Bài 15 đông máu và nguyên tắc truyền máu

Nó giúp cho cơ thể không bị mất nhiều máu khi bị thương Đông máu liên quan tới hoạt động của tiểu cầu là chủ yếu Vai trò của tiểu cầu : Bám vào vết rách và bám vào nhau để tạo thành nút

n sin

h

häc

8

KIỂM TRA BÀI CŨ:

1 Các bạch cầu đã tạo nên những hàng rào phòng thủ nào để bảo vệ cơ thể? Cơ chế phòng thủ của bạch cầu?

Các bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng các cơ chế: thực bào, tạo kháng thể vô hiệu hóa kháng nguyên, phá hủy các tế bào đã bị nhiễm bệnh.

-Sự thực bào

- Kháng thể lim pho B

- Kháng thể Lim pho T

2 Miễn dịch là gì? bản thân em đã miễn dịch bệnh gì?

Miễn dịch là khả năng cơ thể không mắc một số bệnh nào đó Có hai loại miễn dịch là miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo

BÀI 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC

TRUYỀN MÁU

I ĐÔNG MÁU

? Đông máu là gì?

Đông máu là hiện tượng máu loãng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông.

Tế bào máu

Máu

Huyết tương

vỡ

enzim Chất sinh tơ máu

(axitamin, Ca 2+ )

Ca 2+

Huyết thanh

Khối máu đông

Tơ máu

Hồng cầu

B ạch cầu

Tiểu cầu

SƠ ĐỒ CƠ CHẾ ĐÔNG MÁU

- Sự đông máu có liên quan tới yếu tố nào của máu?

- Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống của cơ thể?

- Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu?

- Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu ?

Dựa vào thông tin SGK trang 48, thảo luận trả lời các câu hỏi sau :

- Sự đông máu có liên quan tới yếu tố nào của máu?

- Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống của

cơ thể?

- Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu?

- Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu ?

Đông máu là một cơ chế tự bảo vệ của cơ thể Nó giúp cho cơ thể không bị mất nhiều máu khi bị thương

Đông máu liên quan tới hoạt động của tiểu cầu là chủ yếu

Vai trò của tiểu cầu : Bám vào vết rách và bám vào nhau để

tạo thành nút tiểu cầu bịt tạm thời vết rách Giải phóng chất

enzim giúp hình thành búi tơ máu để tạo thành khối máu đông

Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ búi tơ máu được

hình thành ôm giữ các tế bào máu làm thành khối máu đông

bịt kín vết rách ở mạch máu

Ảnh hiển vi mô tả máu đông

Trong trường hợp vết

thương lớn phải có sự hỗ trợ của các biện pháp cấp cứu cầm máu như:

- Sử dụng dây garo khi vết thương chảy máu động

mạch ở tay hoặc chân.

- Ấn tay vào động mạch gần vết thương về phía tim…

- Hồng cầu máu người cho có loại kháng nguyên nào ?

- Huyết tương máu người nhận có loại kháng thể nào ? Chúng

có gây kết dính hồng cầu máu người cho không ?

- Hồng cầu máu người cho có 2 loại kháng nguyên là A và B

- Huyết tương máu người nhận có 2 loại kháng thể là α và β Kháng thể α gây kết dính kháng nguyên A, kháng thể β gây kết dính kháng nguyên B

Huyết tương

của các

nhóm máu

(người

nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người

cho

O ( α , β )

A ( β )

B ( α )

AB (0)

Hồng cầu không

bị kết dính

Hồng cầu bị kết dính

O A B AB

α gây kết dính A

β gây kết dính B

Đánh dấu chiều mũi tên để phản ánh mối quan hệ cho và nhân giữa các nhóm máu để không gây kết dính hồng cầu trong

sơ đồ sau:

B

AB

B O

- Máu có cả kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm máu O được không? Vì sao?

- Máu không có cả kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm máu O được không? Vì sao?

- Máu có nhiễm các tác nhân gây bệnh (virut viêm gan

B, virut HIV, ) có thể đem truyền cho người khác được không? Vì sao?

Máu có cả kháng nguyên A và B không thể truyền cho người

có nhóm máu O ( có cả α và β) vì sẽ bị kết dính hồng cầu

Máu không có kháng nguyên A và B có thể truyền cho người

có nhóm máu O vì không bị kết dính hồng cầu

Máu có các tác nhân gây bệnh(virut viêm gan B, virut

HIV…) không được đem truyền cho người khác vì sẽ gây

nhiễm các bệnh này cho người được truyền máu

Khi truyền máu cần phải tuân thủ

• - Trước khi truyền máu nên thử máu:

• - Người cho và người nhận có nhóm máu thích hợp để không gây kết dính.

• - Nhóm máu người cho không có tác nhân gây bệnh.

Khi truyền máu cần tuân thủ những nguyên tắc nào?

Ở Việt Nam lấy ngày 7/4 là ngày HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO

Bài tập

• Chọn câu trả lời đúng

• 1 Các yếu tố liên qua đến quá trình đông máu:

a/ Tiểu cầu c/ Hồng cầu

c/ Huyết tương d/ Bạch cầu

2- Hồng cầu có cả A và B, huyết tương không có α và β là

đặc điểm của nhóm máu :

3- Máu có kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm máu:

a/ Tiểu cầu

d/ AB

b/ O

Bài tập về nhà

• Làm câu 2, 3 SGK- 50.

• - Ôn tập cấu tạo và hoạt động hệ tuần hoàn của thỏ.

• Đọc em có biết.

• - Ôn tập, hoàn thành vở bài tập.