Bài 28: TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX I.. Bài 28: TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX II.. Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuố
Trang 1Tiết 42 Bài 28: TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX
I Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX
a Chính trị:
+ Nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu.
+ Chính quyền từ trung ương đến địa phương mục ruỗng.
b Kinh tế:
+ Nông, công, thương nghiệp bị đình trệ + Tài chính cạn kiệt.
c Xã hội:
+ Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ.
+ Mâu thuẫn dân tộc và giai cấp diễn ra
sâu sắc.
+ Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở nhiều nơi.
Trang 2- Chính trị ,kinh tế khủng hoảng nghiêm trọng
tình hình chính trị , kinh tế Việt Nam cuối thế kỉ XIX
Trang 3Tình hình kinh tế chính trị như vậy sẽ dẫn tới
hậu quả gì?
-Pháp mưu mô thôn tính cả nước ta, triều đình Huế thực hiện chính sách nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu, kinh tế xã hôi khủng hoảng
nghiêm trọng => mâu thuẫn giai cấp và dân tộc gay gắt ( Nông
dân>< Địa chủ, PK; toàn thể dân tộc>< TD Pháp) Trước tình cảnh đó , một bộ phân nhân dân do không chịu đựng nổi đã đứng lên khởi nghĩa.
Trang 4Bản đồ phong trào đấu tranh của nhân dân nửa
cuối thế kỉ XIX
HÀ NỘI
Trang 5Tiết 42 Bài 28: TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX
II Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX
I Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX
Trang 6Nguyễn Huy Tế Xin mở cửa biển Trà Lí (Nam Định)
Đinh Văn Điền Xin đẩy mạnh khai hoang, khai mỏ,phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng Viện Thương bạc Xin mở 3 cửa biển ở miền Bắc,miền Trung
Nguyễn Trường
Tộ
ề nghị chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát
Đề nghị chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển công - thương nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ bị, cải tổ giáo dục.
Nguyễn Lộ
Trạch Đề nghị chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát ề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí, bảo vệ đất nước.
Trang 7Th¶o luËn nhãm (3 phót)
cách của các quan lại, sĩ phu yêu
nước Em hãy rút ra nội dung chính của các đề nghị cải cách này ?
Trang 8Nội dung:
- Đổi mới về chính trị, ngoại giao
- Đổi mới về kinh tế, VH, GD, quân sự
Trang 9- Các sĩ phu
đã vượt qua những luật lệ
hà khắc của chế độ phong kiến, Sự nghi
kị và ghen ghét của nhiều người
để đưa ra các
đề nghị canh tân đất nước
Tiết 42 Bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX
- Họ là những người
yêu nước , thương dân, đã vượt qua những luật lệ hà khắc của chế độ phong kiến,
Sự nghi kị và ghen ghét của nhiều người, thậm chí cả nguy hiểm đến tính mạng để đưa
ra các đề nghị canh tân
đất nước
-Họ là những con người hiểu biết, thông thái, đi nhiều, biết nhiều,
đã từng được chứng kiến sự phồn thịnh của tư bản Âu – Mĩ và những thành tựu của văn hóa phương Tây.
Em c ó suy nghĩ gì về các sĩ phu và
quan lại duy tân thời
đó?
?
Trang 10Nguyễn Tr ờng Tộ sinh năm 1828
1871 sinh ra trong một gia
– 1871 sinh ra trong một gia
đỡnh nho học theo đạo thiên
chúa Quê ở H ng Trung-H ng
Nguyên-Nghệ An.Từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh nh ng do
ông liên tiếp dâng 30 bản điều trần lên triều đỡnh
Trang 11Nội dung các bản điều trần của Nguyễn Trường Tộ
Về mặt quân sự: Ông cho rằng tuy "chủ hoà" nhưng không có tư tưởng "chủ hàng" một cách nguyên tắc Ông khuyên triều đình ưu ái người lính, biên soạn binh pháp, đào tạo sĩ quan, mua sắm tàu thuyền vũ khí, xây dựng phòng tuyến cả ở thành thị lẫn nông thôn, đề phòng quân Pháp xâm lược lan ra cả nước
Về mặt ngoại giao: Ông phân tích cho triều đình thấy rõ cục
diện chính trị trên toàn thế giới thời đó, khuyên triều đình nên
ngoại giao trực tiếp với chính phủ Pháp tìm cách ngăn chặn
âm mưu xâm lược của bọn Pháp bên này, khéo léo chọn thời
cơ lấy lại 6 tỉnh Nam Kỳ, xác lập "tư thế làm chủ đón khách" NGUYỄN TRƯỜNG TỘ
(1828 – 1871)
Về mặt kinh tế: Ông quan tâm đến công, nông, thương
nghiệp Mở mang buôn bán trong nước và giao thương
với nước ngoài, mời các công ty nước ngoài đến giúp ta
khai thác tài lợi, sửa đổi thuế khoá…
Về mặt kinh tế: Ông quan tâm đến công, nông, thương
nghiệp Mở mang buôn bán trong nước và giao thương
với nước ngoài, mời các công ty nước ngoài đến giúp ta
khai thác tài lợi, sửa đổi thuế khoá…
Về mặt văn hóa - giáo dục: Ông đề xuất cải cách phong
tục, chủ trương coi trọng dân, sửa đổi chế độ thi cử mở
mang việc học hành, thay đổi nội dung giáo dục
Về mặt văn hóa - giáo dục: Ông đề xuất cải cách phong
tục, chủ trương coi trọng dân, sửa đổi chế độ thi cử mở
mang việc học hành, thay đổi nội dung giáo dục
Trang 12NGUYỄN LỘ TRẠCH
Nhà chiến lược cách tân cuối thế kỷ 19 Tự là Hà Nhân, hiệu Kỳ Am, biệt hiệu Quỳ Ưu, Hồ Thiên Cư Sĩ, Bàn Cơ Điếu Đồ, quê ở làng Kế Môn, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên.
Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, thân phụ là Tiến sĩ giữ chức Tổng đốc hàm Thượng thư, nhạc phụ là Tiến sĩ Phụ chính Đại thần Ông học rộng biết nhiều, ghét lối từ chương nên không đi thi, chỉ chú tâm vào con đường thực dụng Ông thường giao du với những người có tư tưởng tiến bộ, chấp nhận cái mới, chịu ảnh hưởng chính trị của tân thư và của Nguyễn Trường Tộ
Năm 1877, ông dâng một bản Thời vụ sách nêu lên những yêu cầu bức thiết của nước nhà Năm 1882, ông lại dâng bản Thời vụ sách 2 gồm 5 điều cốt yếu để
bảo vệ đất nước, trong đó có điểm dời đô về Thanh Hóa lấy chỗ hiểm yếu để giữ vững gốc nước Triều đình Tự Đức vẫn không chấp nhận những ý kiến gan ruột
của ông Năm 1892 triều Thành Thái, Ông lại dâng lên bản Thiên hạ đại thế luận
(Bàn chuyện lớn trong thiên hạ), nhưng vẫn bị bỏ qua Tuy vậy bản Thiên hạ đại thế luận lại được sĩ phu và những người có tư tưởng cách tân nhiệt liệt hưởng ứng, bái phục tài năng xuất chúng của ông Nguyễn Lộ Trạch được xem là nhà cách tân đất nước tiêu biểu của thế kỷ XIX
Ông bị bệnh mất sớm ở tuổi 45 tại tỉnh Bình Định Ngoài các tác phẩm như Thời vụ sách, Thiên hạ đại thế luận, Kế Môn dã thoại, ông còn để lại khá nhiều thơ, văn, trong đó có Quỳ Ưu tập (1884)
Trang 13Tiết 42 Bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX
III Kết cục của các đề nghị cải cách
Chưa xuất phát từ cơ
sở trong nước
Cải cách lẻ tẻ,
rời rạc
Chưa đặt vấn đề giải quyết mâu thuẫn xã hội
ĐỊA CHỦ PK NÔNG DÂN
Trang 14Bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX
III Kết cục của các đề nghị cải cách
Do t ính bảo thủ của Nhà Nguyễn
VUA TỰ ĐỨC NÓI:
“ Nguyễn Trường Tộ quá tin ở các điều y đề nghị…Tại sao lại thúc giục nhiều đến thế, khi mà các phương pháp cũ của trẫm đã rất
đủ để điều khiển quốc gia rồi”
I Tình hình việt nam nửa cuối thế kỉ XIX
II Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX
Trang 15Tiết 42 Bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX
III Kết cục của các đề nghị cải cách
So sánh cải cách ở nước ta ,
với cải cách duy tân Minh Trị
ở Nhật Bản trong thời kì này?
vào nửa cuối thế kỉ XIX
I Tình hình việt nam nửa cuối thế kỉ XIX
*Giống nhau :
+Đều là những cải cách tiến bộ nhằm cứu
vãn tình thế nguy nan của đất nước.
+Đều diễn ra vào cuối thế kỉ XIX trong bối
cảnh đất nước có nguy cơ bị biến thành
thuộc địa của các nước tư bản phương Tây
*Khác nhau
-Về lực lượng tiến hành cải cách
NHật Bản: Thiên hoàng Mây-ghi
Việt Nam: do các sĩ phu, quan lại đề xướng.
-Kết quả
+Nhật: thành công, đưa Nhật tiến lên CNTB,
là nước duy nhất ở châu Á không trở thành
thuộc địa của tư bản phương Tây.
+Việt Nam không thực hiện được và trở
thành nước thuộc địa nửa phong kiến.
1 Kết cục: Những đề nghị cải cách không được thực hiện.
2 Nguyên nhân:
- Những cải cách duy tân chưa xuất phát từ
cơ sở trong nước.
- Triều đình nhà Nguyễn bảo thủ.
3 Ý nghĩa
- Tấn công tư tưởng bảo thủ của triều đình
- Thể hiện trình độ nhận thức mới của người Việt Nam hiểu biết, thức thời.
=> Chuẩn bị cho sự ra đời của phong trào Duy Tân ở Việt Nam đầu thế kỉ XX.
Trang 16Một số thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước
Cầu Mỹ Thuận
Khai thác dầu mỏ Nhà máy thủy điện Hòa Bình
Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 17Một số thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước
Việt Nam gia nhập WTO
Cao ốc
Trang 18Trào lưu
cải cách duy tân
Tình hình Việt Nam cuối thế kỉ XIX
Chính trị
Xã hội Kinh tế
Nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu Chính quyền phong kiến mục ruỗng
Nông, TCN, thương nghiệp sa sút Tài chính cạn kiệt
Đời sống nhân dân khổ cực
Mâu thuân XH gay gắt
Bùng nổ các cuộc KN
Những đề nghị cải cách
Hoàn cảnh Các nhà cải cách tiêu biểu Nội dung
Kết cục
Hạn chế
Ý nghĩa
XH bế tắc Đất nước khó khăn về mọi mặt
Nguyễn Trường Tộ Nguyễn Lộ Trạch
Đổi mới nội trị, ngoại giao Kinh tế, VH, GD, quân sự
Không thực hiện được Nhà nguyễn từ chối mọi đề nghị cải cách
Chưa xuất phát từ cơ sở bên trong, lẻ tẻ, rời rạc Chưa giải quyết được mâu thuẫn xã hội
Trang 19Điền chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trước
nội dung nói đúng về tình hình Việt Nam nửa
cuối thế kỉ XIX:
Triều đình Huế thi hành chính sách nội trị, ngoại
giao lỗi thời, lạc hậu.
Nền kinh tế nông, công, thương nghiệp phát triển Tài chính quốc gia thiếu hụt nghiêm trọng.
Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ.
Tình hình xã hội ổn định.
Phong trào đấu tranh của nhân dân bùng nổ liên tục.
Trang 20Nối tên người, cơ quan đề nghị cải cách ở cột A với nội dung chính trong các đề nghị cải cách của họ ở cột B sao cho đúng:
1 Trần Đình Túc
2 Nguyễn Huy Tế
3 Đinh Văn Điền
4 Viện Thương bạc
5 Nguyễn TrườngTộ
6 Nguyễn Lộ Trạch
a xin mở 3 cửa biển ở miền Bắc và miền
Trung.
b đề nghị chấn chỉnh bộ máy quan lai, phát
triển công - thương nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ bị, cải tổ giáo dục.
c xin mở cửa biển Trà Lí (Nam Định)
d xin đẩy mạnh khai hoang, khai mỏ, phát triển
buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng
đ đề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân
trí, bảo vệ đất nước.
Trang 211, Nêu suy nghĩ của bản thân khi cơ hội cải cách, duy tân của dân tộc bị bỏ qua? Liên hệ với công cuộc đổi
2, S u tầm các t liệu về phong trào cải cách, duy tân cuối thế kỷ XIX?
3, Xem laùi kieỏn thửực tửứ baứi 24 - 28 ủeồ tieỏt sau laứm baứi
ki m tra 1 ti t ểm tra 1 tiết ết.
Hướng dẫn về nhà