Dạy tích hợp môi trường với môn công nghệ 6789

Một số vấn đề về giáo dục bảo vệ môi trường1/ Sự cần thiết của việc giáo dục bảo vệ môi trường trong trường học 2/ Nguyên tắc, phương thức, phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong t

C¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o vÒ dù Buæi Sinh ho¹t chuyªn m«n

n¨m häc 2009 - 2010

Nội dung sinh hoạt chuyên môn

Phần thứ nhất : những vấn đề chung

Phần thứ hai : ch ơng trình tích hợp Giáo dục

bvmt trong môn công nghệ thcs Phần thứ ba : một số hình thức tích hợp giáo dục

bvmt trong môn công nghệ

I Tình hình của môi trường Việt Nam hiện nay

1/ Về đất đai

- Tổng diện tích đất tự nhiên là 331.314 km2, phần đất liền là 31.2 triệu

ha (94,5% diện tích đất tự nhiên), xếp hàng 58 trong tổng số 200 nước trên thế giới

- Diện tích bình quân đầu người thấp: xếp thứ 159/200 quốc gia

I Tình hình của môi trường việt Nam hiện nay

Độ che phủ (%) 43,0 30,0 37,0Bình quân rừng/ngư

Bình quân rừng/người (ha/người) 0,57 0,14 0,15

I Tình hình của môi trường việt Nam hiện nay

1/ Về đất đai

- Đã xảy ra trong tình trạng khan hiếm nước

- Ở một số thành phố lớn, nước đã bị ô nhiễm nghiêm trọng do nước thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt chưa được xử lý đã xả trực tiếp vào nguồn nước

- Việt Nam được coi là 1 trong 15 trung tâm đa dạng sinh học trên thế giới

- Trong các năm gần đây, đa dạng sinh học đã bị suy giảm nhiều do các hoạt động sản xuất kinh tế, khai thác tài nguyên,…

6/ Về chất thải

- Lượng chất thải rắn ở Việt Nam lên đến hơn 15 triệu tấn mỗi năm,

tăng trung bình 15%

- Theo dự báo đến năm 2010 lượng chất thải sinh hoạt sẽ tăng 60%,

chất thải công nghiệp tăng 50%, chất thải nguy hại (chất thải công

nghiệp và chất thải y tế) tăng 3 lần

7/ Về vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, cung cấp

nước sạch ở đô thị và nông thôn

Hiện nay mới chỉ có 60- 70% dân cư đô thị, dưới 40% dân cư ở nông

thôn được cấp nước sạch và chỉ có 28 – 30% hộ gia đình ở nông thôn

có hố xí hợp vệ sinh

II Một số vấn đề về giáo dục bảo vệ môi trường

1/ Sự cần thiết của việc giáo dục bảo vệ môi trường trong trường học

2/ Nguyên tắc, phương thức, phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong trường Trung học cơ sở

- Giáo dục BVMT là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, tích hợp vào các môn học và các hoạt động

- Mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục BVMT phải phù hợp với mục tiêu đào tạo của cấp học

(*)-Tận dụng các cơ hội để giáo dục BVMT nhưng phải đảm bảo kiến thức

cơ bản của môn học, tính logic của nội dung, không làm quá tải lượng kiến thức và tăng thời gian của bài học

1/ Sự cần thiết của việc giáo dục bảo vệ môi trường trong trường học

2/ Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường trong trường Trung học cơ sở

3/ Nguyên tắc, phương thức, phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong trường Trung học cơ sở

a) Nguyên tắc:

b) Phương pháp giáo dục

c) Các phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường

- Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát, nghiên cứu thực địa

- Phương pháp thí nghiệm

- Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục

- Phương pháp hoạt động thực tiến

- Phương pháp giải quyết vấn đề cộng đồng

- Phương pháp học tập theo dự án

- Phương pháp nêu gương

- Phương pháp tiếp cận kĩ năng sống BVMT

II Một số vấn đề về giáo dục bảo vệ môi trường

(*)

(*)

(*)

PHẦN THỨ HAI

CHƯƠNG TRÌNH TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

TRONG MÔN CÔNG NGHỆ THCS

I Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn công nghệ

- Những nội dung có liên quan đến môi trường:

II Phương pháp dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường

trong môn Công nghệ

Tìm hiểu mục tiêu và nội dung GDBVMT (kiến

thức, kĩ năng, thái độ)Xác định chủ đề/bài học có thể tích hợp

Xác định nội dung GDBVMT (kiến thức, kĩ năng)

có thể tích hợpLựa chọn con đường tích hợp

A) Tiến trình thực hiện các bước khai thác nội dung GDBVMT trong chương trình /sách giáo khoa

Xác định địa chỉ cụ thể có thể tích hợp

B) Phương pháp cụ thể để tích hợp GDBVMT trong dạy học Công nghệ

1 Phương pháp nghiên cứu (tìm tòi, khám phá, hay giải quyết vấn đề):

2 Phương pháp hoạt động nhóm: Phương pháp này hướng học sinh làm quen với quá trình tìm tòi

khám phá, sáng tạo dưới các dạng bài tập

nhân Khi thảo luận nhóm, cần chú ý đến các vấn đề sau:

+ Vai trò của nhóm trưởng phải được xác lập rõ ràng để điều hành

+ GV phải chuẩn bị chu đáo nội dung, tiến trình bài giảng và đặc biệt là hệ thống câu hỏi

+ Luôn hướng HS vào trọng tâm bài

+ Tạo ra các tình huống để HS được tham gia tranh luận

+ GV cần nắm bắt tình hình, dự kiến trước những ý kién kết luận trên cơ

sở động viên HS trong học tập

- Phương pháp làm việc theo nhóm được thực hiện theo các bước sau:+ Chuẩn bị;

+ Giao nhiệm vụ;

+ Tiến hành làm việc nhóm (thảo luận);

+ Tổng lết thảo luận (đại diện báo cáo kết quả);

+ GV kết luận

3 Đóng vai:

- Phương pháp này được đặc trương bởi hoạt động với các nhân vật giả định, trong đó các tình huống trong thực tế cuộc sống được thể hiện bằng những hoạt động có kịch tính

- Phương pháp này được tiến hành theo các bước:

+ Bước 1: Tạo không khí để đóng vai

+ Bước 2: Lựa chọn vai

III Những nội dung tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong chương trình, sách giáo khoa môn Công nghệ THCS

1/ Chương trình lớp 8

Phần I - Vẽ kĩ thuật

Từ bài 1 đến bài 6, là những nội dung cơ bản về vẽ kĩ thuật Để tích

hợp GDBVMT trong nội dung này, giáo viên tập trung vào một số vấn đề sau:

- Thực hành vẽ kĩ thuật cần giữ vệ sinh môi trường nơi làm việc, góp phần bảo vệ môi trường

- Thông qua giáo dục ý thức làm việc theo qui trình, tiết kiệm nguyên

liệu, giữ vệ sinh chung là góp phần BVMT

III Những nội dung tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong chương trình, sách giáo khoa môn Công nghệ THCS

1/ Chương trình lớp 8

Phần I- Vẽ kĩ thuật

Phần II- Cơ khí

*) Nội dung của phần cơ khí bao gồm các vấn đề chính sau:

- Gia công cơ khí: vật liệu, dụng cụ và phương pháp gia công cơ khí

- Chi tiết máy và lắp ghép: mối hàn, phương pháp hàn, nối kim loại

-Truyền và biến đổi chuyển động

III Những nội dung tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong chương trình, sách giáo khoa môn Công nghệ THCS

- Sản xuất cơ khí phải được gắn với việc hạn chế những ảnh hưởng của

chất thải, rác thải đến môi trường Chất thải gồm dầu, mỡ, nước làm mát,…

sử dụng trong quá trình gia công cơ khí; rác thải gồm phoi kim loại trong quá trình gia công, vật liệu thừa, giẻ lau,… Gia công cơ khí phải đảm bảo gắn với sự phát triển bền vững

- Trong các phương pháp gia công cắt gọt kim loại dạy ở chương trình

THCS như: dũa, khoan, đục, cưa kim loại, GV tích hợp GDBVMT qua ảnh hưởng tiêu cực của công nghệ cắt gọt đối với môi trường (chất thải, rác thải, tiếng ồn,…)

GV có thể hỏi một số câu hỏi:

+ Rác thải, chất thải trong gia công dũa kim loại là gì?

+ Rác thải, chất thải trong gia công dũa tác động đến môi trường như thế nào?+ Xử lí rác thải, chất thải trong gia công dũa như thế nào để không làm ô nhiễm môi trường?

(GV có thể đặt các câu hỏi tương tự với các bài cưa, khoan kim loại)

- Đối với chương Chi tiết máy và lắp ghép, để lồng ghép tích hợp GDBVMT,

GV đặt những câu hỏi liên quan như:

+ Tại sao khi chế tạo các máy để phục vụ cho con người thường gồm nhiều các chi tiết ghép lại với nhau? (khi bị hỏng, phải thay thế thì chỉ thay thế chi tiết hỏng, không thay cả máy, tiết kiệm nguyên liệu, có nghĩa là tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên)

+ Khi ghép nối các chi tiết với nhau, phương pháp nào có tác động đến môi

trường? (hàn điện hồ quang, hàn điện tiếp xúc,…; chú ý đến dầu, mỡ bị cháy khi hàn bằng các phương pháp có sử dụng nhiệt)

+ Khi thực hành ghép nối chi tiết với nhau, cần tuân theo quy định về vệ sinh môi trường, hãy lấy ví dụ

- Trong chương Truyền và biến đổi chuyển động, việc giáo dục tích hợp BVMT

có thể thông qua ứng dụng vào cuộc sống thực tế

(Ví dụ như câu hỏi phát sinh trong thực tế: Vì sao sử dụng xe đạp là góp phần BVMT?)

Có thể lí giải như sau:

.) Các phương tiện giao thông khác như ô tô, xe máy chạy sẽ thải vào không khí chất thải gây ô nhiễm môi trường

.) Tiết kiệm được một lượng xăng, dầu điêzen khá lớn, góp phần bảo

vệ tài nguyên thiên nhiên

Phần I- Kĩ thuật điện

*) Bài 32: Vai trò của điện năng trong sản xuất và đời sống

Khi dạy bài này, GV phân tích điện năng được sản xuất từ những

nguồn năng lượng khác có trong thiên nhiên như nhiệt năng, thuỷ năng, năng lượng nguyên tử, năng lượng của gió, năng lượng mặt trời,… Các nhiên liệu, nguyên liệu để tạo ra các năng lượng nêu trên là tài nguyên quý, không phải nguồn vô tận Vì vậy, sử dụng tiết kiệm năng lượng điện

là góp phần tiết kiệm tài nguyên của thiên nhiên, góp phần cân bằng sinh thái, bảo vệ môi trường trong sạch

GV có thể đặt những câu hỏi:

- Điện năng được sản xuất như thế nào?

- Trình bày các nguồn nhiên liệu, nguyên liệu để sản xuất điện năng?

- Vì sao nói: Tiết kiệm điện năng trong sản xuất và đời sống là góp phần bảo vệ môi trường?

- Điện năng góp phần vào việc cân bằng sinh thái như thế nào?

(sử dụng điện năng có hiệu quả cao, thay thế cho các năng lượng khác như sử dụng điện để thay cho việc tôi kim loại, chạy tàu, đun nấu trong sinh hoạt, xe điện cho ô tô,…)

*) Trong các bài thực hành: 34, 35 chương VI; bài 40, 43, 45, 47, 49, chương

VII; bài 52, 54, 56, 57, 59 chương VIII giáo dục BVMT được tích hợp qua các nội dung thực hành, cụ thể là:

- Giữ vệ sinh môi trường nơi thực hành

- Sử dụng tiết kiệm nguyên liệu, vật liệu khi thực hành

- Xử lí rác thải trước khi đưa vào môi trường

*) Bài 48 Sử dụng hợp lí điện năng có ý nghĩa trong việc BVMT, GV có thể sử

dụng các câu hỏi:

- Sử dụng đồ dùng điện, thiết bị điện như thế nào là tiết kiệm ?

- Tiết kiệm điện năng có ý nghĩa như thế nào trong BVMT?

- Em đã sử dụng đồ dùng, thiết bị điện như thế nào trong BVMT?

1/ Chương trình lớp 9

- Những nội dung tích hợp GDBVMT là: Thiết kế và thực hành lắp đặt mạng điện trong nhà đúng yêu cầu kĩ thuật, sử dụng điện năng hợp lí trong sản xuất và sinh hoạt để góp phần tiết kiệm nguyên vật liệu chuyển hoá các

dạng năng lượng như có năng, nhiệt năng, hoá năng,…

- Các bài thực hành: Tuân theo nội quy về an toàn nơi làm việc không đưa các phụ liệu thừa ra môi trường nhằm tiết kiệm nguyên vật liệu, thiết bị và bảo vệ môi trường

PHẦN THỨ BA

một số hình thức tích hợp Gd bvmt trong môn công nghệ

I Kiểm tra bài cũ

1) Công nghệ 9 – Bài 6 Bài 6 : TH Lắp mạch điện bảng điện

*) Khoanh tròn chữ cái đầu câu nói về hành động BVMT trong

chuẩn bị thực hành:

A Mua dụng cụ, vật liệu, thiết bị điện mới cho đẹp

B S u tầm dụng cụ, vật liệu, thiết bị điện cũ nh ng còn tốt

C Sử dụng vật liệu điện tiết kiệm, giữ vệ sinh nơi thực hành

D Không nên tiết kiệm vật liệu điện vì dễ gây tai nạn điện

2) Công nghệ 6 – Bài 4

*) Hành động nào d ới đây góp phần BVMT

A Bảo quản trang phục tốt để trang phục bền, đẹp hơn

B Không nên mặc trang phục lỗi mốt vì làm xấu môi tr ờng sống

C Sử dụng trang phục hợp lí góp phần bảo vệ và làm đẹp môi tr ờng

II Trong nội dung bài mói :

A Đ a kiến thức BVMT vào mục tiêu bài học ( Bài 6 Công nghệ 9)– Công nghệ 9)

1 Kiến thức : Hiểu đ ợc quy trình lắp đặt mạch điện bảng điện

2 Kĩ năng : Lắp đặt đ ợc mạch điện gồm 2 cầu chì, ỉô điện, 1 công tắc điều khiển 1 bóng đèn đảm bảo yêu cầu kĩ thuật

3 Làm việc cẩn thận, chính xác, khoa học, đúng quy trình

Có ý thức giữ gìn vệ sinh nơi thực hành, bảo vệ môi tr ờng

Yêu thích, hứng thú học tập

B Thiết kế báo cáo thực hành phát huy tính tích cực, chủ động, thói quen tự kiểm tra đánh giá và ý thức BVMT

Báo cáo thực hành

Nhóm… Lớp…….

I/ Lí lịch của nhóm II/ Nhiệm vụ thực hành Điểm Lời phê của giáo viên t t Họ và tên hs chuẩn bị ý thức học tập ý thức ý thức Bvmt điểm 1 2 3 4 5

………

………

………

………

………

………

……….

………

………

………

………

………

………

………

………

……….

……

……

……

……

……

C Trong kiến thức bài mới

1) Công nghệ 8

+ Tại sao khi chế tạo máy móc phục vụ cho con ng ời th ờng gồm nhiều chi tiết ghép lại với nhau ? (khi bị hỏng, phải thay thế thỡ chỉ thay thế chi tiết hỏng, khụng thay cả mỏy, tiết kiệm nguyờn liệu, cú nghĩa là tiết kiệm tài nguyờn thiờn nhiờn).

+ Khi ghép nối các chi tiết với nhau ph ơng pháp nào có tác động xấu đến môi

+ Khi thực hành lắp đặt điện cần chú ý điều gì để bảo vệ môi tr ờng ?

(S u tầm dụng cụ, vật liệu, thiết bị cũ nh ng còn tốt để thực hành ; Sử dụng vật

liệu điện tiết kiệm ; Giữ gìn vệ sinh nơi thực hành ; Thu dọn nơi thực hành và

đổ rác đúng nơi quy định)

D Trong củng cố bài học

* Công nghệ 8 :

*) Khoanh tròn chữ cái đầu câu sử dụng hợp lí điện năng góp phần BVMT:

A Theo nhu cầu của ng ời sử dụng

B Không đúng mục đích

C Sử dụng hợp lí, tiết kiệm

D Sử dụng các đồ dùng điện có công suất cao trong giờ cao điểm

III Kiểm tra có tích hợp kiến thức giáo dục BVMT

1) Công nghệ 7 :

Khoanh tròn chứ cái đầu câu nói về biện pháp th ờng đ ợc áp dụng để cải tạo

và bảo vệ đất

A Bón nhiều phân hữu cơ, cày sâu dần

B Xây dựng hệ thống thủy lợi