sang kien kinh nghiem giup hs lop 1 doc tot hon

Kỹ năng đọc là sự khởi đầu giúp cho học sinh chiếm lĩnh một công cụ mới để sử dụng trong học tập và trong giao tiếp .Nếu kỹ năng viết được coi là phương tiện ưu thế nhất trong hệ thống n

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

GIẢI PHÁP HỮU ÍCH MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 1 ĐỌC TỐT HƠN

1 Họ và tên : Vũ Thị Hương

2 Chức vụ :Giáo viên

3 Đơn vị công tác: Trường PTDTBTTH Tân Thanh 2

I Lý do chọn giải pháp hữu ích “ Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 đọc tốt hơn”

Bước vào lớp 1 – một sự khởi đầu mới mẻ không những cho các em học sinh mà cả phụ huynh, vì các em chính thức bước vào một môi trường mới, ở đây các em bắt đầu được học đọc, học viết Đọc là một kĩ năng quan trọng Kỹ năng đọc là sự khởi đầu giúp cho học sinh chiếm lĩnh một công cụ mới để sử dụng trong học tập và trong giao tiếp Nếu kỹ năng viết được coi là phương tiện ưu thế nhất trong hệ thống ngôn ngữ thì kỹ năng đọc có một vị trí quan trọng không thiếu được trong chương trình môn Tiếng Việt ở bậc tiểu học, đọc tốt các em có điều kiện học tốt các môn học học khác có trong chương trình, nó còn giúp các em phát triển tư duy, cảm nhận cái hay, cái đẹp trong mỗi bài học, hiểu được nghĩa của tiếng, từ, câu , đoạn văn , bài văn mình vừa đọc, hiểu được các lệnh các yêu cầu trong các môn học khác Mặt khác ở lớp Một các em được tập đọc thành thạo, đọc đúng, đọc trôi chảy thì khi lên các lớp trên các em sẽ học vững vàng, học tốt

hơn Và các em sẽ ham học, tích cực trong học tập hơn nếu kết quả học tập của các em đạt khá - giỏi

Từ thực trạng và trăn trở nêu trên chính là lí do tôi áp dụng giải pháp hữu ích

“ Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 đọc tốt hơn”.

II Nội dung đề tài, sáng kiến, giải pháp hữu ích:

1 Thuận lợi

- Lớp có 20 học sinh

- Hầu hết các em đều 6 tuổi , độ tuổi của học sinh lớp 1( sinh năm 2009) Chỉ có một em sinh năm 2008 Các em đa số còn rất ngoan, biết vâng lời, nghe lời cô giáo, thích học tập và thi đua với các bạn, dễ khích lệ động viên khen thưởng

- Có được sự quan tâm của một số phụ huynh về việc học tập của con

em mình Có ý thức trách nhiệm không khoán trắng cho nhà trường cho giáo viên, và cùng với giáo viên trong việc học tập của con em mình như: Chuẩn

bị đầy đủ sách vở, đồ dùng học tập,thường xuyên nhắc nhở và tạo điều kiện tốt cho con em mình đến lớp cũng như học tập ở nhà

- Ban đầu các em đã biết ghép và đọc được các tiếng đơn giản theo chương trình sách Tiếng việt 1_CGD

2 Khó khăn

Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi trên, bản thân tôi vẫn còn gặp một số khó khăn sau:

- Trình độ học sinh trong lớp không đồng đều Bên cạnh những em phát triển, học tốt, tiếp thu nhanh vẫn còn một số em yếu về thể chất, bé nhỏ hơn so với các bạn bình thường kèm theo phát triển chậm về trí nhớ, học trước quên sau, chậm tiến

Ví dụ: Trong bài nguyên âm/ phụ âm các em đọc bài, viết bài trong vở

em tập viết, sang việc 4 các em còn phải viết chính tả luôn, nhiều em chưa viết được “ a, bà, ba ạ”

- Do đặc trưng vùng miền nên các em chủ yếu phát âm sai l / n ; r/d ; ch/tr, ang/an, at/ac…

- Còn một số phụ huynh trong lớp chưa quan tâm đúng mức đến việc học tập của con em mình, chưa tạo điều kiện tốt để kèm cặp con em học bài, đọc bài ở nhà

Kĩ năng đọc có một vị trí quan trọng như vậy, và còn vướng mắc một

số khó khăn nêu trên, nên ngay khi được nhận lớp, tôi áp dụng nhiều biện pháp để giúp các em học chắc môn tiếng việt, và khoảng đầu tháng 9 tôi tiến hành khảo sát, kiểm tra sự nắm bắt, nhận diện chữ cái các em đã học ở Mẫu Giáo và kết quả điều tra năm thu được như sau:

Sĩ số lớp 1C : 20 học sinh

Kết quả khảo sát nhận diện chữ cái:

+ Học sinh không biết chữ cái nào : 0 em

+ Biết 6 – 10 chữ cái : 10 em

+ Nhận biết hết bảng chữ cái : 10 em

+ Nhận biết âm hai chữ cái : 2 em

Như vậy tỉ lệ học sinh nhận diện một cách chắc chắn chính xác bảng chữ cái còn thấp dẫn đến kết quả học tập còn chưa cao Một trong những lý

do dễ thấy là vì các em còn quá nhỏ, chưa ý thức tự giác, cố gắng trong học tập Vì vậy giáo viên chúng ta phải biết được đặc điểm tình hình của từng đối tượng, khả năng tiếp thu của từng em để phát huy tính tích cực ham học cho học sinh Tổ chức tiết dạy sao cho các em luôn cảm thấy nhẹ nhàng, vui tươi và các em sẽ thích học

3 Phạm vi áp dụng

Học sinh lớp 1C năm học 2015 - 2016

4 Thời gian áp dụng

Từ tháng 9 năm học 2015 – 2016

III Giải pháp thực hiện

Nhận thức rõ được các khó khăn cơ bản về học sinh tôi đã có những biện pháp cụ thể sau :

1 Biệp pháp tác động giáo dục

Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành họp phụ huynh học sinh đầu năm học:

- Đề nghị và yêu cầu thống nhất trang bị đầy đủ sách vở, đồ dùng cần thiết phục vụ cho môn học

- Yêu cầu phụ huynh thường xuyên nhắc nhở việc học bài, đọc bài ở nhà của con em mình, đồng thời hướng dẫn phụ huynh cơ bản về cách đọc, các phát âm chữ cái, cách đánh phân tích theo cơ chế tách đôi của chương trình Tiếng việt 1_CGD …để phụ huynh nắm rõ cách hỗ trợ giáo viên kèm cặp con em mình ở nhà

- Tự sưu tầm thêm những mô hình vật thật để tiết dạy vui, sinh động Đồng thời tăng cường vận dụng Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học , qua những hình ảnh động cũng góp phần gây hứng thú giúp các em hưng phấn trong luyện đọc

- Xây dựng đôi bạn cùng tiến

- Bồi dưỡng, luyện tập cho học sinh sau khi phân loại học sinh ngay từ đầu năm , giáo viên nắm rõ trình độ học sinh trong lớp mình theo các mức

độ Đối với các em chưa nhìn được mặt chữ cái hoặc chưa biết đủ 24 chữ cái đơn giản, giáo viên nên dành nhiều thời gian để bồi dưỡng cho đối tượng này, ôn và dạy lại 24 chữ cái cơ bản cho các em bắt đầu học lại những nét cơ bản

2 Phần học các nét cơ bản:

Giáo viên nên dạy thật kỹ, thật tỷ mỉ tên gọi và cách viết các nét cơ bản Để cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ những nét chữ này tôi phân theo cấu tạo các nét có tên gọi và cấu tạo gần giống nhau thành từng nhóm để học sinh dễ nhận biết và so sánh.Dựa vào các nét cơ bản này mà học sinh phân biệt được chữ cái, kể cả những chữ cái có hình dáng cấu tạo giống nhau VD: Các nét chữ cơ bản và tên gọi:

Nét sổ thẳng

Nét ngang

Nhóm 1: Nét xiên \ Nét xiên phải

Nhóm 2: Nét móc Nét móc trên

Nét móc dưới Nét móc hai đầu

Nhóm 3: Nét cong Nét cong hở phải

Nét cong hở trái Nét cong kín

Nhóm 4: Nét khuyết Nét khuyết trên

Nét khuyết dưới Nét thắt

Trong thời gian học các nét cơ bản, các em được học bài các vị trí: trên/dưới, trong/ngoài,trái/phải, bài tiếng giáo viên nên cho các em mạnh dạn chơi các trò chơi luyện tập các kĩ năng, giúp các em học tập tốt hơn khi học sang phần âm, vần

3.Phần học âm:

Sau khi cho học sinh học thật thuộc tên gọi và cấu tạo các nét chữ cơ bản một cách vững vàng thì tiếp theo là phần học chữ cái

Giai đoạn này vô cùng quan trọng Trẻ có nắm chắc từng chữ cái thì mới có thể ghép các được các chữ cái với nhau để tạo thành vần, thành tiếng, ghép các tiếng đơn lại với nhau tạo thành từ, thành câu

Lúc này tôi dạy cho các em nhận diện, phân tích từng nét trong từng chữ ghi âm và nếu chữ cái đó có cùng tên mà lại có nhiều kiểu viết – kiểu in

khác nhau hay gặp trong sách báo như chữ ghi âm a, chữ ghi âm g thì tôi phân tích cho học sinh hiểu và nhận biết đó cũng là chữ ghi âm a hay chữ ghi âm g để khi gặp kiểu chữ đó được in trong sách trẻ dễ hiểu, dễ đọc

không bị lúng túng Chương trình Tiếng việt 1_CGD, từ khi học chữ cái đầu tiên trong bài “Nguyên âm – phụ âm” các em đã được đọc cả câu, các bài sau thì đọc cả bài, vậy nên giáo viên cho các em luyện đọc nhiều theo cặp theo tổ, đọc theo 4 mức độ, để việc đọc của các em tốt hơn

Hướng dãn kĩ cho các em về cấu tạo của các chữ ghi âm, từ việc học

kỹ cấu tạo âm bởi những nét chữ cơ bản thật kỹ và tỉ mỉ sẽ giúp trẻ phân biệt được sự khác nhau cả về cấu tạo và tên gọi

VD:

+ Âm d : gồm 2 nét: Nét cong kín nằm ở bên trái và nét sổ thẳng ở bên phải Đọc là : “ dờ”

+ Âm b : gồm 2 nét: Nét cong kín nằm ở bên phải, nét sổ thẳng nằm ở bên trái Đọc là : “bờ”

Sang phần âm ghép Sau khi học mỗi âm tôi viết âm đó vào bảng phụ và sắp xếp cho các âm có âm h đứng sau thành một nhóm để thấy được sự giống nhau và khác nhau của các âm đó

VD:

+ Các âm ghép: ch - c

nh - n

th - t

kh - k

gh - g

ph - p ngh - ng + Còn lại tôi cho học kỹ về cấu tạo

+ Phân từng cặp :

ch - tr , ng - ngh, c-k, g – gh để học sinh phát

âm chính xác và viết chính tả Đặc biệt với cặp c-k, g-gh, ng-ngh các em được học luật chính tả nên mỗi lần gặp tiếng nào rơi vào trường hợp đặc biệt

đó tôi cho các em nhắc lại luật chính tả để các em đọc, phát âm đúng và ghi nhớ cho việc viết chính tả sau đó

- Các âm ghép đa số học sinh chậm trong lớp rất nhanh quên cách đọc của những âm này nên trong các bài ôn tập tôi luôn cho học sinh đọc , ghép , viết, nhiều giúp các em ghi nhớ tên âm

Trong từng tiết học, từng bài ôn tôi luôn tìm đủ cách để kiểm tra phát hiện sự tiến bộ của các em thông qua các bài đọc, các giờ chơi, giờ nghỉ…

từ đó củng cố thêm kiến thức cho học sinh

4.Phần học vần

Sang giai đoạn học vần (tập 2, sách Tiếng việt 1_CGD) học sinh đã nắm vững các âm, các em còn được làm quen với các kiểu chữ hoa ở dòng

cuối cùng của mỗi trang, cả chữ viết hoa, chữ in hoa nên tôi tập cho học sinh nhận biết các kiểu chữ hoa một cách chính xác để các em đọc đúng

Để giúp trẻ học tốt phần vần, tôi tập cho học sinh thói quen:nhận diện, phân tích cấu tạo của vần, nêu đúng các thành phần của mỗi vần, nhận biết

vị trí các âm trong vần để các em học vững

VD: Học vần an :

1/ Cho học sinh nhận diện về cấu tạo và tên gọi thành phần vần an : vần an gồm 2 âm, âm chính a và âm cuối n

2/ Phân tích vần an :

 /an/ - /a/ - /n/ -/an/

 Đọc trơn: an Trong mỗi bài các em được tìm tiếng mới bằng cách thay âm đầu và thêm dấu thanh, giáo viên cho từng em nêu tiếng mới và cả lớp phân tích, để các em biết thêm nhiều tiếng mới

Ví dụ : Các em thêm âm đầu vào mô hình vần /ăn/ để được tiếng mới

- Các em tìm được tiếng mới: Lăn, nhăn, văn, khăn,hăn

Với cách dạy phân tích, nhận diện và tìm tiếng mới nếu được áp dụng thường xuyên như thế cho mỗi tiết học vần chúng ta sẽ tạo cho các em kỹ năng phân tích, nhận diện,đọc trơn được nhiều tiếng hơn một cách dễ dàng, giúp các em học phần vần đạt hiệu quả tốt Trong các bài daỵ, ở tập 2, sách giáo khoa tiếng việt 1_CGD có các từ để phân biệt chính tả, bài tập đọc dài

để học sinh luyện đọc.Muốn cho học sinh đọc tốt giáo viên cho học sinh nắm chắc các vần sau đó cho các em gạch chân các tiếng có chứa vần vừa học để các em đọc

Trước khi vào việc 1 nhắc mẫu vần đang học, cho các em thay âm để được vần mới bằng cách vẽ mô hình vần đã học, cho các em tự thay để được vần mới

VD: Dạy vần ăn cho học sinh vẽ mô hình bài trước (mô hình vần /an/) Hỏi các em thay âm chính a bằng âm chính ă, được vần gì?

Sau khi học sinh nắm vững vần /ăn/ đọc được vần /ăn/ một cách chắc chắn Giáo viên tiếp tục cho các em thêm âm đầu để được tiếng mới, giáo viên ghi bảng và các em phân tích từng tiengs khi bạn đọc lên

5.Phần tập đọc:

- Đây là giai đoạn khó khăn đối với học sinh Nhất là đối tượng học chưa đạt chuẩn kiến thức kĩ năng Học sinh đạt chuẩn kiến thức kĩ năng đã vững phần chữ cái, nắm vững phần vần chỉ nhìn vào bài tập đọc là các em đọc được ngay tiếng, các tiếng đơn giản các em đọc khá nhanh vì khả năng nhận biết tốt Còn học sinh chưa đạt chuẩn các em nhận biết còn chậm, chưa nhìn chính xác vần nên ghép tiếng rất chậm, ghép tiếng chậm dẫn đến đọc từ chậm và đọc câu rất khó khăn Vì thế đối với các học sinh này, sang phần tập đọc giáo viên cần hết sức kiên nhẫn, giành nhiều cơ hội tập đọc cho các

em giúp các em đọc bài từ dễ đến khó, từ ít đến nhiều giáo viên tránh nóng vội để đọc trước cho các em đọc lại dẫn đến tình trạng đọc vẹt và tính ỷ lại thụ động của học sinh Cho học sinh phân tích theo cơ chế thách đôi tiếng, vần, xong đọc trơn lại tiếng đó nhiều lần để nhớ sau đó đến tiếng kế tiếp lại đọc trơn tiếng vừa phân tích rồi đọc lại từng cụm từ

VD: Khi học sinh đọc bài tập đoc trong vần /uy/ bài ‘mụ phù thủy’ : Học sinh chưa đọc được tiếng ‘thủy’, giáo viên nên cho các em che dấu và đọc tiếng có thanh ngang trước, nếu các em chưa đọc được lại cho các em phân tích vần /uy/ sau đó ghép lại với phụ âm đầu

/uy/-/u/-/y-/uy/

/thuy-/th/-/uy/-/thuy/

-Phân công cho các em đọc theo cặp để giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Khi mới giao nhiệm vụ tôi sẽ đi từng nhóm để kiểm tra kết quả, xem em đạt

chuẩn đã đọc lưu loát trôi chảy chưa, rồi chỉnh sửa cho các em, từ đó để em giúp đỡ bạn Và cho các nhóm thi đua với nhau để có kết quả tốt hơn

6 Kết quả

Qua kết quả của đợt kiểm tra vừa qua tôi thấy các em đã nắm được cơ bản các âm vần đã học Kết quả như sau:

-Học hết phần âm, chỉ còn một em chưa nắm vững các âm ghép Còn lại đã đọc được các tiếng Các em không còn phát âm sai l/n, tr/ch nữa Sang phần vần các em nắm các vần tốt

Điểm đọc: Giỏi: 6 học sinh

Khá: 10 học sinh

TB : 4 học sinh

VI Bài học kinh nghiệm

Với kết quả đạt được như trên, tôi nhận thấy muốn học sinh lớp 1 đọc tốt cần kết hợp nhiều biện pháp khác nhau: cần kết hợp giữa gia đình và nhà trường để bám sát việc học của các em

Ngay từ đầu cần bám sát và nắm chắc tình hình học tập của từng em

để định hướng các phương pháp dạy phù hợp Lập nhóm đôi bạn cùng tiến

để các em thi đua học tập

Khâu quan trọng nữa là GV phải hướng dẫn các em từ những nét cơ bản đến âm, vần, quan tâm tận tình và giúp đỡ những em chưa đạt chuẩn để các em tiến bộ, tự tin học tập cùng bạn bè

V Kết luận sư phạm

Qua một thời gian thực hiện giải pháp trên tôi muốn học sinh đọc tốt hơn, đặc biệt là các em chưa đạt chuẩn thì việc quan tâm của giáo viên đến các em, và việc theo sát để giảng dạy theo từng đối tượng, kịp thời uốn nắn, đáp ứng đúng những điều các em còn chưa nắm vững về kiến thức kĩ năng,

sẽ giúp các em tiến bộ và nâng cao chất lượng đọc Nhưng sự tiến bộ chung của toàn lớp là nhiệm vụ và mục tiêu chủ yếu, nên người giáo viên vẫn phải lấy trình độ chung của lớp để làm chuẩn mực để đưa chất lượng đọc của lớp

đi lên

Tân Thanh, ngày 02 tháng 12 năm 2015

Ý kiến của lãnh đạo Đơn vị Người thực hiện

Vũ Thị Hương

XÉT DUYỆT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SKKN - GPHI

* Kết quả sơ duyệt của tổ tư vấn:

- Tổng điểm: ………

- Kết quả: ………

Lâm Hà, ngày tháng năm 2014

TRƯỞNG PHÒNG

Nguyễn Văn Sinh