Bài 10 ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

Biết vị trí của một nguyên tố trong bảng tuần hoàn, có thể suy ra cấu tạo nguyên tử của nguyên tố đó đ ợc không?. Biết số thứ tự của nguyên tố thì suy ra đ ợc: => Số đv điện tích hạn nh

Häc

LÔ

HËu

häc

v¨n

Bµi 9

ý nghÜa cña b¶ng tuÇn hoµn

c¸c nguyªn tè hãa häc.

Hoạt động 1. Biết vị trí của một nguyên tố trong bảng tuần

hoàn, có thể suy ra cấu tạo nguyên tử của nguyên tố đó đ ợc

không?

Biết số thứ tự của nguyên tố thì suy ra đ ợc:

=> Số đv điện tích hạn nhân = tổng số p = tổng số e

Biết số TT của chu kì =>: số lớp electron

Biết số TT nhóm A => : Số e lớp ngoài cùng hay e hóa trị

ThÝ dô 1: Nguyªn tö Rb cã sè thø tù 37, thuéc chu k× 5, nhãm IA

VÞ trÝ nµy gióp ta hiÓu g× vÒ cÊu t¹o nguyªn tö cña nã

ThÝ dô 2: Nguyªn tö Br cã sè thø tù 35, thuéc chu k× 4, nhãm

VIIA VÞ trÝ nµy gióp ta hiÓu g× vÒ cÊu t¹o nguyªn tö cña nã

i Quan hÖ gi÷a vÞ trÝ cña c¸c nguyªn tè vµ

cÊu t¹o nguyªn tö cña nã

BiÕt sè thø tù cña nguyªn tè th× suy ra ® îc:

=> Sè ®v ®iÖn tÝch h¹n nh©n = tæng sè p = tæng sè e

BiÕt sè TT cña chu k× =>: sè líp electron

BiÕt sè TT nhãm A => : Sè e líp ngoµi cïng hay e hãa trÞ

Hoạt động 2. Cho biết cấu hình electron nguyên tử của một nguyên tố, có thể suy ra đ ợc vị trí trong bảng tuần hoàn đ ợc không?

- Từ cấu hình => Tổng số e => STT nguyên tố.

- Từ cấu hình => Nguyên tố s hoặc p => Thuộc nhóm A.

(Nguyên tố d hoặc f => Thuộc nhóm B)

- Từ cấu hình => Số e lớp ngoài cùng => STT nhóm.

(Số e lớp ngoài cùng + sát lớp ngoài cùng => STT nhómB)

- Từ cấu hình => Số lớp e => STT của chu kì

i Quan hệ giữa vị trí của các nguyên tố và

cấu tạo nguyên tử của nó

Thí dụ 1: Biết cấu hình electron nguyên tử của một nguyên tố là:

a) 1s22s22p63s2

b) 1s22s22p63s23p4

c) 1s22s22p63s23p6

d) 1s22s22p63s23p63d74s2

Hãy xác định vị trí các nguyên tố trên trong bảng tuần hoàn

CÊu t¹o nguyªn tö

- Sè proton, sè electron

- Sè líp electron

- Sè electron líp ngoµi cïng

VÞ trÝ cña mét nguyªn tè

trong b¶ng tuÇn hoµn («)

- Sè thø tù cña nguyªn tè

- Sè thø tù cña chu k×

- Sè thø tù cña nhãm A

ii Quan hệ giữa vị trí và tính chất của

nguyên tố.

Hoạt động 3. Biết vị trí của một nguyên tố trong bảng tuần

hoàn, có thể suy ra tính chất hóa học cơ bản của nó không?

Từ vị trí của nguyên tố trong bảng Tuần hoàn có thể suy ra.

- Nguyên tố thuộc nhóm IA, IIA, IIIA có tính KL (trừ H và B)

- Nguyên tố thuộc nhóm IVA

+ Chu kì nhỏ (1, 2, 3) có tính PK + Chu kì lớn ( 4, 5, 6 …) có tính KL ) có tính KL

- Nguyên tố thuộc nhóm VA, VIA, VIIA có tính PK (trừ Sb, Bi, Po)

- Hóa trị cao nhất của nguyên tố trong hợp chất oxi, hóa trị của nguyên tố trong hợp chất hiđro.

- Công thức oxit cao nhất Công thức hợp chất với hidro (nếu có)

Hoạt động 4. Dựa vào quy luật của các nguyên tố trong bảng

tuần hoàn có thể so sánh tính chất hoá học của một nguyên tố với các nguyên tố lân cận đ ợc không?

Trong chu kì, theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần:

- Tính KL yếu dần, tính phi kim tăng dần

- Oxit và hiđroxit có tính ba zơ yếu dần, tinha axit mạnh dần Trong nhóm A, theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần:

- Tính KL tăng, Tính PK giảm.

iiI So s¸nh tÝnh chÊt cña mét nguyªn tè

víi c¸c nguyªn tè l©n cËn.

ThÝ dô: So s¸nh tÝnh chÊt ho¸ häc cña P (Z = 15) víi Si (Z = 14)

vµ S (Z = 16) víi N (Z = 7) vµ As (Z = 33)

Nhãm Chu k×

Tõ cÊu h×nh electron ta xÕp vÞ trÝ c¸c nguyªn tè nh sau

- Quan hÖ gi÷a vÞ trÝ cña nguyªn tè vµ cÊu t¹o nguyªn tö cña

nã

- Quan hÖ gi÷a vÞ trÝ vµ tÝnh chÊt cña nguyªn tè

- So s¸nh tÝnh chÊt ho¸ häc cña mét nguyªn tè víi c¸c nguyªn

tè l©n cËn.

Bµi tËp