TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC =====o0o===== NGUYỄN THỊ CẨM VÂN XÂY DỰNG CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC KHÓA
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
=====o0o=====
NGUYỄN THỊ CẨM VÂN
XÂY DỰNG CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ
TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục Tiểu học
Người hướng dẫn khoa học: ThS Nguyễn Thị Duyên
HÀ NỘI, 2016
Trang 2LỜI CẢM N
Để h uậ t t ghiệ hoàn thà h và được phép bảo vệ, chúng tôi
đã nhậ được sự qua tâm, giú đỡ của nhiều cá hâ và đơn vị
Nhâ dị ày, tôi xi bày tỏ ò g biết ơ châ thà h, sâu sắc đế :
- Giả g viê hướng dẫ Thạc sĩ Nguyễn Thị Duyên - người đã tậ
tì h giú đỡ tôi tro g su t quá trì h học tậ và ghiê cứu giú hờ đ tôi c được hữ g đị h hướng đú g đắ trong su t thời gi thực hiệ h uậ t t ghiệ
- Thầy, cô phản biện - những người đã g ý châ thành, thẳ g thắn
để tôi hoà thiệ h uậ t t ghiệ củ ì h
- giá hiệu các trường tiểu học trê đị bà Thị xã Phúc Yê -
Tỉ h Vĩ h Phúc cù g các th y cô giáo tro g hà trườ g và các e học si h đã giú đỡ và tạo điều kiện thuậ ợi cho tôi trong su t quá trì h khảo sát, thực nghiệm
- Cu i cù g tôi u gửi ời cả ơ đế gi đì h và hữ g gười thâ yêu củ tôi đã c hữ g độ g viê , hích ệ và chi sẻ để tôi c thể vượt qu
hữ g h hă để c được ết quả hư gày hô y
ù đã r t c gắ g, xo g chắc chắ h uậ t t ghiệ ày hô g trá h hỏi hữ g thiếu s t, í h o g hậ được hữ g ý iế châ thà h
củ các th y cô và các bạ
, t n n m 2016
Người thực hiện
Nguyễn Thị Cẩm Vân
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi c đo đây à đề tài ghiê cứu củ tôi tro g thời gi qu Nhữ g ết quả và các s iệu tro g h uậ à tru g thực và chư t g được
i cô g b tro g b t ì cô g trì h ào hác
Tôi xi c đo ho uậ ày được hoà thà h bằ g sự c gắ g và ỗ
ực củ bả thâ cù g với sự hướ g dẫ tậ tì h củ Thạc sĩ Nguyễ Thị uyê cù g với bạ bè, th y cô Trườ g Đại học Sư hạ Hà Nội 2
, t n n m
Người thực hiện
Nguyễn Thị Cẩm Vân
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọ đề tài 1
2 Mục đích ghiê cứu 2
3 Nhiệ vụ ghiê cứu 3
4 Đ i tượ g ghiê cứu 3
5 Khách thể ghiê cứu 3
6 Phạ vi ghiê cứu 3
7 Phươ g há ghiê cứu 3
8 Giả thiết ho học 3
NỘI UNG 4
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC XÂY ỰNG CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ TRONG ẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC 4
1 1 Một s hái iệ 4
1 1 1 Khái iệ đá h giá 4
1 1 2 Khái iệ cô g cụ đá h giá 5
1.1 3 Khái iệ ă g ực 6
1 1 4 Đá h giá theo hướ g tiế cậ ă g ực 7
1 2 Đá h giá tro g dạy học ở tiểu học 11
1 2 1 Mục đích đá h giá tro g dạy học ở tiểu học 11
1 2 2 V i trò củ đá h giá tro g dạy học ở tiểu học 12
1.2.3 Cô g cụ đá h giá tro g dạy học tiểu học 13
1 3 Mô ho học ớ 4 ở tiểu học 14
1 3 1 Mục tiêu ô Kho học ớ 4 14
1 3 2 Nội du g dạy học ô Kho học ớ 4 ở tiểu học 15
Trang 61 3 3 V i trò củ đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 ở tiểu học 16
1 4 Đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 theo tiế cậ ă g ực 17
1 4 1 Xu hướ g đá h giá tro g dạy học theo tiế cậ ă g ực 17
1 4 2 Nội du g đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 theo tiế cậ ă g ực 18
1 4 3 V i trò củ đá h giá theo hướ g tiế cậ ă g ực tro g dạy học ô Kho học ớ 4 27
1 4 4 Một s cô g cụ đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 ở tiểu học theo hướ g tiế cậ ă g ực 28
1 5 Thực trạ g xây dự g và sử dụ g cô g cụ đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 ở tiểu học theo hướ g tiế cậ ă g ực 33
1 5 1 Mục đích hảo sát thực trạ g 33
1 5 2 Đ i tượ g hảo sát thực trạ g 33
1 5 3 Nội du g hảo sát thực trạ g 33
1 5 4 Phươ g há hảo sát thực trạ g 33
1 5 5 Kết quả hảo sát thực trạ g 34
CHƯƠNG 2 QUY TRÌNH XÂY ỰNG CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ TRONG ẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC 40
2 1 Nguyê tắc xây dự g cô g cụ đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 theo hướ g tiế cậ ă g ực 40
2 1 1 Nguyê tắc bảo đả tí h ục đích 40
2 1 2 Nguyê tắc đả bảo độ giá trị, độ ti cậy 40
2.1.3 Nguyê tắc đả bảo tí h hách qu 41
2 1 4 Nguyê tắc đả bảo tí h v sức 41
2 2 Quy trì h xây dự g cô g cụ đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 ở tiểu học theo hướ g tiế cậ ă g ực 41
Trang 72 3 Mi h họ xây dự g ột s cô g cụ đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 theo hướ g tiế cậ ă g ực 44
2 3 1 Xây dự g hiếu hướ g dẫ đá h giá theo tiêu chí tro g dạy học ô Kho học ớ 4 theo hướ g tiế cậ ă g ực 44
2 3 2 Xây bài test đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 theo hướ g tiế cậ ă g ực 49
2 4 Một s ưu ý hi xây dự g và sử dụ g cô g cụ đá h giá tro g dạy học
ô Kho học ớ 4 56 KẾT LUẬN 57 TÀI LIỆU THAM KHẢO 58 PHỤ LỤC
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
ước s g thế ỉ XXI, cô g cuộc cô g ghiệ h - hiệ đại h ở ước
t gày cà g đạt được hữ g thà h tựu h t đị h, với ề ho học cô g ghệ hát triể hư vậy đòi hỏi guồ hâ ực hải c t y ghề c o để đá
ứ g được hữ g hu c u củ xã hội Các gà h ghề hiệ y cũ g đ g được chú trọ g đổi ới để hù hợ với yêu c u củ thực tiễ Để à được điều đ , hô g thể hô g hắc tới đổi ới tro g giáo dục hằ tạo r guồ
o độ g c trì h độ ă g ực, c t y ghề cho đ t ước Chí h vì vậy, â g
c o ch t ượ g giáo dục và đào tạo tro g gi i đoạ hiệ y à r t qu trọ g
hằ g h đào tạo r guồ hâ ực cho đ t ước Một đ t ước được coi à hát triể hi à đ t ước đ c ột ề giáo dục tiế bộ, đào đạo r được hữ g thế hệ c đủ iế thức, ĩ ă g để hục vụ đ t ước
Giáo dục tiểu học giữ v i trò ề tả g cho sự hát triể toà diệ củ co gười Ch t ượ g giáo dục tiểu học g h qu trọ g vào ch t ượ g giáo dục củ ỗi qu c gi Chí h vì thế việc đổi ới giáo dục tiểu học hiệ y
đ g à i qu tâ hà g đ u củ xã hội và củ ỗi gười Việc đổi ới giáo dục tiểu học hải được thực hiệ ột cách đồ g bộ về hươ g há , cách thức tổ chức dạy học, iể tr đá h giá để giú học si h hát triể ột cách t t h t
Tro g hữ g ă qu , gà h giáo dục đã thực hiệ hiều th y đổi hằ
â g c o ch t ượ g dạy và học hư đổi ới hươ g há dạy học, iể tr
đá h giá và đã đạt được hữ g thà h cô g bước đ u Nhữ g th y đổi tro g
iể tr , đá h giá tro g hữ g ă g đây đã tác độ g hô g hỏ đế quá trì h dạy học, g h th y đổi hươ g há học tậ củ học si h Tuy hiê , tro g thực tế, hi tiế hà h iể tr , đá h giá thườ g xuyê học si h, giáo viê vẫ ú g tú g tro g việc xây dự g và sử dụ g cô g cụ đá h giá học
Trang 9si h Các giáo viê thườ g sử dụ g các cô g cụ đã c sẵ hoặc thiết ế ột
s các cô g cụ đá h giá hư g hô g theo quy trì h ê hô g đả bảo về
ch t ượ g củ cô g cụ đá h giá Vì vậy, việc ghiê cứu xây dự g cô g cụ
đá h giá theo đú g quy trì h, đả bảo ch t ượ g à c thiết hằ â g c o hiệu quả đá h giá, giú cho quá trì h đá h giá c tác dụ g thực sự tới quá trì h dạy và học
Ngà h giáo dục ước t đã và đ g đư r ột s cải cách hằ â g c o
ch t ượ g dạy và học, đặc biệt tro g chươ g trì h học hiệ y đ g chuyể t giáo dục theo hướ g tiế cậ ội du g s g hướ g tiế cậ ă g ực củ gười học - t chỗ qu tâ xe học si h học được hữ g gì đế chỗ qu tâ đế việc học si h học được cái gì qu việc học Để thực hiệ được điều đ , h t đị h hải thực hiệ thà h cô g việc chuyể t hươ g há dạy học theo i “ truyề thụ ột chiều” s g dạy cách học, cách vậ dụ g iế thức, rè uyệ ĩ ă g,
hì h thà h ă g ực và hẩ ch t, đồ g thời hải chuyể cách đá h giá ết quả giáo dục t ặ g về iể tr trí hớ s g iể tr đá h giá ă g ực vậ dụ g
iế thức để giải quyết v đề, coi trọ g iể tr đá h giá ết quả học tậ với việc iể tr đá h giá tro g quá trì h học tậ để c tác độ g ị thời hằ â g
Trang 103 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiê cứu cơ sở í uậ và thực tiễ củ quá trì h xây dự g cô g cụ
đá h giá ết quả học tậ củ học si h tro g dạy học ô Kho học ớ 4 theo hướ g tiế cậ ă g ực
- Xây dự g quy trì h để thiết ế ột s cô g cụ đá h giá cho học si h tro g dạy học ô Kho học ớ 4 theo hướ g tiế cậ ă g ực
4 Đối tượng nghiên cứu
- Quy trì h xây dự g cô g cụ đá h giá cho học si h tiểu học theo hướ g tiế cậ ă g ực
5 Khách thể nghiên cứu
Quá trì h đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4
6 Phạm vi nghiên cứu
- Phạ vi ội du g ghiê cứu
+ Đá h giá học si h dự vào bài test
+ Đá h giá học si h dự vào hiếu đá h giá theo tiêu chí
- Phạ vi điều tr
- Phạ vi thực ghiệ
7 Phương pháp nghiên cứu
- Phươ g há ghiê cứu í uậ
- Phươ g há ghiê cứu thực tiễ
- Phươ g há th g ê toá học
8 Giả thiết khoa học
Nếu đề xu t quy trì h xây dự g cô g cụ đá h giá và xây dự g được ột s
cô g cụ đá h giá tro g dạy học ô Kho học ớ 4 cho học si h theo hướ g tiế cậ ă g ực hù hợ với đặc điể ô học, ă g ực củ học si h
Trang 11
NỘI DUNG CHƯ NG 1
C SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC XÂY DỰNG CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 THEO
HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC 1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Khái niệm đánh giá
Theo T điể Tiế g Việt: Đá h giá à hậ đị h ột giá trị ào đ [5, tr.287]
Thuật gữ đá h giá (Ev u tio ) à đư r hậ đị h tổ g hợ về các dữ
iệ đo ườ g được qu các ì iể tr / ượ g giá ( ssesse e t) tro g quá trì h và ết thúc bằ g cách đ i chiếu, so sá h với các tiêu chuẩ đã được xác
đị h rõ rà g trước đ tro g các ục tiêu
Theo Jean - Marie De Ketele (1989), đá h giá c ghĩ à “thu thậ ột
tậ hợ thô g ti đủ thích hợ , c giá trị và đá g ti cậy, xe xét ức độ hù
hợ giữ tậ hợ thô g ti ày với ột tậ hợ tiêu chí hù hợ với ục tiêu
b đ u h y đã được điều chỉ h tro g quá trì h tậ hợ thô g ti hằ đư r
ột quyết đị h”
Theo C E eeby (1997): đá h giá à sự thu thậ , í giải ột cách c hệ
th g hữ g bằ g chứ g dẫ đế sự há xét về giá trị theo qu điể
hà h độ g”
Theo P.E Griffi (1996): “Đá h giá à đư r há quyết về giá trị củ
ột sự iệ , b o hà việc thu thậ thô g ti sử dụ g tro g việc đá h giá
ột chươ g trì h, ột sả hẩ , ột tiế trì h, ục tiêu h y tiể ă g ứ g
dụ g ột cách thức đư r , hằ đạt ục đích h t đị h” [13, tr.21]
Theo Tr Tuyết O h [12, tr.17] đá h giá à ột hoạt độ g củ co gười hằ há xét về ột h y hiều đặc điể củ sự vật h y hiệ tượ g,
Trang 12co gười theo hữ g qu điể và chuẩ ực h t đị h à gười đá h giá
c tuâ theo
Theo Nguyễ Cô g Kh h [6, tr.20] đá h giá tro g ớ học à ột thuật
gữ chu g b o gồ t t cả các cách thức giáo viê thu thậ và sử dụ g thô g
ti tro g ớ học củ ì h, bao gồ các oại thô g ti đị h tí h, thô g ti
đị h ượ g thu thậ được tro g quá trì h giả g dạy trê ớ học hằ đư r
hữ g há xét, hậ đị h, quyết đị h Các thô g ti ày giú giáo viê hiểu học trò hơ , ê ế hoạch giả g dạy và theo dõi điều chỉ h việc giả g dạy củ
ì h… hâ oại và thiết ậ ô trườ g tươ g tác vă h xã hội để giú học
si h học tậ tiế bộ hơ
Theo Vũ Thị Phươ g Anh, Hoà g Thị Tuyết [13, tr.12] đá h giá à ột thuật gữ chỉ quá trì h hì h thà h hữ g hậ đị h, rút r hữ g ết uậ hoặc há đoá về trì h độ, hẩ ch t củ gười học hoặc đư r hữ g quyết đị h về việc dạy học dự trê cơ sở hữ g thô g ti đã thu thậ được
ột cách c hệ th g tro g quá trì h iể tr
ự vào hữ g hái iệ trê , chú g tôi cho rằ g hái iệ đá h giá được hiểu hư s u: Đ à ột quá trì h đư r hậ xét, ết uậ về ột đ i tượ g ào đ dự trê việc sử dụ g các hươ g há , ĩ thuật, cô g cụ để thu thậ thô g ti về đ i tượ g T đ giú giáo viê điều chỉ h cách dạy-học s o cho hù hợ
1.1.2 Khái niệm công cụ đánh giá
Theo Nguyễ Cô g Kh h: cô g cụ đá h giá tro g giáo dục i chu g
h y đá h giá tro g dạy học i riê g được hiểu à ột hươ g há , hươ g tiệ h y ột ĩ thuật được sử dụ g tro g quá trì h đá h giá hằ đạt được các ục đích đá h giá Tí h ă g cơ bả củ các cô g cụ đá h giá à “thu thậ thô g ti ” để cu g c cho GV và HS tro g quá trì h đá h giá và tự
đá h giá
Trang 13T hái iệ cô g cụ à Nguyễ Cô g Kh h đư r c thể th y tác giả đã đồ g h t các hái iệ : cô g cụ, hươ g há , hươ g tiệ , ĩ thuật với h u Theo chú g tôi, các hái iệ ày à hác h u và được hiểu cụ thể
củ thô g ti đ trong cả quá trì h đá h giá
Như vậy cô g cụ đá h giá chí h à hươ g tiệ để giáo viê sử dụ g để thu thậ thô g ti về học si h Các cô g cụ à giáo viê thườ g sử dụ g à: bài iể tr , th g đo, bả g điể , câu hỏi đà thoại… Và tùy vào ội du g
GV u iể tr HS à GV đư r cô g cụ s o cho hù hợ
1.1.3 Khái niệm năng lực
Theo T điể Tiế g Việt: Nă g ực à hả ă g, điều iệ chủ qu hoặc tự hiê sẵ c để thực hiệ ột hoạt độ g ào đ Phẩ ch t tâ í và si h í tạo cho co gười hả ă g hoà thà h ột hoạt độ g ào đ với ch t ượ g c o Theo qu điể chươ g trì h giáo dục hổ thô g củ Quebec (C d ) thì: “ ă g ực à sự ết hợ ột cách i h hoạt và c tổ chức iế thức, ĩ
ă g với thái độ, tì h cả , giá trị độ g cơ cá hâ … hằ đá ứ g hiệu quả
ột yêu c u hức hợ củ hoạt độ g tro g b i cả h h t đị h ” Với cách hiểu
ày thì ếu học si h c iế thức, ĩ ă g, thái độ hô g được xe hư à c
Trang 14ă g ực à cả b yếu t ày đều hải được gười đọc vậ dụ g tro g hữ g
tì h hu g h t đị h thì ới hát triể thà h ă g ực
Theo OEC (tổ chức hợ tác và hát triể i h tế) thì: ă g ực à hả
ă g cá hâ đá ứ g các yêu c u hức hợ và thực hiệ thà h cô g hiệ vụ tro g ột b i cả h cụ thể Khái iệ ày đ g được sử dụ g tro g đá h giá
ă g ực củ học si h củ g 70 ước trê thế giới, tro g đ c Việt N Theo Nguyễ Cô g Kh h: Nă g ực à hả ă g à chủ hệ th g iế thức, ĩ ă g, thái độ và vậ hà h chú g ột cách hợ í vào thực hiệ thà h
cô g hiệ vụ hoặc giải quyết c hiệu quả các v đề đặt r củ thực tế cuộc
s g Nă g ực à ột c u trúc độ g (tr u tượ g), c tí h ở, đ thà h t ,
hà chứ tro g hô g chỉ à iế thức, ĩ ă g… à cả iề ti , giá trị, trách hiệ xã hội… thể hiệ ở tí h sẵ sà g hà h độ g tro g điều iệ thực
tế, hoà cả h th y đổi
T hữ g hái iệ đã êu trê , c thể hiểu ột cách gắ gọ : Nă g
ực à hả ă g vậ dụ g hữ g iế thức, kinh nghiệ , ĩ ă g, thái độ và
hứ g thú để hà h độ g ột cách hù hợ và c hiệu quả tro g các tì h hu g
đ dạ g củ việc học tậ và tro g cuộc s g
1.1.4 Đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực
1.1.4.1 K n ệm đ n t eo ướn t ếp cận n n lực
Nguyễ Cô g Kh h cho rằ g: đá h giá học si h theo hướ g tiế cậ
ă g ực à đá h giá theo chuẩ đ u r … hư g sả hẩ đ hô g chỉ à
iế thức, ĩ ă g à chủ yếu à hả ă g vậ dụ g iế thức, ĩ ă g và thái
độ c c để thực hiệ hiệ vụ học tậ đạt tới ột chuẩ ào đ Như vậy,
đá h giá ă g ực học si h theo cách hiểu ày đòi hỏi hải đá ứ g h i điều
iệ chí h à hải c sả hẩ đ u r và sả hẩ đ hải đạt được ột chuẩ ào đ theo yêu c u đã đề r Nhì chu g, chú g t c thể hiểu:
Một à, đá h giá theo ă g ực hô g chỉ à đá h giá việc thưc hiệ hiệ vụ học tậ củ học si h à hải hướ g đế việc đá h giá hả ă g vậ
Trang 15dụ g iế thức, ĩ ă g và thái độ củ học si h để thực hiệ hiệ vụ học tậ theo ột chuẩ h t đị h
H i à, đá h giá theo ă g ực hải dự trê việc iêu tả rõ ột sả hẩ
đ u r cụ thể à ở cả h i hí giáo viê và học si h đều biết và c thể đá h giá được sự tiế bộ củ học si h dự vào ức độ à các e thể hiệ sả hẩ
T các hái iệ trê , chú g tôi cho rằ g: Đá h giá theo hướ g tiế cậ
1.1.4.2 Đặc trưn của đ n t eo ướn t ếp cận n n lực
Đá h giá theo hướ g tiế cậ ă g ực h ạ h đế việc vậ dụ g
iế thức, ĩ ă g à học si h học được vào thực tiễ cuộc s g, chứ hô g hải chỉ đá h giá t g đơ vị iế thức, ĩ ă g riê g rẽ Chí h vì vậy, trong dạy học, đá h giá theo hướ g tiế cậ ă g ực à ột yếu t vô cù g qu trọ g, gắ iề với hoạt độ g dạy và hoạt độ g học, c tác dụ g điều chỉ h và
â g c o ch t ượ g dạy và học củ GV và HS
Theo qu điể dạy học tích cực thì việc đá h giá diễ r đ chiều: ết
hợ đá h giá củ th y và tự đá h giá củ trò, c thể th chiếu thê sự đá h giá ẫ h u củ trò với trò Việc đá h giá ê được diễ r thườ g xuyê , iê tục tro g su t quá trì h học chứ hô g hải g tí h ch t đị h ì hư iể
tr học ì h y iể tr giữ ì Ở ức độ c o hơ , giáo viê c tạo điều iệ cho học si h tự đá h giá hô g chỉ bằ g điể s à hả hồi ại cho giáo viê hữ g ỗ ực, quá trì h h đ u và ết quả à ì h đạt được
Trang 16Điều qu trọ g hơ cả à đá h giá học si h theo hướ g tiế cậ ă g
ực chí h à đá h giá hả ă g vậ dụ g, thực hiệ các hiệ vụ cụ thể, thực tế… và hát hiệ tư duy bậc c o ( hâ tích, tổ g hợ , đá h giá) củ học si h chứ hô g d g ại ở ức độ đá h giá hâ h riê g rẽ các hươ g tiệ iế thức, ĩ ă g, thái độ
Theo qu điể hát triể ă g ực, việc đá h giá ết quả học tậ hô g
y việc iể tr hả ă g tái tạo ế thức à tru g tâ củ việc đá h giá
Đá h giá ết quả học tậ theo ă g ực c chú trọ g hả ă g vậ dụ g sá g tạo tri thức tro g hữ g tì h hu g tro g thực tiễ cuộc s g Chí h vì thế,
ếu xét ở hí cạ h bả ch t thì hô g c âu thuẫ với việc đá h giá
iế thức, ĩ ă g à đá h giá ă g ực à ột bước hát triể c o hơ so với
đá h giá iế thức ĩ ă g Để chứ g i h học si h c ă g ực ở ột ức
độ ào đ , hải tạo cơ hội cho học si h giải quyết v đề tro g tì h hu g tro g cuộc s g Khi đ học si h vẫ hải vậ dụ g iế thức ĩ ă g đã được học ở hà trườ g, v hải vậ dụ g hữ g i h ghiệ củ bả thâ thu được t hữ g trải ghiệ ở bê goài hà trườ g Như vậy, thô g qu việc hoà thà h hiệ vụ đ gười t c thể đồ g thời đá h giá được cả ĩ
ă g hậ thức, ĩ ă g thực hiệ và cả giá trị, tì h cả củ gười học Mặt hác, đá h giá ă g ực hô g hoà toà hải dự vào chươ g trì h giáo dục
ô học hư đá h giá iế thức, ĩ ă g, bởi ă g ực à tổ g hò ết ti h
iế thức, ĩ ă g, thái độ, tì h cả , giá trị, chuẩ ực đạo đức,… được hì h thà h t hiều ĩ h vực học tậ và t sự hát triể tự hiê về ặt xã hội củ học si h
Sự hác h u giữ đá h giá theo tiế cậ ă g ực và đá h giá theo tiế
cậ ục tiêu được thể hiệ ở bả g dưới đây:
Trang 17Tiêu chí Đá h giá theo hướ g tiế cậ
ă g ực
Đá h giá theo tiế cậ ục
tiêu Mục
Nội
dung
đá h giá
- Nhữ g iế thức, ĩ ă g, thái độ
ở hiều ô học, hiều hoạt độ g
giáo dục và hữ g trải ghiệ của
bả thâ học si h tro g cuộc s g
xã hội (tậ tru g vào ă g ực thực
hiệ )
- Quy chuẩ theo các ức độ hát
triể ă g ực củ gười học
- Nhữ g iế thức, ĩ ă g, thái độ ở ột ô học cụ thể
-Quy chuẩ theo việc gười
điể
đá h giá
- Đá h giá ở ọi thời điể tro g
quá trì h dạy - học, chú trọ g tới
đá h giá tro g hi học
-Thườ g diễ r ở thời điể
h t đị h tro g quá trì h dạy học, đặc biệt à trước và s u
hi dạy
Trang 18Kết quả
đá h giá
-Nă g ực củ gười học hụ thuộc
vào độ h củ hiệ vụ hoặc bài
-Cà g đạt được hiều đơ vị
iế thức, ĩ ă g thì cà g được coi à c ă g ực c o
hơ
1.2 Đánh giá trong dạy học ở tiểu học
1.2.1 Mục đích đánh giá trong dạy học ở tiểu học
Mục đích đá h giá tro g dạy học ở TH được thể hiệ rõ tro g thô g tư
30 quy đị h đá h giá học si h tiểu học được ộ Giáo dục và Đào tạo b
hà h Đá h giá học si h tiểu học được thực hiệ với ục đích s u:
Giú giáo viê điều chỉ h, đổi ới hươ g há , hì h thức tổ chức hoạt
độ g dạy học, hoạt độ g trải ghiệ g y tro g quá trì h và ết thúc ỗi gi i đoạ dạy học, giáo dục; ị thời hát hiệ hữ g c gắ g, tiế bộ củ học
si h để độ g viê , hích ệ và hát hiệ hữ g h hă chư thể tự vượt qu
củ học si h để hướ g dẫ , giú đỡ; đư r hậ đị h đú g hữ g ưu điể
ổi bật và hữ g hạ chế củ ỗi học si h để c giải há ị thời hằ
â g c o ch t ượ g, hiệu quả hoạt độ g học tậ , rè uyệ củ học si h; g
h thực hiệ ục tiêu giáo dục TH
Giú học si h c hả ă g tự đá h giá, th gi đá h giá; tự học, tự điều chỉ h cách học; gi o tiế , hợ tác; c hứ g thú học tậ và rè uyệ để tiế bộ
Giú ch ẹ học si h hoặc gười giá hộ (s u đây gọi chu g à ch ẹ học si h) th gi đá h giá quá trì h và ết quả học tậ , rè uyệ , quá trì h
Trang 19hì h thà h và hát triể ă g ực, hẩ ch t củ co e ì h; tích cực hợ tác với hà trườ g tro g các hoạt độ g giáo dục học si h
Giú cá bộ quả í giáo dục các c ị thời chỉ đạo các hoạt độ g giáo dục, đổi ới hươ g há dạy học, hươ g há đá h giá hằ đạt hiệu quả giáo dục
Như vậy, ục đích củ đá h giá tro g dạy học ở TH hằ ục đích
cu i cù g à â g c o ch t ượ g dạy và học củ giáo viê và học si h, hỗ trợ hoạt độ g dạy và học thực hiệ ột cách hiệu quả hơ
1.2.2 Vai trò của đánh giá trong dạy học ở tiểu học
Đá h giá hằ â g c o ch t ượ g giáo dục (b o gồ t t cả các hoạt
độ g giáo dục, chươ g trì h giáo dục sả hẩ giáo dục…) Ch t ượ g giáo dục được hiểu à sự hù hợ với ục tiêu giáo dục, ghĩ à xác đị h được
ức độ đạt được các ục tiêu giáo dục đã đị h r
Tro g quá trì h dạy học, đá h giá được coi à hâu cu i cù g, tuy hiê
ết quả đá h giá c tác độ g đế t t cả các hâu hác tro g quá trì h dạy học
Đồ g thời ết quả đá h giá cũ g tác độ g đế các ực ượ g hác h u th
gi vào quá trì h dạy học, tro g đ c : giáo viê , học si h, và các hà quả í giáo dục
Đ i với giáo viê : đá h giá cu g c hữ g thô g ti để giáo viê đư r
hữ g quyết đị h hù hợ iê qu tới hoạt độ g giả g dạy củ ì h; đá h giá được hiệu quả hoạt độ g giả g dạy củ chí h ì h; à cơ sở để giáo viê điều chỉ h, tự hoà thiệ hoạt độ g học củ ì h
Đ i với học si h: đá h giá giú học si h c hữ g thô g ti “ iê hệ gược” t đ giú các e điều chỉ h hoạt độ g học
- Về ặt giáo dưỡ g c thể giú học si h biết được ì h đã tiế thu điều
v học đế ức độ ào, cò hữ g thiếu s t ào c bổ su g
- Về ặt hát triể ă g ực hậ thức giú học si h c điều iệ tiế
hà h các hoạt độ g trí tuệ hư ghi hớ, tái hiệ , chí h xác h , hái quát h ,
Trang 20hệ th g h iế thức, tạo điều iệ cho học si h hát triể tư duy sá g tạo,
i h hoạt vậ dụ g iế thức để giải quyết các tì h hu g thực tế
- Về ặt giáo dục giú học si h c ti h th trách hiệ c o tro g học
tậ , c ý trí vươ ê đạt ết quả c o hơ , củ g c ò g ti vào hả ă g củ
ì h, â g c o ý thức tự giác, hắc hục tí h chủ qu tự ã
Đ i với hữ g hà quả í: đá h giá cu g c thô g ti cho cá bộ quả í giáo dục về thực trạ g dạy và học củ ột đơ vị giáo dục để c hữ g chỉ đạo ị thời, u ắ được hữ g ệch ạc, huyế hích, hỗ trợ hữ g sá g
iế h y, đả bảo thực hiệ t t ục tiêu giáo dục
1.2.3 Công cụ đánh giá trong dạy học tiểu học
Cô g cụ đá h giá à hươ g tiệ để hỗ trợ GV và hoạt độ g học củ HS tro g quá trì h đá h giá ă g ực Tro g quá trì h giả g dạy, để đá h giá được ă g ực HS, GV c thể sử dụ g r t hiều cô g cụ hư: hiếu qu sát, hiếu đá h giá, bài iể tr , th g đo, bả g iể , câu hỏi đà thoại
B k ểm tra: à bài thi tro g đ , học si h được tự do trả ời về ột chủ
đề cho trước ự vào hữ g câu trả ời đ củ học si h à giáo viê cho
điể hoặc xác đị h các ực độ ết quả củ bài thi
Một s dạ g bài iể tr à GV thườ g sử dụ g: ài iể tr iệ g (v đá ), bài iể tr viết, bài thực hà h
P ếu quan s t
Qu sát tro g giáo dục được hiểu à việc thu thậ thô g ti về đ i tượ g
bằ g cách tri giác trực tiế đ i tượ g và các hâ t iê qu tới đ i tượ g đ
Để giú cho việc qu sát c hệ th g, c thể sử dụ g các ĩ thuật ghi ché s u để thu thậ thô g ti về học si h tro g su t quá trì h giáo dục:
Phiếu ghi ché chuyệ vặt:Tro g su t quá trì h qu sát học si h, giáo viê c thể ghi ại hữ g chuyệ vặt b t chợt gặ hải, hả á h hữ g ét độc đáo về tí h cách thái độ, hà h vi củ học si h; hữ g tì h hu g, hữ g
sự c tro g hoạt độ g dạy học và giáo dục
Trang 21Phiếu iể ê:Tro g quá trì h qu sát, để ắ được ức độ thà h thạo
củ học si h về ột ĩ ă g ào đ y tro g học tậ , giáo viê sử dụ g hươ g
há dù g hiếu iể ê
Sử dụn b test: à bài iể tr tro g đ GV đư r các ệ h đề và c
các câu trả ời hác h u, yêu c u gười học hải ự chọ đá á hù hợ Khi sử dụ g bài Test để đá h giá HS, GV c thể đư r các câu hỏi dự vào các dạ g câu hỏi hư s u:
Câu hỏi dạ g đú g - sai
Câu hỏi hiều ự chọ
Câu hỏi dạ g điề huyết
Câu hỏi trắc ghiệ ghé đôi
1.3 Môn khoa học lớp 4 ở tiểu học
1.3.1 Mục tiêu môn Khoa học lớp 4
Việc dạy học ô Kho học ớ 4 hằ thực hiệ 3 ục tiêu, đ à ục tiêu về iế thức, ĩ ă g , thái độ và hà h vi Cụ thể s u hi học xo g ô Kho học ớ 4, học si h c đạt được:
- C ột s iế thức cơ bả , b đ u và thiết thực về:
+ Sự trao đổi ch t, nhu c u di h dưỡ g, sự si h sả và ớ ê củ cơ thể gười, cách hò g trá h ột s bệ h thô g thườ g và bệ h truyề hiễ + Sự trao đổi ch t, sự si h sả củ thực vật, độ g vật
+ Đặc điể và ứ g dụ g củ ột s ch t, ột s vật iệu và dạ g ă g
ượ g thườ g gặ tro g đời s g và sả xu t
- ước đ u hì h thà h và hát triể các ĩ ă g:
+ Ứ g xử thích hợ tro g các tì h hu g c iê qu đế v đề sức hỏe bả thâ , gi đì h và cộ g đồ g
+ Qu sát và à ột s thí ghiệ thực hà h ho học đơ giả và
g gũi với đời s g và sả xu t
Trang 22+ Nêu thắc ắc, đặt câu hỏi tro g quá trì h học tậ , biết tì thô g ti để giải đá , biết diễ đạt hữ g hiểu biết bằ g ời i, bài viết, sơ đồ…
+ Phâ tích, so sá h biết rút r hữ g d u hiệu chu g và riê g củ ột
s sự vật, hiệ tượ g đơ giả tro g tự hiê
- Hì h thà h hát triể hữ g thái độ và hà h vi:
+ Tự giác thực hiệ các quy tắc vệ si h, toà cho bả thâ , gi đì h
1.3.2 Nội dung dạy học môn Khoa học lớp 4 ở tiểu học
Nội du g chươ g trì h ô Kho học ớ 4 gồ c 3 chủ đề, đ à co gười và sức hỏe, vật ch t và ă g ượ g, độ g vật và thực vật Nội du g
củ t g chủ đề cụ thể hư s u:
dun c ủ đề con n ườ v sức k ỏe:
Sự tr o đổi ch t ở gười sẽ giới thiệu cho HS biết ột s biểu hiệ và
v i trò củ sự tr o đổi ch t giữ cơ thể gười với ô trườ g; ột s ch t di h dưỡ g c tro g thức ă và hu c u củ cơ thể co gười, hữ g ch t di h dưỡ g c thiết để co gười c thể tồ tại và hát triể , chú ý đế v đề toà tro g vệ si h thực hẩ để giú cho cơ thể co gười hỏe ạ h
A toà tro g cuộc s g giới thiệu ột s bệ h do th hoặc tiếu ch t di h dưỡ g; bệ h ây hiễ qu đườ g tiêu h ; hò g trá h t i ạ đu i ước
C ủ đề vật c ất v n n lượn
Thô g qu chủ đề ày học si h sẽ c hữ g hiểu biết chu g về ước hư: tí h ch t, sự chuyể thể, vò g tu hoà và v i trò củ ước, sự ô hiễ ước, cách à sạch, sử dụ g hợ í và bảo vệ guồ ước Một yếu t ữ
Trang 23cù g vô cù g qu trọ g đ à hô g hí: học si h sẽ biết được tí h ch t, thà h h , v i trò củ hô g hí đ i với sự s g, biết ột s cách bảo vệ
b u hô g hí Ngoài r , HS cò biết về â th h được hì h thà h đâu, vai trò củ â th h tro g cuộc s g, biệ há ch g tiế g ồ Nhắc đế các yếu t c thiết cho sự s g hô g thể hô g hắc tới á h sá g, HS sẽ tì hiểu về vật được chiếu sá g và vật tự chiếu sá g, vật cho á h sá g đi qu và vật cả sá g, v i trò củ á h sá g và hải sử dụ g á h sá g hư thế ào tro g cuộc s g Yếu t cu i cù g à HS được tì hiểu đ à hiệt: HS sẽ biết cả giác g, ạ h; hiệt độ, hiệt ế, các guồ điệ , v i trò củ hiệt, sử dụ g
hợ í và tiết iệ guồ hiệt tro g cuộc s g
C ủ đề t ực vật v đ n vật
Nhu c u và sự tr o đổi ch t củ thực vật, độ g vật với ô trườ g Khi học về chuỗi thức ă tro g tự hiê , HS sẽ y được ột s ví dụ về chuỗi thức ă tro g tự hiê và v i trò củ thực vật đ i với sự s g trê Trái Đ t Các ội du g thuộc b chủ đề củ ô Kho học ớ 4 đều r t g gũi, que thuộc với cuộc s g củ các e Chí h vì vậy, tro g quá trì h dạy học
GV c hải vậ dụ g đư r các câu hỏi đá h giá hằ giú các e vậ
dụ g iế thức đã học vào giải quyết các v đề tro g cuộc s g
1.3.3.Vai trò của đánh giá trong dạy học môn Khoa học lớp 4 ở tiểu học
Tro g quá trì h dạy và học ô Kho học ớ 4 thì đá h giá c v i trò
vô cù g qu trọ g đ i với cả giáo viê và học si h, cụ thể hư s u:
- Đ i với giáo viê : giú cho giáo viê ắ được hả ă g học tậ củ
t g e học si h tro g ớ về ô Kho học để t đ giú giáo viê đư r được hươ g há dạy học hù hợ cho t g đ i tượ g học si h hoặc điều chỉ h hoạt độ g giả g dạy củ ì h cho hù hợ với thực tế; cò à cơ sở
để giáo viê hướ g dẫ học si h tự điều chỉ h, tự hoà thiệ hoạt độ g học
củ ì h
Trang 24- Đ i với học si h: giú cho các e c th i que , c hu c u tì hiểu để biết hữ g ội du g, thông tin bài học ( ví dụ hư co gười c gì để s g
và v i trò củ các ch t di h dưỡ g đ i với; chủ đề vật ch t và ă g ượ g các
e sẽ c hữ g hiểu biết cơ bả về ước, hô g hí, â th h; đ i với chủ đề
độ g vật và thực vật các e sẽ biết được hữ g iế thức cơ bả về độ g vật
và thực vật xu g qu h ì h, hu c u di h dưỡ g và sự ch o đổi ch t ở độ g vật và thực vật…) Thô g qu đá h giá các e biết được ức độ ă g ực củ
ì h đã đạt được hư thế ào để t đ điều chỉ h hoạt độ g học tậ củ
ì h, t đ giú các e tiế bộ hơ tro g học tậ ô Kho học ớ 4
Ngoài r đá h giá cò huyế hích học si h c ý thức tì hiểu, â g
c o hiểu biết củ bả thâ đ i với hữ g ội du g iê qu đế bài học và
vậ dụ g ột cách i h hoạt hữ g ội du g đ vào thực tế cuộc s g
Như vậy, chú g t c thể th y nhờ c quá trì h đá h giá à c thể thúc đẩy, â g c o ch t ượ g hoạt độ g dạy - học củ cả GV và HS tro g quá trì h học ô Kho học và các ô học hác ở ớ 4 o đ , đá h giá sẽ hách qu hơ , chí h xác hơ giú cho hoạt độ g dạy học củ GV và hoạt
độ g học tậ củ HS đạt ết quả c o Điều ày đặc biệt qu trọ g, h t à trong gi i đoạ hiệ y hi à dạy học theo hướ g tiế cậ ă g ực học
si h đ g được á dụ g rộ g rãi ở các trườ g tiểu học
1.4 Đánh giá trong dạy học môn Khoa học lớp 4 theo tiếp cận năng lực
1.4.1 Xu hướng đánh giá trong dạy học theo tiếp cận năng lực
Cù g với sự th y đổi củ xã hội, giáo dục cũ g hải đ i ặt với sự th y đổi để â g c o ch t ượ g dạy và học Nhữ g th y đổi về vă h - xã hội,
i h tế, ôi trườ g và cô g ghệ dẫ đế hiều hí cạ h củ giáo dục c được xe xét ại, tro g đ c iể tr , đá h giá Nhữ g th y đổi tro g xu hướ g iể tr , đá h giá được thể hiệ ở:
Trang 25Th y đổi cách tiế cậ tro g iể tr , đá h giá học si h Đá h giá theo tiế cậ ă g ực hướ g tới tạo cơ hội học tậ và hát triể ă g ực củ gười học, đá h giá vì sự thà h cô g củ gười học Với cách tiế cậ đá h giá ày, học si h được xe hư c u i giữ hữ g iế thức đã biết với
hữ g iế thức chư biết, c hải tr u dồi thê Hoạt độ g iể tr , đá h giá được coi hư ột hoạt độ g học tậ được giáo viê chú trọ g tro g các hoạt độ g hà g gày trê ớ và tậ tru g vào hát huy v i trò củ học si h tro g quá trì h học tậ củ chí h ì h
Đ dạ g h các hì h thức, cô g cụ đá h giá Tro g đá h giá theo tiế
cậ ă g ực, các hiệ vụ, bài tậ đ dạ g được gi o cho học si h tro g su t quá trì h học để thườ g xuyê đo ức độ đạt được ục tiêu Đá h giá hô g chỉ được thực hiệ vào giữ và cu i học ì à được thực hiệ thườ g xuyê tro g quá trì h học, chú trọ g vào đá h giá quá trì h ê cạ h đ , các v đề/câu hỏi và tiêu chí đá h giá được êu rõ t trước giú học si h ắ được
ục tiêu/chuẩ à ì h c đạt được để c gắ g, ỗ ực
Th y đổi ội du g đá h giá, chuyể t đá h giá chú trọ g ục tiêu cu i
cù g củ việc giả g dạy s g đá h giá chú trọ g i h ghiệ học tậ và sự tiế bộ củ gười học, chú trọ g sả hẩ s g chú trọ g quá trì h, chuyể t
đá h giá tậ tru g vào iế thức sách vở s g tậ tru g vào ă g ực thực tế Như vậy, hữ g th y đổi tro g xu hướ g đá h giá đã hả á h rõ qu điể y gười học và quá trì h học tậ à tru g tâ Th y đổi tro g xu hướ g đá h giá g h tạo điều iệ giú học si h hát triể t i đ ọi tiề ă g và thà h cô g tro g học tậ
1.4.2 Nội dung đánh giá trong dạy học môn Khoa học lớp 4 theo tiếp cận năng lực
4 Đ n n n lực c un của ọc s n tron dạy ọc môn K oa ọc lớp 4
Theo dự thảo chươ g trì h G PT s u 2015: Nă g ực chu g à ă g ực cơ
bả , thiết yếu à b t ỳ ột gười ào cũ g c c để s g, học tậ và à việc
Trang 26[4, tr.6] Như vậy, đá h giá ă g ực chu g củ học si h tro g dạy học ô Kho học ớ 4 b o gồ hoạt độ g đá h giá t t cả các ă g ực cơ bả , thiết yếu
củ học si h c thiết cho hoạt độ g s g, học tậ và à việc Nhữ g ă g ực chu g củ học si h tiểu học được thể hiệ rõ tro g dự thảo chươ g trì h G PT
- Lậ ế hoạch và thực hiệ cách học: iết ậ và à theo thời
gi biểu học tậ hà g gày; vậ dụ g các cách học: Ghi hớ bằ g học thuộc, đá h d u hữ g ý, đoạ c thiết, ; thu thậ và trì h bày được thô g ti t sách giáo ho , giờ giả g củ giáo viê bằ g các hì h thức hư: bả ghi t tắt, ậ bả tổ g ết,
- Đá h giá và điều chỉ h việc học: Nhậ r và sử chữ s i s t tro g bài iể tr qu ời hậ xét củ giáo viê ; biết hỏi giáo viê
và gười hác hi chư hiểu bài
- Phát hiệ và à rõ v đề: Thu hậ thô g ti t tì h hu g,
hậ r hữ g v đề đơ giả và đặt được câu hỏi
- Đề xu t, ự chọ giải há : Nêu được cách thức giải quyết v
đề đơ giả theo hướ g dẫ
- Thực hiệ và đá h giá giải há giải quyết v đề: Tiế hà h giải quyết v đề theo hướ g dẫ
- Nhậ r ý tưở g ới: Xác đị h và à rõ thô g ti , ý tưở g ới với bả thâ t các guồ tài iệu cho sẵ theo hướ g dẫ
- Hì h thà h và triể h i ý tưở g ới: ự trê hiểu biết đã c ,
hì h thà h ý tưở g ới đ i với bả thâ và dự đoá được ết quả
Trang 27hi thực hiệ
-Tư duy độc ậ : Nêu được thắc ắc về sự vật, hiệ tượ g; hô g
e gại êu ý iế cá hâ trước các thô g ti hác h u về sự vật, hiệ tượ g; sẵ sà g th y đổi hi hậ r s i s t
- Tạo r cái đẹ : Tái hiệ được tro g sá g tác củ ì h hữ g cái đẹ tro g tự hiê , tro g đời s g xã hội bằ g hươ g tiệ hù hợ
hâ , ă , ặc, si h hoạt, học tậ c ợi cho sức hoẻ
- Rè uyệ sức hoẻ thể ực: Kể tê và êu được chức ă g củ
ột s bộ hậ chí h củ cơ thể gười; diễ tả được ột s biểu hiệ b t thườ g củ cơ thể; êu và ô tả được các hoạt độ g vậ
độ g tro g thể dục, thể th o thườ g gày; thực hiệ được các oại
hì h vậ độ g hù hợ với bả thâ
- Nâ g c o sức hoẻ ti h th : Thực hà h các hà h vi ứ g xử vui tươi, thâ thiệ ; xử ý các tì h hu g đơ giả , cụ thể tro g cuộc s g với thái độ tự trọ g, tự ti , c trách hiệ và hoà đồ g với ọi gười
đ u biết hả hồi các vă bả đã học…; Viết đú g chí h tả và gữ
há ; viết được bài vă gắ về các chủ đề que thuộc hoặc cá hâ ư
Trang 28thích (bằ g chữ viết t y và đá h áy, bước đ u biết ết hợ gô gữ với hì h ả h i h họ ); trì h bày được ý iế củ cá hâ ; điề được thô g ti vào các ẫu vă bả đơ giả …; Phát â đú g; c v t
vự g c thiết cho học tậ và gi o tiế hà g gày; bước đ u biết cách
sử dụ g các iểu câu thô g dụ g; i rõ rà g, ạch ạc và đú g gữ điệu; ể được các câu chuyệ gắ , đơ giả về các chủ đề que thuộc,
hù hợ với tâ í ứ tuổi; trì h bày được ội du g chủ đề đơ giả , thuộc chươ g trì h học tậ ;trì h bày được hữ g ý iế , suy ghĩ củ
ì h; bước đ u biết ết hợ ời i với độ g tác cơ thể và các hươ g tiệ hỗ trợ hác …; Nghe hiểu tro g gi o tiế thô g thườ g và các chủ
đề học tậ hù hợ với tâ í ứ tuổi; c thái độ tích cực tro g hi ghe; bước đ u c hả hồi hù hợ …
- Xác đị h ục đích và hươ g thức hợ tác: Thích sự tr o đổi, giú
đỡ h u tro g học tậ ; thực hiệ sự hợ tác tro g h hỏ ứ g với hiệ vụ học tậ được gi o theo sự hướ g dẫ củ giáo viê
- Xác đị h trách hiệ và hoạt độ g củ bả thâ : iết được trách hiệ củ ì h tro g cô g việc củ cả h theo hướ g dẫ
- Xác đị h hu c u và hả ă g củ gười hợ tác: G ý hâ
cô g cô g việc cho t g thà h viê và tr h thủ sự hỗ trợ củ các thà h viê ; đề xu t hâ cô g cô g việc cho t g thà h viê tro g
Trang 29h
- Tổ chức và thuyết hục gười hác: C gắ g hoà thà h h việc ì h được hâ cô g và chi sẻ giú đỡ thà h viê hác cù g hoà thà h việc được hâ cô g; vui g trước ết quả chu g
- Đá h giá hoạt độ g hợ tác: Cù g các thà h viê báo cáo ết quả thực hiệ hiệ vụ củ cả h ; th gi đá h giá ết quả đạt được củ cả h và củ bả thâ , rút i h ghiệ trê cơ sở
- Nhậ biết, ứ g xử hù hợ chuẩ ực đạo đức và há uật tro g
xã hội s h : Biết rằ g thô g ti à ỗi gười tạo ra hay cung
c c thể được sử dụng hoặc bị lạm dụng bởi gười hác; biết bảo
vệ thô g ti cá hâ , biết về quyền sở hữu trí tuệ, biết bảo vệ sức khoẻ bả thâ hi sử dụng thiết bị ICT
- Phát hiệ và giải quyết v đề tro g ôi trườ g cô g ghệ tri thức: Nêu được hu c u thu thậ thô g ti c thiết cho ột s v
đề đơ giả Tì được thô g ti t guồ dữ iệu s đã cho theo
Trang 30- Sử dụ g gô gữ toá : Nhậ r và c thể sử dụ g được các thuật
gữ, ý hiệu toá học, tí h ch t đơ giả củ s tự hiê và ột s
hì h đơ giả ; bước đ u biết sử dụ g th g ê tro g học tậ ; hì h
du g và c thể vẽ hác hì h dạ g củ các hì h hì h học cơ bả ;
hậ r và biểu diễ được i iê hệ toá học giữ các yếu t tro g các tì h hu g đơ giả h y bài toá c ời vă
- Sử dụ g cô g cụ tí h toá : Sử dụ g được các dụ g cụ đo, vẽ,
tí h tro g học tậ ; sử dụ g được áy tí h c t y với hữ g chức
ă g tí h toá đơ giả tro g học tậ và tro g cuộc s g
Các ă g ực chu g ày hô g chỉ được đá h giá tro g ô Kho học
à cò được đá h giá tro g t t các các ô học hác và hoạt độ g giáo dục ở trườ g TH Tro g dạy học ô Kho học ớ 4, đá h giá c xe xét ức độ thực hiệ và đạt được các ă g ực chu g củ học si h, t đ c hữ g biệ
há , cách thức hỗ trợ để học si h hát triể các ă g ực chu g đ hằ hát triể toà diệ bả thâ
1.4.2 Đ n n n lực k oa ọc của ọc s n tron dạy ọc môn K oa
học (scie tific iter cy) b o gồ 4 hí cạ h tươ g qu với h u:
Ngữ cả h (Co text): hậ r các tì h hu g iê qu đế ho học và
cô g ghệ
Trang 31Kiế thức (K ow edge): hiểu biết về thế giới tự hiê trê cơ sở iế thức ho học tro g đ b o gồ iế thức về thế giới tự hiê và iế thức về chí h ho học
Nă g ực (co ete cies): thể hiệ ă g ực ho học tro g đ b o gồ xác đị h các v đề ho học, giải thích các hiệ tƣợ g theo ho học và sử
- Xác đị h các giả thiết, bằ g chứ g và ý do đƣ r hữ g
ết uậ ;
- Suy gẫ hữ g hệ quả (i ic tio ) về ặt xã hội củ sự hát triể ho học và cô g ghệ
Trang 32Các ức độ đá h giá ă g ực ho học củ học si h được ô tả cụ thể tro g bả g s u:
Ở ức ày, học si h biết sử dụ g iế thức ho học và xây dự g
hữ g cơ sở ý uậ để hỗ trợ cho các quyết đị h và đề xu t xu g
qu h các tì h hu g co gười, xã hội và toà c u
5
Ở ức 5, học si h biết cách xác đị h các c u h ho học củ hiều tì h hu g hức tạ tro g cuộc s g, á dụ g hữ g hái iệ
ho học và iế thức về ho học vào các tì h hu g ày, biết so
sá h, chọ ự và đá h giá bằ g chứ g ho học thích hợ đá ứ g
hữ g tì h hu g tro g cuộc s g Ở ức ày, học si h biết sử dụ g
hả ă g ghiê cứu hát triể t t, iê ết iế thức ột cách hù
hợ và đư r hữ g hiểu biết sâu sắc đ i với các tì h hu g Học
si h biết cách xây dự g h giải thích dự trê bằ g chứ g và h
ậ uậ dự trê hâ tích sâu sắc
4
Ở ức 4, học si h biết cách à việc c hiệu quả với các tì h
hu g và v đề c iê qu tới các hiệ tượ g rõ rà g yêu c u học
Trang 33si h hải suy uậ về v i trò củ ho học hoặc cô g ghệ Học si h biết ự chọ và tích hợ các h giải thích t hiều guyê tắc
ho học và cô g ghệ hác nhau, iê ết hữ g h hải thích đ tới các hí cạ h củ hữ g tì h hu g tro g cuộc s g
3
Ở ức 3, học si h biết cách xác đị h các v đề ho học được
ô tả rõ rà g ở hiều b i cả h Học si h biết ự chọ các sự thật và
iế thức để giải thích các hiệ tượ g và á dụ g các ô hì h hoặc
ế hoạch ghiê cứu Ở ức ày, học si h biết diễ giải và sử dụ g các hái iệ ho học t hữ g cách tư duy hác h u và biết á
dụ g trực tiế Học si h biết xây dự g ết uậ gắ c sử dụ g các
sự thật và đư r suy uậ dự trê iế thức ho học
2
Ở ức 2, học si h c iế thức ho học thô g thườ g để đư r
hữ g giải thích hù hợ với các b i cả h que thuộc hoặc rút r ết
uậ dự trê hữ g ghiê cứu đơ giả Học si h c hả ă g ậ
uậ trực tiế và đư r hữ g diễ giải theo ghĩ đe về hữ g ết quả củ ghiê cứu ho học hoặc giải quyết v đề cô g ghệ
1
Ở ức 1, học si h c iế thức ho học hạ chế, chỉ á dụ g được iế thức đ vào ột s ít các tì h hu g que thuộc Học si h biết trì h bày h giải thích ho học được thể hiệ rõ rà g và à theo hướ g cho sẵ t bằ g chứ g đã cho
Nă g ực ho học à ột ă g ực qu trọ g đ i với học si h, giú học
si h chuẩ bị và th gi đ y đủ vào cuộc s g xã hội à ở đ ho học và
cô g ghệ đ g v i trò qu trọ g Nă g ực ho học giú học si h giải quyết các v đề thườ g gặ tro g cuộc s g, gồ các v đề cá hâ , gia
đì h, xã hội, thậ chí à các v đề g tí h toà c u Vì vậy, hì h thà h
ă g ực ho học đ g v i trò qu trọ g tro g dạy học Kho học ở tiểu học
Trang 34Chí h vì vậy, đá h giá tro g dạy học ô Kho học ở tiểu học theo tiế cậ
ă g ực c qu tâ , chú trọ g đế đá h giá ă g ực ho học củ học
si h Tro g đề tài ày, chú g tôi qu tâ chủ yếu đế việc xây dự g cô g cụ
đá h giá ă g ực ho học củ học si h tro g dạy học ô Kho học ớ 4
1.4.3 Vai trò của đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực trong dạy học môn Khoa học lớp 4
Việc đá h giá ă g ực củ HS c thể được thực hiệ chủ yếu bởi hữ g gười sẽ trực tiế thực hiệ ục đích củ đá h giá ă g ực củ HS và ở đây chí h à GV Người trực tiế à việc với HS hằ g gày trê ớ học
GV hi dạy ô Kho học cho học si h ớ 4 cũ g c biết HS củ
ì h c hữ g ă g ực gì và ở ức độ ào, để t đ c ế hoạch giả g dạy
s o cho hát huy hết các ă g ực v c củ HS Ngoài r , GV cũ g c biết được HS đã trưở g thà h tới ức độ ào và á dụ g các iế thức học hư thế ào vào thực tiễ cuộc s g Vì vậy hi biết được các ă g ực củ HS
cũ g sẽ giú cho GV r t hiều tro g dạy học ô Kho học i chu g và tro g dạy học các ô học ớ 4 i riê g iết được các ă g ực củ t g
HS cò giú GV c qu điể đú g hơ tro g việc xây dự g ế hoạch giáo dục, điều chỉ h ội du g, hươ g há dạy học cho hù hợ với HS và đá h giá ết quả HS được chí h xác hơ hằ cải thiệ ch t ượ g giáo dục
Tro g quá trì h dạy học trê ớ , hờ vào cô g cụ đá h giá à GV biết được hữ g ă g ực à HS c được t đ điều chỉ h cách giả g dạy cho
hù hợ để giú HS c thể hát huy hết hữ g ă g ực v c củ ì h, bê
cạ h đ vẫ sẽ c hữ g hiểu biết cơ bả về các dạ g ă g ực hác Để à được điều ày đòi hỏi GV c hải sử dụ g cô g cụ đá h giá hù hợ với
t g HS; để hát huy hữ g ă g ực à các e c được thì GV hải sử
dụ g hữ g câu hỏi vậ dụ g được hữ g hiểu biết củ các e , s u đ đư r
hữ g câu hỏi â g c o hằ giú cho HS hải tư duy để tì r câu trả ời;