Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn của học sinh THCS: bảo vệ nguồn nước

Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn của học sinh THCS: bảo vệ nguồn nước VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN “ BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC ’’ CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ. TÊN TÌNH HUỐNG: BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC Nước Nguồn tài nguyên tài nguyên vô cùng quý giá nhưng không phải là vô tận. Mặc dù lượng nước chiếm hơn 97% bề mặt trái đất nhưng lượng nước mà có thể sử dụng cho sinh hoạt, sản xuất lại rất ít chỉ chiếm khoảng 3%. Nhưng hiện nạy nguồn nước này đang bị ô nhiễm trầm trọng Câu truyện tình huống: Một hôm, trong lúc ra chơi giữa giờ hồi đầu năm học em đến chỗ ngồi của bạn Mai Phương chơi cùng các bạn Lan, Thủy, Hương, Nhất. Lan nói: Chiều nay chúng mình đến trường tưới rau nhé, có thế vườn rau em chăm của lớp mình mới xanh tốt được. Mai Phương nói, ừ nhưng dạo này nước trong bể còn ít lắm mình mà tưới nhiều thì hết mất nước dùng thôi, khe nào cũng cạn nước nên trường khó lấy được nước đấy, chỗ có nước thì lại bẩn, chỗ sạch thì lại cạn nước. Cứ đà này có khi đến mùa đông là chẳng có tí nước nào dùng cơ. Thủy nói, đúng rồi thôn mình cũng vậy dạo này mọi người thường than rằng không những nước ít mà còn bẩn nữa chẳng có nước sinh hoạt gì cả, tối hôm trước bố mình còn bàn với mẹ mình là phải đi bắc thêm máng nước ở các khe khác xa nhà nữa có như vậy mới có nước sạch dùng thôi. Hương nói, thôn mình cũng giống như thôn thủy rồi, thế nhưng còn tốt chán. Hôm qua mình xem ti vi thấy thời sự đưa tin một số nơi trên đất nước chúng ta và thế giới không có nước sinh hoạt vì nước rất bẩn, bị ô nhiễm khổ lắm.

SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO QUẢNG NINH PHÒNG GD&ĐT HUYỆN TIÊN YÊN TRƯỜNG TH&THCS ĐIỀN XÁ Địa chỉ: Xã Điền Xá - Huyện Tiên Yên - Tỉnh Quảng Ninh

Điện thoại: 0333.745403 Email: c12dienxa.ty.quangninh@moet.edu.vn

==== ™™™====

CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG

HỌC CƠ SỞ.

TÊN TÌNH HUỐNG:

"BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC"

Họ và tên: Hà Thị Vinh

Ngày sinh: 15 /10 /2003 Lớp:8A

Điền Xá, tháng 11 năm 2016

CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN

- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh/ thành phố: Quảng Ninh

- Phòng Giáo dục và Đào tạo: Tiên Yên

- Trường: TH&THCS Điền Xá

- Địa chỉ: Xã Điền Xá - Huyện Tiên Yên - Tỉnh Quảng Ninh

- Điện thoại: 0333.744401

- Email: c12dienxa.ty.quangninh@moet.edu.vn

- Thông tin về học sinh:

1 Hà Thị Vinh

Ngày sinh : 15/10/2003 Lớp 8A

VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN

“ BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC ’’

1 Tên tình huống:

"Bảo vệ nguồn nước"

Nước - Nguồn tài nguyên tài nguyên vô cùng quý giá nhưng không phải là

vô tận Mặc dù lượng nước chiếm hơn 97% bề mặt trái đất nhưng lượng nước

mà có thể sử dụng cho sinh hoạt, sản xuất lại rất ít chỉ chiếm khoảng 3% Nhưng hiện nạy nguồn nước này đang bị ô nhiễm trầm trọng

Câu truyện tình huống:

Một hôm, trong lúc ra chơi giữa giờ hồi đầu năm học em đến chỗ ngồi của bạn Mai Phương chơi cùng các bạn Lan, Thủy, Hương, Nhất

Lan nói: Chiều nay chúng mình đến trường tưới rau nhé, có thế vườn rau

em chăm của lớp mình mới xanh tốt được

Mai Phương nói, ừ nhưng dạo này nước trong bể còn ít lắm mình mà tưới nhiều thì hết mất nước dùng thôi, khe nào cũng cạn nước nên trường khó lấy được nước đấy, chỗ có nước thì lại bẩn, chỗ sạch thì lại cạn nước Cứ đà này có khi đến mùa đông là chẳng có tí nước nào dùng cơ

Thủy nói, đúng rồi thôn mình cũng vậy dạo này mọi người thường than rằng không những nước ít mà còn bẩn nữa chẳng có nước sinh hoạt gì cả, tối hôm trước bố mình còn bàn với mẹ mình là phải đi bắc thêm máng nước ở các khe khác xa nhà nữa có như vậy mới có nước sạch dùng thôi

Hương nói, thôn mình cũng giống như thôn thủy rồi, thế nhưng còn tốt chán Hôm qua mình xem ti vi thấy thời sự đưa tin một số nơi trên đất nước chúng ta và thế giới không có nước sinh hoạt vì nước rất bẩn, bị ô nhiễm khổ lắm

Em đã nói với các bạn rằng thật đáng sợ phải không các bạn chúng ta đã học và biết nước có vai trò rất quan trọng và cần thiết cho con người và mọi sinh vật nhưng nó không phải là vô tận nếu chúng ta không biết cách bảo vệ nó thì

nó sẽ bị cạn kiệt, bị ô nhiễm, lúc đó không phải chỉ trên thế giới hay những nơi nào đó trong nước chúng ta như ti vi đã nói mà điều đó cũng sẽ xảy ra trên chính các thôn xã chúng ta đấy Mà ở xã mình phần lớn mọi gia đình đều sử dụng nước lấy về từ các khe, suối nếu mình không bảo vệ nguồn nước thì thật là nguy hiểm đấy nên mình nghĩ rằng mình và các bạn cần làm gì đó để mọi người trong thôn, xã chúng ta và mọi nơi cần biết và góp phần bảo vệ nguồn nước để nguồn nước chúng ta sử dụng luôn được trong sạch

Xuất phát từ thực tế đó bản thân em đã sử dụng các kiến thức của các môn trong quá trình học tập để tìm hiểu về vấn đề bảo vệ nguồn nước và có thể tuyên truyền đến mọi người trong nhà trường, thôn xóm và địa phương nơi em cư trú cũng như mọi người ở mọi nơi thấy được vai trò của nguồn nước, tình hình ô nhiễm nước và tác hại của nguồn nước ô nhiễm đến với đời sông sản xuất để từ

đó cùng chung tay nhau bảo vệ nguồn nước

2 Mục tiêu giải quyết tình huống

Nước là tài nguyên rất quan trọng đối với cuộc sống của con người và mọi sinh vật trên trái đất nhưng nguồn nước hiện nay đang bị ô nhiễm nghiêm trọng nên việc bảo vệ nguồn nước là việc làm rất cần thiết với không chỉ bản thân em, các bạn học sinh là thế hệ tương lai của đất nước mà còn là việc làm vô cùng cấp thiết với mọi người Chính vì vậy em đã làm bài vậ dụng các kiến thức đã học trong môn Sinh Học, Hóa Học, GDCD, Mĩ thuật, Địa Lí, Công Nghệ để giải quyết vấn đề trên nhằm hướng tới các mục tiêu sau:

- Thứ nhất: Đối với cá nhân em, gia đình, Mọi người cần hiểu biết thế nào là nguồn nước bị ô nhiễm, hiện trạng ô nhiễm nguồn nước, các tác nhân làm cho nguồn nước ô nhiễm, hậu quả, tác hại nguồn nước bị ô nhiễm và sự quan trọng của nguồn nước đối với cuộc sống của chúng ta từ đó có cách bảo vệ nguồn nước không bị ô nhiễm

- Thứ hai: Nhằm hiểu biết sâu hơn về kiến thức các môn Sinh Học, Hóa Học, GDCD, Mĩ thuật, Địa Lí, Công Nghệ … tăng kĩ năng vận dụng từ sách vở và thực tế đời sống

- Thứ ba: Tạo thành cuộc tuyên truyền thông qua nhà trường và mạng xã hội rèn nhiều kĩ năng sống, nâng cao ý thức cho mỗi công dân góp phần bảo vệ và giữ gìn nguồn nước trong sạch, bảo vệ môi trường sạch đẹp

3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống

a Phương pháp nghiên cứu tình huống:

- Thu thập thông tin, tìm hiểu tư liệu có liên quan: thông qua sách báo, thông tin trên TV thời sự, phóng sự…

- Thống kê: những con sông, suối bị ô nhiễm, có nguy cơ bị ô nhiễm, đang bị ô nhiễm

- Tích hợp: tích hợp những điều đã biết, đã học, kiến thức liên môn với thực tế đời sống

- Phân tích, đánh giá: phân tích cụ thể các mặt tác hại, hậu quả và bày tỏ quan điểm về vấn đề

b Vận dụng các kiến thức môn học trong nghiên cứu và đề ra giải pháp

Để giải quyết tình huống này em vận dụng kiến thức các môn học sau để nghiên cứu và giải quyết tình huống:

+ Môn Ngữ Văn: Nắm các kĩ năng viết văn Kể chuyện, Thuyết minh, Nghị luận để viết bài Bài thuyết trình có bố cục rõ ràng, diễn đạt mạch lạc, lập luận chặt chẽ …

+ Môn Toán: Thống kê và tính tỉ lệ những con sông bị ô nhiễm, đang bị ô nhiễm, có nguy cơ bị ô nhiễm trầm trọng …

+ Môn công nghệ đặc biệt là công nghệ lớp 7: trồng trọt, chăn nuôi

+ Môn Hóa: Biết được thành phần, tính chất, vai trò của nước, sự ảnh hưởng nghiêm trọng khi sử dụng nguồn nước bẩn

+ Môn sinh: Biết được ảnh hưởng của nguồn nước đối với môi trường sinh vật

và với cuộc sống con người, tác hại của nước bẩn với đời sống của sinh vật, cơ thể và đời sống của con người Các tác nhân gây ô nhiễm nguồn nước

+ Môn giáo dục công dân: Giáo dục ý thức về bảo vệ nguồn nước không xả chất thải, rác bừa bãi; Luật bảo vệ môi trường nước

+ Môn Mĩ thuật, môn Âm nhạc: Một bức tranh, một bài hát một tiết mục biểu diễn thời trang cũng có thể góp phần tuyên truyền: lên án, phê phán kêu gọi mọi người có ý thức về việc bảo vệ nguồn nước

+ Môn Tin học: Sử dụng mạng, soạn bài tuyên truyền bằng phần mềm microsoft Word

4 Giải pháp giải quyết tình huống

Để giải quyết tình trạng ô nhiễm nguồn nước trên, em đưa ra một số biện pháp sau:

Thông qua các cơ quan truyền thông tăng cường giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho mọi người về tác hại của việc nguồn nước bị ô nhiễm ảnh hưởng tới sức khỏe con người cũng như sinh vật

- Về xã hội:

+ Đầu tư trang thiết bị, kinh phí để phục vụ đo kiểm môi trường, quản trắc môi trường thường xuyên để phát hiện ô nhiễm, kịp thời có biện pháp xử lí

+ Đưa vấn đề ô nhiễm môi trường vào các buổi họp của mọi tầng lớp thuộc các nghành nghề khác nhau trong các buổi họp ở tổ, thôn xóm, ở địa phương theo các tổ chức đoàn thể

+ Vận động toàn dân chung tay bảo vệ nguồn nước như tổ chức làm sạch mặt nước…

+ Nêu cao khẩu hiệu về nội dung giảm thiểu xả rác xuống những nguồn nước

Tổ chức lễ cam kết: “Không xả rác bừa bãi xuống những nguồn nước” ở những nơi có điều kiện thực thi

+ Đặt thêm nhiều thùng rác ở gần những nơi có sông, hồ, mương …và khu đổ rác chung để người thu rác có thể dễ lấy khi xe rác không thể đi qua

+ Xử phạt nghiêm những người vô ý thức xả rác xuống các con sông, hồ… Hiện nay, tại nhiều bãi chôn lấp rác ở các thành phố lớn lượng nước rỉ rác

do không kịp xử lý là rất lớn, gây ô nhiễm môi trường Việc chuyên chở nước rỉ rác còn gây ô nhiễm cho các nơi xe đi qua, chi phí chuyên chở tốn kém, chưa kể

có khi các xe này còn xả "trộm" gây ô nhiễm môi trường sống của người dân Vì vậy chúng ta có thể sử dụng cách sau để giảm ô nhiễm môi trường:

+ Tận dụng diện tích đất tại bãi chôn lấp để trồng cây có giá trị kinh tế cao như

cỏ vetiver, cỏ voi, cỏ signal hoặc cây dầu mè Cách làm này vừa giúp tận dụng được đất của các bãi chôn lấp rác để làm kinh tế, vừa kết hợp tận dụng xử lý nước rỉ rác để làm nguồn nước tưới dinh dưỡng cho cây nên giải quyết được vấn

đề ô nhiễm môi trường

- Về các nhà máy:

+ Tạo bể lắng, lọc nước thải để xử lí nước thải trước khi xả ra môi trường

+ Chôn lấp, đốt rác một cách khoa học, xây dựng nhà máy xử lí rác, nhà máy tái chế chất thải thành các nguyên liệu, đồ dùng…, xây dựng nơi quản lí chặt chẽ các chất gây nguy hiểm cao…

- Về nhà trường:

+ Đưa vấn đề vào những hoạt động thi tìm hiểu về tác hại của việc ô nhiễm nguồn nước, vai trò của nguồn nước… để nâng cao nhận thức, hành động của học sinh

+ Tổ chức nhiều cuộc cổ động mang khẩu hiệu bảo vệ nguồn nước cho học sinh lớp 8,9 làm tuyên truyền nhỏ tuổi đến trường cấp 1,các lớp 6,7 để học sinh đều biết đến tác hại của việc xả rác làm ô nhiễm nguồn nước và góp phần bảo vệ nguồn nước

+ Phát động cuộc thi vẽ tranh về môi trường nước nói riêng và môi trường nói chung

+ Tổ chức thu gom rác bên bờ, trên mặt nước của các con sông, hồ, mương… tại địa phương, các con sông, mương đang có nguy cơ ô nhiễm nặng và phân loại rác rồi tái chế…

(H/s điền xá tham gia nhặt rác ven suối) ( Đoàn thanh niên huyện Tiên Yên Làm sạch dòng sông tiên yên)

- Gia đình, người dân:

Giáo dục để nâng cao ý thức cho mọi người về ô nhiễm nước và cách phòng chống ô nhiễm

+ Nâng cao ý thức cộng đồng để giữ sạch nguồnnướcbằngcách không vứt rác bừa bãi, không phóng uế bậy, không thải trực tiếp vàonguồnnước sạch, ra ao,

hồ, sông, suối, nên thu gom và phân loại rác thải Không nên rửa rau, vo gạo, tắm giặt trong ao, hồ

+ Không dùng phân tươi làm phân bón; sử dụng thuốc trừ sâu đúng hướng dẫn Cần hạn chế tối đa việc sử dụng các hóa chất gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt

là môi trường nước

+ Phân loại rác bán cho các cá nhân, tổ chức, công ti tái chế rác

- Học sinh:

+ Có ý thức giữ vệ sinh môi trường ở gia đình, trường học, lớp học, các dòng sông suối, kênh mương gần nhà, địa phương bằng các hành động cụ thể: không vứt rác xuống sông suối, sân trường , trồng cây xanh, quét dọn và làm

vệ sinh nơi sinh hoạt

+ Nắm vững các kiến thức về vai trò nguồn nước, tác hại của nguồn nước ô nhiễm, các biện pháp bảo vệ nguồn nước nói riêng bảo vệ môi trường nói chung

để tự hình thành ở bản thân ý thức bảo vệ đồng thời tuyên truyền đến gia đình địa phương biết về vấn đề này

+ Tham gia tích cực vào các hoạt động, các buổi tuyên truyền, cuộc thi về bảo

vệ nguồn nước, bảo vệ môi trường

5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống

5.1 Mô tả quá trình thực hiện

Từ việc vận dụng kiến thức liên môn của các môn ngữ văn, toán, hóa học, giáo dục công dân, tin học để giải quyết tình huống thực tiễn trên, em đã có ý tưởng để giải quyết vấn đề này như sau:

Hoạt động 1:

Điều tra thực tế về nhận thức của mọi người dân ở xã Điền Xá về tác hại

nguồn nước bị ô nhiễm.

Theo điều tra của em về hơn 200 hộ gia đình của học sinh trường TH&THCS Điền Xá ở Xã Điền Xá ( Xã vùng cao của huyện tiên Yên) về hiểu biết về tác hại việc ô nhiễm nguồn nước và kết quả là:

Đa số mọi người đều biết về tác hại của việc xả rác xuống sông, hồ, mương nhưng chỉ là biết một cách rất mơ hồ, chưa rõ về nguyên nhân, tác hại của ô nhiễm nguồn nước và có khoảng 43 > 20% gia đình thì đã rút kinh nghiệm, còn

đa phần ( gần 80%) những gia đình khác vẫn chưa có ý thức về việc xả rác xuống những con sông, mương, hồ

Điều đó cho thấy mọi người ở địa phương em vẫn chưa có ý thức bảo vệ môi trường và tình trạng ô nhiễm môi trường đang ở mức báo động

Hoạt động 2:

Khảo sát thực trạng về các nguồn nước tại khe suối Điền Xá, và tìm hiểu hiện trạng ô nhiễm nguồn nước ở các địa phương khác trên cả nước

* Khảo sát nguồn nước tại Điền Xá

Để tìm hiểu về thực trạng nguồn nước trong xã em có nhờ một số bạn trong lớp ở các thôn khác nhau đi cùng để tìm hiểu về nước các dòng suối, khe tại thôn của các bạn kết quả thu được:

- Đa phần người dân sử dụng trực tiếp nước lấy về từ các khe suối để sinh hoạt bằng cách bắc máng, ống dẫn nước

- Một số khe suối đã có hiện tượng cạn dần nước

- Một số suối nước vẫn còn trong, sạch

- Một số suối gần nhà dân thì nguồn nước đục, có rác thậm trí một số nhà dân gần suối xa hố rác chung còn xả rác trực tiếp ra khe suối:

Khe tại thôn Khe Vàng Điền Xá Suối khe cầu Điền Xá

Khe suối là nơi chứa rác

* Tình hình ô nhiễm nguồn nước ở các địa phương khác:

Hiện nay tình trạng ô nhiễm nguồn nước ngày càng tăng cao, nhiều nơi nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng Mỗi ngày ta có thể thấy những hành động

vô ý thức quen thuộc của học sinh, người dân khiến nguồn nước bị ô nhiễm trên nhiều nơi và nhiều địa điểm khác nhau như ao hồ, sông ngòi, hay hệ thống ống

dẫn thoát nước thải thì bị ách tắc do rác thải rơi vào hoặc do nguồn nước bị ô nhiễm có nặng

Hầu hết các sông hồ ở các thành phố lớn như Hà Nội và tp.Hồ Chí Minh, nơi có dân cư đông đúc và nhiều các khu công nghiệp lớn này đều bị ô nhiễm Phần lớn lượng nước thải sinh hoạt (khoảng 600.000m³ mỗi ngày,với khoảng

250 tấn rác được thải ra các sông ở khu vực Hà Nội) và công nghiệp (khoảng 260.000 m³ và chỉ có 10% được xử lý) đều không được xử lý mà đổ thẳng vào các ao hồ, sau đó chảy ra các con sông lớn tại vùng châu thổ sông Hồng và sông

Mê Kông Nhiều nhà máy và cơ sở sản xuất như các lò mổ, các khu công nghiệp, làng nghề và ngay cả bệnh viện (khoảng 7000 m³ mỗi ngày,và chỉ có 30% là được xử lý) cũng không được trang bị hệ thống xử lý nước thải

Qua báo chí và truyền thanh ở VN từ hơn hai năm qua, tin tức ô nhiễm nguồn nước ở hầu hết sông ngòi VN, đặc biệt ở những nơi có phát triển trọng điểm Nhiều dòng sông trước kia là nơi giặt giũ tắm rữa, và nước sông được xử dụng như nước sinh hoạt gia đình Nay tình trạng hoàn toàn khác hẳn Người dân ở nhiều nơi không thể dùng những nguồn nước sông này nữa Những nơi được đề cập đến có thể được chia ra từng khu vực khác nhau từ Bắc chí Nam tùy theo sự phát triển của từng nơi một Ðó là:

+ Lưu vực sông Cầu và các phụ lưu qua các tỉnh Bắc Cạn, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hải Dương (Ðây không phải là nguy cơ ô nhiễm

mà là một lưu vực đã bị ô nhiễm hoàn toàn )

+ Lưu vực sông Nhuệ, sông Ðáy chảy qua các tỉnh Hòa Bình, TP Hà Nội, Hà Tây, Hà Nam, Nam Ðịnh, và Ninh Bình (Hai hạ lưu có ô nhiễm trầm trọng nhất

là sông Nhuệ và sông Tô Lịch với hàm lượng DO hầu như triệt tiêu, nghĩa là không còn điều kiện để cho tôm cá sống được, và vào mùa khô nhiều đoạn sông trên hai sông nầy chỉ là những bãi bùn nằm trơ cùng trời đất)

+ Lưu vực sông Ðồng Nai, sông Sài Gòn gồm các tỉnh Lâm Ðồng, Ðắc Lắc, Ðắc Nông, Bình Phước, Bình Dương, Tây Ninh, Ðồng Nai (Biên Hòa), TP HCM, Bà Rịa-Vũng Tàu, Ninh Thuận, và Bình Thuận

Vào tháng 12/2005, Bộ Tài Nguyên & Môi Trường đã tổ chức hội thảo

“Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Ðồng Nai” đã nói lên tính cách quan trọng của vấn đề Kết luận được ghi nhận trong hội thảo nầy là có 4 khu vực bị ô nhiễm trầm trọng Ðó là:

(1) - Ðoạn sông Ðồng Nai từ cầu Hòa An đến cầu Ðồng Nai, nơi cung cấp nguồn nước chính cho cư dân Sài Gòn,

(2) - Ðoạn từ Bình Phước đến Tân Thuận, địa phận của trên 10 khu chế xuất,

(3) - Ðoạn sông Thị Vải từ nhà máy hóa chất và bột ngọt Vedan của Ðài Loan đến cảng Phú Mỹ,