Bài 19 quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Tiếng của những khu rừng xanh bốn mùa, cùng tiếng sóng từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về.. Dòng sông Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước đổ ra biển ngày đ

Bài 20 – Tiết 85+86 Quan sát, tưởng tượng, so sánh và

nhận xét trong văn miêu tả

Sơn Tinh

I Quan sát, tưởng tượng, so sánh

và nhận xét trong văn miêu tả:

Đoạn 1: Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện

Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu Râu ria

gì mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cùng ngẩn ngẩn ngơ ngơ

(Tô Hoài)

Đoạn 1: Cái chàng Dế Choắt, người và như một gã nghiện thuốc phiện

Đã thanh niên rồi mà đến giữa lưng,

hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê

gì mà

và thì lúc nào cũng

(Tô Hoài)

gầy gò dài lêu nghêu

cánh

cánh chỉngắn củn

Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu Râu ria

ngẩn ngẩn ngơ ngơ

Đoạn 1: Cái chàng Dế Choắt, người

người gầy gògầy gò và dài lêu nghêu và dài lêu nghêu

như một gã nghiện thuốc phiện

Đã thanh niên rồi mà

Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng Tiếng của

những khu rừng xanh bốn mùa, cùng tiếng

sóng từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về Dòng sông Năm Căn Dòng sông Năm Căn

mênh mông, nước đổ ra biển ngày đêm , cá nước bơi hàng đàn đen trũi giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất.

Nếu yêu cầu miêu tả đặc điểm của sông nước Cà Mau và dòng sông Năm Căn thì

đoạn văn trên đã đáp ứng đủ yêu cầu đó

chưa?

Đoạn 2

Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa, cùng

tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối {…}

Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ

ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành

vô tận.

(Đoàn Giỏi)

Càng đổ dần về hướng mũi

Cà Mau thì sông ngòi, kênh

rạch càng bủa giăng Tiếng

của những khu rừng xanh

bốn mùa, cùng tiếng sóng

từ biển Đông và vịnh Thái

Lan ngày đêm không ngớt

vọng về Dòng sông Năm Dòng sông Năm

Căn mênh mông, nước đổ

ra biển ngày đêm , cá nước

bơi hàng đàn đen trũi giữa

những đầu sóng trắng

Thuyền xuôi giữa dòng con

sông rộng hơn ngàn thước,

trông hai bên bờ, rừng đước

dựng lên cao ngất.

Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa, cùng tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối {…} Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy

trường thành vô tận.

H t gi ết giờ ờ

Sông ngòi, kênh

rạch bủa giăng chi

chít

như mạng nhện

…trên thì trời xanh

…dưới thì nước xanh

…chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá

…tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa

…tiếng sóng rì rào… không ngớt vọng về

… nước

ầm

ầm đổ

ra biển ngày đêm

như thác

…cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp

xuống

như người bơi

ếch giữa những đầu

sóng trắng

…trông hai bên

bờ, rừng đước dựng lên cao ngất

như hai dãy trường thành

vô tận

Câu hỏi:

Để tả được như những đoạn văn trên, người viết đã làm những công việc gì?

BÀI VĂN MIÊU TẢ

QUAN SÁT

TƯỞNG TƯỢNG SO SÁNH

NHẬN XÉT

Liên tưởng, tưởng

tượng để miêu tả đối

tượng về:

+ Âm thanh

+ Màu sắc

+ Đường nét

+ Tính chất,……

- Chọn sự vật có nét tương đồng với sự vật được miêu tả - Sử dụng phương tiện so sánh: như, bằng, không hơn, chẳng kém, thua, là, ……

Chuẩn bị:

- Cả lớp chia thành bảy đội

- Mỗi đội cử nhóm trưởng: phải là người viết chữ đẹp, nhanh

- Các thành viên còn lại cần có giấy nháp.

Luật chơi như sau:

-Trên màn hình sẽ xuất hiện đối tượng cần miêu tả

- Các đội lần lượt xem tất cả các bức tranh

- Sau đó vận dụng các thao tác cần có khi làm văn miêu tả để viết một đoạn văn (từ 3 đến 5 câu) miêu tả đối tượng mà mình đã quan sát.

• Hoa gạo.

… cây gạo sừng sững

… như một tháp đèn khổng lồ.

… hàng ngàn bông hoa… hàng ngàn búp nõn…

… chim ríu rít

Chúng nó gọi nhau, trò chuyện, trêu ghẹo và tranh cãi nhau…

… đàn đàn lũ lũ bay đi bay về, lượn lên lượn xuống.

Đoạn 3: Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu

là chim ríu rít Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng

sững như một tháp đèn khổng lồ: hàng ngàn

hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến

trong nắng Chào mào, sáo sậu, sáo đen,…đàn đàn lũ lũ bay đi bay về, lượn lên lượn xuống Chúng gọi nhau trò chuyện, trêu ghẹo và

tranh cãi nhau, ồn mà vui không thể tưởng

được Ngày hội mùa xuân đấy!

III Dặn dò:

- Xem kĩ phần ghi nhớ

- Chuẩn bị hình ảnh: Hồ Gươm, ngôi nhà hoặc căn phòng của em, cảnh bình minh nơi em ở,…