Bài 29 bệnh và tật di truyền ở người

Trong nghiên cứu di truyền người, để xác định vai trò của kiểu gen và môi trường, người ta thường dùng phương pháp nào?. Hãy quan sát hình ảnh, nghiên cứu mục I SGK Sinh 9 trang 82 - 84

D Y Ạ

T T Ố

H C Ọ

1 Phương pháp nào dưới đây không được áp dụng để nghiên cứu di truyền người?

A Phương pháp nghiên cứu phả hệ

B Phương pháp lai phân tích

C Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh

D Phương pháp nghiên cứu tế bào

Sai ! Đúng!

Một trong những đặc điểm di truyền của trẻ đồng sinh cùng trứng là:

Trong nghiên cứu di truyền người, để xác định vai trò của kiểu gen và môi trường, người ta thường dùng

phương pháp nào?

A Nghiên cứu trẻ đồng sinh cùng trứng

B Nghiên cứu trẻ đồng sinh khác trứng

C Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh

D Phương pháp nghiên cứu tế bào

Bệnh tay chân miệng Bệnh Claifentơ

Bệnh thông thường Bệnh di truyền

Bệnh, tật di truyền ở người

Hãy quan sát hình ảnh, nghiên cứu mục I (SGK Sinh 9 trang 82 - 84) và

thảo luận nhóm (05 phút) hoàn thành bảng một số bệnh di truyền ở người

Ảnh bệnh nhân bệnh Đao

BỆNH TƠCNƠ

BỆNH BẠCH TẠNG

Ảnh chụp bệnh nhân bệnh bạch tạng

Mắt của bệnh nhân bệnh bạch tạngMắt bình thường

BỆNH CÂM ĐIẾC BẨM SINH

tính có 1 NST

X (XO)

Nữ lùn, cổ ngắn, tuyến vú không phát triển, mất trí, vô sinh

Đột biến gen lặn Da và màu tóc trắng. Mắt hồng

Câm điếc bẩm sinh Đột biến gen lặn

PHIẾU HỌC TẬP

Bảng một số bệnh di truyền ở người

Sự tăng tỉ lệ trẻ sơ sinh mắc bệnh Đao theo độ tuổi của các bà mẹ:

NGUYÊN NHÂN:

Về mặt sinh học: Các yếu tố gây đột biến của môi trường tích lũy trong tế bào của bố, mẹ nhiều hơn và phát huy tác hại của nó dẫn đến phát sinh đột biến trong quá trình sinh sản

 Về mặt sức khỏe, sinh hoạt: Sinh con ở độ tuổi ngoài 35 sẽ kéo dài sự lo toan con cái, gia đình dẫn đến giảm sút sức khỏe, ảnh hưởng đến sinh hoạt và công tác đồng thời làm tăng gánh nặng cho xã hội

X Y

OX

XXXY

T¬cn¬

- Chỉ khoảng 2% bệnh nhân sống đến lúc trưởng thành

- Xuất hiện với tỉ lệ 1/3000 ở nữ

Bệnh bạch tạng xuất hiện ở hầu hết các chủng tộc trên toàn Thế giới Theo thống kê, tỷ lệ người bạch tạng ở châu Phi cao gấp hơn 10 lần

so với các khu vực khác như châu Âu, châu Á… Bệnh thường biểu hiện bằng sự thiếu hoàn toàn hoặc thiếu hụt số lượng melanin trong

da, tóc, mống mắt Đây là hậu quả của một dạng đột biến gen lặn

Bệnh câm điếc bẩm sinh do di truyền thực sự (nghĩa là vừa có cả câm lẫn điếc) rất hiếm trên thực tế, phần nhiều là bệnh điếc bẩm sinh gây ra hậu quả kèm theo là câm (vì Trẻ ngay từ khi sinh ra

đã bị điếc, do đó không tiếp nhận được các tín hiệu âm thanh nên không biết nói và bị câm)

tính có 1 NST

X (XO)

Nữ lùn, cổ ngắn, tuyến vú không phát triển, mất trí, vô sinh

Đột biến gen lặn Da và màu tóc trắng. Mắt hồng

Câm điếc bẩm sinh Đột biến gen lặn

PHIẾU HỌC TẬP

Bảng một số bệnh di truyền ở người

TẬT KHE HỞ MÔI HÀM ( MÔI HỞ HÀM ẾCH )

Quan sát hình ảnh và cho biết bệnh nhân mang loại tật

di truyền nào?

HÌNH 1

STT Một số tật di truyền thường gặp

Đặc điểm di truyền

Đột biến NST

Tật xương chi ngắn, bàn chân có

nhiều ngón Đột biến gen trội

Tác nhân Ví dụ Biện pháp hạn chế Vật lý

Hóa học

Con

người

Hãy quan sát hình ảnh, nghiên cứu mục III (SGK Sinh 9

trang 85) và hoàn thành nội dung bảng nguyên nhân và biện

pháp hạn chế phát sinh tật, bệnh di truyền

Máy bay Mỹ đang rải chất diệt cỏ

trong vùng rừng của châu thổ sông

Mê kông, 26/07/1969

Máy bay Mỹ rải chất độc da cam

Nhà máy hạt nhân Thử vũ khí hạt nhân Sử dụng thuốc trừ sâu

Rác thải Cháy rừng

Hóa chất thực phẩm

Khói bụi giao thông

Hút thuốc lá Khói bụi nhà máy

Sử dụng thuốc chữa bệnh

Nguyên nhân phát sinh biện pháp hạn chế tật, bệnh di truyền

- Thuốc trừ sâu-Thuốc diệt cỏ

- Thuốc chữa bệnh

 - Sử dụng đúng quy cách các loại thuốc trừ sâu, diệt cỏ dại,

thuốc chữa bệnh.

 - Hạn chế kết hôn giữa những người có nguy cơ

mang gen gây các tật, bệnh di truyền hoặc hạn chế sinh con của các cặp vợ chồng nói trên.

 -Đấu tranh chống sản xuất, thử, sử dụng vũ khí hạt nhân, vũ

khí hóa học và các hành vi gây ô nhiễm môi trường.

Nguyên nhân phát sinh biện pháp hạn chế tật, bệnh di truyền

- Sử dụng đúng quy cách các loại thuốc trừ sâu, thuốc diệt

cỏ, thuốc chữa bệnh

-Người mang gen gây bệnh, tật di truyền kết hôn với nhau

- Đấu tranh chống sản xuất, thử, sử dụng vũ khí hạt nhân, các hành vi gây ô nhiễm môi trường

- Thuốc trừ sâu-Thuốc diệt cỏ

- Thuốc chữa bệnh

Để đề phòng đột biến cần lưu ý :

Tích cực tham gia bảo vệ môi trường

Sử dụng phương tiện ít gây ô nhiễm

môi trường

Sử dụng thực

phẩm an toàn

Bệnh và tật

di truyền

ở người

1 Trả lời các câu hỏi 1,2,3 trang 85

2 Đọc mục “ Em có biết’’ trang 85

3 Chuẩn bị bài mới

- Tìm hiểu luật hôn nhân gia đình và kế hoạch hóa gia đình

- Nghiên cứu bảng 30.1, 30.2 SGK trang 87

- Tìm hiểu hậu quả do sự ô nhiễm môi trường tác động lên đời sống con người

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

37