều loại sản phẩm quảng cáo khác nhau như: banner, button, text link, sponsorship, logo, new screen real estate, interstitial Tính sáng tạo đa dạng không chỉ dừng lại về mặt hình thức mà còn đa dạng cả về mặt nội dung có độ trải rộng trong nhiều lĩnh vực, nhiều ngành nghề Tuy nhiên, cũng vì đặc điểm này mà nhà nước khó kiểm soát thông tin sản phẩm quảng cáo trên báo điện tử, đặc biệt là các thông tin quảng cáo về các hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo hoặc quảng cáo có điều kiện như rượu, bia, thuốc lá, sản phẩm y tế, dược phẩm Điều này lý giải tại sao pháp luật quy định thủ tục đăng ký thực hiện quảng cáo trên báo điện tử trước

khi phát hành, nhưng thủ tục này chưa thực sự hiệu quả và cần phải sửa đổi, bổ sung thêm

Thứ năm, phạm vi quảng cáo không bị giới hạn bởi biên giới quốc gia Báo

điện tử là một phương tiện quảng cáo hữu hiệu để người quảng cáo tiếp cận với khách hàng trên toàn thế giới bởi thông tin có thể được truyền tải đến mọi địa điểm

và cho dù người xem quảng cáo ở bất kỳ nơi nào Báo điện tử là loại hình trực tuyến nên nó bỏ qua khâu trung gian giữa người quảng cáo và người xem quảng cáo mở rộng phạm vi trên toàn cầu Điều này cho phép người quảng cáo có thể khai thác triệt để thị trường toàn cầu với chi phí thấp và thời gian nhanh nhất Khi biên giới quốc gia và khoảng cách địa lý trở nên ngày càng mỏng manh thì việc đánh giá các yếu tố của môi trường cạnh tranh cũng trở nên dễ dàng hơn đối với công chúng Môi trường cạnh tranh vốn đã gay gắt trong phạm vi quốc gia, nay càng trở nên khốc liệt hơn khi được mở rộng ra phạm vi quốc tế Bên cạnh đó, các yếu tố ngôn ngữ, luật pháp, văn hóa không phải là những rào cản lớn đối quảng cáo trên báo điện tử Do vậy, để đứng vững trong thời đại mới, doanh nghiệp Việt Nam phải luôn sáng suốt trong việc lập kế hoạch quảng cáo trên báo điện tử của mình

1.1.4 Vai trò của quảng cáo trên báo điện tử

Một là, thúc đẩy sự phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam

Quảng cáo trên báo điện tử phát triển sẽ góp phần thúc đẩy các ứng dụng thương mại điện tử, đặc biệt là mua bán hàng hóa, dịch vụ và xuất bản thông tin điện tử Giống như các hình thức quảng cáo khác, quảng cáo trên báo điện tử cũng

có chức năng kích thích việc mua bán hàng hóa, dịch vụ, nhưng khác ở chỗ quảng cáo trên báo điện tử thúc đẩy việc mua bán trên mạng, thúc đẩy các chức năng giao dịch điện tử Các khoản thu từ quảng cáo là nguồn thu chính của báo điện tử Ngày nay trên thế giới, các báo điện tử đa phần không thu phí từ độc giả mà thu phí gián tiếp qua quảng cáo Nguồn thu này đang lớn dần và vượt qua nguồn thu của các loại hình báo chí khác Chẳng hạn như tại Mỹ, theo thông báo mới nhất của Trung tâm nghiên cứu dư luận và báo chí Hoa Kỳ (PEW), tính hết năm 2012, doanh thu từ quảng cáo của báo điện tử lần đầu tiên vượt báo giấy, đạt 25,8 tỷ USD so với 22,8

tỷ USD của báo giấy Một số báo điện tử Việt Nam cũng có nguồn thu khá lớn từ quảng cáo nhưng vẫn chưa khai thác hết được tiềm năng của nó Ngoài ra, quảng cáo trên báo điện tử cũng là yếu tố cấu thành nền thương mại điện tử Chính vì vậy,

sự phát triển của quảng cáo mạng cũng chính là sự phát triển của thương mại điện

tử và quảng cáo trên báo điện tử tạo nên tiền đề phát triển cho thương mại điện tử Việt Nam

Hai là, tăng tính cạnh tranh và nâng cao mức sống xã hội

Thông tin quảng cáo trên báo điện tử sẽ giúp nâng cao tính cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ cùng loại, bởi nhờ đó mà người xem quảng cáo thu thập được rất nhiều thông tin về giá, chất lượng hàng hóa, dịch vụ cùng loại và có thể so sánh chúng với nhau Do đó, doanh nghiệp phải không ngừng cải thiện chất lượng để cạnh tranh với doanh nghiệp khác trong một phạm vi rộng lớn hơn, đồng thời, còn phải nỗ lực đưa ra mức giá phù hợp và nhờ đó người tiêu dùng có khả năng mua nhiều loại hàng hóa, dịch vụ hơn, góp phần nâng cao mức sống xã hội Giúp người xem quảng cáo có được nhiều thông tin hơn từ nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ khác nhau và lựa chọn nhóm thích hợp với nhu cầu và khả năng của mình [27] Hơn thế nữa, quảng cáo trên báo điện tử còn giúp những nước đang phát triển có thể tiếp cận hàng hóa, dịch vụ, đồng thời có thể học tập được kinh nghiệm, kỹ năng mua bán từ các nước phát triển, để nâng cao mức sống xã hội

Ba là, giảm sự khác biệt về văn hóa, luật pháp, kinh tế

Nhờ khả năng truyền tải thông tin toàn cầu của báo điện tử mà sản phẩm quảng cáo mạng được biết đến rộng rãi trên thế giới Điều đặc biệt là sản phẩm quảng cáo trên báo điện tử có thể chứa đựng giá trị văn hóa, luật pháp, kinh tế của quốc gia nơi nó được phát hành Hình thức quảng cáo là sự thể hiện sản phẩm quảng cáo bằng tiếng nói, chữ viết, biểu tượng, màu sắc, ánh sáng, hình ảnh, hành động, âm thanh và các hình thức khác Do đó, hình thức quảng cáo có khả năng thể hiện được các đặc điểm văn hóa, xã hội, quan điểm của quốc gia nơi truyền tải sản phẩm quảng cáo Bên cạnh đó, ngoài việc cung cấp thông tin hàng hóa, dịch vụ thì sản phẩm quảng cáo còn có thể chứa đựng các thông tin pháp lý có liên quan đến

quảng cáo Mặt khác, bản thân đối tượng được quảng cáo cũng phản ánh nền kinh tế quốc gia nhờ vào các thông tin chi tiết về hàng hóa, dịch vụ Các thông tin này sẽ được truyền tải đến mọi nơi, mọi chủ thể trên thế giới Nhờ vậy, khoảng cách khác biệt về văn hóa, luật pháp, kinh tế sẽ được thu hẹp giữa các quốc gia và từ đó tăng cường khả năng hợp tác kinh doanh, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Bốn là, loại bỏ các trở ngại giao dịch trung gian của người quảng cáo

Khi hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo trên báo điện tử, những người quan tâm sẽ phản hồi hoặc truy cập đến website của người quảng cáo và do đó sẽ tạo được sự giao dịch trực tiếp với người quảng cáo Thông thường để đến được với người tiêu dùng, hàng hoá, dịch vụ thường phải trải qua nhiều khâu trung gian như bán buôn, bán lẻ, đại lý, môi giới Cũng vì vậy mà doanh nghiệp phải chịu những bất lợi như: không có mối quan hệ trực tiếp với người tiêu dùng, thông tin phản hồi kém chính xác và không đầy đủ, phản ứng của doanh nghiệp trước những biến động của thị trường kém linh hoạt, lợi nhuận phải chia sẻ cho các bên trung gian Tuy nhiên nhờ quảng cáo trên báo điện tử, những cản trở nói trên sẽ được loại bỏ Doanh nghiệp và khách hàng có thể trực tiếp liên hệ với nhau một cách dễ dàng và nhanh chóng Người xem quảng cáo có thể phản hồi chính xác, kịp thời về hàng hóa, dịch

vụ của người quảng cáo và trên cơ sở đó, người quảng cáo sẽ nắm bắt được nhu cầu của từng đối tượng khách hàng, nhu cầu của thị trường để có những hướng đi đúng đắn trong tương lai

Năm là, tiết kiệm thời gian và tiền bạc để quảng cáo trên thị trường quốc tế

Khả năng tiếp cận quảng cáo toàn cầu đặc biệt có ý nghĩa đối với doanh nghiệp Việt Nam Xu thế hội nhập quốc tế thông qua các FTA thế hệ mới đã mở ra nhiều cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp Một số hàng hoá, dịch vụ của Việt Nam có chất lượng không thua kém so với các nước trong khu vực, điển hình như Thái Lan, Trung Quốc, nhưng lại phải chịu lép vế hơn do tiến hành không tốt các hoạt động xúc tiến thương mại Trong khi đó, các doanh nghiệp trong lĩnh vực xúc tiến thương mại của Việt Nam quá ít, không tập trung và hoạt động chưa hiệu quả Chính vì vậy, việc quảng bá doanh nghiệp, hàng hóa, dịch vụ trong nước với

thị trường quốc tế là bước đi hợp lý đầu tiên và quảng cáo trên báo điện tử chính là phương pháp giải quyết tốt nhất Doanh nghiệp Việt Nam hiện nay chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vì vậy có rất ít doanh nghiệp có đủ khả năng tài chính để xây dựng văn phòng đại diện và nghiên cứu thị trường ở nước ngoài Trong khi đó, chi phí cho quảng cáo trên báo điện tử lại rẻ hơn rất nhiều Quảng cáo trên báo điện tử giúp doanh nghiệp quảng cáo và giao dịch với khách hàng khắp nơi trên thế giới mà không phải rời văn phòng của mình tại Việt Nam Nếu biết cách giới thiệu hàng hóa, dịch vụ và hoạt động của mình, doanh nghiệp có thể có được những hợp đồng mua bán lớn, những đề nghị hợp tác đầy tiềm năng Do đó, quảng cáo trên báo điện

tử là con đường nhanh nhất và ít tốn kém nhất để quảng bá, xây dựng hình ảnh doanh nghiệp VN trên thị trường quốc tế

Sáu là, cung cấp thông tin thị trường cho người xem quảng cáo

Bên cạnh việc cung cấp thông tin đa dạng về hàng hóa, dịch vụ, quảng cáo trên báo điện tử còn cung cấp thông tin chi tiết đầy đủ về từng hàng hóa, dịch vụ cụ thể Do có chi phí thấp, quảng cáo trên báo điện tử giúp doanh nghiệp có thể mua nhiều loại hình sản phẩm quảng cáo, không gian quảng cáo và do đó nội dung quảng cáo có chứa đựng nhiều thông tin chi tiết hơn Hơn nữa, sản phẩm quảng cáo loại hình này có một chức năng khá hữu ích, đó là chức năng thu gọn diện tích để tiết kiệm không gian quảng cáo Vì vậy, người xem quảng cáo có thể tương tác với sản phẩm quảng cáo để lần lượt xem thông tin trong từng khu vực khác nhau như: chất lượng, tính năng, giá, địa điểm cung cấp… của hàng hóa, dịch vụ Mặt khác, nhờ khả năng phản hồi thông tin mà người xem quảng cáo có thể được người quảng cáo cung cấp thêm thông tin đầy đủ hoặc người xem quảng cáo có thể chia sẻ công khai những kinh nghiệm sử dụng thực tế hàng hóa, dịch vụ cho người xem quảng cáo khác Chính vì vậy, quảng cáo trên báo điện tử có khả năng cung cấp thông tin

về hàng hóa, dịch vụ một cách đa dạng, phong phú và chi tiết hơn rất nhiều so với các hình thức quảng cáo khác Điều này sẽ khắc phục được tình trạng bất bình đẳng

về thông tin sản phẩm giữa người mua và người bán như Luật Bảo vệ người tiêu dùng thường lo ngại

Quảng cáo trên báo điện tử còn giúp người xem quảng cáo nắm rõ được thông tin, giá cả của hàng hóa, dịch vụ mình quan tâm mà không cần phải đến tận nơi cung cấp, tạo cho người xem quảng cáo một phong cách mua hàng mới, vừa tiết kiệm được thời gian, vừa tiết kiệm được chi phí đi lại, vừa cung cấp khả năng lựa chọn các hàng hóa, dịch vụ phong phú hơn nhiều so với cách thức truyền thống Với

sự đa dạng phong phú về thông tin, người xem quảng cáo vẫn có thể không cần đi đâu nhưng vẫn lựa chọn được hàng hóa, dịch vụ phù hợp nhất cho mình nhờ vào các công cụ tìm kiếm trên mạng Đối với các hình thức quảng cáo khác thì người xem quảng cáo khó có thể chủ động tìm kiếm các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ như quảng cáo trên báo điện tử

Bên cạnh việc giúp người xem quảng cáo có khả năng tiếp cận hàng hóa, dịch vụ để so sánh và lựa chọn, quảng cáo trên báo điện tử còn làm tăng sự công khai về giá, đơn giản hóa sự liên lạc giữa người mua và người bán, giảm sự cần thiết phải sử dụng người môi giới trung gian và cuối cùng là làm cho giá trở nên cạnh tranh hơn Để kích thích việc tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ, người quảng cáo luôn phải nâng cao chất lượng cùng với việc hạ giá hàng hóa, dịch vụ để nâng cao tính cạnh tranh Điều này đã giúp cho người xem quảng cáo có thể tìm kiếm, lựa chọn được hàng hóa, dịch vụ có giá rẻ, chất lượng tốt và phù hợp hơn về thời gian và địa điểm mua Nếu như người quảng cáo không nâng cao chất lượng và điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ một cách hợp lý thì dù sản phẩm quảng cáo có ấn tượng đến đâu cũng không dành được sự chú ý của người xem quảng cáo Sự ấn tượng của sản phẩm quảng cáo chỉ có tác dụng thu hút đối với người xem quảng cáo trong thời gian đầu, nhưng nếu nội dung không hấp dẫn thì người xem quảng cáo sẽ nhanh chóng quên đi và tìm đến hàng hóa, dịch vụ khác có giá và chất lượng hấp dẫn hơn

Vì vậy, quảng cáo trên báo điện tử làm tăng sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp và nhờ đó, người xem quảng cáo có thể mua hàng hóa, dịch vụ có giá và chất lượng tốt hơn

1.2 Pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử

1.2.1 Khái niệm pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử

Cũng như đa số các nước trên thế giới, Việt Nam quan tâm xây dựng pháp luật về quảng cáo với mục tiêu bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia quan hệ pháp luật trước những rủi ro trong kinh doanh, hạn chế đến mức thấp nhất những hậu quả do cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động quảng cáo gây ra, từ

đó góp phần ổn định, phát triển kinh tế và giữ vững an ninh, trật tự trong xã hội

Từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (năm 1986), Đảng và Nhà nước ta chủ trương chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang phát triển nền kinh

tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước [22] Nhờ chính sách mở cửa, giao lưu buôn bán với các nước trong khu vực và trên thế giới, hàng hóa, dịch vụ được sản xuất, cung cấp, trao đổi ngày càng nhiều Các quan hệ kinh tế từng bước chuyển mình phong phú, đa dạng và năng động hơn Xuất phát từ mục tiêu cạnh tranh lợi nhuận, các doanh nghiệp sử dụng mọi biện pháp để tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội bán hàng và cung ứng dịch vụ như: khuyến mại, quảng cáo thương mại, hội chợ, triển lãm và nhiều hình thức khuếch trương khác Các hoạt động này gọi là hoạt động xúc tiến thương mại Sự phát triển sôi động của hoạt động quảng cáo chính là một trong những sản phẩm của nền kinh tế thị trường, nó phát triển với tốc độ nhanh chóng, đòi hỏi không chỉ các nhà kinh tế mà các nhà luật học cũng phải vào cuộc

Bản thân hoạt động kinh doanh đã là lĩnh vực đầy khó khăn và luôn tiềm tàng nhiều rủi ro Do vậy, xu hướng pháp luật quảng cáo hiện nay không chỉ bảo vệ lợi ích cho đối tượng quảng cáo, mà còn bảo vệ lợi ích cho bên quảng cáo và cho cả các bên liên quan, nhằm đảm bảo môi trường kinh doanh cạnh tranh lành mạnh Bên cạnh đó, sự bùng nổ của xu thế toàn cầu hóa, nhu cầu về hội nhập kinh tế quốc

tế đã ảnh hưởng không nhỏ đến hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia Pháp luật quảng cáo của mỗi nước không chỉ phản ánh những đặc điểm kinh tế, chính trị, xã hội của quốc gia đó, mà còn phản ánh những xu hướng chung của thời đại

Pháp luật về quảng cáo có thể được hiểu là tổng thể các quy phạm pháp luật

do Nhà nước ban hành, điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản

lý hoạt động quảng cáo, được Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp tổ

chức, giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế thực hiện bằng các cơ quan chức năng trong

bộ máy nhà nước

Trong thời gian qua, hệ thống pháp luật Việt Nam cũng đã có nhiều sự thay đổi nhằm bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của các chủ thể kinh doanh, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, thúc đẩy nền kinh tế phát triển Song thực tế, hệ thống pháp luật về quảng cáo ở nước ta vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện của hoạt động quảng cáo trong nền kinh tế thị trường, nhiều quy định của pháp luật về quảng cáo không phù hợp với thực tiễn cuộc sống, trong giao lưu dân sự, thương mại Bên cạnh đó, một số quy định về quảng cáo trong các lĩnh vực chuyên ngành được quy định trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau như: Luật Thương mại, Luật Báo chí, Luật Cạnh tranh và nhiều văn bản pháp luật khác Vì vậy, việc áp dụng các quy định về hoạt động quảng cáo gặp nhiều khó khăn, nhất là trong trường hợp các văn bản có quy định không thống nhất, gây khó khăn không ít cho các chủ thể trong quá trình áp dụng Phạm vi và đối tượng điều chỉnh của pháp luật quảng cáo rất rộng, thông tin quảng cáo được chuyển tải đến công chúng bằng nhiều phương tiện khác nhau Vì vậy, những văn bản pháp luật về quảng cáo và công tác quản lý nhà nước về quảng cáo cũng cần được quy định rõ ràng, minh bạch và cụ thể để đảm bảo lợi ích chính đáng của người kinh doanh và người tiêu dùng, góp phần tích cực cho việc xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII)

về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

đã xác định: “Xây dựng các luật, pháp lệnh, các văn bản pháp quy điều chỉnh các hoạt động trên lĩnh vực văn hóa Bổ sung những luật đã ban hành cho phù hợp với tình hình mới Nghiên cứu xây dựng Luật Quảng cáo ” [31] Thể chế hoá quan

điểm của Đảng, ngày 21/6/2012, tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khoá XIII đã thông qua

Luật Quảng cáo Đây là văn bản pháp luật có giá trị pháp lý cao điều chỉnh một cách toàn diện hoạt động quảng cáo ở nước ta Luật Quảng cáo đã hệ thống hoá các quy định pháp luật quảng cáo, tổng kết những thành tựu, chỉ ra những hạn chế, đồng

thời đề xuất những nội dung quy định cụ thể, rõ ràng nhằm hoàn thiện hệ thống quy phạm pháp luật về quảng cáo của Việt Nam Thúc đẩy hoạt động quảng cáo phát triển lành mạnh, bảo vệ lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức,

cá nhân tham gia vào hoạt động quảng cáo

Quảng cáo có nghĩa là thông báo thông tin một cách rộng rãi Việc giới thiệu rộng rãi thông tin không chỉ là nhu cầu của hoạt động kinh doanh mà còn là công việc rất cần thiết để đáp ứng những mục tiêu, nhiệm vụ chính trị, văn hóa, xã hội Quảng cáo trong tiếng Việt là một từ Hán Việt, theo chiết tự có nghĩa là thông báo (cáo) một cách rộng rãi đến nhiều người (quảng) Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học định nghĩa quảng cáo là “trình bày để giới thiệu rộng rãi cho nhiều người biết nhằm tranh thủ được nhiều khách hàng” [48] Có thể nói, theo cách hiểu này thì quảng cáo gắn liền với mục đích lợi nhuận, hoạt động nhằm thúc đẩy lợi nhuận thông qua việc thu hút khách hàng

Với tư cách là một hoạt động kinh tế - xã hội, quảng cáo được nhìn nhận dưới nhiều khía cạnh khác nhau, qua đó thể hiện những sắc thái khác nhau [22]

- Theo cách tiếp cận về mặt xã hội học, quảng cáo là quá trình truyền tin có định hướng tới người mua để kích thích họ hành động mua sản phẩm và dịch vụ mà quảng cáo đã giới thiệu và đề xuất

- Theo cách tiếp cận về mặt kinh tế học, quảng cáo là cách trình bày cho đông đảo khách hàng có được những hiểu biết cần thiết về hàng hóa, dịch vụ và uy thế của doanh nghiệp bằng các phương tiện thông tin đại chúng Cũng có thể hiểu là

“cách trình bày để giới thiệu rộng rãi cho nhiều người biết nhằm tranh thủ khách hàng” Còn theo quan điểm của Armand Dayan, tác giả cuốn Nghệ thuật quảng cáo thì: “Quảng cáo đó là thông báo phải trả tiền Một chiều và không cho cá nhân ai, được thực hiện thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và các dạng truyền thông khác nhằm cổ động có lợi cho một hàng hóa, một nhãn hiệu, một hàng nào đó” [21]

- Theo cách tiếp cận về mặt hành vi, quảng cáo là việc sử dụng phương tiện thông tin để truyền tin về sản phẩm dịch vụ tới các phần tử trung gian hoặc tới các khách hàng cuối cùng trong một khoảng thời gian và không gian nhất định

- Theo cách tiếp cận về mặt quản lý, quảng cáo là công cụ của chính sách thương mại được áp dụng một cách có kế hoạch để tuyên truyền về mặt kinh tế tới khách hàng

- Theo quan điểm một số nước trên thế giới như Hiệp hội Hoa Kỳ (AMA) đưa ra khái niệm: “Quảng cáo là hoạt động truyền bá thông tin trong đó nói rõ ý đồ quảng cáo, tuyên truyền hàng hóa, dịch vụ của quảng cáo trên cơ sở thu phí quảng cáo không trực tiếp nhằm công kích người tiêu dùng” [50] Khái niệm này được đưa

ra dựa trên sự phát triển thực tại của nền kinh tế và hoạt động quảng cáo tại nơi đó

Điều 2 Luật Quảng cáo của Cộng hòa Liên bang Nga: “Quảng cáo là phổ biến các thông tin về thể nhân hoặc pháp nhân, các thể loại hàng hóa, ý tưởng hoặc các dự án (thông tin quảng cáo) dưới mọi hình thức với sựu hỗ trợ của bất kỳ phương tiện truyền thông nào, dành cho một nhóm người không xác định và có mục đích tạo lãi suất hoặc tăng lãi suất của các pháp nhân và thể nhân, hàng hóa, ý tưởng

và các dự án, tạo điều kiện thuận lợi cho việc bán các loại hàng hóa, ý tưởng và dự án” [49] Điều 4 Luật Quảng cáo của Cộng hòa Uzebekistan: “Quảng cáo là một thông tin đặc biệt về các pháp nhân hoặc thể nhân hoặc các sản phẩm phân phối cho mục đích trực tiếp hoặc gián tiếp nhận được lợi nhuận (thu nhập)” [53] Theo pháp luật quảng cáo của Hồng Kông: “Quảng cáo hay tài liệu quảng cáo là bất kì một tài liệu nào được bai gồm trong một dịch vụ, chương trình truyền hình được thiết kế nhằm tăng doanh thu bán hàng của một sản phẩm hay dịch vụ đặc thù, hay thúc đẩy lợi ích của bất kì tổ chức, cơ sở thương mại hay cá nhân nào; dù bằng ngôn từ, hiệu ứng âm thanh (bao gồm nhạc), và/hoặc minh họa trực quan dù ở thể loại khác, cũng như những tham khảo khuyến mãi bao gồm trong một chương trình cho một dịch vụ hay sản phẩm nào” [54]

Khoản 1 Điều 2 Luật Quảng cáo Việt Nam năm 2012 quy định: “Quảng cáo

là việc sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng

hóa, dịch vụ có mục đích sinh lợi; sản phẩm, dịch vụ không có mục đích sinh lợi; tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ được giới thiệu, trừ tin thời sự; chính sách xã hội; thông tin cá nhân” [38]

Như vậy, có thể thấy rằng, để bảo đảm tính thống nhất, trung thực, chính xác, đồng thời, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người quảng cáo cũng như người tiếp nhận quảng cáo, góp phần giáo dục đạo đức, lối sống, giữ gìn thuần phong mỹ tục, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo đảm an ninh, trật tự trong thời

kỳ mở cửa và hội nhập, Nhà nước đã tạo lập một khung khổ pháp luật rõ ràng, minh bạch cho các hoạt động quảng cáo, cho dù là những hoạt động quảng cáo không mang tính thương mại (không có mục đích sinh lời)

Luật Thương mại năm 2005 quy định: “Quảng cáo thương mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh, hàng hoá, dịch vụ của mình” [37] Theo đó, quảng cáo là hoạt động xúc tiến thương mại nhằm tuyên truyền giới thiệu hàng hóa, dịch vụ, hay hoạt động kinh doanh của thương nhân về hàng hóa dịch vụ đó, nhằm tạo sự quan tâm, chú ý của khách hàng đối với sản phẩm Từ đó kích thích sức mua của người tiêu dùng, đẩy mạnh hoạt động sản xuất, bán hàng và dịch vụ sau bán hàng Mục đích của hoạt động quảng cáo là nhằm tăng cường sự nhận thức của người tiêu dùng về sản phẩm, giúp người tiêu dùng có thể lựa chọn được sản phẩm thích hợp và đó cũng là cách

mà nhà sản xuất quảng bá sản phẩm Trong hoạt động quảng cáo thương mại, các nhà sản xuất thường sử dụng ngôn từ phóng đại để kích thích thị hiếu của người tiêu dùng như: đệ nhất, tuyệt vời, tuyệt hảo, cho các sản phẩm của mình Nó tạo nên

sự thay đổi nhanh chóng các nhu cầu tiêu dùng, dẫn đến hình thành lối sống tiêu dùng

Pháp luật có vai trò quan trọng, điều chỉnh các mối quan hệ trong hoạt động quảng cáo nói chung và quảng cáo trên báo điện tử nói riêng Hiện nay, văn bản pháp luật quảng cáo có hiệu lực pháp lý cao nhất hiện nay là Luật Quảng cáo năm

2013 Trong Luật này, quảng cáo trên báo điện tử được quy định rõ là quảng cáo báo chí “Báo điện tử” là tên gọi loại hình báo chí thực hiện trên mạng internet Do

đó, quảng cáo trên báo điện tử trước hết là quảng cáo báo chí, được thực hiện trên báo điện tử, có những đặc điểm của quảng cáo trên báo điện tử Pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử quy định về nội dung, hình thức đăng tải trên báo điện tử như phần quảng cáo cố định không được lẫn vào phần nội dung tin Đối với quảng cáo không cố định, phải thiết kế để độc giả có thể chủ động tắt hoặc mở quảng cáo Thời gian chờ tắt hoặc mở quảng cáo tối đa là 1,5 giây sau khi nhấp chuột

Từ những phân tích trên, ta có thể đưa ra khái niệm về pháp luật quảng cáo trên báo điện tử như sau: “Pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử là tổng thể các quy phạm pháp luật tập trung điều chỉnh quan hệ xã hội phát sinh trong việc giới

thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ, công ty hay ý tưởng trên báo điện tử nhằm

bảo vệ lợi ích của các bên tham gia, độc giả và người tiêu dùng”

1.2.2 Đặc điểm của pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử

Báo điện tử hiện nay đang là xu hướng chung của nền báo chí văn minh, hiện đại, phù hợp với thời đại công nghệ số, công nghệ thông tin, quá trình giao lưu hợp tác kinh tế, văn hóa của các quốc gia trên thế giới Báo điện tử là loại hình báo chí

đã vượt ra khỏi phạm vi biên giới quốc gia, có đối tượng bạn đọc lớn là cộng đồng quốc tế Giới hạn biên giới quốc gia đã không là cản trở đối với báo điện tử Bên cạnh đó, trong thời đại công nghệ thông, sự khác biệt về ngôn ngữ cũng không phải

là trở ngại đối với việc truy cập vào báo điện tử và cập nhật thông tin về quảng cáo trên báo điện tử Công cụ tìm kiếm như google đã trở nên phổ biến, giúp cho việc tìm kiếm thông tin và dịch trở nên thuận tiện hơn bao giờ hết Do vậy, pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử phải chặt chẽ hơn và quan tâm hơn đến sự phù hợp với pháp luật về quảng cáo của các quốc gia trên thế giới Theo đó, chúng ta có thể nhận thấy rõ đặc điểm cũng như vai trò của pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử:

Thứ nhất, điều chỉnh hoạt động quảng cáo trên báo điện tử trong điều kiện

phát triển kinh tế thị trường, hội nhập khu vực và quốc tế

Pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử là cơ sở pháp lý điều chỉnh nội dung, hình thức của hoạt động quảng cáo, là tổng thể các quy phạm pháp luật tập trung điều chỉnh quan hệ xã hội phát sinh trong việc giới thiệu thông tin về sản phẩm,

dịch vụ, công ty hay ý tưởng trên báo điện tử nhằm bảo vệ lợi ích của các bên

tham gia, độc giả và người tiêu dùng Thông qua những quy định cụ thể về những hành vi được phép và không được phép thực hiện, Nhà nước thể hiện sự quản lý của mình để hạn chế và tránh tình trạng lộn xộn trong hoạt động quảng cáo Từ đó, các đối tượng liên quan sẽ phải tìm hiểu để biết, hiểu, thực hiện theo đúng quy định của pháp luật

Thứ hai, tạo môi trường cạnh tranh lạnh mạnh, đảm bảo lợi ích hợp pháp

của cá nhân, tổ chức

Pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử cũng có vai trò quan trọng trong việc góp phần đảm bảo quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân có nhu cầu quảng cáo, có căn cứ pháp luật góp phần cho việc quảng cáo các nội dung đó trung thực, chính xác, có văn hóa, có tính định hướng xã hội chủ nghĩa Nhà nước kiểm soát các thông tin được đưa lên báo điện tử với mục đích bảo đảm tính trung thực, chống quảng cáo gian dối hoặc quảng cáo gây tác động xấu cho xã hội, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích hợp pháp của công dân và các tổ chức

Thứ ba, là cơ sở để xử lý các vi phạm về quảng cáo, vi phạm lợi ích hợp

pháp của các tổ chức, cá nhân

Pháp luật về quảng cáo càng chặt chẽ, đầy đủ sẽ là cơ sở pháp lý toàn diện,

có ảnh hưởng tích cực đến mọi hành vi, mọi mối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với xã hội Pháp luật về quảng cáo hoàn chỉnh, thể hiện đúng đắn ý chí và nguyện vọng của số đông, phù hợp với xu thế vận động của lịch sử sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ xã hội Trong điều kiện nền kinh tế thị trường và quá trình toàn cầu hóa hiện nay, yêu cầu đặt ra đối với pháp luật về quảng cáo là phải tác động tích cực đến phát triển nền kinh tế hàng hoá vận hành theo cơ chế thị trường Khi đời sống kinh tế - xã hội đã và đang có những chuyển biến lớn, thì quan hệ giữa con người với con người không thể chỉ là mối quan hệ trực tiếp, cảm tính, chủ yếu vẫn bị chi phối bởi những nguyên tắc và chuẩn mực về đạo đức như trước đây, mà nó cần được bổ sung những chuẩn mực, những giá trị mới, như tính kinh tế, tính hiệu quả

1.2.3 Nội dung của pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử

Đối tượng và phạm vi điều chỉnh của pháp luật về quảng cáo trên báo điện tử

là quy định tổng thể về hoạt động quảng cáo trên báo điện tử; quy định các quyền

và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động quảng cáo trên báo điện tử; xác định rõ các nội dung về quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng cáo trên báo

điện tử Trong đó, quảng cáo trên báo điện tử được hiểu là việc sử dụng các phương tiện trên báo điện tử nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ

có mục đích sinh lợi; sản phẩm, dịch vụ không có mục đích sinh lợi; tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ được giới thiệu, loại trừ tin thời sự; chính sách xã hội; thông tin cá nhân

Một là, điều chỉnh tổng thể về hoạt động quảng cáo trên báo điện tử

Sản phẩm quảng cáo bao gồm nội dung và hình thức quảng cáo được thể hiện bằng hình ảnh, âm thanh, tiếng nói, chữ viết, biểu tượng, màu sắc, ánh sáng và các hình thức tương tự; được thực hiện thông qua thời gian phát sóng các sản phẩm quảng cáo trong một kênh, chương trình phát thanh, truyền hình hoặc phần thể hiện các sản phẩm quảng cáo trên báo điện tử, trang thông tin điện tử Quảng cáo có thể được thực hiện trên các phương tiện điện tử khác như: Các trang thông tin điện tử, thiết bị điện tử, thiết bị đầu cuối và các thiết bị viễn thông khác theo quy định của pháp luật

Nội dung quảng cáo trên báo điện tử phải bảo đảm trung thực, chính xác, rõ ràng, không gây thiệt hại cho người sản xuất, kinh doanh và người tiếp nhận quảng cáo Về điều kiện, quảng cáo về hoạt động kinh doanh hàng hoá, dịch vụ phải có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Quảng cáo cho các loại sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phải có các tài liệu chứng minh về sự hợp chuẩn, hợp quy của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật Quảng cáo tài sản mà pháp luật quy định tài sản đó phải có giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng thì phải

có giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản Quảng cáo cho sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt phải đảm bảo các điều kiện theo quy định của pháp luật

Các hành vi bị cấm trong hoạt động quảng cáo trên báo điện tử bao gồm: Quảng cáo làm tiết lộ bí mật nhà nước, phương hại đến độc lập, chủ quyền quốc gia ; quảng cáo thiếu thẩm mỹ, trái với truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam; quảng cáo gây ảnh hưởng xấu đến sự tôn nghiêm đối với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Đảng kỳ, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước; quảng cáo có tính chất kỳ thị dân tộc, phân biệt chủng tộc, xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo, định kiến về giới, về người khuyết tật; quảng cáo xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân; quảng cáo có sử dụng hình ảnh, lời nói, chữ viết của cá nhân khi chưa được cá nhân

đó đồng ý, trừ trường hợp được pháp luật cho phép; quảng cáo không đúng, gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng… theo nội dung đăng ký hoặc đã được công bố; quảng cáo bằng việc sử dụng phương pháp so sánh trực tiếp về giá cả, chất lượng, hiệu quả sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình với giá cả, chất lượng, hiệu quả sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cùng loại của tổ chức, cá nhân khác; quảng cáo có nội dung cạnh tranh không lành mạnh ; quảng cáo vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ; quảng cáo tạo cho trẻ em có suy nghĩ, lời nói, hành động trái với đạo đức, gây ảnh hưởng xấu sự phát triển bình thường của trẻ em…

Bên cạnh đó, pháp luật về quảng cáo cũng nghiêm cấm các hành vi ép buộc

cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện quảng cáo, tiếp nhận quảng cáo trái ý muốn; đối với quảng cáo có sử dụng các từ ngữ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc

từ ngữ có ý nghĩa tương tự, bắt buộc phải có tài liệu hợp pháp kèm theo để chứng minh được bản chất “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” của sản phẩm

Hai là, quy định quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong hoạt động quảng

cáo trên báo điện tử

Các chủ thể chủ yếu tham gia quan hệ quảng cáo trên báo điện tử bao gồm: (i) Người quảng cáo là tổ chức, cá nhân có yêu cầu quảng cáo sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình hoặc bản thân tổ chức, cá nhân đó; (ii) Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo là tổ chức, cá nhân thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của

quá trình quảng cáo theo hợp đồng cung ứng dịch vụ quảng cáo với người quảng cáo; (iii) Người phát hành quảng cáo là tổ chức, cá nhân dùng phương tiện quảng cáo thuộc trách nhiệm quản lý của mình giới thiệu sản phẩm quảng cáo đến công chúng, trong đó có các cơ quan báo chí điện tử, chủ trang thông tin điện tử, người tổ chức chương trình văn hóa, thể thao và tổ chức, cá nhân sử dụng phương tiện quảng cáo; (iv) Người chuyển tải sản phẩm quảng cáo là người trực tiếp đưa các sản phẩm quảng cáo đến công chúng; (v) Người tiếp nhận quảng cáo là người tiếp nhận thông tin từ sản phẩm quảng cáo thông qua phương tiện quảng cáo trên báo điện tử

Pháp luật quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của người quảng cáo trên báo điện tử; người kinh doanh dịch vụ quảng cáo trên báo điện tử; quyền và nghĩa

vụ của người phát hành quảng cáo trên báo điện tử

(i) Quyền và nghĩa vụ của người quảng cáo trên báo điện tử

Người quảng cáo có quyền quảng cáo về tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình; quyết định hình thức và phương thức quảng cáo và được cơ quan có thẩm quyền về quảng cáo của địa phương phê duyệt Bên cạnh các quyền, người quảng cáo trên báo điện tử có nghĩa vụ phải cung cấp cho người kinh doanh dịch vụ quảng cáo hoặc người phát hành quảng cáo thông tin cần thiết, trung thực, chính xác về cơ quan, tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, các tài liệu liên quan đến điều kiện quảng cáo và chịu trách nhiệm về các thông tin đó; bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phù hợp với nội dung quảng cáo; chịu trách nhiệm về sản phẩm quảng cáo của mình trong trường hợp trực tiếp thực hiện quảng cáo trên phương tiện báo điện tử; liên đới chịu trách nhiệm về sản phẩm quảng cáo trong trường hợp thuê người khác thực hiện; cung cấp tài liệu liên quan đến sản phẩm quảng cáo khi người tiếp nhận quảng cáo hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu; thực hiện quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

(ii) Quyền,nghĩa vụ của người kinh doanh dịch vụ quảng cáo trên báo điện tử Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo có quyền quyết định hình thức, phương thức kinh doanh dịch vụ quảng cáo; được người quảng cáo cung cấp thông tin trung thực, chính xác về tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo