Cải thiện kỹ năng làm việc theo nhóm của bản thân, nâng cao trách nhiệm và ý thức làm việc trong một tập thể, cộng đồng... 6.1 Giới thiệu chung6.2 Các giai đoạn hình thành và phát tri
Trang 1Chương 6:
KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Trang 2 Cải thiện kỹ năng làm việc theo nhóm của bản thân, nâng
cao trách nhiệm và ý thức làm việc trong một tập thể, cộng
đồng.
Trang 46.1 Giới thiệu chung
6.2 Các giai đoạn hình thành và phát triển nhóm 6.3 Kỹ năng cần thiết để làm việc nhóm hiệu quả 6.4 Cách thức đánh giá hoạt động của nhóm
NỘI DUNG CHÍNH:
Trang 56.1 GIỚI THIỆU CHUNG
Bài học từ đàn ngỗng trời Canada
Giảm 71% lực cản so với bay
riêng lẻ
(Theo tài liệu [1])
Trang 6Bài học từ đàn kiến
Trang 7Nhớ các chi tiết trong hình
TẠI SAO PHẢI LÀM VIỆC
THEO NHÓM (2)
HOẠT ĐỘNG 1:
Trang 8HOẠT ĐỘNG 1:
NHỚ CHI TIẾT TRONG HÌNH
Bạn sẽ được xem 1 bức hình trong 10
giây.
Sau đó, trong 1 phút hãy ghi lên giấy tên
các chi tiết trong hình, càng nhiều càng tốt.
Trang 10Bạn nhớ được chính xác
bao nhiêu chi tiết ??
- Bước tiếp theo: hãy kết hợp với kết quả của các
thành viên khác trong nhóm
Nhóm bạn nhớ được chính xác bao nhiêu chi tiết ?
Trang 11Đánh giá – Thảo luận
của cả nhóm cho thấy điều gì ?
Trang 12Bước kế tiếp:
Các bạn có 1 phút để bàn CHIẾN THUẬT cho nhóm !
Trang 14Đánh giá – Thảo luận
• Kết quả lần này của nhóm bạn có tốt hơn
không? Giải thích.
• Chiến thuật của nhóm bạn là gì?
• Nhóm đã đi đến chọn chiến thuật này ra sao?
Từ quan sát của bạn:
LỢI ÍCH CỦA HOẠT ĐỘNG NHÓM LÀ GÌ?
Trang 156.1 1 Định nghĩa NHÓM :
• Nhóm là:
“ Một số người với các kỹ năng khác nhau, chia sẻ
trách nhiệm, cùng cam kết làm việc chung với nhau, bổ
sung và hỗ trợ cho nhau để đạt được mục tiêu chung "
(Katzenbach và Smith).
Trang 166.1.1 Định nghĩa NHÓM:
cùng hoàn thành một mục tiêu chung”
(Lewis-McClear)
mạnh mẽ, nhưng tốn rất nhiều tiền của/công sức để bảo trì.
Trang 17 Đặc điểm NHÓM:
Tập hợp những cá nhân có các kỹ năng khác nhau và
bổ sung cho nhau.
Cùng cam kết chịu trách nhiệm thực hiện một mục tiêu
chung
Các thành viên trong nhóm tương tác với nhau và với trưởng nhóm để đạt được mục tiêu chung
Các thành viên trong nhóm phụ thuộc vào thông tin
của nhau để thực hiện phần việc của mình.
Trang 196.1.2 Phân loại nhóm
• b Các nhóm không chính thức:
Các nhóm không chính thức làm việc với nhau thất thường để thực hiện nhiệm vụ ngắn hạn
nhằm giải quyết một số yêu cầu Ví dụ như:
Trang 206.1.2 Phân loại nhóm
• c So sánh các nhóm chính thức và không chính thức :
– Nhóm càng chính thức càng cần được huấn luyện
về khả năng lãnh đạo nhóm về các mặt như: các quy tắc và các quy trình phải tuân theo, thực hiện các báo cáo, ghi chép tiến độ, và các kết quả đạt được trên cơ sở thông lệ.
– các nhóm không chính thức tuân theo những quy trình thất thường Những ý kiến và những giải pháp có thể được phát sinh trên cơ sở tùy thời và các quy trình ít nghiêm ngặt hơn.
– dù chính thức hay không chính thức, việc lãnh đạo
Trang 21 Lý do cần phải làm việc theo nhóm:
Đơn giản vì không ai là hoàn hảo
Tập trung những mặt mạnh của từng người và bổ
sung cho nhau
hơn bao giờ hết
6.1.3 TẠI SAO PHẢI LÀM VIỆC
THEO NHÓM (5)
Trang 22
Vậy có phải bất kỳ công việc gì
cũng cần phải giải quyết theo
nhóm hay không?
6.1.3 TẠI SAO PHẢI LÀM VIỆC
THEO NHÓM
Trang 23HOẠT ĐỘNG 2:
Dựa trên hoạt động của nhóm bạn trong
Hoạt động 1 (ghi nhớ chi tiết hình) vừa rồi
hãy thảo luận nhóm và cho biết
Làm việc nhóm
Trang 24LỢI ÍCH
Gia tăng sự sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề
Ra quyết định có chất lượng cao hơn
Cải tiến quy trình
Gia tăng hiệu quả giao tiếp
Gia tăng tinh thần làm việc, vv
6.1.3 TẠI SAO PHẢI LÀM VIỆC
THEO NHÓM
Trang 256.1.4 HẠN CHẾ
• Chúng ta cần tìm ra những điểm yếu
trong chuỗi mắc xích để khắc phục.
Trang 28 Những thành viên Những thành viên giỏi có đủ khả năng để
ra quyết định độc lập không cần đến các thành viên khác trong nhóm
6.1.4 HẠN CHẾ
Trang 31THỰC TRẠNG HIỆN NAY
Từ "teamwork" đã được nói đến nhiều nhưng hình
như nó vẫn chỉ được "nghe nói" chứ chúng ta chưa
thực hiện nó theo đúng nghĩa.
Họ ít khi thành công trong những dự án làm việc
theo nhóm.
Nhiều rắc rối vì bất đồng quan điểm dẫn đến làm việc nhóm tạo ra tác dụng ngược do thiếu kỹ năng
làm việc nhóm.
Trang 32NGUYÊN NHÂN
Quá nể nang các mối quan hệ
Châu Âu và châu Mỹ luôn tách biệt giữa công việc và tình
cảm Ngược lại, chúng ta thích làm vừa lòng người khác bằng
cách tỏ ra đồng ý khi người khác đưa ra ý kiến trong khi không
đồng ý hoặc chẳng hiểu gì.
Đùn đẩy trách nhiệm cho người khác
Thảo luận không dứt điểm, phân chia công việc
không phân minh
Không chú ý đến công việc của nhóm Không chú ý
Ý kiến mình là tốt và không chấp nhận ý kiến của bât kì ai
khác Một số thành viên trong nhóm cho rằng giỏi nên chỉ bàn
Trang 336.2 CÁC GIAI ĐOẠN HÌNH THÀNH
VÀ PHÁT TRIỂN NHÓM
Trang 346.2 CÁC GIAI ĐOẠN HÌNH THÀNH
VÀ PHÁT TRIỂN NHÓM (1)
1 Giai đoạn hình thành
2 Giai đoạn xung đột
3 Giai đoạn bình thường hóa
4 Giai đoạn hoạt động trôi chảy
Hình thành
Hoạt động hiệu quả Xung đột
Trang 35Xung đột
Hình thành Bình thường hóa
Vận hành
4 giai đoạn phát triển nhóm
Coming together is a beginning, staying \ together is progress,
Trang 366.2.1 Giai đoạn hình thành nhóm
• Hình thành là giai đoạn nhóm được tập hợp lại
• Sự xung đột hiếm khi được phát ngôn một
cách trực tiếp, chủ yếu là mang tính chất cá
nhân và hoàn toàn là tiêu cực
• Do nhóm còn mới nên các cá nhân sẽ bị hạn
chế bởi những ý kiến riêng của mình và nhìn
Trang 376.2.1 Giai đoạn hình thành nhóm
Cần làm gì ở giai đoạn này?
– Nên đặt ra một số điều lệ và nguyên tắc hoạt động của nhóm,
động của nhóm,
chuyên môn, nguyện vọng, sở thích, sở trường hoặc những kinh nghiệm tích lũy được.
Trang 386.2.2 Giai đoạn xung đột
• Xung đột là giai đoạn tiếp theo
• Khi đó các bè phái được hình thành, các tính cách va chạm nhau, không ai chịu lùi một
bước,
• Điều quan trọng nhất là rất ít sự giao tiếp vì không có ai lắng nghe và một số người vẫn không sẵn sàng nói chuyện cởi mở,
• Có thể thấy những lời mỉa mai, ám chỉ.
Trang 396.2.2 Giai đoạn xung đột
Cần làm gì ở giai đoạn này?
– Vai trò của trưởng nhóm được phát huy tối đa trong việc định hướng hoạt động và giải quyết các xung đột cá nhân,
– Hướng mọi hành vi vào nhiệm vụ,
– Không nên tham gia vào các dự án lớn hoặc các công việc đòi hỏi sự phối hợp và đồng bộ cao,
– Cần có sự quyết đoán ở một mức độ nhất định,
– Cần chấp nhận một số thất bại để rút kinh nghiệm và xem đó như một tất yếu trong quá trình phát triển nhóm.
Trang 406.2.3 Giai đoạn bình thường hóa
• Ở giai đoạn này, nhóm bắt đầu nhận thấy những lợi ích của việc cộng tác cùng với nhau và sự giảm bớt xung đột nội bộ,
• Do một tinh thần hợp tác mới hiện hữu, mọi thành viên bắt đầu cảm thấy an toàn trong việc bày tỏ
quan điểm của mình và những vấn đề này được thảo luận cởi mở bên với toàn bộ nhóm,
• Sự tiến bộ lớn nhất là mọi người có thể bắt đầu lắng nghe nhau Những phương pháp làm việc được hình thành và toàn bộ nhóm đều nhận biết được điều đó.
Trang 416.2.3 Giai đoạn bình thường hóa
Cần làm gì ở giai đoạn này?
chuyển dần vào các thành viên,
là quan trọng nhất,
hiện tính chuyên nghiệp,
có ràng buộc về thời gian.
Trang 426.2.4 Giai đoạn hoạt động trôi chảy
• Cuối cùng là giai đoạn hoạt động trôi chảy,
• Đây là điểm cao trào, khi nhóm làm việc đã ổn định trong một hệ thống cho phép trao đổi
những quan điểm tự do và thoải mái và có sự hỗ trợ cao độ của cả nhóm đối với mỗi thành viên
và với các quyết định của nhóm
Trang 436.2.4 Giai đoạn hoạt động trôi
chảy
Cần làm gì ở giai đoạn này?
của chính mình, phát huy cao độ
những năng lực cá nhân, tăng
cường sự tín nhiệm lẫn nhau,
hiệu quả theo cách riêng của họ,
cần giám sát và điều khiển các
công việc của các thành viên,
trọng.
Trang 44HOẠT ĐỘNG 3:
Xây 1 tháp cao nhất có thể được từ 1 tờ giấy A4
Yêu cầu: Tháp phải tự đứng vững được trong ít nhất 10 giây
Vật liệu: duy nhất chỉ 1 tờ giấy A4
Thời gian: 20 phút
Trang 45
Đánh giá – Thảo luận
• Sau 20 phút, nhóm bạn đã trải qua những giai
đoạn nào? Giải thích
• Chiến thuật xây tháp của nhóm bạn là gì?
• Nhóm đã đi đến chọn chiến thuật này ra sao?
• Theo bạn đánh giá, hoạt động nhóm của bạn
đã hiệu quả chưa? Tại sao?
Trang 466.3 CÁC KỸ NĂNG CẦN THIẾT ĐỂ
LÀM VIỆC NHÓM HIỆU QUẢ
Trang 47 Giao tiếp hiệu quả giữa các thành viên trong nhóm
Phát huy được sự sáng tạo của cả nhóm
Có kế hoạch tốt và biết tận dụng mọi nguồn lực
Trang 48biệt tăng cường sự sáng tạo và trí tưởng tượng tập
thể.
thường xuyên thảo luận
Nguyên tắc PRIDE:
Trang 496.3.2 Kỹ năng làm việc nhóm
•Kỹ năng làm việc nhóm là kỹ năng tương tác giữa các thành viên trong một nhóm, nhằm thúc đẩy hiệu quả công việc, phát triển tiềm năng của tất cả các thành viên
•Một mục tiêu lớn thường đòi hỏi nhiều người làm việc với nhau, vì thế làm việc nhóm trở thành một định hướng quan trọng trong tổ chức cũng như trong cuộc sống.
Trang 506.3.2 Kỹ năng làm việc nhóm
• a Kỹ năng làm việc nhóm bao gồm các kỹ năng nhỏ:
• Xây dựng vai trò chính trong nhóm.
• Kỹ năng quản lý hội họp.
• Phát triển quá trình làm việc nhóm.
• Sáng tạo và kích thích tiềm năng.
• Những vấn đề nảy sinh trong mô hình làm việc theo nhóm.
Trang 516.3.2 Kỹ năng làm việc nhóm
định rõ ràng.
thể để quản lý các quy trình làm việc
Trang 52Vai trò của các thành viên trong nhóm
• • Nhà tài trợ: hỗ trợ, trao quyền cho nhóm
• • Lãnh đạo/Điều phối: chịu trách nhiệm tổ chức các hoạt động của nhóm
• • Người hỗ trợ: trợ giúp các thành viên trong nhóm hoạt động.
• • Người đánh giá: nhìn bức tranh toàn cảnh
• • Người ghi chép (thư ký): chịu trách nhiệm về các tài liệu của nhóm
• • Đội ngũ nhân viên: tham gia vào việc hoàn
Trang 537 kỹ năng cá nhân quan trọng trong
Từng thành viên cần hoàn thiện tính cách cá
nhân trong quá trình làm việc nhóm
Trang 54Kỹ năng giải quyết vấn đề:
Trang 556.3.3 Nhóm cần phải làm gì?
sàng hợp tác với nhau
Trang 56Cam kết trong nhóm
Trang 57Cam kết của nhóm
- Mục đích (sứ mệnh) của nhóm? Tầm nhìn của nhóm?
- Nhiệm vụ / vai trò của mỗi thành viên trong nhóm?
- Những gì được mong đợi từ mỗi thành viên trong
Trang 58Ra quyết định
• Các thành viên phải rõ ràng về quyết định
• Các thành viên phải rõ ràng về phương pháp ra quyết định:
- Quyết định bởi người có quyền
- Quyết định theo thiểu số
- Quyết định theo đa số
- Quyết định bằng bỏ phiếu
- Quyết định bởi sự đồng thuận
• Phải hiểu biết rõ người chịu trách nhiệm về thực hiện quyết định.
Trang 59Giải quyết xung đột trong nhóm
Trang 60Giải quyết xung đột
Trang 615 chiến lược giải quyết xung đột
• Cạnh tranh: khi cần có quyết định ngay lập tức thì các vấn đề là bắt buộc và không được sự đồng tình.
• Cộng tác: khi cần tìm một giải pháp tích hợp, mục tiêu là tìm hiểu hoặc kết hợp tri thức từ mọi người với các quan điểm khác nhau.
• Tránh: khi vấn đề là không nghiêm trọng, hãy làm cho mọi người bình tĩnh và lấy lại quan điểm của mình.
• Điều chỉnh cho phù hợp: khi vấn đề quan trọng hơn đối với những người khác thì xây dựng sự hỗ trợ xã hội cho họ.
• Thỏa hiệp: các thành viên đối thủ trong nhóm cam kết để
đi đến kết thúc giống nhau, một giải pháp thiết thực dưới
Trang 626 bước giải quyết xung đột nhóm
6 Thừa nhận giải pháp: giải pháp
win-win (đôi bên cùng có lợi)
Trang 636.3.4 Những điều nhóm không nên làm
• Mục tiêu nhầm lẫn và mâu thuẫn
• Vai trò và trách nhiệm chưa được giải quyết
• Thiếu sự tin tưởng trong nhóm
• Thiếu sự hỗ trợ
• Thiếu sự giao tiếp
• Thái độ thái quá / tiêu cực
Trang 64HOẠT ĐỘNG 4
HOẠT ĐỘNG 4:
Tạo 1 vòng dây lớn từ 1 tấm danh thiếp
Yêu cầu: - Vòng dây phải đủ lớn để mọi người trong nhóm có
thể chui qua
- Không được nối ghép hoặc cắt dán
Vật liệu: - 1 tấm danh thiếp
- 1 cây kéo
Thời gian: 20 phút
Trang 65
Đánh giá – Thảo luận
• Nhóm bạn có tìm ra giải pháp hay không?
• Sự đóng góp của các thành viên ra sao?
• Vai trò của người trưởng nhóm?
• Những ý kiến sáng tạo nào đã được đưa ra?
• Theo bạn đánh giá, hoạt động nhóm của bạn
đã hiệu quả chưa? Tại sao?
Trang 666.4 CÁCH THỨC ĐÁNH GIÁ
HOẠT ĐỘNG CỦA NHÓM
Trang 676.4.1 Chọn các tiêu chuẩn đánh giá:
đánh giá bằng việc thực hiện
phân tích việc thực hiện
chúng bảo đảm mang lại các lợi ích kinh tế thực.
Trang 68Các tiêu chuẩn đánh giá nhóm
nghiệm.
• Các thuộc tính cá nhân: tiêu chuẩn, giá trị, các sáng kiến , nhận dạng tổ chức
cảm, hỗ trợ những người khác, đáng tin cậy.
đối thoại, kỹ năng viết, kỹ năng đọc.
thực hiện, ủy thác, đánh giá.
Trang 69 Nhóm có đạt được mục tiêu đề ra hay không?
Chất lượng đạt được ở mức độ nào?
Nếu cần, có thể mời những người bên ngoài,
chuyên gia để đánh giá khách quan.
6.4.2 Đánh giá kết quả đạt
được:
Trang 706.4.3 Đo lường quá trình thực hiện của nhóm
6.4.3 Đo lường quá trình thực hiện của nhóm:
của đề án, kế hoạch thời gian và tài chính.
• Tài chính: chi phí và thu nhập thực tế so với dự kiến.
• Thời gian: tiến độ so với kế hoạch.
Trang 716.4.4 Đánh giá vai trò người lãnh đạo:
• Đánh giá hiệu quả của việc lãnh đạo nhóm trong việc hỗ trợ và hướng dẫn nhóm.
• Việc điều hành: mức độ đạt được các kết quả như kế hoạch đã vạch ra.
• Ý kiến đánh giá từ trên: tiến độ thực hiện và kết quả đạt được của nhóm,
• Ý kiến đánh giá từ dưới: mức độ đạt được các mục tiêu, chỉ tiêu được giao.
• Các đánh giá khác: ý kiến của nhóm, của khách
Trang 726.4.5 Đánh giá các thành viên trong nhóm
6.4.5 Đánh giá các thành viên trong nhóm:
• Đánh giá sự đóng góp của cá nhân vào việc thực hiện kế hoạch toàn nhóm.
• Hiệu suất: so với chỉ tiêu.
• Ý kiến đánh giá: của cấp trên, của đồng nghiệp
và của khách hàng.
• Tự đánh giá: so với đồng nghiệp.
• Giá trị khác: có đóng góp gì thêm không; ý thức trách nhiệm
Trang 73HOẠT ĐỘNG 5:
XÂY DỰNG: - HỢP ĐỒNG NHÓM
- ĐIỀU LỆ NHÓM
Yêu cầu: - Dựa trên danh sách các nhóm đã được phân công
cho đồ án “Thiết kế và chế tạo xe bẫy chuột”
các nhóm xây dựng Hơp đồng và Điều lệ nhóm
Phạm vi: - 1 trang A4 cho “Hợp đồng nhóm”
- 1-2 trang A4 cho “Điều lệ nhóm”
Thời gian: 20 phút trên lớp + bài tập về nhà
Trang 74Người sinh viên phải không ngừng trao dồi
và luyện tập kỹ năng làm việc nhóm ngay từ
khi còn ngồi trên ghế nhà trường
Trang 75KIỂM TRA TRÊN LỚP
Bài trắc nghiệm
Các kỹ năng cần có khi làm việc nhóm
http://skills.hieuhoc.com/tracnghiem/chitiet/ca769
c-ky771-nang-ca768n-co769-ve-lam-viec-nhom-10-03-13
Trang 76BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài tập 1:
Tiếp tục hoàn thiện “Hợp đồng” và “Điều lệ” nhóm để
phục vụ cho đồ án “Thiết kế và chế tạo xe chạy bằng
năng lượng lò xo” Các thành viên cùng ký tên và tuân
thủ theo bản hợp đồng và các qui định trong điều lệ này
trong suốt quá trình làm việc cùng nhau.
Trang 77BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài tập 2:
Dựa vào các tình huống được nêu, từng nhóm hãy trình
bày các giải pháp có thể để giải quyết vấn đề phát sinh trong nhóm
Trang 80NHÓM 3
Các thành viên ngắt lời hoặc lấn át người
Trang 81NHÓM 4
Nhiệm vụ không được hoàn thành
Không tận tâm
Thiếu tích cực trong cuộc họp
HÀNH VI ĐẶC TRƯNG
GIẢI PHÁP ??
Trang 82Liên tục phải xem lại các vấn đề đã thực
hiện trước đây
HÀNH VI ĐẶC TRƯNG
GIẢI PHÁP ??
Trang 83NHÓM 6
Đội trưởng không thu hút được sự
đóng góp của các thành viên
Trưởng nhóm không ủy thác công việc
Không có tầm nhìn
Phong cách lãnh đạo thiển cận, chỉ đại
diện cho một trong nhiều thành viê n
HÀNH VI ĐẶC TRƯNG
GIẢI PHÁP ??
Trang 84Tài liệu tham khảo
[1]
hoc-teambuilding-tu-dan-ngong-troi-409.aspx
http://teambuilding.com.vn/bai-hoc-tu-cuoc-song-339/bai-[2] Tập bài giảng của nhiều tác giả, Nhập môn về kỹ thuật, Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, 2012 [3] Oakes, Leone, Gunn, Engineering Your Future, A
2006.
[4] Ho, Nhut "Course ME101 - Introduction to Mechanical Engineering." Department of Mechanical Engineering, California State University, Northridge, USA Course URL: www.csun.edu/~me101
[5] Các website, video, tài liệu khác được cung cấp cho sinh