Mối quan hệ giữa đặc điểm của tổ chức với cấu trúc tổ chứcĐặc điểm của tổ chức Đặc điểm của Cấu trúc tổ chức Loại hoạt động / công nghệ chính Hóa chất, lọc dầu, cơ khí Chế biến thực phẩm
Trang 1Chương Chương 5 5
Trang 3Tài liệu tham khảo
Sư
2 Trần Kim Dung, Quản Trị Nguồn Nhân Lực, Nhà xuất
bản Giáo Dục, 1997
3 Nguyễn Hữu Lam, Hành Vi Tổ Chức
4 Hòang Xuân Việt, Đắ c Nhân Tâm Dụng Nhân
3
4 Hòang Xuân Việt, Đắ c Nhân Tâm Dụng Nhân
5 Dale Carnergie, Quẳng gánh lo đi và vui sống
6 Specer Johrson M.D, Phút nhìn lại mình
7 Tony Buzan, Bản đồ tư duy
8 Stephen C Lundin, Harry Paul, John Christensen, Triết
Lý Chợ Cá Cho Cuộc Sống
9 Dale Carnergie , Đắc Nhân Tâm
10 Sách về Tâm Lý
Trang 4I CẤU TRÚC TỔ CHỨC
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.2 Các nguyên tắc quan trọng trong thiết kế cấu trúc tổ chức1.3 Các loại cấu trúc tổ chức điển hình
1.4 Các nguyên tắc trong việc quy định quyền hạn
Nội dung
1.4 Các nguyên tắc trong việc quy định quyền hạn
II QUẢN LÝ NHÂN SỰ
Trang 5I
I Cấu Cấu Trúc Trúc Tổ Tổ Chức Chức
5
Trang 6– Mỗi người có vị trí và vai trò nhất định
• Công tác tổ chức (organize): thực hiện việc:
- Phân chia công việc thành lập những nhóm bộ phận
để đảm trách các phần việc đó
Qui định mối quan hệ quyền hạn giữa các bộ phận
Trang 7• Cấu trúc tổ chức: phân chia, sắp xếp các bộ phận và
các mối quan hệ quyền hạn ảnh hưởng rõ rệt tới
hiệu quả hoạt động của tổ chức Cấu trúc tổ chức là
bộ khung của một tổ chức
• Quyền hạn trong tổ chức: Là mức độ độc lập trong
hoạt động dành cho mỗi người thông qua việc trao
1.1 Một số khái niệm cơ bản (tt)
7
hoạt động dành cho mỗi người thông qua việc trao
cho họ quyền ra một số quyết định
• 3 loại quyền hạn:
– Trực Tuyến– Tham mưu– Chức năng
Trang 8Mối quan hệ giữa đặc điểm của tổ chức với cấu trúc tổ chức
Đặc điểm của tổ chức Đặc điểm của Cấu trúc tổ chức
Loại hoạt động / công nghệ chính
Hóa chất, lọc dầu, cơ khí
Chế biến thực phẩm
Bán lẻ (hàng tiêu dùng) / dịch vụ
Chia bộ phận theo quy trình Chia bộ phận theo sản phẩm Chia bộ phận theo vùng địa lý
Quy mô doanh nghiệp
Quy mô doanh nghiệp
Mục tiêu chiến lược / chính sách của
công ty
Tổ chức bộ phận chuyên môn hóa
Tổ chức bộ phận đa chức năng
Trang 91.2 Các nguyên tắc quan trọng trong việc thiết kế cấu trúc tổ chức
Phân chia
bộ phận
Một đầu mối quản lý
Tam giác
đều “Nhiệm
vụ - Quyền hạn – Trách nhiệm”
Trang 101.3 Các loại cấu trúc tổ chức điển hình
1.3.1 Cấu trúc dạng bộ máy hành chính (Mechanic):
– Thể hiện mối quan hệ trong tổ chức này là theo cấp bậc,
có trật tự thứ bậc giữa các cấp / các bộ phận.
Theo quy định quyền hạn
Trực tuyến
Theo cách chia bộ phận
Theo chức năng
Trực tuyến – tham mưu
Trực tuyến – chức năng
Theo sản phẩm
Theo vùng địa lý
Theo khách hàng
Trang 11PGD Nhân sự Hành chính Lập kế hoạAch nhân sự Tuyển dụng
-PGD KT – tài chính
Kế hoạch tài chính
Kế toán quản trị Trợ lý giám đốc
Đóng gói
Đào tạo & phát
triển nhân viên
Quản lý tiền lương & đãi ngộ
Ngân quỹ
Phân tích tài chính
Quản lý dữ liệu KT-TC
VD: Sơ đồ cấu trúc Trực tuyến – Chức năng
Trang 121.3.2 Cấu trúc hữu cơ (Organic):
– Thể hiện mối quan hệ trong tổ chức này là
không có nhiều cấp bậc, chủ yếu dựa trên
mối liên kết tương hỗ (ngang cấp) với nhau
1.3 Các loại cấu trúc tổ chức điển hình (tt)
Các bộ phận liên kết với nhau thành mạng:
• Cấu trúc đơn giản
• Cấu trúc ma trận: quản lý dự án, quản lý sảnphẩm,…
• Tổ chức thành các đơn vị kinh doanh chiếnlược (SBU – Strategic Business Unit)
Trang 13Thiết kế Chế tạo chánh Hành Kế toán Nhân sự
Nhóm
tạo
Nhóm chế tạo
Nhóm
chính
Nhóm hành chính
Nhóm
toán
Nhóm
kế toán
Nhóm
sự
Nhóm nhân sự
Nhóm thiết
Nhóm chế
Nhóm hành
Nhóm
kế
Nhóm nhân
kế
Nhóm thiết kế
tạo
chế tạo Nhóm
tạo
Nhóm chế tạo
chính
hành chính
Nhóm
chính
Nhóm hành chính
toán
kế toán
Nhóm
toán
Nhóm
kế toán
sự
nhân sự Nhóm
sự
Nhóm nhân sự
Sơ đồ cấu trúc ma trận
Trang 15Mô hình Bộ Máy Hành Chính Mô Hình Linh Hoạt
- Ít chức danh (nhiều cấp QT) riêng biệt
vấn phụ trợ
- Phi tập trung hóa quyền hành
Đặc trưng của 2 mô hình
- Phi tập trung hóa quyền hành
- Các nhiệm vụ tùy tình huống
Trang 16Tổng công ty cơ khí giao thông vận tải Sài Gòn
Trang 17VD: Cấu trúc tổ chức theo bộ phận theo sản phẩm : Dược phẩm Vidipha.
17
Trang 19• Quyền hạn của mỗi cá nhân / bộ phận là
phạm vi ra quyết định, chỉ thị cho người
• Việc phân giao quyền hạn:
– Là công cụ mà người quản lý cần có để tự chủ
động trong công việc và tạo ra môi trường thuận
lợi cho việc thực hiện công việc của mỗi người
VD: Con
VD: Con khỉ khỉ trên trên vai vai nhà nhà quản quản lý lý
Trang 20Một số
Nguyên tắc bậc thang
Nguyên tắc giao quyền theo kết quả mong muốn
trách
Một số nguyên tắc hữu ích trong việc
tổ chức
Nguyên tắc tính tuyệt
Trang 22Sự cần thiết của phân quyền
Quá trình phân quyền
Trang 23Nghệ thuật phân quyền
23
Một số vấn đề trong phân quyền
???
Trang 24II GIỚI THIỆU VỀ
CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÂN SỰ
Trang 26• Nguồn nhân lực:
– Là tập hợp các cá nhân có vai trò và cá
tính khác nhau, được liên kết với nhau
theo những mục tiêu nhất định của
Động
viên và tạo mọi
điều kiện
thuận lợi
Duy trì, phát triển
Sử dụng
Trang 27• Tăng năng suất lao động + nâng cao hiệu quả tổ chức
• Đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân viên, tạo điềukiện cho nhân viên phát huy tối đa năng lực cá nhân
*Hệ quả của các chính sách quản lý nhân sự:
2.2 Mục tiêu của quản lý nhân sự
27
*Hệ quả của các chính sách quản lý nhân sự:
• Thu hút, giữ nhân tài nâng cao khả năng cạnh tranh củadoanh nghiệp
VD:
VD: Chính Chính sách sách đãi đãi ngộ ngộ trí trí thức thức ở ở tỉnh tỉnh
• Mức độ thỏa mãn, tự giác, nhiệt tình, có trách nhiệm vớicông việc và với tổ chức của nhân viên
Trang 292.3 Các nhóm chức năng chính
Các nhóm chức năng chính
29
Thu hút
nguồn lực
Đào tạo và phát triển
Duy trì nguồn lực
Trang 30• Kỹ năng quản lý nhân sự được yêu cầu cao hơn trong:
– Giao tiếp, hợp tác
– Báo cáo, kiến nghị với cấp trên
– Thảo luận, bàn bạc với đồng nghiệp
– Chỉ đạo, lắng nghe cấp dưới
– Hướng dẫn, huấn luyện cấp dưới
2.4 Vai trò quản lý nhân sự của các cấp trực tuyến
– Hướng dẫn, huấn luyện cấp dưới
– Phỏng vấn tuyển dụng, kiểm tra năng lực nhân viên
– Theo dõi, đề bạt cấp dưới, chuẩn bị đội ngũ kế thừa
– v.v…
Trách nhiệm về quản trị nhân sự là trách nhiệm chung (dual
responsibility) của cán bộ quản lý nhân sự và quản lý trực
tuyến
Người Người nào nào làm làm quản quản lý lý tương tương lai lai cần cần chuẩn chuẩn bị bị??? ???
Trang 312.5 Qui trình quản lý nguồn nhân lực
Kế hoạch sản xuất kinh doanh Hoạch định nguồn nhân lực cho tổ chức
Tuyển dụng nhân viên hướng dẫn thành viên mới
31
Mô hình các Công tác Quản lý Nhân sự trong doanh nghiệp
đánh giá thành tích làm việc đào tạo và phát triển nhân sự
quản lý lương bổng và phúc lợi
quản lý chuyển giao, biến động,
sa thải nhân sự
thu hút, đào trong tổ chức
thu hút, đào tạo lại, tái bố trí nhân sự trong tổ chức
Trang 32Nguyên tắc: nhất quán và thúc đẩy sự hoàn thành mục tiêu chung
Để có được số người có đủ kỹ năng, đúng nơi, đúng lúc
Cách thức hoạch định nhân lực ở công ty?
Trang 33• Các biện pháp sắp xếp và chuẩn bị nhân sự
Hoạch định nhân sự
Thiếu người Dư người
Tuyển từ nguồn nội bộ:
(++) thăng chức, đề bạt
(+) thuyên chuyển, tái bố trí
(-) giáng chức
•Hạn chế tuyển mới
• Cho thuê lao động tạm thời
• Giảm bớt giờ lao động hoặc thay phiên
nhau làm chung công việc
33
(-) giáng chức
Tuyển từ nguồn ngoài:
(+) tuyển người có kinh nghiệm
(-) tuyển người mới hoàn toàn
nhau làm chung công việc
• Vận động về hưu sớm
• Cho tạm nghỉ chờ việc
• Cho nghỉ việc những phần tử không
phù hợp hay không hiệu quả cho công ty
Nguyên nhân nào để các công ty có chính sách lương thấp hơn mặt bằng chung có thể ổn định nguồn nhân lực?
Trang 34• Khái niệm và mục đích
Tuyển dụng
Các ứng viên có khả năng
đảm bảocác hoạt động liêntục của
tổ chức hay thỏa mãn nhu cầu cung cấp nhân sự vào chỗ khuyết trong công ty
???
??? Lý Lý do do nhân nhân
viên
viên nghỉ nghỉ vệc vệc? ?
Trang 36• Nguồn tuyển dụng
Tuyển dụng (tt)
Nguồn tuyển nội bộ Nguồn tuyển bên ngoài
Ưu điểm:
• Công ty: thông tin về ứng viên
• Ứng viên: cơ cấu tổ chức và môi
trường văn hóa trong công ty
• Chi phí tuyển dụng
Ưu điểm:
• Số lượng dồi dào, khả năng sáng tạo
• Hạn chế bè phái trong doanh nghiệp
• Tỷ lệ bỏ việc cao hơn
• Chi phí thu hút tuyển dụng cao
• Cần thời gain dài hội nhập
• Thông tin ứng viên không đầy đủ
Các nguồn có thể tuyển dụng nhân sự?
VD: Các vấn đề khi tuyển chọn nhân sự
Trang 37• Mục đích: chọn người có:
– Đủ khả năng thực hiện công việc cần tuyển
–
– VD: VD: Chọn Chọn người người có có tính tính kiên kiên nhẫn nhẫn
– Phù hợp văn hóa và mục tiêu phát triển công ty
• Thông tin trao đổi trong quá trình lựa chọn
Trang 38- Kỹ năng/ Chuyên môn
- Chữ viết (VD: QC, (VD: QC, kế kế toán toán))
- Lời nói/ hành động/ Cử chỉ
VD:
VD: Thủ Thủ tướng tướng Lý
Lý Hiển Hiển Long Long
- Lời nói/ hành động/ Cử chỉ
- Chuyên môn, IQ, EQ
- Lý Quang Diệu từng áp dụng việc bổ nhiệm
nhân sự từ đầu thập niên 1980 theo khuôn
mẫu chọn người của tập đoàn dầu khí Shell.
Tức là cán bộ cấp lãnh đạo phải có được ba
phẩm chất, đó là khả năng phân tích, trí tưởng
- http://www.vietnhim.com/dongnhim/showthread.ph
Trang 39– Tạo ấn tượng thuận lợi về công ty
Hướng dẫn người mới đến
39
– Tạo ấn tượng thuận lợi về công ty
• Nội dung chương trình hòa nhập:
– Giới thiệu tổng quát về công ty/ chính sách/ thủ tục
– Lương bổng/ Phúc lợi/ Quyền hạn/ Trách nhiệm/ Phạm vi công việc/ Giới thiệu về bộ phận quản lí trực tiếp
– Cơ sở vật chất công ty
– An toàn và phòng ngừa tai nạn lao động
– VD: Câu Câu chuyện chuyện cái cái Xô Xô
Trang 403 không
nhân viên để nhắc nhở và khen ngợi
Trang 41Đào tạo và phát triển nhân viên
Đối với nhân viên Đối với tổ chức
Giúp nhân viên thực hiện công việc tốt hơn
Hướng dẫn nhân viên, trách nhiệm mới của nhân viên
41
Thỏa mãn nhu cầu làm việc, thăng tiến cho nhân viên
Tránh tình trạng quản lí lỗi thời…
Cập nhật các kĩ năng, kiến thức mới
Chuẩn bị đội ngũ quản lí, chuyên môn kế cận
Trang 42• Các chỉ tiêu cần đạt được trong chương trình đào tạo
– Sự hiệu quả của chi phí
– Nội dung của chương trình thực hiện so với hoạch định– Cơ sở vật chất thuận lợi cho triển khai
Đào tạo và phát triển nhân viên (tt)
– Cơ sở vật chất thuận lợi cho triển khai
– Đạt được hầu hết các nguyên tắc cơ bản trong học tập– Trình độ tương hợp, ưa thích của các đối tượng tham gia
Trang 43Đánh giá thành tích làm việc
Một số phương pháp đánh giá phổ
Phương pháp so sánh cặp
Phương pháp bảng
điểm
Nghiên cứu của Công ty IBM (Mỹ) phát hiện
rằng cứ di chuyển lên một bậc, có 20% tin
xấu về tình hình sản xuất và kinh doanh bị
mất đi khỏi báo cáo Vì vậy, lúc đến tay Tổng
giám đốc IBM, chỉ còn là những tin tốt đẹp
43
pháp đánh giá phổ
biến
… Phương pháp quan sát hành vi
Trang 44Các sai lầm trong đánh giá thành tích công việc
Tiêu chuẩn không
rõ ràng
Định
kiến
Thiên kiến Các sai lầm
có thể mắc phải kiến
Xu hướng
bình
quân
chủ nghĩa
Xu hướng thái quá
kiến
Trang 45Thù lao và đãi ngộ
45
Trả lương theo thời gian
• Công việc không lành nghề
• Tiền lương: tính theo số lượng thời
Trả lương theo kết quả thực hiện công việc
• Trả lương theo sản phẩm, khoán tiền lương theo nhóm.
• Tác dụng kích thích ở 3 cấp độ: cá nhân, nhóm, kết quả kinh doanh
Trang 46• Yếu tố ảnh hưởng tới mức lương:
– Bản thân người lao động
– Loại công việc/ doanh nghiệp
– Môi trường bên ngoài
• Chính sách tiền lương trong doanh nghiệp:
– Mức lương chung trong doanh nghiệp
– Khác biệt trong trả lương cho các nhân viên thực hiện cùng công việc
Thù lao và đãi ngộ
– Mức lương trung bình của công việc trên thị trường lao động
• Ngạch lương (pay grade):
– Nhóm các công việc tương tự nhau đơn giản hóa thủ tục ấn định lương.
• Bậc lương (pay range):
– Mức lương tối thiểu và tối đa với sự biến thiên đủ tạo ra sự khác biệt
• Các hình thức đãi ngộ:
– Tài chính: thưởng tiền, trợ cấp, phúc lợi, bảo hiểm, chế độ nghỉ phép
– Phi tài chính: cơ hội được đào tạo, tính hấp dẫn của công việc…
VD: Thưởng Tết 2011
Trang 47• Đánh giá thành tích làm việc là đánh giá từng cá nhân qua quá trình thực hiện và hoàn thành công việc với mục đích:
– Đánh giá kết quả thực hiện công việc
– Làm nhân viên thực hiện công việc tốt hơn
– Phát triển khả năng tiềm tàng trong mỗi nhân viên
Đánh giá thành tích làm việc
47
– Phát triển khả năng tiềm tàng trong mỗi nhân viên
– Xác định nhu cầu đào tạo và phát triển lao động
VD:
VD: Tình Tình trạng trạng chảy chảy máu máu chất chất xám xám
ở
ở khu khu vực vực quốc quốc doanh doanh
Xử lý kỷ luật: nguyên tắc cái lò lửa
Trang 48Các thành phần cuả một chương trình lương bổng toàn diện
môi trường ngoài môi trường trong Lương Bổng & Đãi Ngộ
Lương tháng
Hoa hồng
Tiền thưởng
Bảo hiểm Trợ cấp xã hội Phúc lợi:
Về hưu
An ninh xã hội Đền bù
Trợ cấp giáo dục Dịch vụ
Vắng mặt được trả lương: nghỉ
hè, lễ, ốm đau…
Nhiệm vụ thích thú Phấn đấu
Trách nhiệm
Cơ hội được cấp trên nhận biết Cảm giác hoàn tất công tác
Cơ hội thăng tiến
Chính sách hợp lý Kiểm tra khéo léo Đồng nghiệp hợp tính Biểu tượng địa vị phù hợp
Điều kiện làm việc thoải mái
Giờ linh động Tuần lễ làm việc dồn Chia sẻ công việc Căng-tin
Trang 49Taị sao phải đặc biệt
quan tâm lao động nữ
???
49